Meeras

https://youtu.be/1gBpwpf9bVY?si=31PlvFTWXGL-G8xH در یوتیوب این اثر هنری رو تماشا کنید ، لایک بزنید و کامنت بگذارید

موسیقی #موسیقی_بلوچی #زیمر #زیمل

سباہ ء نوداں شاعر:مبارک کازی گیتار:عابد جوام ضبط:مجیب پورمند

تصاویر قدیمی از موزیسین‌های بلوچ #موزیسین #عکس #تصاویر #گروه_موسیقی @meeras_balouch

#repost@meeras_balouch

💠 موجودات خیالی در فرهنگ عامه و ادبیات بلوچ

✨ 7- دێب ' دێہ ' ڈێہ ' دێشْک ' ڈێشْک ' سَڈّێہ : دیو، موجودی انسان‌نما و بزرگ‌جثه که بسیار زشت، ترسناک، قوی و تنومند توصیف شده است. در فرهنگ عامه مردم بلوچ این موجود دشمن انسان‌ها و خطرناک و کُشنده است به طوری که اگر کسی را دیو بزند، باعث مرگ یا بیماری سخت او می‌شود. انواع مختلف و زیادی از دیوها وجود دارد مانند «دێہ سیاه» و «دێہ اِسپێت» که در مناطق دوردست و غیرقابل دسترسی طبیعت زندگی می‌کنند. در قصه‌های عامیانه بلوچی (اسپانک‌ها یا آسمانک‌ها) که بیشتر برای کودکان خوانده می‌شوند، مانند قصهٔ «گِسِدُک»، دیوها با همان توصیفات رایج در قصه‌های فارسی شناسایی می‌شوند از جمله نگهبانی از یک گنج یا اثر ارزشمند و خوابیدن پای آن و باج‌های بزرگ خواستن در ازای کمک.

✨ 8- اَژدیّا ' اَژدیّار ' اَژدَها ‌' اَژدَهار ' هَژدیّا ' اَژدَر : اژدها، خزنده‌ای عظیم‌الجثه و مارنما که بسیار بزرگ و تنومند است. در ادبیات بلوچی اژدها به عنوان یک شخصیت داستانی حضور کمرنگی دارد اما به عنوان یک شخصیت غایب بسیار به آن اشاره می‌شود. در قصه‌های عامیانه بلوچی (اسپانک‌ها یا آسمانک‌ها) اژدها به عنوان شخصیت داستانی حضور بیشتری دارد مانند قصهٔ «پُگّۆ».

✨ 9- شاهماران : نوعی اژدها که در یکی از حماسه‌های دینی بلوچی (جنگ حضرت علی با شاهماران) به عنوان شخصیت داستانی حضور دارد. شاهماران اژدهای هیولامانند وق مارنمای غول‌پیکری است که که با چشمانی سرخ و درخشان، دندان‌های تیز، سر و دهانی بزرگ، نفسی داغ، نگاهی سوزان و غرشی دلهره‌آور توصیف شده است.

✨ 10- سیمُرگ : سیمرغ، نوعی پرنده افسانه‌ای که در یکی از حماسه‌های دینی بلوچی (جنگ حضرت علی با شاهماران) به عنوان شخصیت داستانی اصلی حضور دارد. توصیف سیمرغ در این داستان مشابه توصیفات او در ادبیات فارسی است و همانگونه بزرگ‌جثه و تنومند با چنگال‌ها و منقار قوی، بال‌های طویل و قد و بالای بلند توصیف شده است که در جنگل‌های دوردست زندگی می‌کند و نیروی آن از شیر و فیل بیشتر است. احتمالاً از سیمرگ به عنوان شخصیتی غایب در ادبیات بلوچی هم یاد شده است.

✨ 11- مردآزمان ' مردآزما : موجودی قدبلند که بر سر راه مردم پدیدار می‌شود و شجاعت آنها را محک می‌زند. اگر کسی از او نترسد و بی‌توجه به او به راه خود ادامه دهد، از بین می‌رود اما اگر کسی بترسد از ترس او تغذیه می‌کند و قدبلندتر و ترسناک‌تر می‌شود به طوری که قد او تا آسمان هم می‌رسد.

✨ 12- سمندر : این واژه در زبان بلوچی وجود دارد اما اطلاع دقیقی از آن در دست نیست. در فارسی (از اصل یونانی مأخوذ است) به معنی موجودی است که در آتش زندگی می‌کند.

✨ 13- شپّ ئے ماس : مادرِ شب‌ها، موجودی موهوم که برای ترساندن و خواباندن کودکان فراخوانده می‌شود.

✨ 14- گۆلو ' هۆلۆ : نوعی دیو که شبیه گوساله است و در شب‌ها در دشت و بیابان سرگردان است و برای هر کس او را ببیند بسیار خطرناک و کُشنده است.

✨ 15- سِنگ جَنّۆک : سنگ‌زننده، موجودی که در شب‌ها به سمت خانه‌ها و افراد سنگ پرت می‌کند و هدفش صرفاً ترساندن است به طوری که سنگ‌های او به هیچکس برخورد نمی‌کند.



اجرایی از استاد نوربخش نوازنده چیره دست بنجو در حیدر آباد . استاد #نوربخش #بنجو #موسیقی_بلوچی #تنبیرگ #زیمل #زیمر #بلوچ #بلوچستان @meeras_balouch

سد بَرءَ سازگءَ پدا پْرشگءَ من وَ دمبرتگاں نوں رَد کپگءَ نوں ھمُک پُل سرپتگیں زیمے کئے ندارہ بکنت دلءِ کُدگءَ کئے اِدءَ سازگءَ اِنت امروزے دُور گِنداں من ساھگے سُرگءَ کَندگءَ دیستگ ئے ترا بلکیں پُل اشتاپی بوتگ اَنت سْرپگءَ چونیں ھامینے ھچ نہ بیت گِندگ دیدگانی گُبارءِ مچکدگءَ چوں بچاراں آ ماہ ءُ اِستالاں من کہ مُلماھاں گوں دلءِ بَلگءَ یَل نہ کُرتہ جُتائیءِ دامُن ھور ما بوتگیں سِدگ سِدگءَ مرچی تئی لنکُکاں بدل زُوریت وھد نازینکےءِ سرءِ گْوپگءَ کَھر ءُ مھرے نہ اُزر ءُ نیمونے ھچ مہ لوٹیت پہ دو ھبر کنگءَ ما وَ مُشکول بئیں اگاں مانیت یک ھیالے پہ آھگ ءُ رؤگءَ جی زمستانءِ مَھرمیں امباز من تئی آواز دیستگ اَت بَدگءَ گیر کئیت اِنت، وتی تھا دیستگ شیشگے، سِنگےءِ سرءَ کپگءَ زندگی کِشکے جوڑ کُرتہ، تو مارا نادینتہ پہ رؤگ رؤگءَ جی پہ اوستاں منی درانڈیھیں جی پہ بیگاہءِ کنجلیں دَمگءَ بِل منیرؔ کِسّہءَ مکن مئیمءِ تو نہ دیستہ اگاں دِلے کُدگءَ #منیر_مومن #شعر #شاعر #بلوچ #بلوچستان @meeras_balouch

هانی و شه‌مرید یک حماسه عاشقانه بلوچی است… اُ شہ مرید مستانگ ءُ مولانگ ءُ دیوانگیں آه ای شه مرید مست و درویش و دیوانه سُھتگ ترا اِشک ءِ زراب ، مارءَ گماں کُرتہ کباب اخگران عشق تو را سوزانده ، ما را حجمه ی اندوهان تو ھانول ءِ درداں زرءِ ، ما پہ وتَن دیوانگیں غرقه ی دریای دردهای هانی شدستی ماییم دچار و مبتلای وطن پلین مرید بیا گوں پکیریں باتن ءَ مرید خجسته ، بازآ با باطنی بی آلایش گوشداری شیراں شَکلیں گوش فرا ده به شیرینی اشعار گشتگ نسیر دیوانگیں که سروده است این نصیر مجنون میر گلخان نصیر، ملک الشعرای بلوچستان ترجمه: سایروس داودی

تو منی شائر: تاج‌محمد رئیسی/ تاج‌محمدِ طاهر مهران میرداد/ مهرانِ نعیم تو منی ھوش منی سسا ءُ تو سار ءِ منی تویی فروزان چراغ اندیشه و خردم بری بیگواہ نبیت چونیں سما گارں منی هیچ گاه خاموش نگردد اینچنین آگهی ام تو منی شان ءُ شرپ، پہ ھر سبب ھوریں تئے تویی شوکت و عزت من، به هر روی با توام اگاں نامیں ترا جی ھستی ءُ بستار ءِ منی نامت چه نهم، جان من هستی و توانم تو من ءَ رنج بدہ ، رنج دیگ دودانت تئے مرا رنجی عطا فرما، چنین است مرام تو سگگءُ ھچ نگوشگ ، سبر کنگ گاریں منی تاب و قرار، خموشی ، صبر از من بگریخته زاناں بی سارے ءِ سیمسری گڈی تاھر می‌دانم مرزهای رهایی به انتها می‌رسد طاهر کہ منءَ دیمءِ دیاں بیرگءَ اوپار منی که مرا روانه می سازی آشکارا سوی شکیبایی ترجمه از آقای سایروس داودی

سر سر جناں/ به هر دری می‌زنم مهران میرداد/ ساجد گل (ساجد چراس) سر سر جناں پہ منزل ءَ برای مقصد است که به هر دری میزنم جاھی رواں، جاھی کپاں جایی افتان و جایی خیزان من پہ اومیت ءُ واھگاں من به هزار امید و آرزو سر گپتگاں، جاھی رواں راهی شده ام ، جایی می روم دنیا منءَ ھر چے گُش ایت دنیا بی‌شمار چیزها می گوید بِل٘ے گشت ایت ، پہ وت گُش ایت بِگذار بگوید ، برای خودش می‌گوید چار روچی ءَ ای زندگی ھست انت منءَ جاھی رواں چهار روز زندگانی آنِ من است، جایی خواهم رفت سر سر جناں پہ منزل ءَ برای مقصد است که به هر دری میزنم جاھی رواں ، جاھی کپاں جایی افتان و جایی خیزان ترجمه: آقای سایروس داودی