✎DİM-Azərbaycan dili

🪄Vasitəsiz və vasitəli nitq qeydi 💎Vasitəsiz nitq başqasının sözlərinə deyilir. Məsələn :Anar dedi:"Bu gün evə gec gələcəm" Burada başqasının nitqi dedikdə Anarın nitqi, yəni "Bu gün evə gec gələcəm" hissəsi nəzərdə tutulur. Buna da vasitəsiz nitq deyirik. 💎Bir neçə durğu işarəsinə də diqqət etmək lazımdır M:-V 👉M-müəllif, V-vasitəsiz nitq Nümunə:Ana əsəbi halda :"Ay uşaq dur, iş gör". Burada müəllifin sözü - Ana əsəbi halda olan hissədir, vasitəsiz nitq isə ananın nitqi, yəni Ay uşaq, dur, iş gör hissəsidir. 💎Digər durğu işarələrinə də baxaq 👇 M:" V", - m Vasitəsiz nitqdən sonra yenə müəllifin sözü varsa, bu zaman müəllif sözündən qabaq ", -" işlənməlidir. Nümunə : Müəllimə sinifə girəndə :"Salam uşaqlar", -deyərək əyləşdi. Bu nümunə M:"V", - m sxeminə uyğundur. ✅Cümlədə ilk öncə vasitəsiz nitq də gələ bilər.

Davamı gəlsinmi ?😊😍

🪄Qeyd edək Yiyəlik hal olan cümlədə mənsubiyyət şəkilçisi olmaya da bilər. Əgər yiyəlik hallı söz xəbər olarsa, mənsubiyyət şəkilçisi işlənməz. Nümunə-Bu məktəb bizimdir. Bu cümlədə "bizimdir " yiyəlik hallı sözdür və gördüyümüz kimi mənsubiyyət şəkilçili söz yoxdur🌚

🪄Qeyd edək Sözdə "ea" birləşməsi varsa, tələffüzdə fərq yaranmır. Nümunə-laureat [laureat]

✅NORMALAR QEYDİ Qrammatik norma, fonetik norma, leksik norma. ⭐️Qrammatik norma -sözlər və cümlələr arasında düzgün əlaqəyə xidmət edir. Qrammatik normanın şərtləri 👇 ✅Cümlədə söz sırası düzgün olmalıdır ✅Müəyyən miqdar sayından sonra gələn isimlər təkdə olmalıdır ✅Adlara qoşulan şəkilçilərin sırası düzgün olmalıdır(cəm, mənsubiyyət, hal, xəbərlik) ✅Cümlədə inkar bağlayıcı varsa, xəbər təsdiqdə olmalıdır. ✅Mübtəda və xəbər şəxsə və kəmiyyətə görə uzlaşmalıdır ⭐️Fonetik norma - bu normada sözlərin düzgün yazılışına diqqət etmək gərəklidir. Nümunə :Uşaq ayakqabısını geyindi _cümləsində norma pozulub, çünki ayaqqabı sözü yanlış yazılıb. Fonetik normanın şərtləri 👇 ✅Xüsusi isimlər böyük hərflə yazılmalıdır ✅Dırnaq işarəsi gərək olduqda qoyulmalıdır ✅Rum rəqəmindən sonra defis olmamalıdır (x əsr✅x-cu əsr ❌) ✅Söz sətirdən sətrə düzgün keçməlidir ⭐️Leksik norma - sözün cümlədə məna cəhətdən düzgün işlədilməsinə diqqət olunmalıdır. Nümunə : Bayraq yellənirdi _bu cümlədə "yellənirdi" sözünün yerinə "dalğalanırdı" olmalıdır. Yəni söz məna cəhətdən yerində düzgün işlənməyib deyə leksik norma pozuntusu sayılır. 🌸Hazırladı :Ahu