(RU360) روسیه ۳۶۰

🇷🇺بسلان؛ سه روزی که تاریخ معاصر روسیه را تغییر داد ۲۲ سال گذشته، اما بسلان برای روسیه هنوز یک حادثه تاریخی نیست؛ زخمی است که هر سال در سوم سپتامبر دوباره باز می‌شود. صبح اول سپتامبر ۲۰۰۴، در مدرسه شماره یک بسلان، صدها کودک و والدین برای آغاز سال تحصیلی جمع شده بودند. کمی بعد از ساعت ۹ صبح، افراد مسلح وارد مدرسه شدند و بیش از ۱۱۲۸ نفر را به گروگان گرفتند. گروگان‌ها به سالن ورزشی منتقل شدند؛ سالنی که مهاجمان آن را با مواد منفجره به تله مرگ تبدیل کرده بودند. نزدیک به سه روز، کودکان، والدین و معلمان در گرما، تشنگی و ترس، زیر تهدید اسلحه منتظر ماندند. سوم سپتامبر، چند انفجار رخ داد. بخشی از گروگان‌ها تلاش کردند فرار کنند و نیروهای امنیتی وارد عملیات شدند. تیراندازی و درگیری آغاز شد و مدرسه به میدان نبرد تبدیل شد. حاصل، یکی از تلخ‌ترین صفحات تاریخ معاصر روسیه بود:

۳۳۴ کشته؛ ۱۸۶ کودک.

اما بسلان در همان سوم سپتامبر تمام نشد. ◀️وقتی امنیت به مسئله اول روسیه تبدیل شد بسلان در میانه جنگ چچن و گسترش شورش مسلحانه در قفقاز شمالی اتفاق افتاد. برای کرملین، این حمله نشان داد که مسئله دیگر صرفاً یک شورش منطقه‌ای نیست؛ امنیت ملی و تمامیت ارضی روسیه مستقیماً هدف قرار گرفته است. واکنش ولادیمیر پوتین نیز تنها امنیتی نبود؛ ساختار سیاسی روسیه را هم تحت تأثیر قرار داد. چند روز پس از فاجعه، پوتین از مجموعه‌ای از اصلاحات برای تقویت «وحدت قدرت دولتی» سخن گفت. مهم‌ترین آنها پایان انتخاب مستقیم فرمانداران و حرکت به سمت سازوکاری بود که نقش رئیس‌جمهور در تعیین رهبران مناطق را افزایش می‌داد.

منطق کرملین روشن بود: روسیه برای مقابله با تروریسم و فروپاشی‌طلبی، به دولت منسجم‌تر و مرکز قدرتمندتر نیاز دارد.

❗️منتقدان اما معتقد بودند بسلان به فرصتی برای افزایش کنترل سیاسی مسکو بر مناطق تبدیل شده است. 🔴این اختلاف نگاه، همچنان بخشی از میراث سیاسی بسلان است. زخم‌هایی که هنوز بسته نشده‌اند در کنار مسئولیت روشن تروریست‌ها، پرسش‌هایی درباره عملکرد دستگاه‌های امنیتی روسیه نیز باقی ماند: آیا می‌شد حمله را پیش از وقوع متوقف کرد؟ آیا عملیات نجات می‌توانست با تلفات کمتری انجام شود؟ کمیسیون پارلمانی روسیه بعدها ضعف‌هایی در حفاظت از مدرسه و مدیریت بحران را مطرح کرد. بنابراین روایت بسلان را نمی‌توان فقط در یک جمله خلاصه کرد. ⭕تروریست‌ها آغازگر این فاجعه بودند؛ اما دولت روسیه نیز درباره نحوه پیشگیری و مدیریت آن با پرسش‌های جدی روبه‌رو شد. با این حال، در میان تمام بحث‌های سیاسی، یک واقعیت نباید فراموش شود: کودکانی که در بسلان کشته شدند، هیچ نقشی در جنگ، سیاست یا منازعات قدرت نداشتند. آنها فقط در صبح اول سپتامبر به مدرسه رفته بودند. به همین دلیل، سوم سپتامبر در روسیه به روز همبستگی در مبارزه با تروریسم تبدیل شده است. ⭕بسلان برای روسیه فقط یادآور ۱۸۶ کودک از دست‌رفته نیست؛ یادآور لحظه‌ای است که کشور دریافت مقابله با تهدیدهای داخلی، امنیتی و تروریستی می‌تواند ساختار سیاسی آن را برای دهه‌ها تغییر دهد.

سه روز گروگان‌گیری؛ ۳۳۴ قربانی؛ ۱۸۶ کودک؛ و کشوری که بعد از بسلان، دیگر همان روسیه پیش از سپتامبر ۲۰۰۴ نبود.

📱@RU360Media