سیروان
Open in Telegram
#سیروان نشریه هفتگی با گستره استان های مناطق کُردنشین 🔸سابقه انتشار ۲۸ سال 🔹دو زبان #کُردی و #فارسی https://instagram.com/sirwan.weekly ✅صاحب امتیاز سازمان همیاری شهرداری های استان کردستان 📞 تماس با ما،ارسال مطلب و سوژه 💬 @sh_juo
Show moreThe country is not specifiedThe category is not specified
911
Subscribers
No data24 hours
+87 days
+3330 days
Loading data
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
November '26Nov '26
November '26
+26
in 6 channels
October '26
+918
in 11 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 13 November | +3 | |||
| 12 November | 0 | |||
| 11 November | 0 | |||
| 10 November | +1 | |||
| 09 November | +2 | |||
| 08 November | +1 | |||
| 07 November | +3 | |||
| 06 November | +10 | |||
| 05 November | +1 | |||
| 04 November | +1 | |||
| 03 November | +3 | |||
| 02 November | 0 | |||
| 01 November | +1 |
Channel Posts
| 2 |  No text... | 1 |
| 3 | آب که سر بالا رفت، قورباغه ابوعطا می‌خواند!
ظاهرا روزگار چنان دگرگون شده که دیگر نه تخصص ملاک است، نه تجربه، نه قلم و نه حتی سواد نوشتن یک خبر ساده؛ کافی است کسی چند واژه قلمبه‌وسلمبه را از این‌وآن وام بگیرد، چند بار جلوی آینه تمرین اعتمادبه‌نفس کند و تعدادی مخاطب را با تیترهای پرطمطراق به دنبال خود بکشاند تا یک‌شبه در قامت خبرنگار، تحلیلگر و نظریه‌پرداز ظاهر شود!
خبرنگاری، این حرفه شریف و مسئولیت‌ساز، روزگاری بر ستون‌های حقیقت، امانت‌داری و آگاهی استوار بود؛ اما امروز گاهی چنان به دست برخی خبرنگارنماها افتاده که اگر مرحوم گوتنبرگ زنده بود، احتمالا از اختراع ماشین چاپ اظهار پشیمانی می‌کرد!
در این بازار مکاره، خبر دیگر سه رکن اساسی صحت، روشنی و جامعیت ندارد؛ سه رکنی که ظاهرا جای خود را به سه اصل تازه داده‌اند: شایعه، شانتاژ و شلوغ‌کاری! کافی است سوژه‌ای پیدا شود، کمی آب گل‌آلود در دسترس باشد و چند نفر هم از پشت صحنه نخ‌های عروسک‌گردانی را بکشند؛ آن‌وقت نمایش آغاز میشود. یکی تیتر می‌سازد، دیگری کف می‌زند و قهرمان داستان، بی‌آنکه حتی از عهده تنظیم یک خبر نقلی برآید، ناگهان در نقش ناجی افکار عمومی ظاهر میشود!
البته هنر بزرگی است که آدمی بدون آنکه الفبای خبرنویسی را درست بداند، ادعای کشف حقیقت داشته باشد؛ درست مانند کسی که هنوز فرق قاشق و چنگال را نمی‌داند، اما برای افتتاح رستوران بین‌المللی سخنرانی میکند!
این جماعت، بیش از آنکه دغدغه اطلاع‌رسانی داشته باشند، شیفته دیده‌شدن‌اند. برایشان مخاطب نه سرمایه اجتماعی، بلکه صیدی است که باید با طعمه تیترهای جنجالی شکار شود. نه دنبال روشن‌کردن حقیقت‌اند و نه نگران تاریک‌شدن افکار عمومی؛ مقصدشان همان جایی است که هیاهو بیشتر، منافع شیرین‌تر و حساب‌وکتاب‌ها مبهم‌تر باشد.
بدتر آنکه گاهی چنان در نقش منتقد دلسوز فرو می‌روند که گویی سال‌ها در سنگر حقیقت خاک خورده‌اند؛ حال آنکه اگر پرده از پشت صحنه کنار برود، معلوم میشود نویسنده اصلی، کارگردان، تهیه‌کننده و حتی طراح دیالوگ‌ها جای دیگری نشسته‌اند و بازیگر فقط زحمت خواندن نقش را می‌کشد؛ آن هم با لکنت قلم!
اما یک نکته را باید به خاطر سپرد: خبرنگاری با هیاهو به دست نمی‌آید، با تملق اعتبار نمی‌خرد و با تخریب دیگران صاحب جایگاه نمی‌شود. قلم، شناسنامه صاحب آن است و تاریخ، دیر یا زود میان خبرنگار و بدل خبرنگار تفاوت خواهد گذاشت.
ما با نقدنویسی مخالف نیستیم؛ اتفاقا نقد، اکسیژن جامعه است. اما نقد با عقده‌گشایی، مطالبه‌گری با باج‌خواهی و خبرنگاری با - دلالی توجه - تفاوت دارد.
پس لطفا پیش از آنکه برای دیگران کلاس حقیقت‌گویی برگزار کنید، یک‌بار از خودتان امتحان خبرنویسی بگیرید؛ شاید در همان آزمون نخست معلوم شود که هنوز تا خبرنگاری، راهی به اندازه فاصله ادعا تا واقعیت باقی است.
آخر برادر عزیز! آب اگر سر بالا برود، قورباغه هم ابوعطا می‌خواند؛ اما آوازخوانی قورباغه، هرگز از او استاد موسیقی نمی‌سازد!
خبرنگاری جایگاه است، نه نقاب؛ قلم مسئولیت است، نه ابزار تسویه‌حساب | 2 |
| 4 |  🔺برگزاری نمایشگاه انفرادی تصویرسازی «از میان تکه‌ها» در سنندج
سیروان| نمایشگاه انفرادی تصویرسازی با عنوان «از میان تکه‌ها» به آثار نگین وکیلی، از ۲۳ تا ۲۸ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در شهر سنندج برگزار میشود.
این نمایشگاه در نگارخانه خانه هنر، واقع در خیابان فردوسی، کوچه رزان، میزبان علاقه‌مندان به هنرهای تجسمی و تصویرسازی خواهد بود.
آثار این مجموعه با رویکردی مبتنی بر ترکیب رنگ‌ها، فرم‌ها و عناصر بصری، در قالب مجموعه‌ای از تصویرسازی‌ها به نمایش گذاشته می شود.
نمایشگاه «از میان تکه‌ها» فرصتی برای آشنایی بیشتر مخاطبان با نگاه هنری و تجربه‌های تصویری این هنرمند سنندجی در حوزه تصویرسازی است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، علاقه‌مندان می‌توانند در روزهای برگزاری نمایشگاه، از ساعت ۱۶ تا ۱۹ از این آثار بازدید کنند. | 123 |
| 5 | 🔵 پاریزه‌ر؛ تیمی که با جیب خالی می‌جنگد و با قلب هواداران زنده است!
✅ در روزگاری که بسیاری از مجموعه‌های ورزشی برای ادامه فعالیت چشم‌انتظار حمایت و امکانات هستند، چند جوان سنندجی تصمیم گرفته‌اند چراغ فوتسال این شهر را روشن نگه دارند؛ جوانانی که در رأس آنها کاوه اسدی قرار دارد و با وجود مشکلات مالی فراوان، پاریزه‌ر کردستان را در لیگ دسته اول فوتسال کشور سرپا نگه داشته‌اند.
🔷 اما پشت این حضور ملی، واقعیتی تلخ وجود دارد؛ مشکلات مالی، کمبود امکانات و زیرساخت‌ها، سفرهای زمینی دشوار و نبود حمایت مؤثر از سوی بخش دولتی و خصوصی، شرایطی را رقم زده که ادامه فعالیت این مجموعه را به آزمونی دشوار تبدیل کرده است.
پاریزه‌ر امروز بیش از آنکه از حمایت ساختارهای اقتصادی و ورزشی برخوردار باشد، به سرمایه‌ای ارزشمند اما شکننده تکیه دارد: هوادارانی که با عشق کنار تیمشان ایستاده‌اند.
🔷 اینجا دیگر صحبت از یک باشگاه و چند مسابقه فوتسال نیست؛ صحبت از مسئولیت اجتماعی، حفظ سرمایه‌های ورزشی شهر و زنده نگه داشتن امید جوانانی است که می‌خواهند نام سنندج در فوتسال کشور فراموش نشود.
البته نباید فراموش کرد که اداره یک تیم در سطح ملی با انگیزه و علاقه به‌تنهایی امکان‌پذیر نیست. ورزش حرفه‌ای به برنامه‌ریزی، منابع مالی، زیرساخت و حمایت مستمر نیاز دارد.
پرسش روشن است: سهم نهادهای مسئول، صنایع، شرکت‌ها و بخش خصوصی در حمایت از تنها تلاش چند جوان برای زنده نگه داشتن این جایگاه ورزشی کجاست؟
🔷 قرار نیست همه بار این مسئولیت بر دوش کاوه اسدی و همراهانش باشد. اگر امروز پاریزه‌ر با دست خالی برای فوتسال کردستان می‌جنگد، فردا نباید شاهد خاموش شدن چراغی باشیم که روشن نگه داشتنش به این آسانی نیست.
پاریزه‌ر فقط یک تیم نیست؛ بخشی از هویت ورزشی سنندج و فرصتی برای حفظ امید در دل جوانان این شهر است.
❌ حمایت از پاریزه‌ر لطف به یک باشگاه نیست؛ مسئولیتی در قبال آینده ورزش کردستان است. | 330 |
| 6 |  جان‌باختن ۲۴۶ نفر در تصادفات رانندگی کُردستان طی نیمه نخست امسال
بر اساس آمار پزشکی قانونی، ۲۴۶ نفر در نیمه نخست امسال بر اثر حوادث رانندگی در استان کُردستان جان خود را از دست داده‌اند؛ آماری که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، کاهش حدود ۴ درصدی را نشان می‌دهد.
به گزارش پزشکی قانونی، شمار جان‌باختگان تصادفات رانندگی در شش ماه نخست سال گذشته ۲۵۶ نفر بوده است. همچنین در این مدت ۴ هزار و ۵۰۳ نفر بر اثر حوادث رانندگی مصدوم شده‌اند.
آمارهای پزشکی قانونی همچنین نشان می‌دهد در نیمه نخست امسال، ۲۸ نفر بر اثر غرق‌شدگی، ۱۱ نفر در پی سوختگی، چهار نفر بر اثر برق‌گرفتگی و دو نفر نیز به دلیل مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن جان باخته‌اند. | 381 |
| 7 | تجارت با درد بیمار
روایتی از پشت پرده یک چرخه پنهان اقتصادی
✍️بهنام امیری
پدرم تعریف می‌کرد حدود پنجاه سال پیش، برای درد کلیه نزد پزشکی هندی‌تبار رفته بود که آن روزها در سنندج طبابت می‌کرد. به پزشک گفته بود: «دکترجان، کلیه‌ام امانم را بریده است.»
پزشک پرسیده بود شغلت چیست؟ پدرم پاسخ داده بود: راننده.
پزشک بی‌درنگ گفته بود: «پشت فرمان کمرت عرق میکند و موقع پایین آمدن از ماشین، سرما به آن می‌زند؛ دو تا شال (جامانه کوردی) بخر و شوی واشوی (شورواشور) به کمرت ببند!»
پدرم می‌گفت از آن روز تا امروز، دیگر درد کلیه به سراغش نیامده است.
نمی‌دانم آن توصیه از نظر پزشکی چه عیاری داشت، اما این خاطره یادآور رابطه‌ای ساده و انسانی میان پزشک و بیمار است؛ رابطه‌ای که در آن، تسکین درد انسان، پیش از هر محاسبه دیگری اهمیت داشت.
پنجاه سال گذشته است. امروز من همراه با مادرم در چرخ‌دنده‌های نظام سلامت گرفتار شده‌ایم. مطبی در سنندج با نزدیک به صد بیمار؛ تلفنهایی که بی‌وقفه زنگ می‌خورند، بیمارانی که سه‌تا سه‌تا به اتاق پزشک هدایت میشوند و ویزیت‌هایی که در چند دقیقه خلاصه میشوند. پزشکی که روزانه ده تا دوازده ساعت فقط در مطب شخصی اش کار میکند؛ زیر چشمانش گود شده بود و کاملا سیاه، فرسودگی در چهره‌اش پیدا بود.
اینجا، ویزیت با دفترچه تأمین اجتماعی ۶۰۰ هزار تومان است. سطل زباله مطب از لیوانهای مچاله‌شده لبریز است و کد رهگیری بیماران روی کاغذهای باطله نوشته میشود؛ تصویری از نظامی که در آن نه پزشک مجال نفس کشیدن دارد و نه بیمار فرصتی برای دیده‌شدن.
اما بخش نگران کننده ماجرا اینجاست:
برای انجام آزمایشهای تجویزشده به آزمایشگاه تاکید شده توسط پزشک معالج رفتیم. مسئول پذیرش می‌گفت سقف بیمه تکمیلی تمام شده و هزینه آزمایشها، با احتساب پوشش تأمین اجتماعی، حدود ۱۷ میلیون تومان خواهد بود.
اما بدتر از آن این بود که کارپرداز آزمایشگاه توان خواندن نسخه پزشک همکار خود را نداشت.
به آزمایشگاه دیگری مراجعه کردیم. آنجا شائبه وجود رابطه مالی میان پزشک تجویزکننده و آزمایشگاه معرفی‌شده مطرح شد؛ موضوعی که اثبات یا رد آن به بررسی مستقل نیاز دارد. پزشک آزمایشگاه دوم همچنین می‌گفت: بخشی از این آزمایشها در سنندج انجام نمی‌شود و باید برای بررسی به تهران ارسال شود.
سوال اینجاست: آیا بیمار در این چرخه همچنان موضوع درمان است یا به حلقه‌ای از مناسبات سوداگرانه اقتصادی تبدیل شده است؟
بیمار نه دانش تخصصی لازم برای ارزیابی ضرورت آزمایشها را دارد و نه از مناسبات احتمالی پشت پرده آگاه است. او با اعتماد به پزشک، نسخه را در دست میگیرد؛ اما وقتی هزینه اجرای آن از توان مالی‌اش فراتر می‌رود، اعتماد جایش را به استیصال می‌دهد.
در این وضعیت، درمان از یک حق اساسی انسانی به کالایی لوکس و وابسته به قدرت خرید تبدیل میشود. بازنشسته یا انسان کم‌درآمد باید میان هزینه درمان، خرید دارو و تأمین معاش خانواده یکی را قربانی کند.
این معضل در جغرافیایی چون کردستان، ابعاد تلخ‌تری دارد. تمرکز امکانات تخصصی و تشخیصی در پایتخت و چند کلانشهر، علاوه بر بار هزینه درمان، مخارج جابجایی و اقامت نیز روی دست بیمار می‌گذارد. اینجاست که بیماری فقط یک رنج زیستی نیست؛ جغرافیای محل سکونت و موقعیت طبقاتی نیز در سرنوشت درمان انسان دخالت میکنند.
مستمری‌بگیری با درآمد ماهانه کمتر از ۲۰ میلیون تومان، در برابر چنین هزینه‌ای چه می‌تواند بکند؟ از خوراک خانواده‌اش بزند، داروهای دیگرش را کنار بگذارد یا قید پیگیری بیماری را بزند؟
در این چرخه، پزشک نیز زیر فشار فرسودگی شغلی و ساختار ناکارآمد نظام سلامت قرار دارد. اما نمیتوان اجازه داد مناسبات اقتصادی، وجدان حرفه‌ای و کرامت بیمار را به حاشیه برانند.
در رمان «دژ» اثر آ. جی. کرونین (۱۹۳۷)، اندرو منسون پزشک جوان، با آرمان خدمت به معدنکاران محروم وارد حرفه پزشکی میشود، اما در مسیر کار با وسوسه ثروت و مناسبات سوداگرانه روبه‌رو میشود. کرونین تعارض میان وجدان پزشکی و منافع اقتصادی را به تصویر می‌کشد؛ تعارضی که هنوز هم در نظام سلامت ما زنده است.
این رمان روایتی از پزشکانیست که میان وجدان و منافع، راه دشوار حقیقت را برمی‌گزینند. این اثر نشان می‌دهدکه، پزشکی اگر از پیوند خود با عدالت و انسانگرایی جدا شود، به ابزار سلطه و سود تبدیل خواهد شد.
پنجاه سال پیش، پدرم از مطب پزشک با توصیه‌ای ساده بیرون آمد؛ امروز، ما از هزارتوی مطب‌ها با نسخه‌ای بیرون می‌آییم که به صورتحسابهای نجومی ختم میشود. نه گذشته مدینه فاضله بود و نه می‌توان منکر پیشرفت پزشکی شد؛ اما سهم انسان و کرامت او در این میان کجاست؟
پیشرفت علم و پزشکی زمانی ارزش و اصالت دارد که از رنجها بکاهد، نه اینکه رنج انسان را به بازاری برای اندوختن سرمایه تبدیل کند.
درمان، حق انسان است؛ نه دکانی برای سوداگری بر بستر درد. | 187 |
| 8 | 🚨 کارەساتێکی دڵتەزێن لە ئاهەنگی دەرچوونی زانکۆی سەڵاحەدین
👩🏻🎓 زیلان دەشتی، خوێندکاری تەمەن ٢٤ ساڵی زانکۆی سەڵاحەدین، لە کاتی ئاهەنگی دەرچوونی لە یاریگەی فرانسۆ هەریری، بەهۆی کێشەی نەخۆشی دڵەوە کە پێشتر هەیبووە، لەهۆش خۆی چووە.
بەپێی زانیارییە باڵوکراوەکان، ئەم کچە خوێندکارە لە کاتی گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەست داوە. | 180 |
| 9 | 🚨 کارەساتێکی دڵتەزێن لە ئاهەنگی دەرچوونی زانکۆی سەڵاحەدین
👩🏻🎓 زیلان دەشتی، خوێندکاری تەمەن ٢٤ ساڵی زانکۆی سەڵاحەدین، لە کاتی ئاهەنگی دەرچوونی لە یاریگەی فرانسۆ هەریری، بەهۆی کێشەی نەخۆشی دڵەوە کە پێشتر هەیبووە، لەهۆش خۆی چووە.
بەپێی زانیارییە باڵوکراوەکان، ئەم کچە خوێندکارە لە کاتی گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە گیانی لەدەست داوە. | 5 |
| 10 |  خوێنەرانی کتێبی کوردی
کتێبی کورد و ڕۆژە ڕەشەکانی شەڕی یەکەمی جیهانی لە نووسینی بەڕێز موحسین جەڵدیانی
چاپ و بڵاو بووەوە.
ئەو کتێبە قەبارەی ڕوقعی و ٣٤٢ لاپەڕە‌‌یە، نێوەرۆکی کتێبەکە باس لە بەسەرهاتی ٧ ساڵ مێژووی نەتەوەی کورد لە نێوان ساڵانی ١٢٩٣ تا ١٢٩٩ کۆچی هەتاوی لە سەردەمی شەڕی یەکەمی جیهانی‌دا دەکات.
نووسەر هەوڵی داوە هەر لە سەرەتای کتێبەکەی‌دا خوێنەر بەرەوڕووی ئەو پرسیارانە بکاتەوە کە:
" کوردەکان بە چ هۆگەلێکەوە لە شەڕی یەکەمی جیهانییەوە گلان؟ چۆنیان شەڕ کرد و دەسکەوتیان لەو شەڕەدا چ بوو؟"
توێژەر هەوڵ دەدا لە بەشە جۆربەجۆرەکانی کتێبەکەدا بە شوێن دۆزینەوەی وڵامی پرسیارەکانی بێت.
لە ڕاستیدا ئەم کتێبە باس لە دەرئەنجامی ئەو شەڕە دەکا کە بەسەر نەتەوەیەکی وەک نەتەوەی کورد داسەپا و زۆری خایاند بۆ ئەوەی جارێکی دیکە خۆیان لەژێر باری ئەو شەڕە نەگریسە و لێکەوتەکانی ڕزگار بکەن و بێنەوە سەر دۆخی ئاسایی ژیانی پێشوویان.
لەبەر ئەوەی کتێبەکە هەم بە گۆشەنیگایەکی دیکەوە باسی لەو بڕگە مێژوویی‌یە کردووە و هەم کۆمەڵێک ڕیوایەتی نوێی لەناو دایە کە تا بەئەمڕۆ لە کتێبە مێژوویی‌یەکان‌دا باسیان لێوە نەکراوە | 181 |
| 11 | کاک ئەبووبەکر مەعرووفی؛ ناوێک کە لە دڵی کوردستاندا ماوەتەوە
✍ئەدیب _دڵدار
پاییزی ساڵی ١٣٩٦ بوو؛ شەوێکی تاریک، زەوی زاگرۆس لە ژێر هێزی بوومەلەرزەیەکی بەهێزدا لەرزی. لە چەند چرکەیەکدا، ماڵەکان بوونە خۆڵ و خاک، کۆڵانەکان پڕ بوون لە هاوار و فرمێسک و خەونی منداڵان لە ژێر خاپوورەکاندا چاوەڕوانیی یارمەتی بوو.
سەرپێڵی زەهاو و ناوچەکانی کرماشان بە ماتەمێکی گەورەوە ڕووبەڕووی بەیانی بوونەوە.
لەو کاتەدا، لە دڵی کوردستاندا چرایەکی گەورەی هاوپشتی هەڵکرا. خەڵکی بۆکان، مەهاباد، سەقز، سنە و شارەکانی دیکە بە خۆراک، پەتوو، جل و پێداویستییەکانی ژیان بەرەو ناوچە زیانلێکەوتووەکان ڕێیان گرت. هەر دەستێک یارمەتییەک، هەر دڵێک هیوا و هەر ئۆتۆمبێلێک گواستنەوەی خۆشەویستی بوو.
لە نێو ئەو خەڵکە خۆبەخشەدا، پیاوێکی بۆکانی بە ناوی کاک ئەبووبەکر مەعرووفی هەبوو.
ئەو شۆفێرێکی خۆبەخش بوو و گواستنەوەی هاوکارییەکانی هاوڵاتیانی بۆکان بەرەو ناوچە بوومەلەرزەلێدراوەکان ئەنجام دەدا. بە هیوای ئەوەی دەستێک بگرێت، فرمێسکێک بسڕێتەوە و چرایەکی هیوا لە ماڵێکی ماتەمباردا هەڵبکات، ڕێگای زاگرۆسی گرتەبەر.
لەوێدا، هەر پەتووێک گەرمیی باوەشی دایکێک بوو، پارچە نانێک مایەی دڵخۆشیی منداڵێک و دەستێکی یارمەتیدەر پردێک بۆ گەڕانەوەی ژیان.
بەڵام لە کاتی گەڕانەوەیدا، لە ڕێگای سەلاسی باوەجانی، ڕووداوێکی هاتووچۆ ڕووی دا و نەمر کاک ئەبووبەکر مەعرووفی گیانی لەدەست دا.
هەواڵەکە وەک زریانێک لە کۆڵانەکانی کوردستاندا بڵاو بووەوە و دڵی بۆکانی بە خەمێکی قووڵەوە داپۆشی.
ئەو شەوە، تەرمەکەی لە ڕێگای گەڕانەوەدا بوو؛ لە هەر شارێکدا خەڵکێک بە چاوەڕوانییەوە لێی دەڕوانی. لە جوانڕۆ، ڕەوانسەر، کامیاران، سنە و سەقز، خەڵک هاتنە سەر ڕێگا و بە ڕێز و سۆز بەڕێییان کرد.
کاتێک تەرمەکەی نیوەشەو گەیشتە بۆکان، شار بە دڵێکی پڕ لە خەم پێشوازیی لێ کرد. ئەو شەوە، کۆڵانەکانی بۆکان بوونە دەریایەک لە خەڵک و فرمێسک و خۆشەویستی.
نەمر ئەبووبەکر لە نێوان هاووڵاتیانی شارەکەیدا بە ناوی خۆی دەناسرایەوە، بەڵام ئەو ڕۆژە کردارەکانی سنووری بۆکانیان تێپەڕاند و لە بیرەوەریی کوردستاندا جێگایان کردەوە.
ئەی قوتابیی خۆشەویست!
چیرۆکی کاک ئەبووبەکر مەعرووفی، چیرۆکی دڵێکی گەورە و دەستێکی یارمەتیدەرە. ئەو فێریمان دەکات کە جوانیی مرۆڤ لە خزمەتکردنی خەڵکدا دەدرەوشێتەوە و خۆشەویستیی نیشتمان بە کردار واتای خۆی دەدۆزێتەوە.
وانە
مرۆڤ بە کردارە جوانەکانی گەورە دەبێت؛ خزمەت بە هاونیشتمان و خۆشەویستیی نیشتمان، ناوی لە دڵی نەتەوەدا زیندوو ڕادەگرێت.
ڕۆحی خوالێخۆشبوو کاک ئەبووبەکر مەعرووفی و هەموو قوربانیانی بوومەلەرزەی کرماشان شاد.
# | 256 |
| 12 |  بۆ ناونووسی ناو و ناوی بنەماڵەییتان بنێرن بۆ ژمارەی ڕاژه ٠٩١٨٣٧٣٩٠۴٣
ناونیشانی ڕاژە:
سنە، چوارڕێیانی شوهەدا (فەرەح)، سەرەتای شەقامی 25، کۆڵانی ڕاژە.
دەسپێک : ١۴٠۵٫٠٩٫٠١
کاتژمێر ۴
🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸🔸
🎙️ کۆرسی تایبەتی
«فەنوفوونی وتاربێژی و زمانی جەستە»
لەو کۆرسەدا، بە شێوەیەکی زانستی و کرداری فێری ئەمانە دەبیت:
🔹بنەماکانی هونەری پێشکەشکاری
🔹تەکنیکەکانی کۆنترۆڵکردنی دەنگ، لەحن
🔹ناسینی زمانی جەستە
🔹کەمکردنەوەی ترس و دڵەڕاوکێی وتاربێژی
🔹 بیداهەگۆیی و بەیانی ئەدەبی
👥 گونجاوە بۆ هەموو ئەو کەسانەی دەیانەوێت لە قسەکردن و پێشکەشکردندا، بەهێزتر و کاریگەرتر
بن.
👤وانەبێژ: مامۆستا عەلی سوهرابی (هەڵوێست)
@hallvest
🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹🔹
🎙️ دورهٔ تخصصیِ
«فن بیان و زبان بدن»
آیا می‌خواهید با اعتمادبه‌نفس صحبت کنید، بدون ترس سخنرانی کنید و تأثیری مثبت و ماندگار بر مخاطب بگذارید؟
در این دوره، به‌صورت علمی و عملی با این مهارت‌ها آشنا می‌شوید:
🔹 اصول هنر ارائه و سخن گفتن مؤثر
🔹 تکنیک‌های کنترل صدا، لحن و...
🔹آشنایی با زبانِ بدن
🔹 کاهش ترس و اضطراب هنگام سخنرانی
🔹 بداهه‌گویی و بیانِ ادبی | 209 |
| 13 | واکاوی و ترسیم سازمان فضایی و عناصر شهر تاریخی سنندج برای اولین بار
✍کیومرث حبیبی-دکترای برنامه ریزی شهری
شاید بتوان اولین نقشه ترسیمی از شهر سنندج که در سال ۱۸۵۲ میلادی و ۱۲۳۱ شمسی معادل با تاج گذاری ناصر الدین شاه قاجار دانست مربوط به افسران روسی است که دقت هندسی و نقشه برداری آن در آن زمان قابل قبول است و نی ت آن نسبت به بازشناخت سازمان فضایی و عناصر تا یخی آن دست یازید .
این نقشه با کیفیت قابل قبول از طرف یکی از دوستان در اختیار قرار گرفت و با توجه به ۲۷ سال تجربه کاری نگارنده و نیز بهره گیری از مساعدتهای خانم دکتر ارینا نصری ترسیم گردید.
سنندج را نمیتوان تنها در سیمای امروز آن جست‌وجو کرد؛ روح این شهر در لایه‌های تاریخی و در پیوند میان طبیعت، ساختار فضایی و خاطره جمعی آن نهفته است. شهری که در بستر ناهمواری‌های طبیعی و با ساختاری متأثر از الگوی شهر قلعه‌ای شکل گرفت و در هم‌نشینی ارگ حکومتی، بازار تاریخی، مسجد جامع، محلات کهن، گذرها و خانه‌های ارزشمند تاریخی، هویتی منحصربه‌فرد یافت. این عناصر، فراتر از میراثی کالبدی، بازتابی از شیوه زیستن، روابط اجتماعی، فرهنگ و جهان‌بینی مردمانی هستند که در طول تاریخ به این شهر معنا بخشیده‌اند. احترام به گذشته، صرفاً پاسداشت بناها و نشانه‌های تاریخی نیست؛ بلکه به معنای درک منطق شکل‌گیری ،حفظ پیوستگی حافظه مکانی و احترام به روح و معنایی است که در گذر زمان در تار و پود آن تنیده شده است. توسعه واقعی زمانی ارزشمند است که در کنار ساختن آینده، پیوند شهر با ریشه‌ها و هویت تاریخی‌اش را نیز زنده نگه دارد.
در دل زاگرس، سنندج نه فقط بر اساس یک طرح از پیش تعیین‌شده، بلکه از دل تاریخ و در هم‌نوایی با طبیعت شکل گرفت. ساختار فضایی این شهر، بازتابی از یک سلسله‌مراتب اجتماعی و معنوی است: قلعه حکومتی بر فراز تپه، چونان نمادی از قدرت، بر بازار و مسجد جامع در پایین‌دست اشراف داشت و محلات شش‌گانه، همچون میان‌قلعه (هسته اولیه) و آغه‌زمان (محله اقلیت‌ها)، گرداگرد این هسته حیات یافتند. این بافت کهن، گنجینه‌ای از المان‌های تاریخی چون بازار سرپوشیده سنتی در قلب شهر، مسجد دارالاحسان (که سنندج را به دارالعلم شهره کرد)، عمارت خسروآباد با ایوان‌های بلندش، و حمام خان با سردر چوبی و قصیده مدحش است. احترام به این گذشته، تنها حفظ آجرها نیست؛ بلکه پاسداشت "روح شهر" است؛ روحی که در کوچه‌های پلکانی، در سکوت حیاط‌های درون‌گرا و در پیوند موسیقی با معماری جریان دارد و سنندج را نه به یک موزه، بلکه به موجودی زنده و پویا تبدیل کرده است. | 207 |
| 14 | واکاوی و ترسیم سازمان فضایی و عناصر شهر تاریخی سنندج برای اولین بار
✍کیومرث حبیبی-دکترای برنامه ریزی شهری
شاید بتوان اولین نقشه ترسیمی از شهر سنندج که در سال ۱۸۵۲ میلادی و ۱۲۳۱ شمسی معادل با تاج گذاری ناصر الدین شاه قاجار دانست مربوط به افسران روسی است که دقت هندسی و نقشه برداری آن در آن زمان قابل قبول است و نی ت آن نسبت به بازشناخت سازمان فضایی و عناصر تا یخی آن دست یازید .
این نقشه با کیفیت قابل قبول از طرف یکی از دوستان در اختیار قرار گرفت و با توجه به ۲۷ سال تجربه کاری نگارنده و نیز بهره گیری از مساعدتهای خانم دکتر ارینا نصری ترسیم گردید.
سنندج را نمیتوان تنها در سیمای امروز آن جست‌وجو کرد؛ روح این شهر در لایه‌های تاریخی و در پیوند میان طبیعت، ساختار فضایی و خاطره جمعی آن نهفته است. شهری که در بستر ناهمواری‌های طبیعی و با ساختاری متأثر از الگوی شهر قلعه‌ای شکل گرفت و در هم‌نشینی ارگ حکومتی، بازار تاریخی، مسجد جامع، محلات کهن، گذرها و خانه‌های ارزشمند تاریخی، هویتی منحصربه‌فرد یافت. این عناصر، فراتر از میراثی کالبدی، بازتابی از شیوه زیستن، روابط اجتماعی، فرهنگ و جهان‌بینی مردمانی هستند که در طول تاریخ به این شهر معنا بخشیده‌اند. احترام به گذشته، صرفاً پاسداشت بناها و نشانه‌های تاریخی نیست؛ بلکه به معنای درک منطق شکل‌گیری ،حفظ پیوستگی حافظه مکانی و احترام به روح و معنایی است که در گذر زمان در تار و پود آن تنیده شده است. توسعه واقعی زمانی ارزشمند است که در کنار ساختن آینده، پیوند شهر با ریشه‌ها و هویت تاریخی‌اش را نیز زنده نگه دارد.
در دل زاگرس، سنندج نه فقط بر اساس یک طرح از پیش تعیین‌شده، بلکه از دل تاریخ و در هم‌نوایی با طبیعت شکل گرفت. ساختار فضایی این شهر، بازتابی از یک سلسله‌مراتب اجتماعی و معنوی است: قلعه حکومتی بر فراز تپه، چونان نمادی از قدرت، بر بازار و مسجد جامع در پایین‌دست اشراف داشت و محلات شش‌گانه، همچون میان‌قلعه (هسته اولیه) و آغه‌زمان (محله اقلیت‌ها)، گرداگرد این هسته حیات یافتند. این بافت کهن، گنجینه‌ای از المان‌های تاریخی چون بازار سرپوشیده سنتی در قلب شهر، مسجد دارالاحسان (که سنندج را به دارالعلم شهره کرد)، عمارت خسروآباد با ایوان‌های بلندش، و حمام خان با سردر چوبی و قصیده مدحش است. احترام به این گذشته، تنها حفظ آجرها نیست؛ بلکه پاسداشت "روح شهر" است؛ روحی که در کوچه‌های پلکانی، در سکوت حیاط‌های درون‌گرا و در پیوند موسیقی با معماری جریان دارد و سنندج را نه به یک موزه، بلکه به موجودی زنده و پویا تبدیل کرده است. | 1 |
| 15 | چرا نام کردستان با اخبار بد گره خورده است؟ تحلیل بر کلیشه رسانه‌ی و آسیب ساختاری
✍️نریمان نثری - پژوهشگر مقطع دکتری حقوق
طی هفته های گذشته خبری از دیواندره منتشر شد؛ با عنوان اتهام آزار و اذیت جنسی یک مربی ورزش به دانش‌آموزان. پیش‌تر نیز خبر خشونت شدید یک معلم در روستای کرجو در استان کردستان؛ در کل کشور بازتاب یافته بود. همزمان، وقتی خبر قتل‌های خانوادگی و ناموسی منتشر میشود، نام قربانیانی مانند آرزو حیدریان و آتوسا جعفری و نام منطقه کردستان، در کنار هم دیده میشود. اما دامنه بحث تنها به این موارد محدود نیست؛ اخبار سرقت، جرائم خشن، نزاع‌های منجر به قتل و سایر آسیب‌های اجتماعی نیز هرگاه در کردستان رخ میدهند، گاه با برجسته‌سازی نام منطقه در کل کشور همراه میشوند. این هم‌نشینی مکرر پرسشی جدی ایجاد میکند: آیا کردستان واقعا کانون جرم و خشونت است یا ما با پدیده‌ای رسانه‌ای و شناختی روبه‌رو هستیم که واقعیت را بزرگ‌نمایی و تحریف میکند؟ پاسخ صادقانه این است: هر دو. اما نسبت این دو، آن‌گونه که کلیشه‌ها القا میکنند،مساوی نیستند. لذا برای فهم این پدیده باید پنج لایه را از هم جدا کرد. | 258 |
| 16 | چرا نام کردستان با اخبار بد گره خورده است؟ تحلیل بر کلیشه رسانه‌ی و آسیب ساختاری
طی هفته های گذشته خبری از دیواندره منتشر شد؛ با عنوان اتهام آزار و اذیت جنسی یک مربی ورزش به دانش‌آموزان. پیش‌تر نیز خبر خشونت شدید یک معلم در روستای کرجو در استان کردستان؛ در کل کشور بازتاب یافته بود. همزمان، وقتی خبر قتل‌های خانوادگی و ناموسی منتشر میشود، نام قربانیانی مانند آرزو حیدریان و آتوسا جعفری و نام منطقه کردستان، در کنار هم دیده میشود. اما دامنه بحث تنها به این موارد محدود نیست؛ اخبار سرقت، جرائم خشن، نزاع‌های منجر به قتل و سایر آسیب‌های اجتماعی نیز هرگاه در کردستان رخ میدهند، گاه با برجسته‌سازی نام منطقه در کل کشور همراه میشوند. این هم‌نشینی مکرر پرسشی جدی ایجاد میکند: آیا کردستان واقعا کانون جرم و خشونت است یا ما با پدیده‌ای رسانه‌ای و شناختی روبه‌رو هستیم که واقعیت را بزرگ‌نمایی و تحریف میکند؟ پاسخ صادقانه این است: هر دو. اما نسبت این دو، آن‌گونه که کلیشه‌ها القا میکنند،مساوی نیستند. لذا برای فهم این پدیده باید پنج لایه را از هم جدا کرد. | 1 |
| 17 | یادداشت: عبدالقادر نیازی
کوردبودن در دادگاه کوردایەتی؛
سیاست طرد، فانتزی هویت و بحران ناتمامیت در گفتمان عدەای از نمایندگان خودخواندە ملت و ناسیونالیسم
(بحثی در اظهارات اخیر حسین صفامنش)
ــــــــــــــــــــــــــ
اظهارات اخیر حسین صفامنش پیرامون مرزبندیهای هویتی، مذهب و جغرافیا را اگرچە نمیتوان نە بە کل کوردستان تعمیم داد و نە خود صفامنش را بە سبب تناقضهای بنیادین خود از نقد مبرا میکند اما، فراتر از یک مناقشه حاشیه‌ای یا گلایه‌ای محلی، نشانگر گسست بنیادینی ست که عدەای بەنام ملت و ناسیونالیسم کوردی همواره تلاش کردەاند ان را زیر فرش فانتزی یگانگی و همگونی پنهان سازند بدون اینکە پاسخگوی این موضع رادیکال باشند کە چه کسی انحصار صدور مجوز کوردی اصیل را در دست دارد و با اتکا به کدام دستگاه گفتمانی، حدود و ثغور تعلق به یک ملت تعیین میشود؟ هنگامی که کوردبودن و نبودن از صافی سنی‌بودن، مهابادی بودن یا کرماشانی بودن و هر مذهب یا جغرافیایی مشخص عبور داده میشود، دیگر نە با یک طبقەبندی خام و جاهلانە از ناسیونالیسم کە با بازتولید عریان سیاست طرد پنهان مواجهیم. در این وضعیت، عدەای معدود از نمایندگان خودخواندە ملت کورد بجای نقد ساختارهای سلطه، دقیقا همان منطق طردکننده و دیگری ساز فرادست را در مقیاسی کوچکتر و بومی بازتولید میکنند. از یکسو در برابر قدرت مسلط فریاد حق و تفاوت سر میدهند و از سوی دیگر درون مرزهای خیالی خود، ماشین سرکوب تفاوتها، مذاهب و دگراندیشان و جغرافیا به راه میاندازند. نام‌گذاری و تعیین معیارهای کوردی اصیل در نظر این عدە از متوهمین، ابزاری ست برای اعمال خشونت ساختاری و قدرت نمادین. خشونتی نرم که تفاوتهای فرهنگی، زبانی و مذهبی را به سلسله‌مراتب مرکز و حاشیه تبدیل میکند. کرماشان، ایلام، لوڕستان، هەورامان، موکریان و دیگر زیستجهانهای کوردی، هرگز نسخه‌های ناقص از یک هویت مرکزی و منسجم کوردی نیستند، تجربیات اصیل و ریشه‌دار هستی‌شناختی یک ملت اند کە هرکدام در گوشەای از تاریخ، هویت و اصالت کورد ریشە دواندەاند. با اینکە در کرماشان و ایلام و لوڕستان، نیاز بە بازافرینی بیشتر هویت کوردی احساس میشود اما این هرگز بەمنزلە انکار یا فروکاست تاریخ، تبار و پیشینە کوردی و اصیل و باستانی انها بە یک سری توهمات غلیظ ایدئولوژیک ناسیونالیستی عدەای نیست. حقیقت این است کە ملت نە یک واقع پیش ساختە بلکە از طریق زبان، فرهنگ و روایت و حرکت شکل میگیرد. بحران وقتی ست که تصویر ایدئولوژیک از ملت، گاها به بهای حذف بخش بزرگی از اعضای واقعی خود در سطح نمادین ساخته میشود. وقتی بخشی از کوردستان به دلیل تفاوت مذهبی یا جغرافیا، از دایره‌ی خودیهای این نوع از ناسیونالیسم دیگری ساز و غیریت تراش و ایدئولوژیک و اساسا بنیادگرا، رانده میشود، ملت به محفلی بسته و الیگارشیک تبدیل میشود که هزینه‌ی بقای خود را از جیب خود میپردازد. البتە مساله تاحدی به گرە کور سوبژکتیویته و بحران معنا نیز پیوند میخورد. کلیت واقعی، هرگز از طریق حذف دیگری و یکدست‌سازی به دست نمیاید، بلکه از خلال میانجی‌گری، دربرگرفتن و پذیرش تفاوتها محقق میشود. یگانگی‌ای که برای حفظ بقای متوهمانە خود ناچار باشد با پس زدن بخشی از پیکره‌ی خویش، به‌سوی جوهرگرایی ارتجاعی سقوط کند، نە در پی ملت سازی کە اساسا دنبال ویرانی و نوعی ارتجاع فاشیست گونەست انهم وقتی هویت ملی همواره امری شکاف‌خورده، ساختارنیافته و ناتمام است. در این گیرودار، فانتزی ملت یکدست و خالص، صرفا مکانیزمی روانی و دفاعی برای سرپوش گذاشتن بر همین فقدان ساختاری است کە عدەای بەنام ناسیونالیسم کوردی و بە کام ایدئولوژی بە جامعە کوردستان تزریق میکنند. کورد کرماشانی یا یارسان و الخ در این گفتمان بستە مذکور، به‌مثابه دیگری درونی طرد میشوند چرا که نظم مسلط این نوع از ایدئولوژی اساسا اختەشدە، تاب دیدن درزها و شکافهای درون تصویر خیالی خود را ندارد. کوردبودن، دارایی و ملک انحصاری هیچ مذهب، لهجه، جغرافیا یا جریان سیاسی خاصی نیست. بحران بنیادین ناسیونالیسم بنیادگرا تاکنون، نه کمبود هویت، بلکه عجز و استیصال ساختاری در هضم و پذیرش ناتمامیت و تکثر درونی خود بودە است. تا زمانیکه این گفتمان به جای استقبال از سلبیت و تفاوت، به بازتولید مرکزگرایی، سیاست حذف و انکار یا فانتزی ملت یکدست ادامه دهد، دادگاه کوردایەتی عدەای خودشیفتە، همچنان در پی محاکمه ازادی، زیست‌جهان و اصالت انسانی کورد خواهد ماند. | 254 |
| 18 | #افتتاح‌پارلمان
#اقلیم‌کردستان‌عراق
#قانون‌گذاری
@sirwan_weekly
[11/11/2026 11:00 ق.ظ] قادر نیازی:
Forwarded from عکس نگار
یادداشت: عبدالقادر نیازی
کوردبودن در دادگاه کوردایەتی؛
سیاست طرد، فانتزی هویت و بحران ناتمامیت در گفتمان عدەای از نمایندگان خودخواندە ملت و ناسیونالیسم
(بحثی در اظهارات اخیر حسین صفامنش)
ــــــــــــــــــــــــــ
اظهارات اخیر حسین صفامنش پیرامون مرزبندیهای هویتی، مذهب و جغرافیا را اگرچە نمیتوان نە بە کل کوردستان تعمیم داد و نە خود صفامنش را بە سبب تناقضهای بنیادین خود از نقد مبرا میکند اما، فراتر از یک مناقشه حاشیه‌ای یا گلایه‌ای محلی، نشانگر گسست بنیادینی ست که عدەای بەنام ملت و ناسیونالیسم کوردی همواره تلاش کردەاند ان را زیر فرش فانتزی یگانگی و همگونی پنهان سازند بدون اینکە پاسخگوی این موضع رادیکال باشند کە چه کسی انحصار صدور مجوز کوردی اصیل را در دست دارد و با اتکا به کدام دستگاه گفتمانی، حدود و ثغور تعلق به یک ملت تعیین میشود؟ هنگامی که کوردبودن و نبودن از صافی سنی‌بودن، مهابادی بودن یا کرماشانی بودن و هر مذهب یا جغرافیایی مشخص عبور داده میشود، دیگر نە با یک طبقەبندی خام و جاهلانە از ناسیونالیسم کە با بازتولید عریان سیاست طرد پنهان مواجهیم. در این وضعیت، عدەای معدود از نمایندگان خودخواندە ملت کورد بجای نقد ساختارهای سلطه، دقیقا همان منطق طردکننده و دیگری ساز فرادست را در مقیاسی کوچکتر و بومی بازتولید میکنند. از یکسو در برابر قدرت مسلط فریاد حق و تفاوت سر میدهند و از سوی دیگر درون مرزهای خیالی خود، ماشین سرکوب تفاوتها، مذاهب و دگراندیشان و جغرافیا به راه میاندازند. نام‌گذاری و تعیین معیارهای کوردی اصیل در نظر این عدە از متوهمین، ابزاری ست برای اعمال خشونت ساختاری و قدرت نمادین. خشونتی نرم که تفاوتهای فرهنگی، زبانی و مذهبی را به سلسله‌مراتب مرکز و حاشیه تبدیل میکند. کرماشان، ایلام، لوڕستان، هەورامان، موکریان و دیگر زیستجهانهای کوردی، هرگز نسخه‌های ناقص از یک هویت مرکزی و منسجم کوردی نیستند، تجربیات اصیل و ریشه‌دار هستی‌شناختی یک ملت اند کە هرکدام در گوشەای از تاریخ، هویت و اصالت کورد ریشە دواندەاند. با اینکە در کرماشان و ایلام و لوڕستان، نیاز بە بازافرینی بیشتر هویت کوردی احساس میشود اما این هرگز بەمنزلە انکار یا فروکاست تاریخ، تبار و پیشینە کوردی و اصیل و باستانی انها بە یک سری توهمات غلیظ ایدئولوژیک ناسیونالیستی عدەای نیست. حقیقت این است کە ملت نە یک واقع پیش ساختە بلکە از طریق زبان، فرهنگ و روایت و حرکت شکل میگیرد. بحران وقتی ست که تصویر ایدئولوژیک از ملت، گاها به بهای حذف بخش بزرگی از اعضای واقعی خود در سطح نمادین ساخته میشود. وقتی بخشی از کوردستان به دلیل تفاوت مذهبی یا جغرافیا، از دایره‌ی خودیهای این نوع از ناسیونالیسم دیگری ساز و غیریت تراش و ایدئولوژیک و اساسا بنیادگرا، رانده میشود، ملت به محفلی بسته و الیگارشیک تبدیل میشود که هزینه‌ی بقای خود را از جیب خود میپردازد. البتە مساله تاحدی به گرە کور سوبژکتیویته و بحران معنا نیز پیوند میخورد. کلیت واقعی، هرگز از طریق حذف دیگری و یکدست‌سازی به دست نمیاید، بلکه از خلال میانجی‌گری، دربرگرفتن و پذیرش تفاوتها محقق میشود. یگانگی‌ای که برای حفظ بقای متوهمانە خود ناچار باشد با پس زدن بخشی از پیکره‌ی خویش، به‌سوی جوهرگرایی ارتجاعی سقوط کند، نە در پی ملت سازی کە اساسا دنبال ویرانی و نوعی ارتجاع فاشیست گونەست انهم وقتی هویت ملی همواره امری شکاف‌خورده، ساختارنیافته و ناتمام است. در این گیرودار، فانتزی ملت یکدست و خالص، صرفا مکانیزمی روانی و دفاعی برای سرپوش گذاشتن بر همین فقدان ساختاری است کە عدەای بەنام ناسیونالیسم کوردی و بە کام ایدئولوژی بە جامعە کوردستان تزریق میکنند. کورد کرماشانی یا یارسان و الخ در این گفتمان بستە مذکور، به‌مثابه دیگری درونی طرد میشوند چرا که نظم مسلط این نوع از ایدئولوژی اساسا اختەشدە، تاب دیدن درزها و شکافهای درون تصویر خیالی خود را ندارد. کوردبودن، دارایی و ملک انحصاری هیچ مذهب، لهجه، جغرافیا یا جریان سیاسی خاصی نیست. بحران بنیادین ناسیونالیسم بنیادگرا تاکنون، نه کمبود هویت، بلکه عجز و استیصال ساختاری در هضم و پذیرش ناتمامیت و تکثر درونی خود بودە است. تا زمانیکه این گفتمان به جای استقبال از سلبیت و تفاوت، به بازتولید مرکزگرایی، سیاست حذف و انکار یا فانتزی ملت یکدست ادامه دهد، دادگاه کوردایەتی عدەای خودشیفتە، همچنان در پی محاکمه ازادی، زیست‌جهان و اصالت انسانی کورد خواهد ماند. | 1 |
| 19 | [11/06/2026 07:34 ب.ظ] shirvan yari:
Forwarded from سیروان
اقلیم کوردستان؛ بحران حاکمیت، ناسیونالیسم اختەشده و انقیاد ژئوپلیتیکی
در باب بی خانمانی سیاست در اقلیم کوردستان
✍️یادداشت: عبدالقادر نیازی
ــــــــــــــــــــــــــــــــ
بحران کنونی اقلیم کوردستان کە بیشتر واکنشی بود بە فعالیت مجدد و ظاهرا نامشروع پارلمان، صرفا اختلافی بر سر سهم قدرت و ترکیب کابینه نیست، تناقضی بنیادین میان ایده حاکمیت ملی و واقعیت مالکیت حزبی ست. مسئله نە حکومت کدام حزب بر اقلیم، کە رهانشدن دولت به‌مثابه امر عمومی از قلمرو مالکیت احزاب، خاندان ها و شبکه‌های عشیره‌ای ست. اینکە در ساختار سیاسی اقلیم، حزب جای همەچیز را گرفته، مسالە نە دموکراسی حتی در نوع عشیرەای، کە تقلیل ملت بە عشیرە و عشیرەای کردن سیاست در شکل پوپولیستی ست. در چنین وضعیتی، سیاست نه پاسخگوی اراده جامعه، بلکه امتدادمناسبات قدرت میان سازمان های بی در و پیکرحزبی ست. این همان تناقضی ست که در آن ساختار مدرن دولت، حامل منطق پیشامدرن مالکیت و سلطه باقی می ماند. نظام عشیره‌ای در اینجا صرفا نە میراثی فرهنگی، کە مکانیزم بازتولید قدرت است. دولت، در چنین ساختاری، به‌جای گسست از مناسبات موروثی، بازتولید همان مناسبات در شکلی مدرن است و ناسیونالیسم نیز نە افق رهایی جمعی، کە ایدئولوژی مشروعیت‌بخش انحصار حزبی ست که البتە در خلا ژئوپلیتیکی شکل نگرفته. ترکیه، ایران، آمریکا و اسرائیل هر یک از منظر منافع امنیتی و راهبردی خود، سهم خود را دارند. ترکیه از طریق روابط اقتصادی، انرژی و امنیتی با حزب دموکرات، ایران با تکیه بر روابط سیاسی و امنیتی و ارتباط عمیق با اتحادیە میهنی، آمریکا، با حمایت از اقلیم و همکاری نظامی و سرانجام دستور ادغام در ارتش مرکزی عراق، و اسرائیل نیز کە کوردستان را بیشتر به صورت یک ابزار تاکتیکی در چارچوب رقابت‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه، به‌ویژه معادله تقابل با ایران، ارزیابی می کند، هرکدام و در حد توانایی ژئواستراتژی خود، از هیچ تلاشی برای تعلیق اقلیم دریغ نکردەاند. نکته اما این است که مداخله خارجی صرفا از بیرون بر اقلیم تحمیل نشدە بلکه، شکاف های ساختاری درون آن، امکان و زمینه مداخله خارجی را فراهم کردەاند. اینکە در اقلیم، منافع حزبی به مجرای نفوذ ژئوپلیتیکی دولت های همسایە تبدیل شدەاند بیشتر بەدلیل ضعف ساختاری و بنیادین عقلانیت عشیرەای ست. از این منظر، وابستگی خارجی و انحصار حزبی، نە دو پدیده جداگانه بلکه یک رابطه متقابل اند. تناقض و تعارض ناسیونالیسم حزبی دقیقا در همین نکتەست. به نام ملت بە کام قدرت، اما ساختار، توانایی تحقق اراده ملی را از خود سلب و بین دیگران تقسیم می کند. محصول این ناسیونالیسم حزبی نە عبور از مناسبات عشیره‌ای و تولید سوژه سیاسی مشترک، کە سرشکن کردن ملت بین قلمروهای متعارض وفاداریست. بنابراین، مسالە کورد در اقلیم، نە صرفا فقدان وحدت میان احزاب کە غیاب شرایط نهادی برای فراروی از عقلانیت حزبی ست و پیامد آن، تضعیف قدرت چانه‌زنی در برابر بغداد، تهران، واشنگتن و آنکارا، فرسایش استقلال تصمیم‌گیری، چندپارگی امنیتی و اقتصادی و تبدیل شهروند به ابزار شبکه‌های حزبی ست. اگرچە مسئولیت این بحران را نمی توان تنها متوجه یک حزب دانست اما، نبود قطب های انتقاد از وضعیت عمومی در اقلیم هم چیزیست کە هرگز نتوانستە از عمق فاجعە بکاهد. تهدید بافل طالبانی به ایجاد ساختارهای موازی، از یک سو فاصلەگیری از منطق دموکراتیک و از سویی دیگر نیز، توانایی تبدیل این وضعیت بە یک فاجعە خونبار دیگر است. نه پارتی مالک دولت است و نه اتحادیه می تواند اختلاف سیاسی را به ابزار تجزیه حاکمیت تبدیل کند. راه برون‌رفت از این وضعیت اقلیم، نه در توافقی تازه برای تقسیم مناصب، بلکه در گسستی ساختاری از منطق مالکیت حزبی، سلطه عشیره‌ای و وابستگی ژئوپلیتیکی ست. حتی اگر جدایی اتحادیە میهنی در عمل هم ممکن نباشد، بدون تحول در امر واقع عشیرە و عقلانیت پیشامدرن، هر توافق سیاسی صرفا تعلیق موقت تناقضی است که دوباره خود را بازتولید خواهد کرد. مسئله، انتخاب میان دو حزب نیست، گسست از ساختاری است که ملت را به گروگان ابزار بازتولید قدرت حزبی تبدیل کرده است. ناسیونالیسم حزبی و عشیره‌ای، با مصادره مفهوم ملت و تبدیل آن به ملک اختصاصی خاندان‌ها و سازمان‌های سیاسی، هم دولت و هم ملت را از سویەهای سیاسی خود تهی کردەست. ناسیونالیسمی که رهایی ملت را مشروط بە وفاداری بە قلمروهای از بیخ فاسد مشروط می کند، هیچگاە نیروی آزادی‌بخش نبودە، بلکه دستگاه بازتولید سلطه و انقیاد است. هیچ ملتی نە با تبدیل شدن به گروگان احزاب و عشیره بلکە با فراروی از مالکیت و انحصار سیاسی آنها رها می شود. با وضعیتی کە در اقلیم حاکم شدە، ارادەها نەتنها برای حل چنین بحرانی کە بیشر برای امتناع از فرصت طلبی های اطرافیان در گوشەوکنار باید شکل بگیرند.. | 1 |
| 20 | .
مهاباد قره‌داغی؛ شاعر، نویسنده و فعال حقوق زنان کُرد
✍️رستم علیخانی
مهاباد قره‌داغی، شاعر، نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی و اجتماعی کُردستان عراق بود که از چهره‌های برجسته ادبیات معاصر کُردی و جنبش زنان کُرد به شمار می‌رفت.
او در ۲۲ ژانویه ۱۹۶۶م. در شهر کفری، از مناطق کُردنشین عراق، متولد شد. پدربزرگش، علامه محمد شکری قره‌داغی، از شخصیت‌های علمی و فرهنگی بود و کتابخانه ارزشمند او نقش مهمی در علاقه‌مندی مهاباد به مطالعه و ادبیات داشت.
مهاباد از دوازده‌سالگی سرودن شعر را آغاز کرد و در سال ۱۹۸۰م، در چهارده‌سالگی، نخستین مجموعه شعر خود را منتشر ساخت. در دوران حکومت صدام حسین، به دلیل فعالیت‌های ادبی و سیاسی و سرودن شعری در سوگ ملا مصطفی بارزانی، بازداشت شد و حدود یک سال را در زندان‌های رژیم بعث سپری کرد.
او در سال ۱۹۹۲م. با مصطفی گرمیانی، شاعر و روزنامه‌نگار کُرد، ازدواج کرد و صاحب دختری به نام شاکار شد. در سال ۱۹۹۳م.به همراه خانواده به سوئد مهاجرت کرد و در آنجا به فعالیت‌های ادبی و فرهنگی خود ادامه داد. پس از بازگشت به کُردستان، فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی‌اش را گسترش داد.
قره‌داغی از مدافعان حقوق زنان و برابری جنسیتی بود. او سردبیری نشریه زنان «شکار» را بر عهده داشت و در مقطعی به‌عنوان مشاور نخست‌وزیر اقلیم کُردستان در امور زنان و برابری فعالیت کرد. همچنین در مجامع بین‌المللی برای دفاع از حقوق زنان و ارتقای جایگاه اجتماعی آنان تلاش می‌کرد.
از آثار او می‌توان به مجموعه‌های شعر، رمان‌ها و نوشته‌های خاطراتی اشاره کرد. برخی از آثار شناخته‌شده‌اش عبارت‌اند از: «هجرت»، «زنده‌باد زن»، «یک سال جهنم» (خاطرات دوران زندان)، «خوشه عشق»، «پژواک» و «چهل فانوس». گفته میشود مجموع آثار منتشرشده او حدود ۳۵ عنوان بوده است.
مهاباد قره‌داغی سرانجام در ۹ اکتبر ۲۰۲۰/مهر ۱۳۹۹، در ۵۴سالگی بر اثر ابتلا به بیماری کووید ۱۹ در شهر اربیل درگذشت.
او از زنان تأثیرگذار تاریخ معاصر کُردستان بود که با تکیه بر ادبیات، اندیشه و فعالیت سیاسی و اجتماعی، در مسیر دفاع از آزادی، حقوق زنان و هویت فرهنگی کُردی گام برداشت. | 256 |
