زاویه | ZAVIEH
🔺 زاویه | ZAVIEH 🔻 خبر و تحلیل از زاویهای متفاوت خبر بدون سوگیری | تحلیل عمیق
Show more📈 Analytical overview of Telegram channel زاویه | ZAVIEH
Channel زاویه | ZAVIEH (@zavieh360) is an active participant. Currently, the community unites 18 928 subscribers, ranking in the Other category.
📊 Audience metrics and dynamics
Since its creation on невідомо, the project has demonstrated rapid growth, gathering an audience of 18 928 subscribers.
According to the latest data from 28 September, 2026, the channel demonstrates stable activity. Although there has been a change in the number of participants by -1 095 over the last 30 days and by -24 over the last 24 hours, overall reach remains high.
- Verification status: Not verified
- Engagement rate (ER): The average audience engagement rate is 1.32%. Within the first 24 hours after publication, content typically collects 0.40% reactions from the total number of subscribers.
- Post reach: On average, each post receives 250 views. Within the first day, a publication typically gains 76 views.
- Reactions and interaction: The audience actively supports content: the average number of reactions per post is 1.
📝 Description and content policy
The author describes the resource as a platform for expressing subjective opinions:
“🔺 زاویه | ZAVIEH 🔻
خبر و تحلیل از زاویهای متفاوت
خبر بدون سوگیری | تحلیل عمیق”
Thanks to the high frequency of updates (latest data received on 29 September, 2026), the channel maintains relevance and a high level of publication reach. Analytics show that the audience actively interacts with content, making it an important point of influence in the Other category.
Data loading in progress...
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 30 September | 0 | |||
| 29 September | 0 | |||
| 28 September | 0 | |||
| 27 September | 0 | |||
| 26 September | 0 | |||
| 25 September | 0 | |||
| 24 September | 0 | |||
| 23 September | 0 | |||
| 22 September | 0 | |||
| 21 September | 0 | |||
| 20 September | 0 | |||
| 19 September | 0 | |||
| 18 September | 0 | |||
| 17 September | 0 | |||
| 16 September | 0 | |||
| 15 September | 0 | |||
| 14 September | 0 | |||
| 13 September | 0 | |||
| 12 September | 0 | |||
| 11 September | 0 | |||
| 10 September | 0 | |||
| 09 September | 0 | |||
| 08 September | 0 | |||
| 07 September | 0 | |||
| 06 September | 0 | |||
| 05 September | 0 | |||
| 04 September | 0 | |||
| 03 September | 0 | |||
| 02 September | 0 | |||
| 01 September | 0 |
| 2 | ایران کارخانه ساخت، اما صنعتی نشد؛ مسئله کجاست؟
شش دهه سرمایهگذاری، هزاران کارخانه و هنوز یک پرسش اساسی: چرا صنعت ایران به موتور پایدار رشد تبدیل نشد؟
ایران بیش از شش دهه است که از توسعه صنعتی سخن میگوید. کارخانه ساخته، شهرک صنعتی ایجاد کرده، صنایع فولاد و پتروشیمی را گسترش داده، واردات را محدود کرده، تعرفه وضع کرده، انرژی ارزان در اختیار تولیدکنندگان گذاشته و در دورههای مختلف منابع قابلتوجهی را به بخش صنعت اختصاص داده است.
اما نتیجه نهایی، با حجم این سرمایهگذاریها تناسب ندارد.
آمارهای مطرحشده در بررسی «صنعتیشدن ایران» یک پیام روشن دارند: در پایان دوره مورد بررسی، اندازه صنعت ایران نسبت به سال ۱۳۸۶ حدود ۲۵ درصد کوچکتر شده و سهم ارزش افزوده صنعت از تولید ناخالص داخلی نیز حدود ۶ واحد درصد کاهش یافته است.
این اعداد یک سؤال مهم را پیش روی ما قرار میدهد:
چگونه ممکن است کشوری دههها برای توسعه صنعت هزینه کند، اما در نهایت صنعت آن کوچکتر شود؟
پاسخ را نباید فقط در تحریم، کمبود سرمایه یا ضعف بنگاهها جستوجو کرد. مسئله عمیقتر است.
ایران کارخانه ساخته، اما هنوز «سیستم صنعتیشدن» نساخته است.
مشکل صنعت ایران کمبود حمایت نیست
در اقتصاد ایران، هرگاه از مشکلات تولید سخن گفته میشود، معمولاً نخستین راهحل «حمایت بیشتر» است؛ تعرفه بالاتر، ارز ارزانتر، انرژی ارزانتر، محدودیت بیشتر برای واردات یا تسهیلات بیشتر.
اما تجربه چند دهه گذشته نشان میدهد حمایت، اگر با رقابت، بهرهوری و الزام به پیشرفت همراه نباشد، لزوماً صنعت قدرتمند ایجاد نمیکند.
گاهی برعکس، بنگاه را به حمایت وابسته میکند.
در چنین شرایطی، تولیدکننده بهجای آنکه برای فناوری، کیفیت و کاهش هزینه رقابت کند، برای دریافت منابع و امتیازات بیشتر رقابت میکند.
بهتدریج سؤال بنگاه از این:
«چگونه محصول بهتری تولید کنم؟»
به این تبدیل میشود:
«چگونه انرژی، ارز، مواد اولیه یا حمایت بیشتری بگیرم؟»
در همین نقطه، سیاست حمایتی از ابزار توسعه صنعت به مانعی برای توسعه صنعت تبدیل میشود.
صنعتی که روی انرژی ارزان بنا شد
بخش مهمی از ساختار صنعتی ایران طی چند دهه بر یک مزیت بزرگ بنا شده است:
منابع طبیعی و انرژی ارزان.
گاز ارزان، برق ارزان، خوراک ارزان، مواد معدنی فراوان و در برخی دورهها دسترسی به ارز نفتی، امکان توسعه صنایع بزرگی را فراهم کرده است.
اما این مدل یک ضعف اساسی دارد.
اگر انرژی و منابع ارزان به فناوری، بهرهوری و مزیت رقابتی پایدار تبدیل نشوند، مزیت صنعتی کشور با کاهش دسترسی به همان منابع از بین میرود.
امروز نشانههای این وضعیت کاملاً قابل مشاهده است:
کمبود برق در تابستان، محدودیت گاز در زمستان، بحران آب، فرونشست زمین و افزایش هزینههای محیطزیستی.
بنابراین یک سؤال مهم برای آینده صنعت ایران مطرح است:
اگر انرژی دیگر ارزان و فراوان نباشد، مزیت رقابتی صنعت ایران چه خواهد بود؟
فناوری؟
بهرهوری؟
کیفیت؟
برند؟
مدیریت؟
صادرات؟
اگر پاسخ روشنی برای این سؤال نداشته باشیم، بخش بزرگی از ساختار صنعتی فعلی در آینده با چالش جدی مواجه خواهد شد.
صنعت بلندمدت، با سیاست کوتاهمدت ساخته نمیشود
سرمایهگذاری صنعتی ذاتاً بلندمدت است.
بسیاری از پروژههای صنعتی برای بازگشت سرمایه به پنج، ده یا حتی پانزده سال زمان نیاز دارند.
اما وقتی تورم، نرخ ارز، مقررات، سیاست تجاری، قیمت انرژی و محدودیتهای وارداتی مرتب تغییر میکنند، چگونه میتوان برای ده سال آینده تصمیم گرفت؟
اینجاست که بحث حکمرانی اقتصادی اهمیت پیدا میکند.
در محیط بیثبات، بنگاه نیز کوتاهمدت میشود.
بهجای سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، نقدینگی نگه میدارد.
بهجای طراحی برنامه صادراتی، درگیر تأمین مواد اولیه ماه آینده میشود.
بهجای نوآوری، وقت خود را صرف تطبیق با بخشنامهها میکند.
و بهجای توسعه، تلاش میکند از شوک بعدی عبور کند.
صنعت بلندمدت را نمیتوان با سیاستگذاری کوتاهمدت اداره کرد.
وقتی بنگاه مسئول رفاه مردم میشود
یکی دیگر از مشکلات ساختاری اقتصاد ایران، استفاده از بنگاه بهعنوان ابزار سیاست اجتماعی است.
در یک اقتصاد سالم، دولت باید از مردم حمایت کند و بنگاه باید تولید رقابتی انجام دهد.
اما در بسیاری از موارد، این دو نقش با یکدیگر مخلوط شدهاند.
برای کنترل قیمت مصرفکننده، قیمت تولیدکننده محدود میشود.
برای کنترل تورم، حاشیه سود بنگاه تحت فشار قرار میگیرد.
برای ارزان نگهداشتن کالا، تولیدکننده مجبور میشود محصول را کمتر از قیمت واقعی اقتصادی بفروشد.
این سیاست ممکن است در کوتاهمدت به نفع مصرفکننده به نظر برسد، اما در بلندمدت چرخهای خطرناک ایجاد میکند:
کاهش سودآوری → کاهش سرمایهگذاری → فرسودگی تجهیزات → افت بهرهوری → کاهش تولید → افزایش قیمت
در نتیجه سیاستی که با هدف حمایت از مردم آغاز شده، ممکن است در نهایت هم بنگاه را ضعیف کند و هم رفاه مصرفکننده را کاهش دهد.
واردات همیشه دشمن صنعت نیست
یکی از خطاهای مهم سیاست صنعتی، برابر دانستن «محدودیت واردات» با «حمایت از تولید داخلی» است.
تقریباً تمام کشورهای صنعتیشده در مقاطعی از صنایع خود حمایت کردهاند، اما تفاوت اصلی در نوع حمایت بوده است.
حمایت موفق معمولاً سه ویژگی دارد:
مشروط است.
زماندار است.
و بنگاه را مجبور به رقابت میکند.
اگر تولیدکننده بداند هرقدر بهرهوریاش پایین باشد، بازار داخلی برای همیشه از رقابت خارجی محافظت میشود، انگیزه اصلاح کاهش مییابد.
اما اگر حمایت مشروط به افزایش صادرات، ارتقای فناوری، کاهش هزینه یا افزایش بهرهوری باشد، همان حمایت میتواند به سکوی رشد تبدیل شود.
بنابراین سؤال اصلی این نیست که:
«آیا باید از صنعت حمایت کرد؟»
بلکه این است:
«از چه صنعتی، تا چه زمانی، با چه هدفی و در مقابل چه تعهدی باید حمایت کرد؟»
صادرات؛ آزمون واقعی صنعتیشدن
بازار داخلی میتواند بسیاری از ضعفهای یک بنگاه را پنهان کند.
تعرفه، ممنوعیت واردات، انحصار، انرژی ارزان یا حمایت دولتی میتواند سالها یک بنگاه کمبازده را سرپا نگه دارد.
اما بازار جهانی چنین امتیازاتی نمیدهد.
مشتری خارجی قیمت، کیفیت، فناوری و زمان تحویل را مقایسه میکند.
به همین دلیل، صادرات واقعی یکی از مهمترین آزمونهای رقابتپذیری صنعت است.
صنعتی که بتواند بدون حمایت دائمی در بازار جهانی رقابت کند، احتمالاً به سطح مناسبی از فناوری، مدیریت و بهرهوری رسیده است.
به همین دلیل، در تجربه بسیاری از کشورهای موفق آسیایی، صادرات فقط وسیله کسب ارز نبود؛ بلکه ابزار یادگیری صنعتی بود.
دنیا منتظر ایران نمیماند
مشکل فقط این نیست که ایران باید مشکلات قدیمی خود را حل کند.
جهان همزمان با سرعت بالایی در حال تغییر است.
هوش مصنوعی، اتوماسیون، کارخانه هوشمند، رباتیک، اینترنت اشیا، انرژی پاک و انقلاب صنعتی چهارم، ساختار تولید را دگرگون کردهاند.
کشوری که امروز وارد رقابت صنعتی میشود، دیگر صرفاً با یک کارخانه سنتی در کشور دیگر رقابت نمیکند.
با کارخانهای رقابت میکند که تولید آن دادهمحور است، مصرف انرژی کمتری دارد، خطوط آن اتوماتیک است و تصمیمهایش با الگوریتم گرفته میشود.
در چنین جهانی، عقبماندگی فناوری خیلی سریع به عقبماندگی اقتصادی تبدیل میشود.
سرمایه انسانی؛ داراییای که بهسادگی جایگزین نمیشود
کارخانه را میتوان ساخت.
ماشینآلات را میتوان خرید.
اما مهندس، مدیر، پژوهشگر، تکنسین و کارآفرین را نمیتوان یکشبه ایجاد کرد.
صنعت جدید بیش از هر زمان دیگری به سرمایه انسانی وابسته است.
از همین رو مهاجرت متخصصان فقط یک مسئله اجتماعی نیست؛ یک مسئله مستقیم صنعتی است.
با خروج هر نیروی متخصص، بخشی از ظرفیت نوآوری، دانش و توان توسعه محصول نیز از اقتصاد خارج میشود.
راهحل، یک سند جدید نیست
ایران کمبود سند توسعه صنعتی ندارد.
کمبود اصلی، هماهنگی و استمرار سیاستها است.
اگر قرار باشد صنعتیشدن وارد مرحله جدیدی شود، چند اتفاق باید همزمان رخ دهد:
ثبات اقتصاد کلان افزایش یابد.
سیاست تجاری با سیاست صنعتی هماهنگ شود.
حمایتها مشروط و زماندار شوند.
رقابت به رسمیت شناخته شود.
صادرات به معیار ارزیابی بنگاه تبدیل شود.
فناوری و تحقیق و توسعه اقتصادی شود.
سرمایه انسانی حفظ شود.
و ارتباط با اقتصاد جهانی به بخشی از سیاست صنعتی تبدیل شود.
ایران به کارخانه بیشتر نیاز ندارد؛ به صنعت بهتر نیاز دارد
مهمترین پیام این بحث شاید همین باشد:
مسئله اصلی ایران تعداد کارخانهها نیست؛ کیفیت صنعتیشدن است.
کشوری صنعتی محسوب نمیشود فقط چون فولاد، پتروشیمی، خودرو یا تجهیزات تولید میکند.
صنعت واقعی زمانی شکل میگیرد که بنگاهها بتوانند:
رقابت کنند،
یاد بگیرند،
فناوری جذب کنند،
بهرهوری خود را افزایش دهند،
صادر کنند
و بدون وابستگی دائمی به رانت و حمایت ادامه دهند.
ایران طی دههها کارخانه ساخته است، اما هنوز نظامی ایجاد نکرده که کارخانه را وادار به رقابت، نوآوری و رشد مستمر کند.
بنابراین شاید زمان آن رسیده باشد که سؤال سیاستگذار تغییر کند.
بهجای اینکه بپرسیم:
«چگونه بیشتر از صنعت حمایت کنیم؟»
باید بپرسیم:
«چگونه صنعتی بسازیم که دیگر به حمایت دائمی نیاز نداشته باشد؟»
پاسخ به همین سؤال میتواند مرز میان کارخانهداری و صنعتیشدن واقعی باشد.
📍 @Zavieh360 | 122 |
| 3 | ⚠️ جمعبندی زاویه
امشب شاید مهمترین نکته نه تعداد حملات، بلکه تغییر جغرافیای جنگ باشد.
درگیریای که زمانی مرکز آن ایران و اسرائیل بود، اکنون به شبکهای از گلوگاههای انرژی، بنادر، خطوط لوله و مسیرهای دریایی کشیده شده است.
اما در همان لحظه که میدان جنگ گستردهتر شده، تعداد کانالهای دیپلماتیک نیز بیشتر شده است.
به همین دلیل روزها و هفتههای آینده احتمالاً نه یک مسیر خطی به سمت «جنگ» یا «صلح»، بلکه رقابتی میان دو روند خواهد بود:
تلاش برای افزایش اهرم فشار در میدان؛ و تلاش برای تبدیل همین اهرمها به توافق پشت میز مذاکره.
آنچه تعیینکننده خواهد بود، فقط تهران و واشنگتن نیست؛ ریاض، پکن، مسقط و تحولات بابالمندب اکنون به همان اندازه در معادله پایان یا گسترش بحران اهمیت پیدا کردهاند.
#زاویه#خاورمیانه #ایران #آمریکا #عربستان #یمن #حوثیها #تنگه_هرمز #باب_المندب #نفت #تحلیل_زاویه
📍 @Zavieh360 | 222 |
| 4 | 🔴 بسته خبری شبانه زاویه | پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ / ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶
خاورمیانه روی لبه سه گلوگاه؛ جنگ به مرحله تازهای رسیده است
تحولات امشب نشان میدهد مرکز ثقل بحران خاورمیانه در حال تغییر است. اگر در ماههای گذشته نگاهها عمدتاً به تقابل مستقیم ایران با آمریکا و اسرائیل و وضعیت تنگه هرمز دوخته شده بود، اکنون جبهه یمن، بابالمندب و زیرساختهای انرژی عربستان به همان اندازه اهمیت پیدا کردهاند.
مهمترین تحولات امشب:
1️⃣ تبادل حملات عربستان و حوثیها شدت گرفته است
رویترز گزارش داده عربستان سعودی امروز بار دیگر مناطقی از یمن را هدف حملات هوایی قرار داده و حوثیها نیز حملات موشکی و پهپادی علیه عربستان را ادامه دادهاند. مقامهای سعودی اعلام کردهاند سقوط بقایای یک پهپاد رهگیریشده در طائف یک کشته بر جا گذاشته؛ نخستین مورد مرگ اعلامشده از سوی ریاض در دور تازه درگیریها. سازمان بینالمللی مهاجرت نیز میگوید بیش از ۱۰۰ هزار نفر در موج تازه جنگ یمن آواره شدهاند.
حوثیها مدعی سرنگونی یک جنگنده F-15 سعودی نیز شدهاند و تصاویری از بقایای یک هواپیما منتشر کردهاند؛ اما این ادعا هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است.
2️⃣ شوک مهمتر؛ سه ایستگاه خط لوله حیاتی عربستان آسیب دیدهاند
تازهترین بررسی رویترز از تصاویر ماهوارهای نشان میدهد حمله هفته گذشته به خط لوله شرق–غرب عربستان شدیدتر از برآورد اولیه بوده و سه ایستگاه پمپاژ آسیب دیدهاند.
این خط لوله در ماههای اخیر روزانه حدود ۴ تا ۵ میلیون بشکه نفت—معادل تقریباً ۴ تا ۵ درصد عرضه جهانی—را منتقل میکرد و مهمترین راه عربستان برای دور زدن اختلال در تنگه هرمز بود.
منابع مختلف زمان تعمیر کامل را از چند هفته تا حدود پنج یا شش هفته تخمین زدهاند؛ هرچند احتمال راهاندازی بخشی از ظرفیت زودتر از آن وجود دارد.
3️⃣ تردد در تنگه هرمز بهشدت کاهش یافته است
دادههای کشتیرانی نشان میدهد روز چهارشنبه فقط سه کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کردهاند؛ در حالی که یک روز قبل این رقم ۱۲ کشتی و میانگین دهروزه حدود ۱۷ کشتی بوده است.
این آمار کشتیهایی را که سامانه AIS خود را خاموش کردهاند شامل نمیشود، اما تصویر کلی روشن است: هرمز همچنان با اختلال جدی روبهروست.
همزمان تعداد عبور کشتیها از بابالمندب نیز کاهش یافته است.
4️⃣ چین مستقیماً وارد مهار بحران یمن شده است
در یکی از مهمترین تحولات دیپلماتیک امروز، سه منبع ایرانی به رویترز گفتهاند عربستان از چین خواسته برای مهار حوثیها وارد عمل شود و پکن نیز بهصورت خصوصی از تهران خواسته از نفوذ خود برای جلوگیری از گسترش بیشتر درگیری استفاده کند.
علت حساسیت چین روشن است: هم هرمز و هم بابالمندب برای امنیت انرژی و تجارت چین اهمیت حیاتی دارند. هنوز مشخص نیست تهران چه پاسخی به درخواست پکن خواهد داد.
5️⃣ کانال محرمانه آمریکا و حوثیها هم باز است
رویترز گزارش داده نمایندگان آمریکا و حوثیها در آخر هفته گذشته با میانجیگری عمان در سفارت آمریکا در مسقط دیدار کردهاند.
بر اساس روایت منابع رویترز، حوثیها در این جلسه گفتهاند قصد حمله به شناورهای آمریکایی را ندارند و به آتشبس سال ۲۰۲۵ با آمریکا پایبند خواهند ماند. وزارت خارجه آمریکا درباره اصل جلسه اظهار نظر نکرده است.
این تماس، همزمان با تشدید شدید جنگ عربستان و حوثیها، یکی از مهمترین نشانههای تلاش برای جلوگیری از تبدیل جنگ یمن به رویارویی مستقیم آمریکا و حوثیهاست.
6️⃣ ترامپ از احتمال نزدیکشدن پایان جنگ ایران سخن گفته است
دونالد ترامپ گفته امیدوار است جنگ به سمت پایان حرکت کند و مدعی شده ایران خواهان توافق است. با این حال رویترز میگوید پس از فروپاشی توافق موقت ماه ژوئن، مذاکرات جدیدی میان تهران و واشنگتن برای پایان جنگ برگزار نشده است.
در مقابل، چین امروز بار دیگر از ایران و آمریکا خواسته خویشتنداری کنند، به توافق موقت قبلی بازگردند و مذاکرات جدی را از سر بگیرند. وزیر خارجه چین همچنین خواهان بازگشایی تنگه هرمز شده است.
7️⃣ همزمان یک تحول مهم در شورای امنیت درباره ایران
روسیه و چین امروز قطعنامه تمدید مأموریت هیأت مستقل نظارت بر تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را وتو کردند.
۱۱ عضو شورای امنیت رأی مثبت دادند و پاکستان و سومالی رأی ممتنع دادند. در نتیجه مأموریت هیأت کارشناسان مستقل تمدید نشد.
آمریکا میگوید این تصمیم یک خلأ در نظارت مستقل بر اجرای تحریمها ایجاد میکند؛ روسیه و چین در مقابل معتقدند حل پرونده ایران باید از مسیر سیاسی و دیپلماتیک دنبال شود.
8️⃣ گزارش مهم هیأت حقیقتیاب سازمان ملل درباره حملات به ایران
هیأت مستقل حقیقتیاب سازمان ملل امروز اعلام کرد «دلایل معقولی» برای این نتیجه وجود دارد که آمریکا در پشت دو حمله ۲۸ فوریه به مدرسهای در میناب و یک مجموعه ورزشی در لامرد بوده و این حملات میتوانند مصداق جنایت جنگی باشند.
این هیأت در عین حال اعلام کرده که در سرکوب اعتراضات داخل ایران نیز مواردی را یافته که به گفته آن میتواند مصداق جنایت علیه بشریت باشد.
نکته مهم اینکه هیأت حقیقتیاب یک نهاد تحقیقاتی و نه قضایی است و گزارش آن بهمعنای صدور حکم دادگاه نیست.
9️⃣ جبهه لبنان همچنان شکننده است
فرانسه امروز میزبان فرماندهان و مقامهای نظامی عرب و اروپایی برای بررسی آینده امنیت جنوب لبنان بود.
یکی از نگرانیهای اصلی، خروج تدریجی نیروهای یونیفل از ژانویه ۲۰۲۷ و احتمال ایجاد خلأ امنیتی است. در همین حال، حملات اخیر اسرائیل به جنوب لبنان نگرانیها از بازگشت یک دور تازه جنگ اسرائیل و حزبالله را افزایش داده است.
لبنان و اسرائیل در مذاکرات با میانجیگری آمریکا به یک چارچوب رسیدهاند که خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی را به استقرار ارتش لبنان و خلع سلاح حزبالله مرتبط میکند، اما اجرای آن همچنان با موانع جدی روبهروست.
🔟 بازار نفت آرام نشده؛ فقط بخشی از شوک تخلیه شده است
قیمت نفت امروز حدود ۲ درصد کاهش یافت، اما برنت همچنان حوالی ۱۰۳ دلار و WTI حدود ۱۰۱ دلار معامله میشود.
علت کاهش امروز، تلاش عربستان برای انتقال بخشی از نفت از مسیر عمان و امید به بازگشت قسمتی از ظرفیت خط لوله شرق–غرب عنوان شده است.
اما نکته مهم این است که نفت با وجود این کاهش هنوز بالای ۱۰۰ دلار قرار دارد؛ یعنی ریسک ژئوپلیتیک همچنان بخش مهمی از قیمت بازار را تشکیل میدهد.
حتی ایتالیا امروز اعلام کرده برای حفاظت احتمالی از کشتیهای تجاری خود در محدوده بابالمندب در حال آمادهسازی یک مأموریت دریایی است؛ نشانهای از اینکه بحران دریایی دیگر فقط مسئله کشورهای منطقه نیست.
🔻 تحلیل زاویه | چرا شرایط امروز متفاوت است؟
مهمترین تغییر راهبردی این است که مسئله فقط «بستهشدن یا بازشدن هرمز» نیست.
اکنون سه مسیر بهطور همزمان آسیبپذیر شدهاند:
هرمز؛ مسیر اصلی نفت و LNG خلیج فارس.
بابالمندب؛ ورودی جنوبی دریای سرخ و مسیر ارتباطی آسیا با کانال سوئز و اروپا.
و خط لوله شرق–غرب عربستان؛ مسیری که قرار بود در زمان بحران هرمز نقش سوپاپ اطمینان را بازی کند.
بنابراین اگر تنش در دو آبراه ادامه پیدا کند و ظرفیت خط لوله نیز محدود بماند، مسئله از «کمبود نفت» فراتر میرود و به بحران لجستیک انرژی تبدیل میشود: نفت ممکن است وجود داشته باشد، اما انتقال آن پرهزینهتر، کندتر و پرریسکتر خواهد شد.
نکته دوم، شکلگیری دو کانال دیپلماتیک موازی است:
عمان میان آمریکا و حوثیها و چین میان عربستان، ایران و بهطور غیرمستقیم حوثیها.
این اتفاق نشان میدهد بازیگران اصلی منطقه بهرغم ادامه عملیات نظامی، همزمان در حال ساختن مسیرهای خروج از بحران هستند.
اما یک تضاد جدی وجود دارد: هرچه بازیگران منطقهای موقعیت میدانی بهتری کسب کنند، انگیزه آنها برای گرفتن امتیاز بیشتر پشت میز مذاکره نیز افزایش مییابد. در نتیجه دوره قبل از توافق میتواند دقیقاً همان دورهای باشد که خطر تشدید حملات در آن بالاتر میرود.
🔮 سناریوهای پیش رو
سناریوی اول؛ مهار مرحلهای بحران
با میانجیگری عمان و چین، حملات به زیرساختهای انرژی کاهش پیدا میکند؛ بخشی از خط لوله عربستان به مدار برمیگردد و مسیر محدودی برای افزایش تردد در هرمز ایجاد میشود.
در این سناریو لزوماً «صلح جامع» شکل نمیگیرد؛ بلکه بازیگران ابتدا امنیت انرژی و کشتیرانی را از پروندههای نظامی جدا میکنند و سپس مذاکرات بزرگتر آغاز میشود.
نشانهای که باید دنبال کرد: کاهش حملات حوثیها به عربستان، افزایش محسوس تعداد کشتیهای عبوری از هرمز و اعلام مذاکرات مستقیم تهران–واشنگتن.
سناریوی دوم؛ جنگ فرسایشی و کنترلشده
هیچ توافق سیاسی بزرگی حاصل نمیشود اما طرفها نیز از عبور از خطوطی که به جنگ تمامعیار منجر شود خودداری میکنند.
در این وضعیت، حملات پهپادی و موشکی، عملیات محدود دریایی و ضربه به زیرساختها ادامه پیدا میکند و نفت برای مدت طولانی دارای «پریمیوم جنگ» خواهد بود.
برای اقتصاد جهانی این سناریو بسیار پرهزینه است؛ زیرا بهجای یک شوک کوتاه، انرژی گران و هزینه حملونقل بالا میتواند ماهها ادامه پیدا کند.
سناریوی سوم؛ اتصال جبههها و گسترش جنگ
خطرناکترین وضعیت زمانی شکل میگیرد که یک حادثه بزرگ—برای مثال حملهای با تلفات سنگین در عربستان یا خلیج فارس، ضربه جدی به کشتیهای آمریکایی یا اروپایی، یا بازشدن کامل جبهه لبنان—واکنش زنجیرهای ایجاد کند.
در چنین شرایطی بحرانهای ایران، یمن، عربستان، دریای سرخ و لبنان دیگر پروندههای جداگانه نخواهند بود و به یک درگیری منطقهای بههمپیوسته تبدیل میشوند. | 199 |
| 5 | No text... | 1 |
| 6 | No text... | 1 |
| 7 | 🔴 عربستان زیر فشار سه گلوگاه نفتی؛ جنگ وارد مرحله انرژی شد
زاویه | تحلیل
کاهش شدید عرضه نفت عربستان را دیگر نمیتوان صرفاً یک نوسان در تولید اوپک دانست. دادههای آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد عرضه نفت خام عربستان در ماه اوت به حدود ۶ میلیون بشکه در روز سقوط کرده؛ پایینترین سطح در بیش از سه دهه و حدود ۲.۳ میلیون بشکه کمتر از ماه قبل. ریاض ارقام متفاوتی به اوپک ارائه کرده، اما حتی آمار رسمی عربستان نیز افت قابلتوجه تولید را تأیید میکند.
اتفاق مهمتر این است که کاهش تولید درست در زمانی رخ داده که مسیرهای انتقال نفت عربستان نیز یکی پس از دیگری تحت فشار قرار گرفتهاند.
با اختلال گسترده در تنگه هرمز، عربستان طی ماههای گذشته بخش مهمی از صادرات خود را به مسیر جایگزین شرق–غرب منتقل کرده بود؛ خط لولهای ۱۲۰۰ کیلومتری که نفت مناطق شرقی عربستان را به بندر ینبع در دریای سرخ میرساند و روزانه حدود ۴ تا ۵ میلیون بشکه جابهجا میکرد.
اما این خط لوله نیز پس از حمله پهپادی که بنا بر اعلام عربستان از خاک عراق انجام شده، موقتاً تعطیل شده است.
در سمت دیگر دریای سرخ نیز فشار در حال افزایش است. نیروهای حوثی به مناطق راهبردی ساحل یمن و جزیره پریم در قلب بابالمندب رسیدهاند؛ موقعیتی که میتواند توان آنها برای تهدید یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی جهان را به شکل محسوسی افزایش دهد. بستهشدن یا حتی اختلال جدی بابالمندب میتواند بر حدود ۷ درصد عرضه نفت جهان و ۱۲ درصد تجارت جهانی اثر بگذارد.
به بیان ساده، عربستان اکنون با سه مسئله همزمان روبهروست:
هرمز ناامن است؛
خط لوله جایگزین شرق–غرب آسیب دیده؛
و مسیر دریای سرخ نیز با افزایش قدرت حوثیها روبهرو شده است.
بازار نفت این تغییر را جدی گرفته است. برنت بار دیگر از مرز روانی ۱۰۰ دلار عبور کرده و در روزهای اخیر تا نزدیکی ۱۰۸ دلار نیز افزایش یافته است. در عین حال برآوردهای بازار نشان میدهد صادرات نفت خلیج فارس با وجود انتقالهای مخفیانه و کشتیهایی که سیستم شناسایی خود را خاموش میکنند، هنوز به سطح پیش از جنگ بازنگشته است.
اما مسئله فقط قیمت نفت نیست.
جنگ در حال تبدیلشدن از نبرد موشک و پهپاد به جنگ بر سر شریانهای انرژی جهان است.
هرچه هرمز، خط لوله شرق–غرب و بابالمندب همزمان ناامنتر شوند، هزینه جنگ از مرزهای منطقه عبور کرده و مستقیماً وارد پمپبنزینها، نرخ تورم و سیاست پولی آمریکا و اروپا میشود.
این وضعیت از یک طرف قدرت چانهزنی ایران و نیروهای همسو با تهران را افزایش میدهد؛ زیرا اختلال محدود در چند نقطه میتواند هزینه اقتصادی بسیار بزرگی برای طرف مقابل ایجاد کند.
اما همین موفقیت میتواند نتیجه معکوس نیز داشته باشد.
اگر نفت برای مدت طولانی در محدوده بالای ۱۱۰ تا ۱۲۰ دلار باقی بماند و کمبود فرآوردههایی مانند دیزل تشدید شود، فشار داخلی بر واشنگتن برای تأمین امنیت مسیرهای نفتی بیشتر خواهد شد و احتمال مداخله مستقیمتر آمریکا در دریای سرخ و یمن افزایش پیدا میکند.
بنابراین شاخص تعیینکننده هفتههای آینده فقط قیمت نفت نیست
.
باید دید عربستان با چه سرعتی خط لوله شرق–غرب را بازمیگرداند، حوثیها تا چه اندازه موقعیت خود را در بابالمندب تثبیت میکنند و آیا مذاکرات درباره هرمز میتواند جریان نفت را افزایش دهد یا خیر.
اگر پاسخ این سه سؤال منفی باشد، افت تولید نفت عربستان ممکن است از یک مشکل موقت عملیاتی به بحران راهبردی صادرات انرژی تبدیل شود.
و در آن صورت شاید مهمترین جبهه جنگ نه در آسمان تهران و ریاض، بلکه در سه نقطه کوچک روی نقشه باشد:
هرمز، ینبع و بابالمندب.
▪️ زاویه | تحولات را از زاویهای دیگر ببینید
📍 @Zavieh360 | 301 |
| 8 | 🌍 نقشه جهان عوض میشود؟ | سازمان ملل به تغییر تصویر ما از جهان رأی داد
بیش از ۴۵۰ سال است که یکی از آشناترین تصاویر ما از جهان، نقشه مرکاتور است؛ نقشهای که در سال ۱۵۶۹ اساساً برای کمک به دریانوردان طراحی شد.
مرکاتور در نمایش جهتها فوقالعاده بود؛ اما یک مشکل بزرگ داشت: مساحت واقعی کشورها و قارهها را بهشدت تحریف میکرد.
برای مثال:
🔹 آفریقا در واقع حدود ۱۴ برابر گرینلند مساحت دارد؛ اما در بسیاری از نقشههای مرکاتور، این دو تقریباً هماندازه به نظر میرسند.
🔹 روسیه، کانادا، اروپا و بخشهای شمالی جهان نیز بسیار بزرگتر از نسبت واقعیشان دیده میشوند.
حالا این موضوع از یک بحث جغرافیایی فراتر رفته است.
📌 مجمع عمومی سازمان ملل در ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ با ۱۶۴ رأی موافق، قطعنامه «Correct the Map» را تصویب کرد.
فقط یک کشور رأی مخالف داد: ایالات متحده آمریکا.
شش کشور نیز رأی ممتنع دادند.
این قطعنامه به معنای «ممنوع شدن» نقشه مرکاتور نیست، اما از دولتها، مدارس، سازمانهای بینالمللی و شرکتهای فناوری میخواهد در مواردی که نسبت واقعی مساحت اهمیت دارد، بیشتر از نقشههای Equal Earth و دیگر نقشههای هممساحت استفاده کنند.
🌍 و شاید مهمترین برنده سیاسی و نمادین این تصمیم، آفریقا باشد.
کشورهای آفریقایی سالهاست میگویند کوچک دیدهشدن این قاره روی نقشههای رایج، فقط یک خطای هندسی نیست؛ بلکه در طول نسلها میتواند بر تصویر ذهنی انسانها از اندازه، اهمیت و جایگاه مناطق مختلف جهان اثر بگذارد.
البته یک نکته را نباید فراموش کرد:
مرکاتور برای «کوچک نشان دادن آفریقا» طراحی نشده بود. این تحریف، نتیجه اجتنابناپذیر تبدیل سطح کروی زمین به یک صفحه صاف و حفظ جهتها برای دریانوردی بود.
اما سؤال امروز چیز دیگری است:
وقتی میدانیم یک نقشه، جهان را با نسبتهای واقعی نشان نمیدهد، چرا همچنان باید همان تصویر را به نسل بعد نشان دهیم؟
اینجاست که نقشه دیگر فقط جغرافیا نیست؛
نقشه میتواند سیاست، قدرت و حتی تصویری باشد که ما از جهان در ذهن خود میسازیم.
🎥 چند ماه قبل در بیپلاس، داستان جذاب تاریخ نقشهها و همین مسئله مفصل روایت شده است:
https://youtu.be/2MJsAeZIP60?si=QgjzSNee-pZTiDXF
📍 @Zavieh360
#زاویه #نقشه_جهان #آفریقا #سازمان_ملل #ژئوپلیتیک #Mercator #EqualEarth | 304 |
| 9 | 🔴 حمله به جزیره لارک؛ سپاه وعده پاسخ داد
▪️شامگاه یکشنبه ۸ شهریور، گزارشهایی از حمله آمریکا به جزیره لارک منتشر شد. رویترز به نقل از آکسیوس و یک مقام آمریکایی گزارش داد که دو پرتابگر ایرانی هدف قرار گرفتهاند.
▪️تسنیم در گزارش اولیه از کشتهشدن ۲ نفر و مجروحشدن ۲ نفر دیگر خبر داد؛ این آمار هنوز قطعی و رسمی اعلام نشده است.
▪️روابط عمومی سپاه در اطلاعیهای، کشته و مجروحشدن شماری از نیروها و هموطنان در این حمله را تأیید کرد و اعلام کرد: «این اقدام توسط فرزندان ایران اسلامی پاسخ داده خواهد شد و تنبیه متجاوز را به دنبال خواهد داشت.»
▪️تا زمان تنظیم این خبر، در منابع بررسیشده گزارشی معتبر از اجرای پاسخ نظامی ایران منتشر نشده و زمان و شکل پاسخ نیز اعلام نشده است.
منابع: رویترز؛ گزارش تسنیم و اطلاعیه سپاه به نقل از عصر ایران
زاویه | #لارک #ایران #آمریکا
📍 @Zavieh360 | 410 |
| 10 | بولتن خبری ایران و آمریکا یکشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۵ | ۳۰ اوت ۲۰۲۶
تازهترین تحولات سیاسی، امنیتی و اقتصادی
۱. تلاش آمریکا برای همراهکردن گروه ۲۰ با فشار اقتصادی علیه ایران
رویترز گزارش داد اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در نشست پیشروی وزیران دارایی گروه ۲۰ خواستار کاهش روابط تجاری اعضا با ایران خواهد شد. واشنگتن به کشورهایی که خرید نفت یا مبادلات با تهران را ادامه دهند، درباره تحریمهای ثانویه هشدار داده است. این اقدام، تلاش آمریکا برای جلب حمایت است و هنوز به معنای توافق اعضای گروه ۲۰ نیست.
۲. واکنش تهران به تحریمهای تازه؛ ادامه تلاشهای دیپلماتیک
بر اساس گزارش رویترز، بهروزشده در ۲۹ اوت، وزارت خارجه ایران تحریمهای جدید آمریکا را محکوم کرده است. همزمان، قطر برای احیای دیپلماسی و بازگشت کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز تلاش میکند. عباس عراقچی گفتوگوهای اخیر با نخستوزیر قطر را «خلاقانه» توصیف کرده است. این گزارش از حصول توافق تازه خبر نمیدهد.
۳. اصابت پرتابه به نفتکش در تنگه هرمز
آسوشیتدپرس به نقل از مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا گزارش داد یک نفتکش روز شنبه در شمال خصب عمان هدف پرتابهای ناشناس قرار گرفته است. تلفات انسانی یا آسیب زیستمحیطی گزارش نشده و مسئولیت حادثه نیز مشخص نیست.
۴. گزارش جلوگیری از عبور ۳۰ شناور از تنگه هرمز
ایراناینترنشنال به نقل از خبرگزاری مهر گزارش داد نیروهای مسلح ایران از ۲۲ اوت مانع عبور ۳۰ شناور از تنگه هرمز شدهاند. طبق همین روایت، عبور شناورهای مجاز با هماهنگی و پرداخت عوارض صورت گرفته است. تأیید مستقل این آمار در منابع بررسیشده یافت نشد.
۵. پیام رهبر ایران درباره اتحاد کشورهای اسلامی
آسوشیتدپرس به نقل از ایرنا گزارش داد مجتبی خامنهای در پیامی مکتوب به یک نشست مذهبی در تهران، خواستار اتحاد کشورهای اسلامی در برابر آمریکا و اسرائیل شده است.
۶. هشدار نظامیان آمریکا درباره طولانیشدن عملیات
واشنگتنپست به نقل از منابع ناشناس گزارش داد فرماندهان آمریکایی هشدار دادهاند ادامه عملیات علیه ایران میتواند توان مقابله با تهدیدهای دیگر را تضعیف کند.
۷. عراق خواستار حل مسالمتآمیز تقابل تهران و واشنگتن شد
پرستیوی به نقل از بیانیه وزارت خارجه عراق گزارش داد فؤاد حسین در دیدار با سفیر ایران، بر ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش ایران و آمریکا تأکید کرده است. این موضعگیری به معنای اعلام آغاز مذاکرات مستقیم نیست.
۸. ترامپ: ذخایر راهبردی آمریکا با نفت ونزوئلا پر میشود
رویترز گزارش داد ترامپ اعلام کرده نفت حاصل از توافق اخیر با ونزوئلا برای بازسازی ذخایر راهبردی نفت آمریکا استفاده خواهد شد. زمان تأمین نفت و اثر کوتاهمدت آن بر قیمت سوخت هنوز روشن نیست.
منابع: رویترز، آسوشیتدپرس، واشنگتنپست، پرستیوی و مهر.
📍 @Zavieh360 | 323 |
| 11 | 🔴 بسته ویژه تحولات ایران و آمریکا
بامداد سهشنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵
تنش میان تهران و واشنگتن امشب وارد مرحله تازهای شد؛ آمریکا از آغاز یک کارزار گسترده اقتصادی علیه ایران خبر داد و تهران نیز هشدار داد فشارهای جدید بدون پاسخ نخواهد ماند.
🔹 آغاز مرحله تازه فشار اقتصادی آمریکا
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، از آغاز یک «تهاجم اقتصادی» برای محدودکردن ارتباطات مالی و تجاری ایران با جهان خبر داد. دولت ترامپ این برنامه را «روز موعود اقتصادی» نامیده است.
در مرحله نخست، ۶۰ فرد، شرکت و شناور به فهرست تحریمهای آمریکا اضافه شدهاند. اهداف جدید در کشورهای مختلف، از جمله چین، امارات، سنگاپور و فرانسه قرار دارند.
پنج حوزه اصلی مورد هدف عبارتاند از:
▪️ داراییهای دیجیتال و رمزارزها
▪️ طلا و فلزات گرانبها
▪️ فناوری
▪️ صنعت هوانوردی
▪️ کشتیرانی و حملونقل دریایی
🔹 تهدید کشورهای طرف معامله با ایران
واشنگتن هشدار داده کشورها، بانکها و شرکتهایی که روابط مالی و تجاری خود را با ایران ادامه دهند، ممکن است با «تحریمهای ثانویه» مواجه شوند.
بااینحال، برخلاف برخی تیترهای منتشرشده، آمریکا امشب تحریم فراگیر و فوری علیه تمام شرکای تجاری ایران وضع نکرد. وزیر خزانهداری گفت برای قطع همکاریها مهلت محدودی داده خواهد شد و اقدامات بعدی میتواند با سرعت اجرا شود.
بانکهای بزرگ چین نیز فعلاً در فهرست جدید قرار نگرفتهاند؛ اقدامی که احتمالاً با نگرانی واشنگتن از ایجاد اختلال در نظام مالی جهانی و روابط آمریکا و چین مرتبط است.
🔹 تحریم بزرگ دیگری در راه است
وزیر خزانهداری آمریکا اعلام کرد تا پایان هفته، اقدام مهم دیگری علیه یک مؤسسه مالی مرتبط با ایران اعلام خواهد شد. او همچنین خواستار تعطیلی تمام شعب خارجی بانک ملی ایران شد.
🔹 پاسخ تهران در تنگه هرمز
ایران ۴۵ نفتکش و کشتی حامل گاز و فرآوردههای نفتی را بهدلیل آنچه نقض مقررات عبور از تنگه هرمز خوانده، در فهرست شناورهای متخلف قرار داده است.
براساس هشدار منتشرشده، این شناورها در صورت تکرار تخلف ممکن است با جریمه، توقیف یا مصادره محموله روبهرو شوند. تهران همچنین هشدار داده کشتیهایی که با این شناورها انتقال محموله انجام دهند، ممکن است به فهرست محدودیتها اضافه شوند.
در این فهرست، شناورهایی مرتبط با شرکتهای بزرگ کشتیرانی امارات، عربستان و کرهجنوبی دیده میشود.
🔹 کاهش حمایت آمریکاییها از جنگ با ایران
نتایج تازه نظرسنجی رویترز/ایپسوس نشان میدهد حمایت افکار عمومی آمریکا از اقدام نظامی علیه ایران به ۳۱ درصد کاهش یافته است.
همزمان:
▪️ میزان رضایت از عملکرد دونالد ترامپ به ۳۳ درصد رسیده است.
▪️ ۸۳ درصد آمریکاییها معتقدند جنگ برای مدتی طولانی ادامه خواهد یافت.
▪️ افزایش قیمت انرژی و بنزین به یکی از نگرانیهای مهم رأیدهندگان آمریکایی تبدیل شده است.
🔻 جمعبندی زاویه
تحولات امشب نشان میدهد واشنگتن در مقطع فعلی بهجای گسترش فوری عملیات نظامی، تمرکز خود را بر محاصره مالی، تجارت خارجی، کشتیرانی و درآمدهای ایران قرار داده است.
در مقابل، تهران تلاش میکند با استفاده از موقعیت راهبردی تنگه هرمز، هزینه همراهی کشورها و شرکتهای خارجی با تحریمهای آمریکا را افزایش دهد.
نکته مهم این است که تهدید آمریکا به تحریم گسترده شرکای ایران هنوز بهطور کامل اجرا نشده است. بنابراین روزهای آینده و تصمیم واشنگتن درباره بانکهای بزرگ، خریداران نفت ایران و مؤسسه مالی وعدهدادهشده، برای تعیین مسیر بعدی بحران بسیار مهم خواهد بود.
منابع: رویترز؛ تحریمهای آمریکا، رویترز؛ تنگه هرمز، رویترز؛ نظرسنجی آمریکا
📌 زاویه | روایت دقیق تحولات ایران و جهان | 331 |
| 12 | 🚨 بولتن ویژه جنگ | پنجشنبهشب؛ نبرد بر سر هرمز وارد مرحله تازهای شد
📅 پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۳ اوت ۲۰۲۶
⏰ آخرین تحولات تا امشب
🔥 ۱ | ایران و آمریکا هر دو میگویند «هرمز در کنترل ماست»
مهمترین خبر امشب از تنگه هرمز میآید. ایران اعلام کرده این آبراه راهبردی تحت کنترل تهران است و هیچ کشتی بدون اجازه ایران قادر به عبور نیست. در مقابل، دونالد ترامپ مدعی «کنترل کامل» آمریکا بر تنگه شده است.
رویترز میگوید دو طرف اکنون روایتهای کاملاً متضادی درباره کنترل مهمترین گلوگاه انرژی جهان ارائه میکنند.
⚠️ هرمز عملاً به نقطه اصلی زورآزمایی تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
🔥 ۲ | مذاکرات صلح همچنان قفل؛ خبری از توافق نهایی نیست
تلاشها برای احیای توافق موقت و رسیدن به پایان دائمی جنگ هنوز به نتیجه نرسیده است. رویترز گزارش میدهد تهران و واشنگتن همچنان بر سر شروط اساسی اختلاف دارند و بنبست دیپلماتیک ادامه دارد.
یعنی فعلاً دیپلماسی نتوانسته تضمینی برای پایان جنگ ایجاد کند.
💥 ۳ | حوثیها به پالایشگاه آرامکو حمله کردند
یکی از خبرهای مهم امشب از عربستان است. گزارشها از حمله پهپادی حوثیها به پالایشگاه جازان شرکت آرامکو حکایت دارد؛ خبری که بلافاصله نگرانی درباره امنیت تأسیسات نفتی منطقه را افزایش داد و بخشی از افت قیمت نفت را جبران کرد.
🔥 جنگ بار دیگر از دریا به زیرساخت انرژی عربستان نزدیک شده است.
🚢 ۴ | کشتیها در دریای سرخ چراغهایشان را خاموش میکنند
رویترز گزارش داده صادرات نفت عربستان از مسیر دریای سرخ increasingly از سامانههای رهگیری ناپدید میشود؛ نفتکشها در سایه افزایش تهدید حملات حوثیها، فرستندههای موقعیتیابی خود را خاموش میکنند.
⚠️ وقتی نفتکشها برای پنهانکردن موقعیت خود به «حرکت در تاریکی» روی میآورند، یعنی ریسک امنیتی مسیر دریایی جدی است.
🛢 ۵ | جنگ هنوز بازار جهانی نفت را گروگان گرفته است
رویترز امروز یک سؤال مهم را مطرح کرده: اگر جنگ ایران و آمریکا شش ماه دیگر ادامه پیدا کند، ذخایر جهانی نفت توان تحمل آن را دارند؟
همزمان اختلاف بزرگی درباره میزان واقعی نفت عبوری از هرمز وجود دارد؛ برآوردهای رهگیری کشتیها بهطور محسوسی پایینتر از ارقامی است که مقامهای آمریکایی اعلام میکنند.
🌍 یعنی نبرد هرمز فقط یک مسئله نظامی نیست؛ قیمت انرژی جهان به نتیجه این رویارویی گره خورده است.
🇮🇷 ۶ | عراقچی به آمریکاییها هشدار داد: مراقب اطلاعات جعلی باشید
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، امشب خطاب به مقامهای آمریکایی هشدار داده که مراقب «اخبار و اطلاعات جعلی» باشند. این موضع در شرایطی مطرح میشود که جنگ روایتها و اطلاعات درباره تحولات میدانی بهشدت افزایش یافته است.
⚔️ ۷ | جنگ ایران، حتی جبهه اوکراین را تحت فشار گذاشته است
امروز روسیه بندر مهم ایزمائیل اوکراین در رود دانوب را هدف قرار داد. همزمان گزارشها حاکی است اوکراین با کمبود شدید رهگیرهای پاتریوت روبهروست؛ کمبودی که در گزارش الجزیره با درگیرشدن آمریکا در جنگ ایران مرتبط دانسته شده است.
یعنی دامنه اثر جنگ خاورمیانه اکنون از خلیج فارس فراتر رفته و میتواند بر موازنه دیگر جنگهای جهان نیز اثر بگذارد.
🔴 جمعبندی زاویه | امشب چرا مهم است؟
امشب چند قطعه پازل همزمان کنار یکدیگر قرار گرفتهاند:
▪️ ایران و آمریکا هر دو مدعی کنترل هرمز هستند
▪️ مذاکرات هنوز به توافق نهایی نرسیده
▪️ حوثیها پالایشگاه جازان آرامکو را هدف گرفتهاند
▪️ نفتکشهای دریای سرخ برای کاهش خطر، از رادارهای عمومی ناپدید میشوند
▪️ امنیت عرضه جهانی نفت همچنان شکننده است
▪️ اثر جنگ حتی در کمبود تسلیحات جبهه اوکراین دیده میشود
⚠️ هیچکدام از این موارد بهتنهایی به معنی آغاز قریبالوقوع یک موج تازه حملات نیست؛ اما کنار هم قرار گرفتن آنها نشان میدهد منطقه هنوز از فاز جنگ و بحران خارج نشده است.
و امشب یک نقطه بیش از همه باید زیر نظر باشد:
🌊 تنگه هرمز
جایی که تهران و واشنگتن هر دو میگویند: «کنترل دست ماست.»
📡 زاویه | آنچه میان تیترها گم میشود
#زاویه #جنگ #ایران #آمریکا #تنگه_هرمز #حوثیها #عربستان #نفت
📍 @Zavieh360 | 358 |
| 13 | ✅ مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی صنعتگران شهرکهای صنعتی کشور، در واکنش به برکناری مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی نوشت:
«مدیران میآیند و میروند، اما آنچه بر صنعتگران و کارفرمایان گذشته، از حافظه آنها پاک نمیشود.»
او با اشاره به عملکرد سازمان تأمین اجتماعی در دورههای جنگ، بحران و تعطیلی افزود: «در روزهایی که تولید با شدیدترین فشارها دستوپنجه نرم میکرد، پیامکهای مطالبه حق بیمه حتی لحظهای متوقف نشد. انتظار صنعتگران این بود که سازمان تأمین اجتماعی در شرایط بحرانی، کنار تولید بایستد، نه اینکه فشار مضاعفی بر دوش بنگاههایی بگذارد که برای حفظ اشتغال و ادامه تولید میجنگیدند.»
📍 @Zavieh360 | 276 |
| 14 | 🚨 بولتن ویژه جنگ | امشب منطقه روی لبه یک تصمیم بزرگ
📅 چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ | ۱۲ اوت ۲۰۲۶
⏰ بهروزرسانی شبانه «زاویه»
در ظاهر، خبری از آغاز یک موج بزرگ تازه از حملات نیست؛ اما آنچه امشب از تهران، واشنگتن، تنگه هرمز، یمن و لبنان مخابره میشود، نشان میدهد بحران نه تمام شده و نه به یک توافق پایدار رسیده است.
🔥 ۱ | مهمترین خبر امشب: مذاکرات ایران و آمریکا دوباره به بنبست خورده است
رویترز گزارش داده تلاشها برای احیای توافق موقت میان تهران و واشنگتن تاکنون هیچ پیشرفت مشخصی نداشته است. یک مقام ارشد ایرانی گفته هنوز نه چارچوب زمانی تازهای تعیین شده و نه توافقی برای بازگشت به ترتیبات قبلی حاصل شده است. دو طرف نیز یکدیگر را به نقض تعهدات متهم میکنند.
⚠️ یعنی مهمترین ترمز سیاسیِ تشدید بحران، امشب همچنان ضعیف است.
🌊 ۲ | هرمز همچنان قلب بحران؛ تهران عقبنشینی نمیکند
مقامهای ایرانی میگویند بازگشایی تنگه هرمز منوط به پذیرش شروط تهران و تغییر رفتار آمریکا است؛ در مقابل، ترامپ مدعی شده نیروهای آمریکایی «کنترل کامل» تنگه را در اختیار دارند. این دو روایت کاملاً متضاد نشان میدهد نبرد بر سر هرمز از سطح نظامی به جنگ ارادهها رسیده است.
🔥 هر حادثه تازه در این آبراه میتواند دوباره بازار انرژی و محاسبات نظامی منطقه را بههم بریزد.
🚢 ۳ | خون در بابالمندب؛ شش کشته در حمله به یک کشتی
یکی از جدیترین تحولات میدانی منطقه: مقامهای یمنی از کشتهشدن دستکم شش نفر در حمله موشکی حوثیها به یک کشتی در بابالمندب خبر دادهاند. آسوشیتدپرس و الجزیره این حمله را گزارش کردهاند.
این حادثه مهم است، چون نشان میدهد حتی در شرایطی که نبرد مستقیم در همه جبههها جریان ندارد، جنگ دریایی هنوز قابلیت تولید بحران تازه را دارد.
💥 ۴ | همزمان حملات دیگری به کشتیرانی گزارش شده است
رویترز گزارش داده در کنار عملیات حوثیها، آمریکا نیز در ارتباط با شناورهایی که واشنگتن آنها را ناقض محاصره میداند دست به اقدام نظامی زده است. نتیجه این است که مسیرهای دریایی خلیج فارس تا بابالمندب همچنان یکی از خطرناکترین نقاط بحران باقی ماندهاند.
🇱🇧 ۵ | جبهه لبنان هم آرام نشده؛ اسرائیل حمله کرده، همزمان مذاکرات ادامه دارد
در گزارش زنده امشب الجزیره از حملات اسرائیل به لبنان خبر داده شده است. در همان حال، رویترز گزارش میدهد اسرائیل و لبنان درباره حضور احتمالی بریتانیا، ایتالیا، سوئیس و اندونزی در سازوکار راستیآزمایی خلع سلاح حزبالله به توافق اولیه رسیدهاند.
یعنی در لبنان دو مسیر متناقض همزمان جلو میروند: فشار نظامی و تلاش دیپلماتیک.
🇺🇸 ۶ | ترامپ: اوضاع ایران «خوب پیش میرود»؛ تهران روایت دیگری دارد
ترامپ امروز گفته وضعیت ایران «خوب پیش میرود» و آمریکا در هرمز دست بالا را دارد؛ اما تهران میگوید تا تحقق شروطش عقبنشینی نخواهد کرد. همین فاصله بزرگ میان روایت دو طرف، یکی از مهمترین نشانههای شکنندگی وضعیت فعلی است.
☢️ ۷ | پرونده هستهای هنوز یک ماشه بالقوه برای بحران است
آژانس بینالمللی انرژی اتمی همچنان پرونده «راستیآزمایی و نظارت در ایران» را در صدر موضوعات مرتبط با ایران دنبال میکند. در شرایطی که مسیر سیاسی تهران–واشنگتن هنوز به توافق نرسیده، پرونده هستهای همچنان یکی از نقاطی است که میتواند مستقیماً بر مسیر بحران اثر بگذارد.
🔴 جمعبندی زاویه | جنگ تمام شده یا فقط شکلش عوض شده؟
آنچه امشب اهمیت دارد، یک حمله بزرگ تأییدشده تازه نیست؛ همزمانی چند علامت خطر است:
▪️ بنبست در احیای توافق ایران و آمریکا
▪️ ادامه تقابل بر سر تنگه هرمز
▪️ کشتهشدن ۶ نفر در حمله به کشتی در بابالمندب
▪️ ادامه عملیات و درگیری پیرامون مسیرهای کشتیرانی
▪️ حملات اسرائیل در لبنان
▪️ بازماندن پرونده هستهای و اختلافات بنیادین تهران و واشنگتن
⚡ بنابراین امشب نه میتوان از «صلح» سخن گفت و نه بر اساس شواهد موجود ادعا کرد موج تازهای از جنگ مستقیم حتماً در راه است.
اما یک چیز روشن است:
منطقه هنوز از فاز بحران خارج نشده؛
و هرمز، بابالمندب و لبنان سه نقطهای هستند که باید در ساعات آینده با دقت زیر نظر گرفت.
📡 زاویه | آنچه میان تیترها گم میشود
#زاویه #جنگ #ایران #آمریکا #اسرائیل #تنگه_هرمز #خاورمیانه
📍 @Zavieh360 | 272 |
| 15 | مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی صنعتگران شهرکهای صنعتی سراسر کشور، با تأکید بر نقش تعیینکننده صنایع کوچک در اقتصاد ایران گفت: حدود ۹۴ درصد واحدهای صنعتی فعال کشور در گروه صنایع کوچک قرار دارند و این بخش حدود ۴۳ تا ۴۴ درصد اشتغال صنعتی را به خود اختصاص داده است؛ با این حال، ناترازی انرژی، کمبود نقدینگی و بیثباتی مقررات، مهمترین موانع پیش روی استمرار فعالیت و توسعه این بنگاههاست.
برنا- گروه اقتصادی: مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی صنعتگران شهرکهای صنعتی سراسر کشور، با تأکید بر نقش تعیینکننده صنایع کوچک در اقتصاد ایران گفت: حدود ۹۴ درصد واحدهای صنعتی فعال کشور در گروه صنایع کوچک قرار دارند و این بخش حدود ۴۳ تا ۴۴ درصد اشتغال صنعتی را به خود اختصاص داده است؛ با این حال، ناترازی انرژی، کمبود نقدینگی و بیثباتی مقررات، مهمترین موانع پیش روی استمرار فعالیت و توسعه این بنگاههاست.
🔻 متن کامل در لینک زیر 🔻
https://borna.news/009yAr
https://borna.news/009yAr | 208 |
| 16 | چرا تولیدکنندگان در نمایشگاه تاسیسات تهران شرکت نمیکنند؟
🔹مهمترین تولیدکنندگان سیستمهای تهویه مطبوع ایران از حضور در نمایشگاه تاسیسات تهران انصراف دادند.
📍 @Zavieh360 | 282 |
| 17 | 🚨 بولتن ویژه جنگ | پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵
دیپلماسی ادامه دارد؛ اما سایه درگیری همچنان بر منطقه سنگینی میکند
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنشها ادامه دارد، تحولات میدانی نشان میدهد که خاورمیانه همچنان در یکی از حساسترین مقاطع خود قرار دارد. مهمترین رویدادهای امروز به شرح زیر است:
۱. مذاکرات درباره تنگه هرمز ادامه دارد رایزنیهای دیپلماتیک برای تثبیت امنیت کشتیرانی و کاهش تنش در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد. اگرچه از پیشرفت مذاکرات خبر داده میشود، اما هنوز توافق نهایی اعلام نشده و اختلافات درباره نحوه اجرای آن پابرجاست.
۲. جنوب لبنان دوباره ملتهب شد درگیریها در جنوب لبنان بار دیگر شدت گرفته و حملات متقابل میان طرفین ادامه دارد. این تحولات، روند اجرای آتشبس و تلاشهای دیپلماتیک را با چالش جدی مواجه کرده است.
۳. بازار جهانی نفت در حالت انتظار قیمت نفت تحت تأثیر تحولات منطقه با نوسانات محدود همراه بوده است. فعالان بازار معتقدند هرگونه تحول در تنگه هرمز میتواند به سرعت بر بازار انرژی و حملونقل دریایی جهان اثر بگذارد.
۴. امنیت کشتیرانی همچنان شکننده است گزارشهایی از ادامه تهدیدها علیه مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ و خلیج عدن منتشر شده است. این موضوع همچنان یکی از مهمترین نگرانیهای تجارت جهانی و بازار انرژی محسوب میشود.
۵. دیپلماسی همچنان گزینه اصلی قدرتهاست قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای همچنان بر ادامه مسیر مذاکره تأکید دارند، هرچند همزمان آمادگیهای نظامی خود را نیز حفظ کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد کاهش تنش هنوز قطعی نیست.
تحلیل
در حال حاضر احتمال وقوع یک جنگ گسترده در کوتاهمدت پایین تا متوسط ارزیابی میشود، اما خطر درگیریهای محدود و محاسبات اشتباه همچنان وجود دارد.
تنگه هرمز همچنان مهمترین متغیر راهبردی منطقه است و هر تحول در آن میتواند بر اقتصاد جهانی، قیمت انرژی و امنیت حملونقل دریایی تأثیر مستقیم بگذارد.
همچنین لبنان و دریای سرخ همچنان حساسترین نقاط میدانی منطقه هستند و هرگونه تشدید درگیری در این دو جبهه میتواند روند دیپلماسی را تحت تأثیر قرار دهد.
جمعبندی
منطقه امروز در وضعیتی میان دیپلماسی و بازدارندگی نظامی قرار دارد؛ نه نشانهای از آغاز یک جنگ فراگیر دیده میشود و نه میتوان از پایان کامل بحران سخن گفت. از این رو، روزهای آینده برای آینده امنیت منطقه و بازارهای جهانی، روزهایی تعیینکننده خواهد بود.
📍 @Zavieh360 | 339 |
| 18 | ⭕️ شوخی پزشکیان درباره دمای اتاق مصاحبه/ من زابل خدمت کردم، پنکه هم نداشتم، دیگه چی میگی؟!
✅ بخشی از گفتگوی رییس جمهور با صادق حسینی
📍 @Zavieh360 | 320 |
| 19 | جهان در انتظار گشایش در هرمز؛ دیپلماسی زیر سایه جنگ، حمله به کشتیها و بحران انرژی
بسته مهمترین اخبار جهان | بامداد چهارشنبه ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ ـ ۵ اوت ۲۰۲۶
۱ـ امید به توافق درباره بازگشایی تنگه هرمز؛ تهران و واشنگتن روایتهای متفاوتی دارند
ایران و عمان به یک طرح موقت برای ازسرگیری عبور کشتیها از تنگه هرمز نزدیک شدهاند. بر اساس گزارشها، مسیر ورود کشتیها به خلیج فارس میتواند تحت مدیریت ایران و مسیر خروج تحت نظارت عمان قرار گیرد. مقامهای آمریکایی از پیشرفت مذاکرات و احتمال دستیابی سریع به توافق سخن گفتهاند؛ اما مقامهای ایرانی همچنان انجام مذاکرات مستقیم با آمریکا را رد میکنند. همزمان، حمله به یک کشتی در نزدیکی تنگه هرمز نشان داد که وضعیت امنیتی منطقه همچنان شکننده است.
(رویترز، آسوشیتدپرس، فایننشالتایمز، گاردین)
۲ـ کاهش شدید قیمت نفت و رکوردشکنی بورس آمریکا با افزایش امید به توافق
انتشار اخبار مربوط به احتمال بازگشایی تنگه هرمز باعث کاهش بیش از پنجدرصدی قیمت نفت و صعود شاخصهای بورس آمریکا شد. نفت برنت برای نخستین بار از ماه ژوئیه به زیر ۸۰ دلار رسید و شاخصهای داوجونز و اساندپی ۵۰۰ رکوردهای تازهای ثبت کردند. با وجود این، تحلیلگران هشدار میدهند که بازار ممکن است پیش از دستیابی به یک توافق قطعی، بیش از اندازه خوشبین شده باشد.
(رویترز، فایننشالتایمز، بارونز، آسوشیتدپرس)
۳ـ مذاکرات اسرائیل و لبنان با میانجیگری آمریکا در رم آغاز شد
دور تازه مذاکرات اسرائیل و لبنان با تسهیلگری آمریکا در شهر رم آغاز شده و قرار است تا روز پنجشنبه ادامه یابد. هدف مذاکرات، بررسی خروج مرحلهای نیروهای اسرائیلی، کاهش تهدیدهای امنیتی و بازگشت کنترل کامل جنوب لبنان به دولت مرکزی این کشور اعلام شده است. مسئله خلع سلاح حزبالله همچنان یکی از مهمترین و مناقشهبرانگیزترین محورهای گفتوگوهاست.
(رویترز، آسوشیتدپرس، گاردین)
۴ـ حمله پهپادی به یک غیرنظامی در خرسون؛ اوکراین روسیه را به ارتکاب جنایت جنگی متهم کرد
انتشار ویدئویی که یک پهپاد را در حال تعقیب و حمله به یک فروشنده ۵۲ساله در خرسون نشان میدهد، واکنش گستردهای برانگیخته است. اوکراین این حمله را بخشی از آنچه «شکار پهپادی غیرنظامیان» مینامد، توصیف کرده و خواستار افزایش فشار بینالمللی بر مسکو شده است. فرد هدف قرارگرفته از این حمله جان سالم به در برده، اما مجروح شده است.
(رویترز)
۵ـ تشدید حملات متقابل روسیه و اوکراین؛ دستکم ۲۷ کشته در موج جدید درگیریها
رسانههای بینالمللی از تشدید حملات موشکی و پهپادی دو طرف خبر دادهاند. روسیه اعلام کرده است حملات اوکراین به مناطق ساحلی دریای سیاه و شبهجزیره کریمه چندین کشته، از جمله چند کودک، برجای گذاشته است. در مقابل، حملات روسیه به شهرهای اوکراین نیز موجب افزایش تلفات غیرنظامیان شده و کییف خواستار سامانههای دفاع هوایی بیشتر شده است. ادعاهای طرفین درباره اهداف و تلفات بهطور مستقل بهصورت کامل تأیید نشدهاند.
(رویترز، گاردین، الجزیره)
۶ـ میلیونها زائر در مراسم اربعین؛ نگرانیهای امنیتی بر مراسم سایه انداخت
میلیونها زائر شیعه در کربلا در مراسم اربعین شرکت کردند. این مراسم امسال در شرایطی برگزار شد که نگرانیها از احتمال دور تازهای از تنش میان ایران و آمریکا و گسترش ناامنی در عراق و منطقه افزایش یافته است. مقامهای عراقی تدابیر امنیتی گستردهای را در مسیرهای منتهی به کربلا اجرا کردند.
(آسوشیتدپرس)
۷ـ بحران مهاجرت در سئوتا؛ ورود دهها هزار مهاجر اتحادیه اروپا را دچار اختلاف کرد
ورود ناگهانی حدود ۷۲ هزار مهاجر به منطقه سئوتا در مرز اسپانیا و مراکش، یکی از بزرگترین بحرانهای مهاجرتی سالهای اخیر اروپا را رقم زده است. مقامهای اسپانیا و مراکش از کشتهشدن بیش از ۸۰ نفر بر اثر غرقشدن یا ازدحام خبر دادهاند. این رویداد اختلافها در اتحادیه اروپا بر سر مسئولیتپذیری کشورهای عضو و نحوه حمایت از اسپانیا را تشدید کرده است.
(آسوشیتدپرس، فایننشالتایمز)
۸ـ آتشسوزیهای گسترده اروپا؛ صدها هزار نفر تخلیه شدند
آتشنشانان در فرانسه و یونان همچنان با آتشسوزیهای گسترده دستوپنجه نرم میکنند. حریق جنوبغرب فرانسه حدود ۴۲۰ کیلومترمربع را سوزانده و در اوج بحران، بیش از ۲۲۰ هزار نفر را مجبور به ترک محل زندگی یا اقامت خود کرده است. در یونان نیز بیش از هزار نفر تخلیه شدهاند و برخورد دو بالگرد آتشنشانی در نزدیکی آتن به مرگ دو نفر انجامیده است. خشکسالی و دمای بالا خطر شعلهورشدن مجدد آتش را افزایش داده است.
(آسوشیتدپرس، ایبیسینیوز)
۹ـ آتشسوزی مرگبار در آمریکا؛ صدها ساختمان در ایالت واشنگتن تخریب شد
آتشسوزیهای اطراف اسپوکن در ایالت واشنگتن دستکم ۷۰۰ ساختمان را تخریب کرده و حدود ۶۷ هزار نفر را مجبور به تخلیه کرده است. گزارشهای اولیه حاکی است که بخشهایی از حریق هنوز مهار نشده و مقامهای محلی نسبت به گسترش آن در صورت وزش باد هشدار دادهاند.
(آسوشیتدپرس)
۱۰ـ مذاکرات ادغام دو غول داروسازی؛ احتمال شکلگیری معاملهای ۴۰۰ میلیارد دلاری
آسترازنکا و بریستول مایرز اسکوئیب در حال بررسی ادغامی احتمالی به ارزش حدود ۴۰۰ میلیارد دلار هستند؛ معاملهای که در صورت نهاییشدن، بزرگترین ادغام تاریخ صنعت داروسازی خواهد بود. انتشار این خبر باعث افت سهام آسترازنکا و رشد سهام بریستول مایرز شد و ممکن است در بریتانیا و آمریکا با حساسیتهای سیاسی و نظارتی گستردهای روبهرو شود.
(فایننشالتایمز)
۱۱ـ بازار کار آمریکا همچنان مقاوم؛ فرصتهای شغلی به ۷.۴ میلیون کاهش یافت
تعداد فرصتهای شغلی آمریکا به حدود ۷.۴ میلیون مورد کاهش یافته، اما سایر شاخصها همچنان از مقاومت نسبی بازار کار حکایت دارند. سرمایهگذاران اکنون منتظر انتشار آمار اشتغال و دستمزدها هستند؛ دادههایی که میتواند جهت بعدی سیاست نرخ بهره بانک مرکزی آمریکا را مشخص کند.
(آسوشیتدپرس، رویترز، فایننشالتایمز)
۱۲ـ ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای، کارزار اقتصادی خود را به غرب آمریکا برد
دونالد ترامپ در سفر به کالیفرنیا و نوادا تلاش دارد اقتصاد، امنیت مرزی و جرموجنایت را به محور رقابتهای انتخابات میاندورهای آمریکا تبدیل کند. بر اساس نظرسنجی اخیر آسوشیتدپرس، تنها ۳۲ درصد از بزرگسالان آمریکایی عملکرد اقتصادی او را تأیید کردهاند و افزایش هزینههای روزمره همچنان یکی از اصلیترین نگرانیهای رأیدهندگان است.
(آسوشیتدپرس)
جمعبندی تحریریه
مهمترین متغیر خبری ساعات آینده، سرنوشت طرح ایران و عمان برای بازگشایی تنگه هرمز است. دستیابی به توافق میتواند قیمت انرژی، بازارهای سهام و سطح تنش نظامی در منطقه را بهسرعت تغییر دهد؛ اما ادامه حملات به کشتیها و اختلاف تهران و واشنگتن درباره اصل مذاکرات نشان میدهد که هنوز نمیتوان از یک توافق قطعی سخن گفت. در جبهه اروپا نیز تشدید جنگ اوکراین، بحران مهاجرت و موج کمسابقه آتشسوزیها، سه فشار امنیتی، انسانی و اقتصادی را همزمان بر دولتهای اروپایی وارد کرده است.
📍 @Zavieh360 | 400 |
| 20 | No text... | 1 |
