باستان شناس بیکار

خوشا رهایی وقتی که دیگر هیچ پنجره ای تو را به ماندن صدا نکند، هیچ دستی وزن این جهان را بر شانه هایت نگذارد. و تو آرام تر از مرگ یک چراغ، از تمام آنچه آزارت میداد عبور کنی.

کربت جبر در رسانه علوم انسانی جناس

این پیام فور کنید تا از چنلتون فور کنم بهش نمره و بدم بعضی ها هم نقد کنم

اگه دوست داشتی اینجارو داشته باش

پست جدید ✨ https://www.instagram.com/reel/DdvoQpOM5rF/?stkn=MWM0Yng4dG83MHRmNg==

زندگی همیشه شبیه یک جاده‌ی مستقیم نبود.

و تمام من دلتنگی‌ست.

و أَنَا کُلّي حَنین.

نیازی نیست برای احساس سرزندگی برون گرا باشید . -قدرت سکوت

مثل ساعت مچی در دست مسافر کنارش صدا می داد ،تیک تاک ،تیک تاک دقیقه های آخر . عروس دیو گرچه با لباس تور مانندش و افکار پوسیده و مملو از عشق به زندگی ادامه می داد اما فکر های مداوم تنهایش نمی گذاشتند . تمام این مدت نشخوار ذهنی گرفته بود و نمی فهمید چرا از این شاخه به آن شاخه می پرد . البته شاید توصیف واقعی نشخوار ذهنی چنین بود. شاخه ها🪾

#خانوم‌_آویژه:آن‌ روز ، که آن سوی بیابان؛ با برهنه ای بوسیده تورا دیدم همانجایی بود که هری دلم فروریخت. #باستان_شناس_بیکار: تو در آغوش او بودی و من، میان ویرانه‌های خودم ایستاده بودم. آن بوسه سهم او شد و سهم من، بیابانی بود که دیگر انتهایی نداشت. #خانوم_آویژه:و من در بی‌پایانیِ آن کویر، گِردِ خود می‌گشتم؛ به دنبال سایه‌ی او، و او… به دنبال نورِ تو. #باستان_شناس_بیکار:سایه او از کویر گسترده تر و نور من از شمع تیره تر من گرد او حیرانم یا او ز من گریزان؟ #خانوم_آویژه:مثل پروانه‌ای، گردِ او می‌گردم و ذره‌ذره پر و بالم را به خاک می‌سپارم. اما دریغ که او از سایه‌ی من گریزان است؛ همان‌گونه که من، از تاریکیِ بی‌پایانِ او. #باستان_شناس_بیکار: و اینگونه‌ست که آدمی به خود طمع زجر را می چشاند؛ به دنبال نور می دود و همواره در این مسیر گل آلود لیز میخورد و کجاست پشیمانی و عبرت. @tcast404_404 @Unemployed_archaeologist

#چالش چنلای ادبی و هنرمندان عزیز این پیامو فور کنید براتون فولدر بسازم✨ اد و فور اجباریه

تا گذاشتن فولدر حذف نکنید و لطفا جوین باشین🪴💚

و اینگونه‌ست که آدمی به خود طمع زجر را می چشاند؛ به دنبال نور می دود و همواره در این مسیر گل آلود لیز میخورد و کجاست پشیمانی و عبرت.

توی آرشیو کشفیات اکثر شب ها راجع به مفاهیم مختلف صحبت میکنیم و متن و نظرات مختلف رو بررسی میکنیم✨ تمایل داشتین عضو بشین

گاهی باید یک دیوار تنهایی به دور خودت بکشی تا ببینی چه کسی برای دیدنت آن دیوار را خراب می‌کند.

ژان پل سارتر

ممکنه انسانی توی یه شرایط سیاسی، خواهان تغییر باشه، آگاهانه تصمیم بگیره و برای اون تلاش کنه؛ اما ساختارهای بیرونی مانع تحقق خواسته‌ اش بشن. آیا اون هیچ اختیاری نداره؟ قطعاً نه. آیا چون هنوز میتونه تصمیم بگیره، پس آزاده؟ این هم نتیجه‌ای نیست که بشه بدون تفکیک مفاهیم پذیرفت. بین این دو گزاره فاصله‌ای فلسفی وجود داره، انسان میتونه توی محدوده‌ ای تصمیم بگیره؛ و انسان بر محدوده‌ ای که توش تصمیم می‌گیره، اختیار داره. من اولی رو انکار نمیکنم و دومی همون چیزیه که درباره‌ اش سوال دارم. و در پایان، تو گفتی ما آزادیم و مختار، اما بیشتر ترسو هستیم؛ ترسی که البته عاقلانه‌ ست، چون هنوز به زندگی امید داریم. من با بخش پایانی حرفت بیشتر همدلم تا با نتیجه‌ای که ازش گرفتی. شاید امید به زندگی، انسان رو به ادامه دادن وادار کنه؛ شاید ترس، احتیاط و حتی ناتوانی، توی تصمیم‌ هاش سهم داشته باشن. اما اینکه این عوامل رو توی تصمیم انسان تشخیص میدیم، به این معنا نیست که انسان توی شکل‌گیری اونها اختیار مطلق داشته. و اگه کسی از روی ترس تصمیمی می‌گیره، آیا خود ترس رو انتخاب کرده؟ آیا انتخاب کرده که در برابر یه خطر، چنین واکنشی داشته باشه؟ یا این واکنش، حاصل تجربه‌ها، شناخت، تربیت و ساختار روانی اونه؟ شاید بشه گفت انسان توی زندگی تصمیم میگیره، مسئولیت میپذیره، تغییر میکنه و حتی بر بخشی از شرایط خودش غلبه میکنه؛ اما این همه، هنوز جواب نهایی این پرسش نیست که آیا می‌تونست، با تمام شرایط دقیقاً یکسان، تصمیم کاملاً متفاوتی بگیره؟ از طرفی من نگفتم انسان هیچ اختیاری نداره. گفتم بدیهی دونستن اختیار، به همون اندازه نیازمند استدلاله که انکارش. و اگه قرار باشه بین ما تفاوتی باقی بمونه، شاید تفاوت دقیقاً همین باشه که تو از امکان انتخاب، به آزادی انسان می‌رسی ولی من از خود انتخاب، به پرسش درباره آزادی میرسم. تو میگی انسان میتونه مسیرش رو تغییر بده ولی من میپرسم چه کسی، چه چیزی و تحت چه شرایطی، مسیر خواستن اون رو تعیین کرده؟ و شاید تمام منظورم از «کربت جبر» همین باشه نه اینکه انسان رو موجودی بی‌ اراده و محکوم به سکون بدونم، بلکه اینکه حتی توی لحظه‌ای که فکر میکنیم آزادانه انتخاب میکنیم، هنوز نمی‌دونیم چه اندازه از اون انتخاب، حقیقتاً مال خودمونه. شاید آزاد باشیم؛ شاید هم نه. اما تا وقتی نتونیم مرز بین اراده خودمون و علت‌ هایی رو که اراده مون رو ساختن، به‌ روشنی بشناسیم، برای من آزادی حقیقت اثبات‌ شده نیست، بلکه پرسشیه که هنوز پاسخی نداره.

باستان شناس بیکار

اول اینکه از لطفت نسبت به قلمم ممنونم و اتفاقاً از اینکه باهام هم‌ نظر نیستی، بیشتر استقبال می‌کنم چون اگه قرار باشه اندیشه‌ای از پرسش و مخالفت در امان بمونه، دیگه اندیشه نیست، یه ایمانه که از ترس تردید، خودش رو پشت یقین پنهون کرده. اما بذار از همونجایی شروع کنم که تو آزادی رو شروع کردی. میگی انسان نمیتونه انتخاب کنه کجا متولد بشه، اما میتونه انتخاب کنه کجا بمیره، میتونه اسم خودش رو انتخاب کنه، اما میتونه انتخاب کنه بقیه چطور صداش بزنن. منم با این حرف‌ها مخالف نیستم؛ اختلاف ما دقیقاً از جایی شروع میشه که تو این امکان‌ ها رو دلیل آزادی انسان می‌دونی و من اونها رو صرفاً جلوه‌ هایی از اختیار محدودش می‌بینم. اینکه انسان بتونه بین چند امکان انتخاب کنه، هنوز ثابت نمیکنه که خود اون انتخاب، مستقل از زنجیره‌ای از علت‌ها و شرایط شکل گرفته. تو میگی می‌تونم اسمی رو که بقیه صدام میزنن تغییر بدم؛ اما آیا میتونم انتخاب کنم که اساساً چه چیزی برام ارزشمند باشه؟ آیا میتونم اراده کنم که دیگه از اسمی که سال ها با هویت و خاطراتم گره خورده، هیچ احساسی نداشته باشم؟ آیا می‌تونم فارغ از گذشته، تربیت، محیط، ترس‌ها و خواسته‌ هایی که در من شکل گرفتن، صرفاً از هیچ، خواسته‌ای تازه به وجود بیارم؟ اگه انتخاب من تابع خواسته‌ هامه و خواسته‌ هام حاصل عواملی هستن که در شکل گیری‌ شون نقشی نداشتم، اونوقت اختیار من تا کجا امتداد داره؟ تو از انتخاب مقصد حرف می‌زنی ولی من از انتخاب نقشه‌ای می‌پرسم که پیش از آگاهی من از جهان، توی ذهنم ترسیم شده. البته این به این معنا نیست که انسان هیچ نقشی توی زندگی خودش نداره، نه. بلکه پرسش اینه که آیا نقش داشتن توی سرنوشت، همون اختیار مطلق بر سرنوشته؟ گفتی صرفاً چون به نتیجه‌ای که میخوایم نمیرسیم، آزادی رو توهم می‌دونیم. اما من توی نوشته‌ام نگفتم چون به خواسته‌ هام نمیرسم، پس آزاد نیستم، مسئله‌ من اساساً قبل از رسیدن یا نرسیدن به خواسته‌ ها شروع می‌شه. من از شرایطی حرف میزنم که حتی قبل از شکل گرفتن خواسته‌ هامون، به ما تحمیل شدن. کسی که توی یه خانواده مرفه به دنیا میاد و کسی که توی فقر چشم باز می‌کنه، هر دو ممکنه برای آینده‌ شون تصمیم بگیرن اما آیا این دو با امکانات، محدودیت‌ها و فرصت‌های یکسانی تصمیم می‌گیرن؟ آیا صرف اینکه هر دو امکان انتخاب دارن، به این معناست که به یک اندازه آزاد هستن؟ وجود انتخاب، لزوماً به معنای وجود آزادی برابر نیست؛ و وجود آزادی نسبی هم به‌ خودی‌ خود، مسئله جبر رو از بین نمیبره. من منکر این نیستم که انسان می‌تونه مسیر زندگیش رو تغییر بده، حرفم اینه که حتی توانایی تغییر مسیر هم روی بستری از شرایط ناخواسته شکل میگیره. انسان ممکنه از زندانی بیرون بیاد، اما اینکه چی رو زندان بدونه، چی رو رهایی بخونه و برای چه چیزی بجنگه، خودش یه پرسش فلسفیه. اما درباره مثالی که از خودکشی آوردی، باید بگم این مثال نه‌ تنها آزادی انسان رو اثبات نمیکنه، بلکه ما رو با پرسش پیچیده‌ تری روبرو می‌کنه. اینکه انسان بتونه بین ادامه دادن و پایان دادن به زندگی، از نظر نظری امکان‌ هایی رو تصور کنه، به‌ خودی‌ خود نشون نمیده که اراده‌اش مستقل از علت‌ هاست. من ترجیح میدم زندگی کنم اما آیا این ترجیح رو خودم، به معنای مطلق کلمه، به وجود آوردم؟ علاقه به زندگی، ترس از مرگ، امید به فردا، پیوند با خانواده، باورهای اخلاقی و حتی توانایی تصور آینده، همگی توی شکل گرفتن این ترجیح نقش دارن. هیچکدوم از این عوامل لزوماً بی‌ارزش یا نادرست نیستن؛ اتفاقاً خیلی‌ هاشون از زیباترین جنبه‌های انسانن. اما وجودشون پرسش از منشأ اراده رو حل نمیکنه. آزادی در انتخاب بین دو امکان، با آزادی در تعیین علت انتخاب یکی از اون دو متفاوته. اگه من به زندگی ادامه میدم، ممکنه این تصمیم رو آگاهانه، مسئولانه و از روی امید بگیرم اما صرف آگاهانه بودن یه تصمیم، ثابت نمیکنه که اون تصمیم از تمام علت‌های قبلی خودش مستقله. از طرف دیگه، من اصلاً قبول ندارم که ناتوانی در انجام یه کار، لزوماً به معنای ترسو بودنه. گاهی محدودیت، نه از ترس انسان، بلکه از ساختار جهان، مناسبات قدرت، مسئولیت‌های اخلاقی و پیامدهایی ناشی میشه که فرد به‌ تنهایی نمی‌تونه تغییرشون بده. شجاع بودن، به معنای نامحدود بودن توانایی انسان نیست؛ همون‌طور که محدود بودن توانایی، دلیل نداشتن شجاعت نیست. درباره حکومت و زندانی که بهش اشاره کردی هم، فکر می‌کنم باید بین دو مفهوم تفاوت قائل بشیم: آزادی به‌عنوان امکان انتخاب و آزادی به‌عنوان امکان عملی کردن انتخاب.

باستان شناس بیکار

میخواستم مثل متن قبلی پاراگراف به پاراگراف بزارم ولی منصرف شدم

نظراتتونو بهم بگین و خوشحال میشم ری اکت بزنید و فوروارد کنید✨❤️

«کربت جبر» می‌گویند انسان آزاد آفریده شده است. اما هرچه بیشتر در آینه‌ی هستی خیره می‌شوم، بیشتر رد انگشتان تقدیر را بر شانه‌های خود می‌بینم. کدام آزادی؟ وقتی نخستین نفس را بی‌اجازه کشیدم، بی‌آنکه زمان آمدنم را برگزیده باشم؛ وقتی نام، وطن، خانواده و حتی زبان مادری‌ام پیش از آنکه چشم بگشایم برایم نوشته شده بود، چگونه می‌توان از اختیار سخن گفت؟ ما وارث تصمیم‌هایی هستیم که هرگز در آن‌ها حضور نداشتیم. شاید به همین دلیل است که زندگی، بیش از آنکه شبیه جاده‌ای باشد که خودمان می‌سازیم، به کتابی می‌ماند که آغاز و پایانش از پیش نوشته شده و تنها چند سطر میانی‌اش را به دستان لرزان ما سپرده‌اند، سطرهایی آنقدر کوتاه که گاهی نمی دانی نویسنده‌ای یا فقط واژه‌ای در متن سرنوشت. اما درد، از نانوشته بودن آن چند سطر نیست. درد از لحظه‌ای آغاز می‌شود که میفهمی حتی همان چند سطر نیز زیر سایه‌ هزاران اگر و باید نفس می‌کشند. آنجاست که کربت جبر رخ می‌نماید، حقیقتی که نه می‌توان از آن گریخت و نه توان دگرگون ساختنش را داشت. باید آن را جرعه‌ جرعه نوشید، حتی اگر هر جرعه، گلوی جان را بخراشد. وقتی چاره‌ای جز پذیرش باقی نمی‌ماند، این پرسش در ذهن جا خوش می‌کند که آیا پذیرش، همان اختیار است یا نامی خودساخته است که بر تسلیم شدن گذاشته ایم؟ من آزادی را در گشودن همه در ها نه، بلکه در حق انتخاب در ها جستجو می‌کردم؛ اما جهان، پیش از آنکه کلیدی به دستم بسپارد، دیوار هایش را بنا کرده بود و پیش از آنکه قدمی بردارم، مسیر را ترسیم کرده بود. از همینجاست که گمان می‌کنم شاید اختیار، بیشتر از اینکه حقیقتی انکارناپذیر و بدیهی باشد، واژه‌ایست که آدمی برای تاب آوردن سنگینی جبر تحمیل شده آفریده است؛ مرهمی بر زخمی که هیچوقت فرصت التیام نمی‌یابد. با این همه، هنوز نمی‌توانم از رویای آزادی دست بکشم؛ زیرا شاید تنها چیزی که هنوز از من گرفته نشده، آرزوی رهایی باشد. و چه تناقض شگفتی؛ شاید انسان، پیش از آنکه آزاد باشد، محکوم به داشتن آرزوی آزادی است. نمی‌دانم ما حقیقتا آزادیم یا تنها خیال آزادی را بر دوش می‌کشیم؛ اما این را می‌دانم که تلخ ترین زندان، نه میله دارد و نه قفل بلکه زندانی است که از نخستین تپش قلب آغاز می‌شود، تا واپسین دم ادامه می‌یابد و ما، از فرط عادت، نامش را زندگی گذاشته‌ایم. با این حال این زندان ادامه دارد، می‌گذرد حتی اگر تلخ و جانسوز باشد؛ شیرین ترین لحظاتش فانی و سخت ترین آنها زهری هَلاهِل است و آدمی با این فراز و نشیب ها کنار می‌آید و به ریش خودش می خندد گویی نمی داند زندگی همین یکبار است.

باستان شناس بیکار

می‌گویند انسان آزاد آفریده شده است. اما هرچه بیشتر در آینه‌ی هستی خیره می‌شوم، بیشتر رد انگشتان تقدیر را بر شانه‌های خود می‌بینم. کدام آزادی؟ وقتی نخستین نفس را بی‌اجازه کشیدم، بی‌آنکه زمان آمدنم را برگزیده باشم؛ وقتی نام، وطن، خانواده و حتی زبان مادری‌ام پیش از آنکه چشم بگشایم برایم نوشته شده بود، چگونه می‌توان از اختیار سخن گفت؟ ما وارث تصمیم‌هایی هستیم که هرگز در آن‌ها حضور نداشتیم. شاید به همین دلیل است که زندگی، بیش از آنکه شبیه جاده‌ای باشد که خودمان می‌سازیم، به کتابی می‌ماند که آغاز و پایانش از پیش نوشته شده و تنها چند سطر میانی‌اش را به دستان لرزان ما سپرده‌اند، سطرهایی آنقدر کوتاه که گاهی نمی دانی نویسنده‌ای یا فقط واژه‌ای در متن سرنوشت. اما درد، از نانوشته بودن آن چند سطر نیست. درد از لحظه‌ای آغاز می‌شود که میفهمی حتی همان چند سطر نیز زیر سایه‌ هزاران اگر و باید نفس می‌کشند. آنجاست که کربت جبر رخ می‌نماید، حقیقتی که نه می‌توان از آن گریخت و نه توان دگرگون ساختنش را داشت. باید آن را جرعه‌ جرعه نوشید، حتی اگر هر جرعه، گلوی جان را بخراشد. وقتی چاره‌ای جز پذیرش باقی نمی‌ماند، این پرسش در ذهن جا خوش می‌کند که آیا پذیرش، همان اختیار است یا نامی خودساخته است که بر تسلیم شدن گذاشته ایم؟ من آزادی را در گشودن همه در ها نه، بلکه در حق انتخاب در ها جستجو می‌کردم؛ اما جهان، پیش از آنکه کلیدی به دستم بسپارد، دیوار هایش را بنا کرده بود و پیش از آنکه قدمی بردارم، مسیر را ترسیم کرده بود. از همینجاست که گمان می‌کنم شاید اختیار، بیشتر از اینکه حقیقتی انکارناپذیر و بدیهی باشد، واژه‌ایست که آدمی برای تاب آوردن سنگینی جبر تحمیل شده آفریده است؛ مرهمی بر زخمی که هیچوقت فرصت التیام نمی‌یابد. با این همه، هنوز نمی‌توانم از رویای آزادی دست بکشم؛ زیرا شاید تنها چیزی که هنوز از من گرفته نشده، آرزوی رهایی باشد. و چه تناقض شگفتی؛ شاید انسان، پیش از آنکه آزاد باشد، محکوم به داشتن آرزوی آزادی است. نمی‌دانم ما حقیقتا آزادیم یا تنها خیال آزادی را بر دوش می‌کشیم؛ اما این را می‌دانم که تلخ ترین زندان، نه میله دارد و نه قفل بلکه زندانی است که از نخستین تپش قلب آغاز می‌شود، تا واپسین دم ادامه می‌یابد و ما، از فرط عادت، نامش را زندگی گذاشته‌ایم. با این حال این زندان ادامه دارد، می‌گذرد حتی اگر تلخ و جانسوز باشد؛ شیرین ترین لحظاتش فانی و سخت ترین آنها زهری هَلاهِل است و آدمی با این فراز و نشیب ها کنار می‌آید و به ریش خودش می خندد گویی نمی داند زندگی همین یکبار است.

باستان شناس بیکار