استاژری سال اول (400)جزوه ؛سوال ؛خلاصه های رفرنس ها؛مطالب مهم وامتحانی وکاربردی هربخش پزشکی زاهدان(مطالب امتحانات ونمونه سوال)

barium swallow در تصویر سمت چپ دیلاته شدن شدید مری رو می بینیم به حدی که در border سمت راست قلب مری مشاهده می شود، که نه قلب و نه دیافراگم را سیلوئیت نکرده. در تصویر سمت راست نمای نوک پرنده bird's beak دیده می شود همراه با دیلاته شدن شدید مری تشخیص : آشالازی (achalasia)

آشالازی : ✅ آشالازی با هیستوری کلاسیک بالاآوردن مواد هضم نشده به داخل دهان مطرح می شود. در آشالازی، تخریب دائمی شبکه میانتریک مری و هسته های واگ مربوط به مری (بخصوص قسمت تحتانی) وجود دارد. ✅ تشخیص : اولین قدم بلع باریوم است. (که در آن لومن مری متسع است و به طرف دیستال ماده حاجب باریک می شود) تأیید تشخیص با مانومتری است. ✅ اتیولوژی : 1⃣ ناشناخته 2⃣ ثانویه به 👈🏻 شاگاس، کنسرمعده، لنفوم، ازوفاژیت ائوزینوفیلیک ✅ ویژگی های آشالازی در مانومتری : 1⃣ بالای مری شل است و فاقد پریستالتیسم می باشد. 2⃣ عدم relax شدن LES حین غذا خوردن (فشار LES بالاست) 3⃣ انقباضات تونیک شدید در دیستال مری (عدم حرکت در دیستال مری)

Nutcracker esophagus ✅ در باریوم سوالو 👈🏻 نرمال ✅ در فلوروسکوپی 👈🏻 افزایش peristalsis در انتهای مری ✅ در مانومتری 👈🏻 معمولاً نرمال است اما گاهی اوقات پرفشار است.

اسپاسم منتشر مری : با دیسفاژی متناوب نسبت به جامدات و مایعات به همراه chest pain مشخص می شود. علت، از بین رفتن شبکه عصبی میانتریک در قسمت هایی از مری به صورت پراکنده می باشد. بنابراین ریلکس شدن مری در قسمت های مختلف به صورت هماهنگ صورت نمی گیرد. تشخیص : بررسی با باریوم سوالو است که در آن نمای corckscrew مشاهده می گردد. در مانومتری انقباضات ناهماهنگ غیر پریستالتیک با دامنه طبیعی یا بالا دارند. ✳️ تفاوت با آشالازی : 1⃣ در بخش های فوقانی مری قدرت، مقدار و تعداد اسپاسم افزایش یافته است. 2⃣ فشار LES معمولاً نرمال است.

انقباضات ثالثیه ✅ گاهی انقباضات ثالثیه گذرای مری شبیه دیورتیکول می باشد.

انقباضات ثالثیه

✅ انقباضات ثالثیه مری بیشتر در قسمت میانی و تحتانی وجود دارد و در افراد پیر نرمال می باشد. این حالت 4 تشخیص افتراقی دارد : 1⃣ اسپاسم منتشر مری 2⃣ دیورتیکول 3⃣ nutcracker esophagus 4⃣ کاهش peristalsis مری درنتیجه ی بیماری هایی مانند آشالازی، اسکلرودرمی، درماتومیوزیت، پلی میوزیت، ازوفاژیت و... ✅ برای افتراق chest pain ناشی از اسپاسم منتشر مری از بیماری قلبی، از ECG استفاده می کنیم.

✅ برخی داروها (مانند سالبوتامول، تئوفیلین، نیتروکانتین، گلوکاگون) و برخی موادغذایی و نوشیدنی ها (مانند قهوه) می توانند روی اسفنکتر تحتانی مری تأثیر بگذارند و باعث رفلاکس شوند. ✅ گلوکاگون داروی انتخابی ریلکس کننده‌ی GI در imaging می باشد. ✅ در این شکل قسمت های vestibular , tubular مری دیده می شود که نرمال است. ✅ قسمت وستیبولار وقتی دیده می شود که فشار منفی قفسه سینه بالا باشد مثل مانور والسالوا ✅ تشخیص افتراقی مهم وستیبول، هرنی هیاتال می باشد.

✅ اسفنکتر فوقانی مری را در حالت نرمال نمی بینیم. (در صورت هایپرتروفی در 🔺افراد مسن یا 🔺⁦رفلاکس شدید و طولانی دیده می شود( ✅ اسفنکتر فوقانی مری توسط عضله ی کریکوفارنژیال ایجاد می شود. ✅ در محاذات غضروف کریکوئید (سطح C5-C6) قرار گرفته است. ✅ احساس گیر کردن یک چیزی در گلو نشان دهنده ی هایپرتروفی اسفنکتر فوقانی برای جلوگیری از رفلاکس بیشتر می باشد (globus pharyngeus) ✅ در صورت ریلکس نشدن این عضله و علامتدار شدن(افزایش ترشح بزاق، احساس گیرکردن چیزی در گلو، heart burn، کابوس شبانه)، به آن آشالازی کریکوفارنژیال می گویند.

✳️ کنسر نواحی فوقانی مری 👈🏻 SCC ✳️ کنسر نواحی تحتانی مری 👈🏻 آدنوکارسینوما

✅ دیواره ی مری از لایه های مخاط و عضله تشکیل شده است. ✅ مخاط نرمال مری non-keratinized می باشد. در صورت تحریک مداوم مری، مخاط آن keratinized می شود و می تواند به SCC تبدیل شود. ✅ ⅓ فوقانی مری عضله مخطط می باشد (که اختلال آن در بیماری MS دیده می شود)، ⅓ میانی، عضله‌ مخطط و صاف می باشد، ⅓ تحتانی هم عضله ی صاف می باشد (که اختلال آن در بیماری های کلاژن وسکولار مانند اسکلرودرما دیده می شود که در آن شل شدن اسفنکتر باعث رفلاکس شدیدتر می شود)

barium swallow نمایی از مری نرمال می باشد .خطوط لوسنتی که داخل مری می بینید چین های مخاطی مری هستند .

✳️ روش ارجح بررسی مری 👈🏻 اندوسکوپی ✳️ در موارد زیر که امکان اندوسکوپی وجود ندارد از barium swallow استفاده می کنیم‌ : 1⃣ عدم همکاری بیمار 2⃣ سوختگی و خطر پرفوریشن 3⃣ آنومالی مادرزادی ✳️ در باریوم سوالو ماده حاجب سولفات باریوم می باشد که دانسیته ی سفید ایجاد می کند. باریوم سوالو برای بررسی تنگی، ضایعات مخاطی، دیورتیکول ها و زخم ها به کار می رود.

✳️ در صورت احتمال وجود perforation از باریوم استفاده نمی کنیم. در صورت وجود پرفوریشن و استفاده از باریوم 👈🏻 leak باریوم 👈🏻 مدیاستینیت گرانولوماتوز

✳️ single contrast : برای بررسی فقط لومن 👈🏻 فقط ماده حاجب (مثل باریوم) ✳️ double contrast : برای بررسی مخاط 👈🏻 باریوم + گاز CO2 (گاز نوشابه یا قرص جوشان)

در وضعیت خوابیده به پشت مایع آزاد داخل پریتوئن مانند خون تمایل دارد در فضای بین کبد و کلیه‌ی راست (فضای Morrison) تجمع یابد، بنابراین بررسی سونوگرافی این ناحیه در بیماران دچار ترومای شکمی سودمند است.

بررسی سونوگرافیک مایع آزاد داخل پریتوئن ✳️ سونوگرافیFAST و CT اسکن به تشخیص مایع آزاد داخل شکم کمک می کنند و مایع آزاد داخل شکم در بیماران ترومایی معمولاً خون است.

یافته های رادیوگرافی ساده شکم در فرد دچار شکم حاد ✳️ در شکم حاد (acute abdomen) علائم مانند درد، تهوع و استفراغ به شکل حاد شروع می شوند و ممکن است علت آن پاتولوژی داخل شکمی مهمی باشد.

افزایش جذب دیورتیکول مکل در اسکن تکنسیوم

دیورتیکول مکل اسکن تکنسیوم 99m پرتکنتات که یک ناحیه مجزای برداشت توسط مخاط نابجای معده در دیورتیکول مکل (پیکان) را نشان می دهد. برداشت طبیعی رادیونوکلئید در معده دیده می شود.