рак.
Мунира кулимсираб ҳўйди.
— Қани, дастурхонга марҳамат! Ана, уми-
вальник!— Ўктам ўйланиб, қўшимча ҳилди: —
Агар йўлда чанг бўлдик десангизлар, тепада душ
бор.
— Душ кейин бўлар,— деди Содиқ.— Лекин,Ўктамжон, совхозингиз ҳақиқатан ҳам мақтаса арзийдиган жой экан.
— Э, ҳали кўраверасизлар!
Ўктам бирдан бурилиб, сўрининг у бошига ўтди.
Кичкина сандиқ устидан телефон аппаратини тор-
тиб, трубкани олди:
— Алло. Коммутатор. Бодомгул, сенмисан? Мени хеч ким йўқламадими? Эринг қаерда? Ўша пахтани ўзи териб берар эканми? А? Битта совуқ туш-
син, кейин гаплашамиз. Бизнинг партком қаерга
кетди? Агар мени сўраса, бу ёққа улаб юбор. Дача-
даман... Тўхта! Врачнинг уйини ол!
Бу вақтда маориф мудири Қодир Назаров совхоз
касалхонасииинг бош врачи Шамшиддиновнинг чор-
боғида, уйи орқасидаги баланд ёнғоқ остида, сўрида
ухлаб ётар, семиз юзи онда-сонда тиришиб, бўғиқ ёв-
войи овоз чиқарар эди.
Врачнинг бешинчи синфда ўқийдиган ўғли Шам-
шод уни қитиқлаб уйғотди.
— Ҳа-ҳа! Э, во-е,— маориф мудири ҳансираб ту-
риб ўтирди.— Ҳазилинг... из қурсин, болам!
— Сизни чакиряпти.
— Дадангиз келдими?
— Телефонга чақиряпти.
— Дадангиздан дарак йўқми?
— Йўқ.
Назаров гарданини уқалаб, чорпоядан тушди.
Туфлисини кийиб, боғичларини богламай, Шамшод-
га ҳамроҳ бўлди. Иморат олдидаги ишком остига
етишди. Назаров трубкани кўтарди.
— Э, болам, сизмисиз? Ётибман-да шу ерда...
Ў-ў, уни сира сўраманг. Бошимни буролмайман денг.
Бу гепиртон ҳароми мени олиб кетмаса, деб қўрҳа-
ман... Нима? Ўзи йўқ-да! Касалхонасидаям йўқ. Бо-
райми ҳозир? Ҳа, топиб бераман десангиз, оёғимни
қўлимга олиб югураман... Йўҳ, машина бор. Болам,
бу замонда машинасиз юриб бўладими? Хўп. Бу ерда
ўтириб ҳам нима қилдим. Тўгри дачага бораве-
райми?
Назаров трубкани жойига қўйди:Э, олло!
Рангпар бола кулимсиради:
— Сиз ҳам оллога ишонасизми?
— А? Қачон? Ол... а, ол-а, дедим. Шунақа гап
бор, бўтам! Онангни айт, хўшлашай бўлмасам.
— Мениям мактабга ташлаб ўтасизми?
— Мактабга... йўлим чап-ку? Йўлим чап.
10
— Айтмоқчи, Содиқ ака, янгамизга ўзимизнинг мактабдан иш топсак ҳам бўладими?
Мунира эрига ялт этиб қаради.
Содиқ дафъатан табассум қилди:
— Агар иш бунақасига айланиб кетадиган бўлса, мен нимаям дердим.
Мунирага ҳам бу жой хийла ёқиб тушган, совхознинг доли-гули, одамшаванда директори ҳам маъсул бўлган эди. Бирок:
— Кўрамиз-да, - деди. - Иложи бўлса, райондан иш топсам яхши бўларди.
— Ҳа, энди унақа бўлса-ку...
Эшикча орқасида енгил машина сигнал берди. Ўктам ирғиб туриб у ёққа йўналди ва: «Бошқа киши бўлса-чи, - деб ўйлади. - Катталардан биронтаси келган бўлса. Иш қолиб, маишат қилиб ўтирибсан, дейдими?
Оббо!.. Иккита мусофир билан икки соат
гаплашиш ҳам мумкин эмасми? »
У бориб, жаҳл билан эшикни итарди.
Бирпасдан кейин маориф мудири қўшилган кичкина давра дастурхон атрофида жам бўлиб ўтиришар эди.
Ўктам Назаровга Содиқни таништирди.
— Детский отделга бошлиқ бўлиб келдим,
денг? - чордона қуриб ўрнашиб ўтирди Назаров
— Хўп иш бўпти-да! Йўмасам, бирга ишлашар эканмиз.
Раҳма-ат!
— У Уктамга назар ташлади.— Аввалги
бошлигини билармидингиз? Одилов деган киши эди.
Кўп камсуқум одам эди, боёҳиш.— У Содикқа тикил-
ди.— Нима бўлиб ўлган экан? Сиз аниқ биласизми?
— Мен ҳам чала-чулпа эшитганман,— деди Содиқ, .— Энди, бизнинг амакимиз ўша ёққа бормасанг
бўлмайди, деб туриб олдилар, бўлмасам юристга иш
қаҳатми, ота?
— Амакингизни балки биларман?
— Билсангиз керак, Аббосов-да.
— Э, ички ишлар бўлимининг каттасими?
— Ўша киши. Касбимни қўлимдан оласан деб
бизни ўқитган ҳам ўша киши.
— А-аа. Аббосов денг! Жуда ҳурматли одам у
киши. Бизлар ўртоҳ Аббосов качон генерал бўлар
эканлар,биздан ҳам битта генерал чиксин, деб дуо
ҳилиб ётибмиз.
— Раҳмат, домла. Мен бу дуойингизни у кишига
етказаман.
Ўктам унга илкис қаради:
— Бу ёғини айтмаган эдингиз-ку, Содиқ ака?
— Энди,— камтарлик билан жилмайди Содиқ.—
Ўзлариям директор эканларини... а?
— Ҳо!— Уктам кулиб юборди.
Маориф мудири дастурхонга зеҳн солиб чай-
ҳалди:
— Хўп бир улуғ одамларнинг жияни билан ўти-
риб қолган эканмиз, Ўктамбек, қани, м