قلمرو رفاه

آیا فقر سرنوشت است؟ ▪️دارون عجم‌اوغلو پاسخ را فقط در منابع طبیعی، جغرافیا یا سرمایه نمی‌بیند؛ از نگاه او باید به نهادهای سیاسی و اقتصادی و نحوه توزیع قدرت نگاه کرد. نهادهای فراگیر، فرصت مشارکت، حقوق مالکیت و رقابت را گسترش می‌دهند؛ در مقابل، نهادهای استخراجی قدرت و منابع را در اختیار گروهی محدود قرار می‌دهند. ▫️مسئله فقط این نیست که چقدر تولید می‌کنیم؛ مهم این است که چه کسی قواعد تولید را تعیین می‌کند و چه کسی از حاصل آن بهره می‌برد. ▪️همین پرسش، اندیشه عجم‌اوغلو درباره رشد، رفاه، آزادی، نابرابری و حتی آینده هوش مصنوعی را به هم پیوند می‌دهد. 🔺متن کامل گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

گرما طبیعی است اما خطر آن نه! ✍️مژان داداش‌زاده کارشناس ارشد مهندسی ایمنی صنعتی ▪️افزایش دمای هوا و تغییرات اقلیمی، طولانی‌تر شدن دوره‌های گرمایی و بیشتر شدن تعداد روزهای بسیار گرم، تنها مسئله زیست‌محیطی نیست بلکه این تغییرات مستقیماً بر سلامت و ایمنی نیروی کار اثرگذار است و تنش گرمایی یکی از تهدیدهای جدی برای ایمنی و سلامت شغلی در سال‌های پیش رو خواهد بود. ▫️در ایران اما مسئله فقط گرم‌تر شدن هوا نیست. پرسش مهم‌تر این است که آیا نظام مدیریت ایمنی در کارگاه‌ها و پروژه‌ها خود را با این تغییر وفق داده یا هنوز گرمای شدید را بخشی عادی و اجتناب‌ناپذیر از شرایط کار می‌داند؟ 🔺متن کامل گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

«کتایون مصری» پژوهشگر مطالعات زنان در گفت‌وگو با «قلمرو رفاه» مطرح کرد: ضرورت آموزش واکنش مناسب به زنان آزاردیده «کتایون مصری» پژوهشگر مطالعات زنان در گفت‌وگو با «قلمرو رفاه» می‌گوید که رفتار آزارگر بزرگ‌نمایی می شود. او می‌گوید که متناسب با سطح آزار باید واکنش درست به افراد آموزش داده شود. 🔺ویدئوی کامل بخش اول گفت‌وگو 🔺ویدئوی کامل بخش دوم گفت‌وگو 📌@ghalamro_refah

اوراق هم‌گام به کمک تامین اجتماعی می‌آید ✍️ پیام عابدی ▪️«طرح ملی هم‌گام» با استفاده از اوراق گام (گواهی اعتبار مولد) و برات الکترونیکی، سازوکار جدیدی برای تسویه دیون کارفرمایان به سازمان تأمین اجتماعی ایجاد می‌کند؛ به‌گونه‌ای که بدهی بنگاه به اعتبار قابل انتقال در زنجیره تأمین تبدیل می‌شود، بدون آنکه نقدینگی در گردش واحد تولیدی خارج شود. ▫️در این سازوکار، کارفرما می‌تواند با دریافت اوراق گام از بانک، بدهی خود را تسویه و مفاصاحساب دریافت کند و اوراق نیز در ادامه برای تسویه تعهدات میان بنگاه‌ها و دستگاه‌های عمومی به گردش درآید. ▪️بانک‌های عامل در مرحله نخست ۱۸۰ هزار میلیارد تومان اعتبار اختصاص داده‌اند؛ ۱۰۰ هزار میلیارد تومان توسط بانک رفاه کارگران و ۸۰ هزار میلیارد تومان توسط بانک تجارت. این ظرفیت می‌تواند نزدیک به ۹۰ درصد مطالبات ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی سازمان تأمین اجتماعی را پوشش دهد. 🔺متن کامل گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

حیاط‌خلوت چندملیتی‌ها در سایه‌ی معافیت از تحریم‌ ✍️سعیده شفیعی پژوهشگر اقتصادی و روزنامه‌نگار ▪️سیگار، با وجود آثار گسترده بر سلامت، یکی از بازارهای مهم و رو به رشد ایران است. آمارهای رسمی، مصرف سالانه کشور را بین ۶۵ تا ۷۵ میلیارد نخ برآورد می‌کنند و گزارش‌های غیررسمی این رقم را تا ۹۰ میلیارد نخ می‌رسانند. ▫️در دو دهه اخیر، معافیت محصولات دخانی از تحریم‌های آمریکا، سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی را به این بازار جذب کرده است. بر اساس آخرین آمار رسمی، نزدیک به ۸۰ درصد سهم ریالی بازار سیگار ایران در اختیار شرکت‌های خارجی است. ▪️هم‌زمان، قاچاق نیز سهم بالایی از بازار دارد و سیگار قاچاق، با احتساب مالیات، حدود ۴۰ درصد ارزان‌تر از محصول تولید داخلی عرضه می‌شود. ▫️بررسی اسناد و داده‌های بازار نشان می‌دهد خروج شرکت دخانیات ایران از انحصار دولتی، به رقابتی‌شدن بازار منجر نشده؛ بلکه انحصار باقی مانده و تنها بازیگران آن تغییر کرده‌اند. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

بنزین در نقطه جوش بنزین؛ از ناترازی سوخت تا ناترازی اعتماد فروش آزمایشی بنزین با نرخ پالایشگاهی در کرمان، در چند ساعت به یکی از پرمخاطب‌ترین موضوعات توییتر فارسی تبدیل شد؛ بیش از ۲۱ هزار توییت، ۸۵۰۰ کاربر و ۷.۵ میلیون بازدید. ▫️بررسی این گفت‌وگوها نشان می‌دهد بخش بزرگی از واکنش‌ها نه فقط به قیمت، بلکه به شیوه اعلام و توقف ناگهانی طرح مربوط بود. بیش از ۷۸ درصد بار احساسی توییت‌های پربازدید را غم و خشم تشکیل داد و گفتمان سیاسی-هویتی، با وجود سهم ۲۶ درصدی از حجم محتوا، ۴۲ درصد تعاملات را جذب کرد. ▪️پیام اصلی این داده‌ها روشن است: مسئله فقط ناترازی بنزین نیست؛ شکاف میان دیده‌شدن یک راه‌حل و پذیرفته‌شدن آن، به ناترازی اعتماد انجامیده است. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

یک کشور، دو نرخ تورم؛ فاصله بی‌سابقه ایلام و تهران در مرداد ماه ✍️رضوان رضایی اورزمان پژوهشگر اقتصادی ▪️بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران، تورم سالانه در مرداد ۱۴۰۵ به ۶۹.۹ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۹ درصد رسیده است. خوراکی‌ها همچنان مهم‌ترین محرک تورم‌اند؛ تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه ۱۲۷.۵ درصد بوده و سبزیجات و حبوبات با تورم ماهانه ۹.۳ درصد و لبنیات و تخم‌مرغ با ۸.۶ درصد، بیشترین رشد ماهانه را ثبت کرده‌اند. ▫️فشار تورمی میان استان‌ها و دهک‌های هزینه‌ای نیز یکسان نیست. تورم سالانه از ۷۴.۱ درصد در تهران تا ۱۱۴.۶ درصد در ایلام متغیر بوده است. همچنین تورم سالانه دهک دوم به ۷۸.۳ درصد رسیده، در حالی که این رقم برای دهک دهم ۶۷.۶ درصد است. با توجه به سهم ۴۲.۴ درصدی خوراکی‌ها در سبد دهک اول، جهش قیمت مواد غذایی فشار بیشتری بر معیشت خانوارهای کم‌درآمد وارد می‌کند. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

صعود بنزین از ۶۵ تا مرز ۹۰ هزار تومان؛ خط‌کشی بورس انرژی و خلأ چتر حمایتی ✍️ پیام عابدی ▪️ناترازی سوخت در ایران وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که سیاست‌گذار میان رشد شتابان مصرف داخلی و محدودیت منابع بودجه‌ای برای واردات قرار گرفته است. هم‌زمان، اعداد متفاوتی درباره هزینه تأمین هر لیتر بنزین مطرح می‌شود؛ از ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان تا ۱۳۰ و حتی ۱۵۰ هزار تومان. در چنین شرایطی، آزادسازی قیمت بدون شفافیت هزینه تمام‌شده و بدون درنظرگرفتن توان اقتصادی خانوارها، می‌تواند به تشدید تورم و نابرابری منجر شود. تجربه اصلاحات انرژی نشان می‌دهد قیمت‌گذاری پایدار، به حمل‌ونقل عمومی، کالاهای جایگزین و «تور ایمنی اجتماعی» نیاز دارد. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

آزار پنهان بهای حضور زنان در محیط کار ▪️هدا هاشمی- کتایون مصری پژوهشگر مطالعات زنان در موضوع پایان نامه دکترایش به مسئله اذیت ‌و آزار زنان در محیط کار پرداخته است. او با انتشار کتاب «یکصد روایت از آزار جنسی در محیط کار» پرده از واقعیتی برمی‌دارد که معمولا در سکوت و ترس پنهان می‌ماند. ▫️مصری پس از ورود به میدان پژوهش متوجه می‌شود، آنچه در ظاهر به‌عنوان «آزار در محیط کار» شناخته می‌شود، تنها بخش کوچکی از مسئله است. او در بخشی از سخنانش درباره هزینه ها و بهایی که برخی زنان برای حضور در محیط کار می پردازند، اشاره می کند. 🔺گفتگوی کامل را در سایت «قلمرو رفاه» ببینید. بخش اول گفت‌وگو بخش دوم گفت‌وگو 🔗ghalamrorefah.ir 📌@ghalamro_refah

تغییر چهره فقر در ۲۳ سال ✍️پیام عابدی ▪️طی ۲۳ سال، سهم دهک دهم از درآمد کشور از ۳۳.۹۴ درصد در سال ۱۳۸۰ به ۳۰.۷۹ درصد در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است؛ سهم دهک نهم نیز ۰.۷۹ واحد درصد کمتر شده است. مجموع این کاهش، حدود ۳.۹۴ واحد درصد است که میان سایر دهک‌ها توزیع شده؛ اما بیشترین رشد سهم به دهک‌های دوم و سوم رسیده است. ▫️در نگاه نخست، افزایش سهم دهک‌های پایین‌تر می‌تواند نشانه کاهش نابرابری به نظر برسد. اما این تغییر بیشتر حاصل کوچک‌تر شدن سهم دهک‌های برخوردار است تا جهش رفاهی واقعی در پایین جامعه. ▪️در واقع، بخشی از طبقه متوسط به سمت سطوح پایین‌تر درآمدی رانده شده و جغرافیای فقر و رفاه در جامعه تغییر کرده است. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

از برادری تا نسل‌کشی؛ درس‌هایی از مرگ قصاب بوسنی ✍️محمد آسیابانی ▪️راتکو ملادیچ مرد؛ فرمانده‌ای که نامش با محاصره سارایوو و کشتار سربرنیتسا گره خورده بود. اما یوگسلاوی سال‌ها پیش از او مرده بود؛ کشوری که پدر ملادیچ برای ساختنش جنگیده بود و پسرش در فروپاشی خونین آن به یکی از مشهورترین فرماندهان تبدیل شد. ▫️بحران اقتصادی، بیکاری و تورم، بی‌اعتمادی سیاسی و سپس قومیت‌گرایی، جامعه‌ای را که صرب‌ها، مسلمانان بوسنیایی و دیگر اقوام در کنار هم زندگی می‌کردند، به جنگ کشاند. ▪️اما سربرنیتسا هنوز زنده است. سارایوو هنوز زنده است. نام بوشکو و ادمیرا، دو جوان صرب و مسلمان که روی پلی در سارایوو کنار هم کشته شدند، هنوز در خاطره‌ها مانده است. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

50 میلیون برده‌ی مدرن در جهان، 600 هزار نفر در ایران ✍️سعیده شفیعی ▪️برده‌داری متعلق به گذشته نیست؛ در قرن بیست‌ویکم، دست‌کم ۵۰ میلیون نفر در جهان در شرایط برده‌داری مدرن زندگی می‌کنند؛ ۲۸ میلیون نفر در کار اجباری و ۲۲ میلیون نفر در ازدواج اجباری. ▫️برده‌داری مدرن شکل‌های مختلفی دارد؛ از قاچاق انسان و کار در ازای بدهی تا بردگی کودکان، بردگی خانگی و استثمار در زنجیره‌های تأمین کالاهایی که هر روز مصرف می‌کنیم. ▪️در ایران نیز بر اساس شاخص جهانی بردگی ۲۰۲۳، حدود ۵۹۷ هزار نفر در شرایط برده‌داری مدرن قرار دارند. ایران در شاخص اقدام دولت برای مقابله با این پدیده و حمایت از قربانیان، تنها ۸ امتیاز از ۱۰۰ گرفته است. ▫️اما شاید تلخ‌ترین بخش ماجرا این باشد: سازمانی که در سال ۱۸۳۹ برای مبارزه با برده‌داری تأسیس شد، هنوز پس از نزدیک به دو قرن، با شکل‌های تازه‌ای از استثمار انسان مبارزه می‌کند. آزادی از استثمار، مطالبه‌ای مد روز نیست؛ مسئله‌ای بنیادین است که اگر از آن غفلت شود، دوباره در شریان‌های تولید و تجارت جهانی بازسازی خواهد شد. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

دکتر محمدحسین عمادی نماینده سابق ایران در فائو در گفت‌وگو با «قلمرو رفاه»: کاهش قدرت خرید قحطی جدید است ▫️دکتر محمدحسین عمادی نماینده سابق ایران در فائو معتقد است امروزه مشکل بود و نبود غذا یا قحطی نیست. این‌که در مصاحبه‌های برخی مسئولین گفته می‌شود «غذا هست ولی گران است» درواقع یعنی «غذا هست ولی نیست». وقتی قدرت خرید ندارید عملاً جزو گروهی هستید که مورد تهدید «قحطی نوین» یعنی قطعی دسترسی قرار گرفته‌اید. قحطی در شرایط کنونی همین قطع شدن دست مردم از غذاست. 🔺بخش اول این گفت‌وگو را اینجا ببینید. 🔺بخش دوم این گفت‌وگو را اینجا ببینید. 📌@ghalamro_refah

کاهش ناترازی برق در پی صنعت‌زدایی بر اثر جنگ ✍️ رضوان رضایی اورزمان پژوهشگر اقتصادی ▪️جنگ، با متوقف کردن بخشی از صنایع انرژی‌بر، موقتاً از فشار خاموشی خانگی کاسته است؛ اما این کاهش، به معنای حل ناترازی برق نیست. آسیب به حدود ۴۸۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاهی و شبکه، خروج نیروگاه‌های خودتأمین صنایع و انتقال ۱۸۰۰ مگاوات بار به شبکه، بحران را به ساعات شب و فصل زمستان منتقل کرده است. کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس هشدار می‌دهند که کاهش مصرف صنایع در تابستان، قحطی گاز نیروگاه‌ها را موقتاً پنهان کرده و با بازگشت صنایع و افزایش مصرف خانگی، شبکه با ناترازی حاد روبه‌رو خواهد شد. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

سیاستگذاری اجتماعی باید در متن قرار گیرد «فرشید یزدانی» در نشستی با عنوان «جنگ، رفاه و کنش مدنی» در موسسه معین از سیاستگذاری اجتماعی در زمان جنگ سخن گفت. او با طرح این گزاره که «جنگ فراتر از یک اتفاق نظامی است.» تأکید کرد که پیامدهای جنگ در کاهش ظرفیت‌های اقتصادی، اجتماعی و روانی جامعه نمود پیدا می‌کند و به همین دلیل، ارزیابی سیاست‌های اجتماعی باید پیش از جنگ، حین جنگ و پس از آن انجام شود. این پژوهشگر حوزه رفاه اجتماعی هشدار داد که بدون سیاست‌گذاری اجتماعی و تقویت ظرفیت جامعه مدنی، بازسازی پس از جنگ به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. 🔺ویدئوی کامل این برنامه را اینجا ببینید. 📌@ghalamro_refah

سازوکار گزارش‌دهی داوطلبانه در حوادث شغلی ✍️مژان داداش‌زاده کارشناس ارشد مهندسی ایمنی صنعتی ▪️در ادبیات ایمنی صنعتی، حوادث بزرگ ناگهانی نیستند؛ نتیجه زنجیره‌ای از خطاهای کوچک و شبه‌حوادثی‌اند که در سکوت نادیده گرفته شده‌اند. در صنایع پرخطر ایران، نسبت شبه‌حوادث به حوادث منجر به جراحت یا فوت، حدود ۱ به ۳۰۰ تخمین زده می‌شود؛ آماری که نشان می‌دهد حوادث ثبت‌شده تنها بخشی از واقعیت کارگاه‌هاست. ▫️تجربه کشورهای پیشرو نشان می‌دهد گزارش‌دهی بدون تنبیه، یکی از راه‌های شکستن این سکوت است. در ایران نیز جعبه‌های رنگی گزارش‌دهی، جلسات ایمنی پنج‌دقیقه‌ای و «سیستم همیار ایمنی» می‌توانند گزارش خطر را از یک پرونده‌سازی به ابزاری برای پیشگیری تبدیل کنند. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

دکتر محمدحسین عمادی نماینده سابق ایران در فائو در گفت‌وگو با «قلمرو رفاه»: سازمان ملل در غزه دفن شد ▪️دکتر محمدحسین عمادی، نماینده سابق ایران در فائو معتقد است دولت آمریکا در دو سال گذشته ثابت کرده که از هر ابزاری برای هر دسترسی به هر هدفی استفاده می‌کند. حتی سیاست‌هایی که شبیه سیاست نفت در برابر غذا در عراق نیست. آن زمان سازمان ملل حاکم بود و می‌توانست میانجی و کنترل‌کننده باشد، اما الان با ضعف سازمان ملل و گردن‌کشی قدرت‌های بزرگ، به‌خصوص آمریکا، این نقش زیر سؤال رفته است. غزه بهترین مثالش بود و به نظر من سازمان ملل در غزه دفن شد. دیگر مرجع جهانی برای جلوگیری از نسل‌کشی و استفاده ابزاری از غذا برای مرگ و تسلیم مردم وجود ندارد. 🔺ویدئوی کامل این گفت‌وگو را اینجا ببینید. 📌@ghalamro_refah

بیمه درمان تکمیلی؛ از حمایت فراگیر تا «طبقاتی شدن سلامت» ▪️تمرکز بیش از ۴۵ درصد حق‌بیمه تولیدی بازار در رشته درمان تکمیلی، در شرایطی که ۷۰.۶ درصد تعداد بیمه‌نامه‌ها کاهش یافته، نشان می‌دهد بازار به سمت «ابرقراردادهای گروهی» با سازمان‌های بزرگ حرکت کرده است؛ روندی که کارگران بنگاه‌های کوچک، مشاغل خویش‌فرما و نیروی کار غیررسمی را از پوشش‌های مناسب درمانی دور کرده است. ▫️در نتیجه، بیمه‌های خرد با حق‌بیمه‌های بالا مواجه شده و هزینه درمان مستقیماً بر دوش خانوارها قرار می‌گیرد. این وضعیت به «طبقاتی شدن سلامت» و تعمیق نابرابری در میان نیروی کار منجر شده است. ▪️تجربه‌های جهانی بر تجمیع ریسک، صندوق‌های همبستگی و میکروبیمه درمانی تأکید دارند؛ در ایران نیز اصلاح رگولاتوری و اختصاص بخشی از ظرفیت قراردادهای بزرگ به پوشش کارگران خرد، برای حرکت به سوی سیاست‌گذاری فراگیر سلامت ضروری است. 🔺متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah

«مازیار گیلانی‌نژاد»، فعال سندیکای فلزکار مکانیک در گفت‌وگو با «قلمرو رفاه» اولین جرقه‌های عدالت‌خواهی و سوسیالیسم در ایران فعال سندیکایی، فلزکار مکانیک و پژوهشگر تاریخ جنبش‌های کارگری ایران، در این گفت‌وگو تحولات مربوط به پیدایش نیروی کار از عصر صفوی تا تکوین طبقه کارگر در دوران مشروطه را مورد بررسی قرار داد. 🔺ویدئوی کامل این گفت‌وگو را اینجا ببینید. 📌@ghalamro_refah

فتح سنگر میشیگان به دست چپ‌های جوان ✍️دیوید اسمیت عضو تحریریه گاردین ▪️با پیروزی «عبدالرحمان محمد السید» در انتخابات مقدماتی دموکرات‌ها در میشیگان، جناح چپ این حزب در یکی از ایالت‌های کلیدی آمریکا قدرت‌نمایی کرد. السید با برنامه‌ای شامل بیمه همگانی درمان، توقف کمک‌های نظامی به اسرائیل و اصلاحات مالی انتخاباتی، بر نامزد میانه‌رو پیروز شد. ▫️این نتیجه نشانه تشدید شکاف میان جناح پیشرو و بدنه سنتی دموکرات‌هاست؛ شکافی که از هزینه‌های زندگی، جنگ غزه، نفوذ پول‌های شرکتی و نارضایتی از رهبری حزب تغذیه می‌شود. ▪️اکنون نگاه‌ها به انتخابات ۲۰۲۸ دوخته شده؛ جایی که پوپولیسم اقتصادی و چهره‌هایی مانند السید و اوکاسیو-کورتز می‌توانند مسیر آینده حزب دموکرات را تغییر دهند. 🔺متن کامل گزارش را اینجا بخوانید. 📌@ghalamro_refah