محافظه‌کار جوان

صبح همه‌ی شما عزیزان به خیر باشه.

سکوت در سطح ساختاری، یکی‌ از دلایل بحران دین از دست رفتن سکوت است. مدرنیته عصری است پرهیاهو. نیچه می‌توانست بگوید: هیاهو خدا را کشت. در واقع او پیش‌تر هیاهوی سرسام‌آور را مسئول بحران اندیشه می‌دانست. نابغهٔ توجهْ نیازمند سکوت است: «کر بودن بهتر از کرخت بودن است. درگذشته، انسان می‌خواست برای خود نام و اعتباری دست‌وپا کند، اما امروز این دیگر کافی نیست، زیرا بازار بیش از حد وسیع شده است. اکنون باید جاروجنجال به پا کرد. نتیجه این می‌شود که حتی بهترین حنجره‌ها پاره می‌شود و بهترین کالاها با صدایی گرفته و خش‌دار عرضه شود؛ در روزگار ما دیگر خبری از نابغه‌ای بدون جاروجنجال بازار و صدای گرفته نیست. اندیشمند با چه زمانهٔ شومی مواجه است! او باید بیاموزد که سکوت و آرامشش را میان دو هیاهو جست‌وجو کند، و خود را به کری بزند تا سرانجام واقعاً کر شود. تا زمانی‌که این مهارت را نیاموزد طبعاً در معرض این خطر است که از شدت بی‌تابی و سردرد از پا بیفتد». سیمون‌وی چنین خاطرنشان می‌کند: «هیچ خوشبختی‌ای با سکوت درونی برابری نمی‌کند». اَبَرارتباطات دیجیتالی سکوت را نابود می‌کند. اطلاعات در ذات خود نوعی هیاهو است. امروزه ما همه چیز را از منظر اطلاعات درک می‌کنیم. بدین‌سان، زباله‌های اطلاعاتی و ارتباطی جهان را با هیاهو پوشانده است. اطلاعات به مثابهٔ هیاهو توجه را در هم می‌شکند. تنها توجهِ نظرورزانه می‌تواند به سکوت راه یابد. هیاهوی اطلاعات و ارتباطات مخرب‌تر از سروصدای ماشین‌های عصر مدرن است، چرا که نفس انسان را هدف می‌گیرد. نفس برای آنکه بتواند چیزی کاملاً متفاوت را پدید آورد یا دریافت کند، نیازمند سکوت است. سکوت نظرورزانه همچنین به اندیشیدن امکان می‌دهد تا خود را نظاره کند و از همین رهگذر، فرم‌های تازه‌ای از اندیشیدن را پدید آورد. از این جهت، فلسفه به شعر می‌ماند. روح تنها زمانی پذیرای چیزی کاملاً دیگر است که تهی شده باشد و از دل سکوت، دوباره زاده شود: «توجه آن است [...] که روح را در وضعی نگه داریم که در دسترس، تهی و در برابر اشیای بیرون از خودش گشوده بماند [...] و از همه مهم‌تر، روح باید تهی باشد، در حالت انتظار، بی‌آنکه چیزی را بجوید، اما آماده تا چیزی را که می‌خواهد در او نفوذ کند، در حقیقت برهنه‌اش پذیرا شود». تنها سکوت است که روح را به آفرینش نزدیک می‌کند. ارتباطات پرهیاهو همهٔ راه‌های رسیدن به سکوت را مسدود می‌کند. بدون سکوت، تکرارِ همان را داریم. سکوتْ قابلهٔ امر جدید است. ازاین‌رو، از دست رفتن سکوت نه‌تنها به بحران دین، بلکه به بحرانی در روح نیز می‌انجامد، یعنی به بحران اندیشه و شعر. در جهان امروز، ما دیگر قادر به دعا کردن نیستیم، زیرا بی‌وقفه در معرض هیاهوی اطلاعات و ارتباطات قرار داریم. دیگر حتی نمی‌توانیم چشمانمان را ببندیم، زیرا چشمان ما دچار نوعی پرخوری مداوم شده است، چشم ما دائماً در حال «خوردن» است. بستن چشم‌ها به‌معنای ماندن در سکوت است: «به‌هنگام دعا و نظاره، نفس به‌طور کامل باید در سکوت بماند و خلأ را تاب بیاورد تا تنها بخش فراطبیعیِ آن فعال شود، در خلأ عمل کند و به بالاترین نقطهٔ نیروی روحانی کل هستی متصل بماند». در عصر تقویت افسارگسیختهٔ اِگو (من)، دسترسی به خدا ممکن نیست: «ارادهٔ خدا: چگونه می‌توان بازشناختش؟ هنگامی که در درون خود سکوت برقرار می‌کنیم، همهٔ اشتیاق‌ها و باورها را خاموش می‌سازیم، و با عشق، با تمامِ جان، و بدون کلام، می‌اندیشیم». سکوتْ ساحت آفرینشگری است: «مانند آنچه در موسیقی (به گفتهٔ والری) رخ می‌دهد، شعر نیز از دل سکوت برمی‌خیزد و دوباره به سکوت بازمی‌گردد». شاعرانگی راستین راه دسترسی به سکوت را پیش‌روی ما می‌گشاید: «شعر از طریق واژه‌ها به سکوت، به بی‌نامی، می‌رسد». موسیقی «نظمی از صداها است که از سکوت تقلید می‌کند». امر زیبا در روزگار ما از هرگونه قداست و معنویتی تهی شده است. تبدیل امر زیبا به موضوع مصرف، حرمت آن را از میان می‌برد. میان زیبایی و امر متعالی رابطه‌ای ضروری هست؛ در غیر این صورت، امر زیبا به شیء مصرفی تنزل خواهد یافت. هنر در ژرفای خود عمیقاً دینی است. هنر «تماسی شفابخش» میان ما و آنچه «فراتر از ما است» برقرار می‌کند. هنر «تجلی‌ای» است که قالب پذیرفته و از خلال آن «چیزی سوسو می‌زند»... هنر به ما این حس را القا می‌کند که «ما همسایگان نزدیکِ امر ناشناخته‌ایم»... زیبایی‌ منشأیی‌ آیینی و دینی دارد. برترین زیبایی رازی مقدس (ساکرامنت) است. برای نجات امر زیبا باید آن را از چنگال مصرف‌گرایی بازپس‌گرفت و به آن دوباره معنویت بخشید. سخن گفتن از خدا؛ گفت‌وگویی با سیمون وِی نویسنده: بیونگ‌چول هان مترجم: فریدا فرنودفر نشر کرگدن چاپ اول، ۱۴۰۵ .

این حقیقتی انکارناپذیر است که کفتارهای رسانه‌ای شرارت هیچ‌گاه نمی‌توانند مخدوشش کنند‌‌...

چند سالی هست این کلمه «حافظه تاریخی» لقلقه زبان بسیاری از ایرانی‌ها شده و نداشتنش را یکی از علل اصلی مشکلات فعلی ایران می‌دانند. ساده‌‌لوحانه گمان می‌کنند اگر تک‌تک ایرانی‌ها تاریخ حفظ باشند، اوضاع درست خواهد شد و اشتباهات گذشته تکرار نخواهد شد. هر کس هم معتقد است همان دوره تاریخی مورد علاقه خودش، اهمیت بیشتری برای مطالعه دارد. در مقابل این‌ افراد باید بپرسیم «کدام دوره تاریخی را باید مطالعه کنیم؟» پنجاه سال اخیر؟ صد سال اخیر؟ صفویه به بعد؟ یا تا ساسانیان و هخامنشیان هم باید عقب برویم؟ اصلا چرا محدود به جغرافیای ایران بمانیم؟! چون برای فهم اوضاع خودمان لازم است تاریخ اروپا و آمریکا و جهان عرب را هم بدانیم! که تازه سوال می‌شود «کدام برهه تاریخی؟!» اگر اینطور باشد باید همه افراد کار و زندگی را تعطیل کنند و تاریخ بخوانند تا یادشان بماند چه کسی چه گفت و چه کرد و چه نکرد!

حافظه تاریخی داشتن، یعنی ساختن نهادها و تنظیم ساختارها و تدوین قوانین کارآمد!

شهروند آمریکایی لازم نیست بداند در چه سالی، محصولات کشاورزی چه منطقه‌ای، در اثر آفت‌کش‌های چه شرکتی، آلوده شدند و باعث مرگ آدم‌ها شدند! یا لازم نیست بداند کدام سال، کدام شرکت دارویی یک محصول را بدون آزمایش‌های کافی روانه بازار کرد و جان بیماران را گرفت! همه شهروندان آمریکایی نیاز ندارند این‌ها را بدانند زیرا حافظه تاریخی‌شان در سازمان فدرالِ غذا و دارو متجسد شده است. شهروند ایرانی هر چقدر هم در تاریخ بخواند که روحانیت شیعه فتحعلی شاه قاجار را وادار به یک جنگ ازپیش‌باخته با روسیه کرد، و یا شیخ حسن مامقانی بخاطر زیارت کربلا قرنطینه را شکست و وبا را در ایران شیوع داد، هیچ حافظه تاریخی برای ما ایجاد نمی‌شود؛ زیرا نتوانسته‌ایم نهاد و ساختار و رویه‌هایی خلق کنیم که جلوی وقایع مشابه را بگیرد. همان‌طور که اگر تمام ایرانیان، سیر تمام وقایع و نام یک‌یک جاویدنامان دی‌ماه را حفظ باشند، تا وقتی نهادها و رویه‌های پولادینی مستقر نکنیم که اعتراض را حق طبیعی شهروند بدانند و مانع استفاده از شبه‌نظامیان خارجی برای سرکوب شوند و سازمان‌های نظامی را مجبور به پوشیدن یونیفرم کنند و با نیروی لباس شخصی قاطعانه برخورد کنند، صحبت از چیزی به نام «حافظه تاریخی» اساسا مسخره و پوچ است. حافظه تاریخی با «نهادسازی» ایجاد می‌شود نه با آرشیو کلیپ و ویدئو دیدن در یوتیوب. #حافظه_تاریخی #نهاد_سازی @arabian_nights_101

اگر کمی از وضعیت مصیبت‌زده‌ی خودمان و مملکتمان خارج شویم، مسئله‌ای اساسی در زیست «بشریت»، همچون شبح برفراز ماست: «آیا با این رشد اعجاب‌آور الگوریتم‌ها، چیزی از «تجربه‌ی انسانی» باقی می‌ماند؟»

فرد و توده قسمت دوم پیدایشِ فرد، منجر به پیدایشِ پدیده‌ی جدید دیگری نیز شد. «فردِ معیوب»؛ افسردگیِ حاصل از کمرنگ شدنِ هویّتِ جمعی قدیم، برای بسیاری ناگوار و کمرشکن بود. فردل معیوب به دنبال خود اشکالِ جدیدی از حکومت را به دنبال آورد؛ «شهریار پارسا» و «دیکتاتورِ روشن‌بین» ابداعاتی سیاسی بودند برای تصمیم‌گیری برای آن‌هایی که اماده‌ی تصمیم‌گیری برای خودشان نبودند. آرمان‌های فردیّت، انقلابی در ارزش‌های اخلاقی نیز به راه انداخت و این امر، فردِ معیوب را در موقعیت بدتری از پیش قرار داد. رنجِ ناشی از عدم موفقیت به عذاب وجدان تبدیل گشت. این امر همراه با حسادت و انزجار، در ادامه منجر به پیدایش گونه‌ای جدید از تبارِ انسان معیوب شد؛ «ضد فرد». کسی که تمایل داشت آرمان‌های اخلاقِ فردی را زایل کند تا جهان را با سرشت خود سازگار کند. این موجود تنها نبود و در فاصله‌ای بسیار کم به پرجمعیت‌ترین طبقه‌ی اروپا تبدیل شد. همان «انسان توده‌ای».

««توده‌ها» آن‌طور که در اروپای مدرن ظاهر شده‌اند، از فرد تشکیل نشده‌اند، بلکه از «ضد فرد»هایی تشکیل شده‌اند که در بیزاریِ شدید از فردیت با هم متحد می‌گردند.»

ضد فرد، به جای اندیشه، احساس، به جای عقیده، انگیزه و به جای شهوت، عجز داشت ولی به قدرتش آگاه نبود. در نتیجه به رهبر نیاز داشت. رهبری، که فراتر از حکم‌رانی‌ است که افراد مستقل برای هر اجتماعی لازم دارند. اخلاقیاتِ ضد فرد، به جایِ «آزادی» و «خودتعیّن‌گری»، بر «برابری» و «همبستگی» استوار است. اولین و مهم‌ترین نتیجه‌ی این اخلاقیات، ردِ «اخلاقِ مالکیت خصوصی»‌ای است که آن را با فردیت یکی می‌پنداشتند. نقطه‌ی آغاز این اخلاقیات قرن شانزدهم است.

«اینکه اخلاقیاتِ ضد فرد باید بر همه‌ی نوع بشر تحمیل گردد، بی‌تردید اولین‌بار در نوشته‌های مارکس و انگلس به چشم می‌خورد.».

آرمانِ اخلاقیِ ضد فرد در قرن نوزدهم به عنوان یکی از گرایش‌های اصلیِ سرشت‌ اخلاقی تثبیت شده بود. کیرکه‌گور، بورکهارت و خصوصاً نیچه، این گرایش را به عنوان تجسمی از بربریتِ مدرن شناساندند. در عصر حاضر، آرمان اخلاقیِ ضد فرد در سیاست نیز نفوذ بسیاری کرده است؛ این آرمان، جایگزینیِ «دموکراسیِ توده‌ای» را به جای «دموکراسیِ انتخابی» و «حکومت خلقی» را به جای «حکومت پارلمانی» ترویج می‌کند. شکلی از حکومت که حکم‌ران نه در مقامِ داورِ منازعات، که به عنوان رهبرِ اخلاقی و «مدیرِ جماعت» شناسایی می‌شود. همان‌گونه که حکومت پارلمانی، ضامنِ حقوقِ فرد مدرن است. حکومتِ خلقیِ مدنظر ضد فرد نیز ضامنِ چیزهایی است که او «حق» خود می‌داند. که مهم‌ترین‌های آنها هر چیزی است که او را از خودتعیّن‌گری معاف کند. او قائل به «حق تعقیبِ سعادت» نیست، بلکه به «حقِ برخورداری از سعادت» نیازمند است.

«امّا این وضعیتِ بشری ناممکن تلقی شده بود مگر آن‌که به یکسان برهمگان تحمیل شده باشد. مادامی که دیگران مجاز به تصمیم‌گیری برای خودشان بودند، نه تنها ممکن بود اضطراب او به خاطر ناتوان بودن در تصمیم‌گیری‌اش هم‌چنان او را به عدم کفایت مجاب کند و امنیت عاطفی‌اش را تهدید کند، بلکه همچنین امکان داشت قیومت اجتماعی‌ای که او مکملِ خودش می‌دانست از هم گسیخته شود...او چیزی بود که هر کس باید به آن تبدیل می‌شد.»

اوکشات سپس از اقداماتِ عملیِ ضد فرد برای تبدیل پارلمان به حکومت خلقی نام می‌برد؛ اعطای حقِ رای به تمامل بزرگسالان در مرحله‌ی اول، زیرا قدرتِ انسانِ توده‌ای در کثرت‌اش است، تبدیل پارلمان از مکانی به منظورِ گفت‌وگو به یک «کارگاه» که در آن کثرتِ صرف اقتدار داشت و سپس اعطای قدرتِ بسیار زیاد به حکومت‌ها. اوکشات سپس به ابهام‌زدایی از این مفهوم دست می‌زند؛ انسان توده‌ای الزاماً مستمند نیست، قابل انطباق با طبقاتِ دیگرِ اجتماعی نیست و اکثراً «جاهل» نیست، بلکه از قشر روشن‌فکر و تحصیل‌کرده است. گرایش به ضد فرد بودن در هر انسانی وجود دارد. انسانی توده‌ای صرفاً کسی است که این گرایش در او غالب است. اوکشات جستارش را با این امیدواری تمام می‌کند ضد فرد نتوانسته بر فردیت فائق یابد، «فرد در همه‌ی موضوعاتِ مهم هم‌چنان به عنوانِ اصل و ضدِ فرد تنها به عنوانِ سایه‌ای از آن ظاهر می‌شود» *نقل قول‌ها از «عقل‌گرایی در سیاست و مقالات دیگر».‌ مایکل اوکشات. ترجمه‌ی مرتضی افشاری @youngconservative

فرد و توده قسمت اول «توده‌ها در دموکراسی انتخابی» از مایکل اوکشات، جستاری در مورد «انسانِ توده‌ای»، فرزند اروپای مدرن است. تعبیری که شمار زیادی از آدمیان را شامل می‌شود. اوکشات برای شناخت انسانِ توده‌ای، تصویری تاریخی‌ را بازگو می‌کند. او زمانِ پیدایش این موجود را نه انقلاب فرانسه و تحولات صنعتی، که پیش‌تر از آن، به قرون چهارده و پانزده میلادی می‌داند. زمانی که فردیّت به شکل مدرن شروع به شکل‌گیری کرد. او فردِ مدرن را جرح و تعدیلی بر شرایط قرون وسطی می‌داند؛ یک شناخت تازه از «خود». شناختی فراتری از عضوی از خانواده، گروه، حرفه، کلیسا و یا یک جماعت روستایی، که در آن دوران تنها شناخت حاکم از خود بود. ایتالیا اولین زادگاه و وطنِ فرد مدرن بود که ویژگی بارزش، «خودتعین‌گری» او را معرفی می‌کرد و بعد به سوی بقیه‌ی اروپا شتافت و در قرن شانزدهم به ظهور کامل رسید. اوکشات از هابز یاد می‌کند، نخستین فیلسوفِ اخلاقی مدرن، که «انسان را هم چون ارگانیسمی فهم کرد که تحت تسلطِ انگیزه‌ی حذر از نابودی و حفظ خصوصیات و تعقیبل فعالیتِ انتخابی‌اش است؛ هر فرد حقی طبیعی برای هستیِ مستقل دارد.». اوکشات تاثیرِ سیاسی پیدایش فرد مدرن را پیدایشِ شکلی از حکومت می‌داند که آن را «دموکراسیِ انتخابی» می‌نامد. حکومتی که ابتدا در انگلستان، سوئیس و هلند و پس از آن در ایالات متحده‌ی آمریکا و بقیه‌ی اروپای غربی گسترش یافت. این شکل از حکومت، از نظر او هیچ ارتباطی با دموکراسی که در دولت‌شهرهای یونانی حاکم بود ندارد و شاملِ سه ویژگی است؛ قدرتِ مرکزی بیشتر از همه، تا بتواند فردِ نوظهور را از اقتدار خانواده، کلیسا و اجتماعاتِ صنفی وارهاند. حکومتی که «حق حاکمیّت» دارد، به معنای آن‌که همه‌ی «گروه‌های اجتماعی» که در قلمروی حکومت حضور دارند، در آن سهیم هستند. و در آخر آن‌که اقتدار حکومت، قادر به حفظ نظمِ مبتنی بر فردیت باشد امّا تهدیدی برای خود فردیت نباشد. این شیوه در نقطه‌ی اوج، به «حکومت پارلمانی» در انگلستان و جاهای دیگر تبدیل شد. اوکشات بررسی سیرِ پیدایشِ فردیت را با این نکته پایان می‌دهد:

«پیدایش این گرایش به فرد بودن، مهم‌ترین رویداد در تاریخِ اروپای مدرن است.»

@youngconservative

موهبت عصرمان فردیت است. مصیبت عصرمان اتمیسم و تک افتادن فرد. فرد در تمنای آزادی است و با این تمنا است که فردیت خود را تصدیق می‌کند. اما اتم از عهده تکان دادن یک پر بر نمی‌آید. @anarchomancer

چشمان و روح خود را با گشت و گذاری در این کانال جلا دهید. https://t.me/ImaginesSacrae

دین مستلزم توجه به چیزهایی است که از در دسترس بودن، مصرف و «خورده شدن» گریزان‌اند. توجهِ نظرورزانه نقطۀ مقابل هشیاری فرد شکارچی است. توجه نظرورزانه نه جست و جو می‌کند و نه شکار، بلکه گوش می‌سپارد و درنگ می‌کند. توجهی از جنس توجه شکارچی که هدف‌مند، نتیجه‌محور، منفعت‌گرا، و پرسه‌زن و در تقلا برای تصرف سریع شیء مورد نظر است، برای تجربۀ دینی زیان‌بار است. «روشی نادرست برای جست و جوی چیزی: توجهی که به یک مسئله گره خورده است؛ نمودی دیگر از هراس از خلأ. انسان نمی‌خواهد تلاشش بی‌ثمر بماند. با سماجت به شکار ادامه می‌دهد. اما نباید در پیِ یافتن چیزی باشد.» توجه دینی نوعی «نظاره کردن» است، نه «جست‌و‌جو» و نه «تعلق». (سخن گفتن از خدا؛ گفت‌و‌گویی با سیمون وی، بیونگ‌چول هان) «به سوسن‌های صحرا نگاه كنید و ببینید چگونه نمو می‌کنند، آنها نه زحمت می‌کشند و نه می‌ریسند. ولی بدانید كه حتّی سلیمان هم با آن‌همه حشمت و جلالش مثل یكی از آنها آراسته نشد.» (انجیل متی) 🖼Michael Newton, Simone Weil @SufismAndSufiStudies

برای نیهیلیسم، ناممکنیِ فراتر رفتن از جایگاه صرفاً اسطوره‌ای ــ خواه در قالب «نئوپاگانیسم» و خواه در قالبی دیگر ــ یکی از وجوه «مسئله‌مندی پست‌مدرن» را تشکیل می‌دهد. وجه دوم به پیامدهای اسطوره‌وارهٔ جدید مربوط می‌شود: جهت‌گیری ضدانسان‌گرایانهٔ آن نشان می‌دهد که لیبرالیسم کانتی صرفاً «عامل بزرگ به‌تعویق‌اندازی» است؛ تعبیری که از جورج گرنت وام گرفته شده است. زیرا همین که پذیرفته شود ــ چنان‌که کانت می‌پذیرد ــ اخلاق باید بر واقعیت اراده و آزادی انسان مبتنی باشد، خیلی زود این نتیجه حاصل می‌شود که آزادی واقعیتی فراتاریخی دربارهٔ سوژه‌ای انسانی و برخوردار از ماهیتی ثابت نیست؛ بلکه آزادی پیوسته از دل راهبردهای پیچیدهٔ قدرتی برساخته و استخراج می‌شود که در چارچوب آن‌ها، سوژه‌ها به‌منزلهٔ اشخاصی نابرابر و درعین‌حال وابسته به یکدیگر فراخوانده و تعریف می‌شوند. بنابراین، تلاش برای پاسداری از برابری در آزادی، سرانجام به ترویج نابرابری در قدرت فرو می‌ریزد. در همین‌جا مسئله‌ای پدید می‌آید. اگر آزادی در برابر قدرت خودسرانه محو شود و جای خود را به آن بدهد، دیگر چگونه می‌توان گفت که در جامعه‌ای نسبت به جامعه‌ای دیگر آزادی بیشتر یا کمتری وجود دارد؟ هر جامعه‌ای هم آزادی را در خود به نمایش می‌گذارد و هم فقدان آزادی را. ازاین‌رو، گفتمان پساانسان‌گرایانه و تبارشناختی ناگزیر است خود را به واسازی رژیم‌های قدرت محدود کند و نباید این کار را همچون نوعی «فلسفهٔ تاریخ با قصدی عملی» یا فعالیتی دارای ظرفیت رهایی‌بخش معرفی کند. بااین‌حال، همهٔ نو‌نیچه‌ای‌های فرانسوی معاصر ــ اگر نیچه و هایدگر را کنار بگذاریم ــ از چشم‌پوشی از ادعای رهایی‌بخشی اکراه دارند. ازاین‌رو، محکوم‌اند که سوژه‌ای کانتی و فراتاریخی را پنهانی به فلسفه‌های خود بازگردانند؛ سوژه‌ای که حامل آزادی است. زیرا تنها همین سوژه می‌تواند سوژهٔ ممکن گفتمان رهایی‌بخشی باشد. در نتیجه، هر صورت‌بندی تازه‌ای از عقل عملی کانتی که فوکو، دلوز یا لیوتار آشکارا یا به‌طور نیمه‌پنهان مطرح می‌کنند، سرانجام در برابر بازاعمال تقلیل نیچه‌ای آزادی به قدرت تسلیم می‌شود. بنابراین، نو‌نیچه‌ای‌ها نمی‌توانند از این پیامد بگریزند که اگرچه نیهیلیسم ممکن است «حقیقت» باشد، درعین‌حال حقیقتی است که بیان عملی‌اش ناگزیر باید فاشیسم باشد. —الهیات و نظریه‌ی اجتماعی، جان میلبنک

امروز تولد بیست و یک سالگی سام بود. چیزی جز «دلمان برایت تنگ شده» برای گفتن نیست. لطفاً -اگر اعتقاد دارید- فاتحه‌ای قرائت فرمایید.

ایرانی‌تر از شیخ سعدی کیست؟ و حال آن که در سُنّی بودن او شکی نیست. محمد علی فروغی (ذکاءالملک)، مقالات فروغی، 2/138، تهران: انتشارات توس، چـ3، زمستان1387. #محافظه‌کاری_ایرانی @AdnanFallahi

استقلال‌خواهی ۵۷‍ی و فیلسوف پرحاشیه! نقدی بر مواضع اخیر آقای محمدمهدی اردبیلی برخلاف بسیاری از دوستان و هم‌فکرانم، محمدمهدی اردبیلی برای من واجد احترام است. چه آن‌که خودش امروز «دکتر اردبیلی» می‌نامد و اولین مواجهه‌ی جدی من با تاریخ فلسفه از رهگذر تدریس و ترجمه‌ش رقم خورد، و حتی عجیب‌تر، پروژه‌ای که از چند سال پیش و پس از گذر از آکادمی آغاز کرد و چکیده‌اش را می‌توان در «اصول مبارزه در زمانه‌ی نهیلیسم» جست. فارغ از تمام انتقادات جدی و اساسی به پاسخ‌هایش، برای من بس‌بسیار ارزشمند بوده است که یک فارسی‌زبان معاصر، تلاشی جدی در مورد مسائلی مانند نهیلیسم، شکاکیت و معنا یا توجهی تیزبینانه به حکمت‌های شرقی داشته است. اما آن‌چه امروز سر و صدایی زیاد به پا کرده و موج خشم و هیاهو را به سمت اردبیلی هدایت نموده، مواضع ایشان در مورد مسائل سیاسی روز است؛ استبداد، جنبش‌های اعتراضی معاصر، آرمان‌های ۵۷، نفی جنگ و انتقاداتی تند نسبت به آن‌‌هایی که اردبیلی «جنگ‌طلب» خطابشان می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد «مسئولیت»‍شان را در این مورد بپذیرند. اردبیلی، برعکس کسانی همچون عبدالکریمی یا دخانچی، بر این موضع پای می‌فشارد که استبداد در ایران وجود دارد و رفعش، مسئله‌ای مهم و حیاتی است. اما همزمان دوگانه‌ای می‌سازد که روش قدیمی گروهی است که در دهه‌های اخیر به «چپ محور مقاومتی» معروف شده‌اند؛ «استبداد داخلی وجود دارد، اما از توطئه‌های امپریالیستی نباید غافل شد». اردبیلی حتی پا را یک قدم فراتر می‌گذارد و خواسته یا ناخواسته، بنیانی فکری برای سیاست خارجی حکومت فراهم می‌آورد؛ ««استقلال‌خواهیِ» حکومت، که منبعث از آرمان‌های انقلاب ۵۷ است، در حقیقت دلالتی دیگر بر آزادی‌خواهی‌ای است که ما در داخل کشور با حکومت بر سر آن جدال داریم» و حتی حسرت می‌خورد که «چرا نمی‌توان این استقلال‌طلبی و آزادی‌خواهی را متحد؟! کرد و طرحی نو برای جهانیان فراهم آورد». دیدگاهی که در ظاهر بدیع است و از دوگانه‌های رایج گذر کرده، اما فرآیندی بسیار مهم را در سازوکار ساختار حاکم بر ایران را نادیده گرفته است؛ آن‌چه که اردبیلی مقاومت و استقلال‌طلبی می‌داند، در حقیقت سوخت اصلی استبدادی است که گریبان ایرانیان را گرفته! نمی‌توان اگر هر صدای مستقل یا نیمه‌مستقلی در نطفه به بهانه‌ی «توطئه‌ی امپریالیسم» خفه می‌شود، اگر منفعت‌طلبی کسانی از ساختار اقتصاد رانتیر ایران از تحریم‌ها، مانع از حتی محافظه‌کارانه‌ترین اصلاحات درون‌سیستمی می‌شود یا اگر ماجراجویی‌های هسته‌ای و منطقه‌ای حکومت، سفره‌ی ایرانیان را نه سال به سال، که هفته به هفته کوچکتر می‌کند، حساب سیاست خارجی ج.ا. را از وضعیت داخل کشور جدا کرد و مشکلات را صرفاً بر سر «دید مطلق‌گرایانه‌ی اسلام سیاسی شیعی» انداخت! «مقاومت» و رویاهایش، نه چیزهایی برای افتخار فلاسفه‌ی بلندپرواز، که دقیقاً عناصری هستند که هر گونه «زیست موجه»‍ی را در ایران ناممکن ساختند. با این نگاه، حتی باید در مورد آن‌چیزی که اردبیلی «مسئولیت جنگ» می‌داند هم بازنگری کرد. اگر بنا بر تحلیل معقول و سلیم، درگیری محور مقاومت و اسرائیل-آمریکا را پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ محتوم و سترگ بدانیم، که حداقل به نظر نگارنده این‌چنین است، جدا کردن حساب حاکمیت و ساکنین ایران‌زمین، نه «فرا خواندن جنگ و کمک به ماشین رسانه‌ای امپریالیسم جنگ‌جو» که تلاشی، ولو شکست‌خورده، در نجات حداقل بخشی از چیزهایی است که در این مملکت وجود دارد. بدیهی است که تلاش برای مسئولیت‌پذیر کردن تمام نیروها، تلاشی موجه و لازم است، اما قطعاً آن‌چه که برای فردای این مملکت نیاز است، فیلسوف برج عاج‌نشینی نیست که از می‌پندارد از بالا ناظر به اعمال ما خاطیان جنگ‌طلب است و خود را از این مشکل، مبرا بداند. @youngconservative

تجربه‌ی خواندن این نامه از یک سوری برایم عجیب و تکان‌دهنده بود‌. «عاشت سوریة حرة ابیة»

#حد_الجسر «۷» السلامُ عليكم ورحمةُ اللهِ وبركاته، أمَّا بعدُ... أُخاطِبُ الشعبَ الإيرانيَّ كافَّةً وقاطبةً بكلِّ طوائفِهِ وقومياتِهِ. نحنُ شعبُ سوريا لم نكنْ في يومٍ من الأيامِ إلا شعباً مُسالِماً نُحبُّ السلامَ، ونُحبُّ جيرانَنا وأصدقاءَنا من الشعوبِ والدولِ والطوائفِ؛

فسوريا بلدٌ غنيٌّ بجميعِ الطوائفِ، وكُنّا نعيشُ معاً بسلامٍ، ومن لم يعرفِ الشعبَ السوريَّ وعن حُبِّهِ لبعضِهِ فليقرأِ التاريخَ جيّداً، فنحنُ كشعبِ سوريا كاملاً لا نُحبُّ الأذيةَ لأيِّ شخصٍ. وكأهلِ السُّنَّةِ خاصّةً يُحَرَّمُ علينا في دينِنا الحنيفِ أن نعتديَ على أحدٍ أو نُقاتِلَ أحداً إلا من قاتَلَنا، وكُنّا نعيشُ كجميعِ الطوائفِ بسلامٍ من أهلِ السُّنَّةِ والشيعةِ والمسيحيينَ والعلويينَ وغيرِهِم من القومياتِ والشرائعِ. حتّى أتى طفلُ إسرائيلَ المدلَّلُ وخادمُها الوفيُّ وحامي حدودِها حافظ سليمان الوحش المُلَقَّبُ بـ"الأسد"، وبدأَ يَفْتَعِلُ المشاكلَ والنعراتِ الطائفيةَ، ويُفَجِّرُ الكنائسَ ويقولُ المسلمونَ من فَجَّرَها، ويَتَّهِمُ الناسَ بالانتماءِ لتيارِ الإخوانِ المسلمينَ وغيرِهِم حتّى قضى على جميعِ خبراءِ وعلماءِ سوريا جميعاً، ولا ننسى أنّهُ من باعَ الجولانَ السوريَّ المُحْتَلَّ الآنَ إلى إسرائيلَ، وأنّهُ منذُ استلامِهِ إلى الآنَ لم يُلْقِ عليها حَجَراً، ولا ننسى حربَ تشرينَ التخريبيةَ التي سلَّمَ ما تبقّى منها للعدوِّ المُحْتَلِّ، ودَمَّرَ منظومةَ الدفاعِ للجيشِ السوريِّ ودَمَّرَ طائراتِهِ، حتّى أتى اليومُ الذي ماتَ فيهِ واستَلَمَ ابنُهُ بشارٌ بخيانةٍ واضحةٍ من ضُبّاطِ الجيشِ العلويينَ وبعضِ أهلِ السُّنَّةِ وسَلَّموا الحكمَ لبشارَ الذي دَمَّرَ سوريا وقَتَلَ الجميعَ بدونِ استثناءٍ. خرجنا نُطالِبُ بحقوقِنا وأنّنا مُضْطَهَدونَ، ولم نُرِدْ لا إسقاطَ النظامِ ولا أيَّ شيءٍ، فَأَبَى واستعلى وقالَ: "أنا ربُّكُمُ الأعلى"، وبدأَ يُسَوِّفُ ويَكْذِبُ بآلةِ الإعلامِ لديهِ ويُزَوِّرُ الحقائقَ حتّى يُظْهِرَ من قامَ بهذهِ الثورةِ المباركةِ بأنّهم شياطينُ ومُرْتَزَقَةٌ ومن الخارجِ لِكَي يَتَسَنَّى لهُ القَتْلُ بكيفِهِ ومن دونِ رادِعٍ، واستجْلَبَ طغاةَ إيرانَ وروسيا أعوانَ الدجّالِ والميليشياتِ الشيعيةَ بحجّةِ أنَّ أهلَ السُّنَّةِ يُدَمِّرونَ المراقدَ. وملاحظةٌ: المراقدُ موجودةٌ منذُ الأزلِ وتحتَ حُكْمِ أهلِ السُّنَّةِ وبينَهُم غريبٌ لم تَلْقَ أذىً وكانت محميةً إلى الوقتِ الذي انتَفَضَ الشعبُ السوريُّ ضدَّ هؤلاءِ الطواغيتِ. لم يَطْلُبوا شيئاً، كانوا يُريدونَ أن يَعيشوا بسلامٍ ويَنْعَموا بحقوقِهِم، وكانَ يُوهِمُ الطائفةَ العلويةَ بأنَّ أهلَ السُّنَّةِ سَيَقْتُلونَكُم وما إلى ذلكَ، ونجحَ بأن يَزُجَّهُم في صراعٍ دمويٍّ ويَزُجَّهُم بِمَحْرَقَةٍ قاضيةٍ. والآنَ لقد انتَصَرْنا، وها هُمُ العلويونَ والشيعةُ والمسيحيونَ وغيرُهُم لم يُؤْذِهِم أحدٌ، بل يَتَمَتَّعونَ بميزاتٍ أكثرَ من أهلِ السُّنَّةِ. ولقد استجْلَبوا ميليشياتِهِم العِراقيةَ واللبنانيةَ والأفغانيةَ وغيرَهُم بَنَفَسٍ طائفيٍّ بَحْتٍ لِقَتْلِنا، وكُلُّنا نَعْلَمُ من أَدْخَلَ أمريكا إلى العراقِ ومن أَدْخَلَ إسرائيلَ إلى لبنانَ ودَمَّرَها واليمنَ أيضاً. كانت أهدافُ ثورتِنا الحريةَ والعدالةَ والمساواةَ وكُلَّ شيءٍ جميلٍ؛ خرجنا بادئَ الأمرِ بأغصانِ الزيتونِ على أنّها دولتُنا وهذا الجيشُ جيشُنا، فَقُوبِلَتْ أغصانُ الزيتونِ بالرصاصِ والحممِ والقَتْلِ والاعتقالاتِ. وبعدَ نضالِ 14 عاماً، وللهِ الحمدُ، انتَصَرْنا وسَقَطَ الباطلُ. ونتمنّى للشعبِ الإيرانيِّ أيضاً أن يَنْعَمَ بالسلامِ وأن يَتَخَلَّصَ من هؤلاءِ الطواغيتِ، فلقد عاثوا فساداً في البلادِ، ونحنُ نَعْلَمُ أنَّ شعبَ إيرانَ شعبٌ مُضْطَهَدٌ ومظلومٌ. نتمنّى الحريةَ لشعبِ إيرانَ ونتمنّى السلامَ لهم. أخوكُم من سوريا مِمَّنْ عاشَ هذهِ الثورةَ وكانَ ضمنَ صفوفِها. عاشَ السلامُ وعاشَ الحبُّ ولْتَسْقُطِ الطواغيتُ.»🖤🤍💚

✍️ محمد، سوريه سلام و رحمت و برکات خدا بر شما باد. اما بعد... خطابم به همه مردم ایران، با تمام طوایف و قومیت‌هایشان است. ما مردم سوریه هیچ‌گاه جز مردمی صلح‌جو نبوده‌ایم. ما صلح را دوست داریم و همسایگان و دوستانمان را، از همه ملت‌ها و دولت‌ها و طوایف. سوریه کشوری است که به همه طوایفش غنی است و ما در کنار یکدیگر در صلح زندگی می‌کردیم. هر کس مردم سوریه و محبت میانشان را نمی‌شناسد، تاریخ را خوب بخواند. ما مردم سوریه، به‌عنوان یک ملت، هرگز خواهان آسیب رساندن به هیچ انسانی نبوده‌ایم. به‌ویژه ما اهل‌سنت، در دین حنیفمان اجازه نداریم به کسی تعدی کنیم یا با کسی بجنگیم، مگر با کسی که با ما می‌جنگد. ما در کنار همه طوایف، از اهل‌سنت و شیعیان گرفته تا مسیحیان و علویان و دیگر قومیت‌ها و پیروان ادیان و آیین‌ها، در صلح زندگی می‌کردیم. تا اینکه آن بچه نازپرورده اسرائیل و خدمتگزار وفادار و محافظ مرزهایش، حافظ سلیمانِ هیولا، معروف به «اسد»، آمد و شروع به ایجاد مشکلات و دامن زدن به تعصبات طایفه‌ای کرد؛ کلیساها را منفجر می‌کرد و می‌گفت مسلمانان این کار را کرده‌اند. مردم را به عضویت در جریان اخوان‌المسلمین و دیگر گروه‌ها متهم می‌کرد، تا جایی که تمام کارشناسان و دانشمندان سوریه را از میان برد. و فراموش نمی‌کنیم که او جولان سوریِ اشغال‌شده را به اسرائیل فروخت؛ و از زمانی که به قدرت رسید تا امروز حتی سنگی هم به سوی آن نینداخت. جنگ اکتبرِ ویرانگر را نیز فراموش نمی‌کنیم که باقی‌مانده آن را به دشمن اشغالگر تسلیم کرد و سامانه دفاعی ارتش سوریه و هواپیماهایش را نابود کرد. تا اینکه روزی فرا رسید که او مرد و پسرش بشار، با خیانتی آشکار از سوی افسران علوی ارتش و برخی اهل‌سنت، به قدرت رسید؛ آنها حکومت را به بشار سپردند، کسی که سوریه را ویران کرد و همه را، بدون استثنا، کشت. ما برای مطالبه حقوقمان به خیابان آمدیم و گفتیم که تحت ستم و سرکوب هستیم. ما نه خواهان سرنگونی نظام بودیم و نه چیز دیگری. اما او سر باز زد و تکبر ورزید و گفت: «من پروردگار برتر شما هستم.» سپس وقت‌کشی و دروغ‌گویی را آغاز کرد و با ماشین رسانه‌ای خود واقعیت‌ها را تحریف کرد تا کسانی را که این انقلاب مبارک را به راه انداخته بودند، شیطان، مزدور و وابسته به خارج نشان دهد؛ تا بتواند آزادانه و بدون هیچ مانعی آنها را بکشد. او مستبدان ایران و روسیه، و شبه‌نظامیان شیعه را با این بهانه به سوریه کشاند که اهل‌سنت می‌خواهند اماکن مقدس را ویران کنند. و یک نکته: این اماکن مقدس از اول وجود داشته‌اند و تحت حکومت اهل‌سنت قرار داشته‌اند و در میان آنان غریب نبوده‌اند؛ هیچ آسیبی هم به آنها نرسیده و تا زمانی که مردم سوریه علیه این طاغوت‌ها قیام کردند، از آنها محافظت می‌شد. مردم سوریه هیچ چیز نمی‌خواستند؛ فقط می‌خواستند در صلح زندگی کنند و از حقوقشان برخوردار باشند. اما او مدام به طایفه علوی القا می‌کرد که اهل‌سنت شما را خواهند کشت و از این دست حرف‌ها. و موفق شد آنها را وارد یک درگیری خونین کند و به کام یک فاجعه مرگبار بکشاند. و اکنون ما پیروز شده‌ایم. و اینک علویان و شیعیان و مسیحیان و دیگران، هیچ‌کس به آنان آسیبی نرسانده است؛ بلکه از امتیازاتی بیش از اهل‌سنت برخوردارند. آنها شبه‌نظامیان عراقی، لبنانی، افغان و دیگران را با رویکردی کاملاً طایفه‌گرایانه برای کشتن ما به سوریه آوردند. و همه ما می‌دانیم چه کسی آمریکا را وارد عراق کرد، چه کسی اسرائیل را وارد لبنان کرد و آن را ویران کرد، و چه کسی یمن را نیز به این وضعیت کشاند. هدف‌های انقلاب ما آزادی، عدالت، برابری و هر چیز زیبایی بود. در آغاز، با شاخه‌های زیتون بیرون آمدیم، با این باور که این کشور، کشور ماست و این ارتش، ارتش ماست. اما در پاسخ، شاخه‌های زیتون ما با گلوله و آتش و کشتار و بازداشت مواجه شد. پس از ۱۴ سال مبارزه، به لطف خدا پیروز شدیم و باطل سقوط کرد. ما برای مردم ایران نیز آرزو می‌کنیم که از صلح برخوردار شوند و از دست این طاغوت‌ها رهایی پیدا کنند؛ آنها در کشور فساد و تباهی به بار آورده‌اند و ما می‌دانیم که مردم ایران مردمی تحت ستم و مظلوم‌اند. برای مردم ایران آزادی آرزو می‌کنیم و برایشان صلح می‌خواهیم. زنده باد صلح، زنده باد عشق، و طاغوت‌ سرنگون باد. برادر شما از سوریه؛ کسی که این انقلاب را از نزدیک تجربه کرده و در صفوف آن حضور داشته است. @arabian_nights_101

کار و بازی مایکل اوکشات

«انسان‌ها به عنوان موجوداتی «خواسته‌مند» متمایز می‌شوند. به عنوان موجودی خواسته‌مند است که انسان نه تنها دیگر ویژگی‌های متمایزکننده خود را (مانند گرایش به ساختن چیزها، تولید کردن، و ابداع و به کارگیری ابزارها) به دست آورده، بلکه به نگرش خاص خود نسبت به جهان پیرامونش نیز دست یافته است: نگرشی که هم ایجابی است و هم هوشمندانه. او تمایل دارد به این جهان، به تمامیِ آن، به همه اجزای آن بدون استثناء، به چشم ماده‌ای برای برآوردن خواسته‌های خود بنگرد. جهان چیزی است که باید به کار گرفته شود؛ چیزی است که انسان می‌تواند اهداف خود را بر آن تحمیل کند. جهان چیزی است که باید توسط او مال خود شود؛ گویی دشمنی است که باید فتح گردد و پس از فتح، استثمار شود.»

. . .

«من اشاره کردم که این تکاپو به قدمت نسل بشر است، به قدمت ظهور ما به عنوان موجوداتی صاحبِ خواسته و نه صرفاً صاحبِ نیاز. آنچه نسبتاً جدید است، ایمان و شوری است که با آن دنبال می‌شود و شیوه‌ای است که در آن تمایل وجود دارد تا هر چیز دیگری، تابع آن سعادتی انگاشته شود که از ارضای خواسته‌ها به دست می‌آید. و با این حال، چیزی در این سعادت کم است و چیزی ناخشنودکننده برای انسان‌ها در این ارضا شدن وجود دارد. موجودی که سراسر از خواسته‌ها ترکیب یافته، جهان را صرفاً به عنوان وسیله ارضای آن خواسته‌ها می‌فهمد و ارضاشدن‌هایش خواسته‌های جدیدی را به طور بی‌پایان پدید می‌آورند، موجودی است گرفتارِ اضطراب‌های ناگزیر. اگر او به طور موقت موفق شود، ممکن است این اضطراب‌ها را فراموش کند؛ اما او در موقعیت فردی است که آینده خود را در گرو یک بدهی عظیم برای خریدِ اقساطی گذاشته است. و این نکته بارها مورد پذیرش قرار گرفته، و نه تنها در طول چهار قرن اخیر از تاریخ ما که این امر در آن به طور خاصی نمایان شده است.»

برای خواندن کامل جستار، این‌جا را بفشارید یا روی instant view کلیک کنید. @youngconservative