مزدا پژوهی | Mazdā Studies

در دورهٔ کتاب مقدس، نسب فرزندان ازدواج‌های مختلط عمدتاً از طرف پدر تعیین می‌شد، و زنان اسرائیلی با مردان غیر اسرائیلی فرزندانی غیر اسرائیلی به دنیا می‌آوردند، مگر در ازدواج مَترلُکال که فرزندان مشروع و اسرائیلی شمرده می‌شدند. در میشنا، فرزندان مادر اسرائیلی و پدر غیر یهودی «مامزر» محسوب می‌شوند، اما تلمود آنها را یهودی کامل می‌داند. گذار از نسب پدری به مادری به دورهٔ میشنا بازمی‌گردد و در سده نخست میلادی هنوز شناخته نشده بود. دو عامل در شکل‌گیری اصل انتقال نسب از مادر نقش داشت: هماهنگی با قوانین میشنا درباره کیلاییم و تأثیر حقوق روم، و همچنین امکان گرویدن مستقل زنان به یهودیت از طریق غسل، که فرزندانی یهودی از مادر غیر یهودی را بدون وابستگی به شوهر یهودی مشروع می‌کرد. با وجود برخی نظریه‌ها درباره نقش شرایط اجتماعی و اقتصادی، شواهد اندکی نشان می‌دهد که نیاز جامعه عامل اصلی بوده باشد. ربانیان در تعیین اصل انتقال نسب از مادر بیشتر نقش فیلسوفان و نظریه‌پردازان را داشتند تا قانون‌گذاران عمل‌گرا.

در متون یهودیِ دورهٔ معبد دوم (مانند اپوکریفا، پسودپیگرافا، طومارهای قمران، فیلون، پولس، یوسفوس و «اعمال رسولان») هنوز اصلِ ربانیِ انتقال نسب از مادر وجود نداشت. در آن زمان تنها راه پذیرفته‌شدنِ زنان غیر یهودی، ازدواج با مرد یهودی بود و برای گرویدنِ مستقلِ زنان آیین مشخصی وجود نداشت. گرایش مردان به یهودیت از سدهٔ ششم پیش از میلاد ثبت شده و با ختنه مرتبط بود؛ اما برای زنان نه از ختنه و نه از غسلِ آیینی سخنی نیست. با پدید آمدن امکان گرویدن مستقلِ زنان، نظریهٔ انتقال نسب از مادر شکل گرفت و در سدهٔ دوم میلادی همراه با غسلِ آیینی برای مردان و زنان رسمیت یافت.

سفر اعداد، باب ۱، آیات ۲ و ۱۸ سفر اعداد، باب ۳۶، آیات ۶ و ۷ عزرا، باب ۲، آیات ۶۱ تا ۶۲ (در این بخش افرادی که نسب پدری‌شان مشخص نبود و تنها به مادر منسوب بودند، به عنوان کاهن پذیرفته نشدند.) اول تواریخ، باب ۵، آیات ۱ تا ۲

کتاب لاویان ۱۸:۷-۱۸ حاوی قوانینی عبری است که تعداد افرادی را که برای روابط جنسی مشروع در دسترس‌اند محدود می‌کند. قوانین مشابهی نیز در لاویان و در کتاب تثنیه (مانند تثنیه ۲۷:۲۰-۱۳) وجود دارد. من در اینجا فقط از لاویان ۱۸:۷-۱۸ به عنوان نمونه استفاده می‌کنم. توجه کنید که تمرکز قوانین چیست. مطابق با سایر جنبه‌های فرهنگ باستانی، این قوانین به مردان می‌گویند چه کسانی برایشان در دسترس نیستند و چرا. در آیات، عبارت «برهنگی را آشکار کردن» به عنوان یک استعاره برای رابطه جنسی به کار رفته است. و همچنین توجه کنید که هیچ ممنوعیتی درباره زنای پدر و دختر ذکر نشده است. چرا چنین است؟

سنت زنا با محارم در یهودیت که به مسیحیان اواخر دوران باستان منتقل شده بود، هم جامع و هم متناقض بود. در سفر لاویان (باب ۱۸، آیات ۶ تا ۱۸ و باب ۲۰، آیات ۱۰ تا ۲۱) تقریباً تمام اشکال زنا با محارم به‌طور مفصل ممنوع شده بود، هرچند به‌طور شگفت‌انگیزی رابطه پدر و دختر در آن ذکر نشده است. علی‌رغم این ممنوعیت‌های گسترده برای انواع مختلف، کتاب مقدس داستان‌هایی را نیز در بر داشت که لزوماً تصویر منفی از زنا با محارم نبودند. به عنوان مثال، دختران لوط پدر مست خود را اغوا کردند تا فرزندانی از او به دنیا آورند، و همچنین ابراهیم با خواهر ناتنی خود، سارا، ازدواج کرد و آن دو صاحب پسری به نام اسحاق شدند. ممنوعیت همزمان برخی روابط زنا با محارم و مجاز شمردن برخی دیگر، تناقضی آشکار است.