پەیڤ گرام - paevgram

ئازار نابێت غەمگینت بکات، ئازار ئەبێت وشیارترت بکاتەوە، بەرگەی ئازار مەگرە، لێی تێبگە. یۆنگ

کارل مارکس: سیستەم بگۆڕە، هۆشمەندی (ئەقڵی) خەڵك دەگۆڕێت هیگڵ: هۆشمەندی (ئەقڵی) خەڵک بگۆڕە، سیستەم دەگۆڕێت

مەزنترین سەرکەفتن ئەوە، تو ل جیهانەکێ ببیە خۆ، کو بەردەوام بزاڤێ دکەت تە بکەتە کۆپیا هندەکێن دی

جەژنا وە پیروزبت

ئەڤ ژیانە نە هند درێژە تو هەر مەوقفەکێ شەرحەکێ بدێ حەتا دیارکێ کا انیەتا تە باشییە ئان نە هەما بلا خراب بین د چاڤێت وان دا

چ نەمایە ترومبێلەک ل تە بدەت بەلێ تۆ نەشێی بلڤی، یان کەسەک خەبەرا دبێژت تە و زمانێ تە ژی تێتە بەستن... دەما ترومبێلەک ب لەز بەرەڤ تەڤە تێت و چ نەمایە ل تە بدەت، یان دەما د دەمەقاڵەکا توند دا کەسەک ئاخفتنەکا نەخۆش دبێژیت تە، چاڤەڕێ تێتەکرن تۆ برەڤی یان بەرسڤێ بدەی. بەلێ گەلەک جاران ڕێک پێچەوانەی وێ ڕووددەت؛ ل جھێ خۆ دا زوھا دبی، زمانێ تە ناگەڕیت و تو نەشێی تاکە پەیڤەکێ ژی بێژی. پشتی بڕێڤەچوونا ڕوودانێ ژی، ئاخفتن تێنە د مێشکێ تە دا و دبیژی «خۆزی من وسا گۆتبا»، ئەڤ چەندە ژی دبیتە گرێیەک د دلێ تە دا. ئەڤ ڕەوشە نە نیشانا ترسنۆکیێ یە و نە ژی یا لاوازیێ یە، بەلکو میکانیزمەکا کەڤن یا کۆئەندامێ دەمارانە بۆ پاراستنا ژیانێ کو پێ تێتە گۆتن «بەرسڤدانا بەستنێ/تەسلیمبوونێ» (Freeze Response). هەمی تشت ژ کووراتییا مێشکی دەستپێدکەت، ب دروستی ل دەڤەرەکێ ب ناڤێ ئەمیگدالا (Amygdala) کو وەک زەنگا ئاگادارکرنا هەوارهاتنێ کار دکەت. دەما مێشک تووشی شۆکەکێ یان مەترسیەکا ژنشکەکێ ڤە دبیت، ئەمیگدالا دەملدەست کۆنترۆلا لەشی دکەتە د دەستێ خۆ دا و چاڤەڕێی پشکا ژیربێژی و هزرکرنا مێشکی ناکەت، چونکی د وێ چرکەساتێ دا دەم یێ کورتە. ئەگەر ئەمیگدالا هەست بکەت مەترسی هند یا مەزنە کو نە شەڕکرن مفای دگەهینیت و نە ژی ڕەڤین (fight or flight)، بڕیارا بەستنێ/تەسلیمبوونێ (Freeze) ددەت. بۆ جێبەجێکرنا ئەڤێ بڕیارێ، ئەمیگدالا سیگناڵان بۆ دو جھێن سەرەکی دهنێریت. ئێک، چالاکیێ ل دەڤەرا برۆکا (Broca's Area) کێم دکەت یان ب تەمامی دبەستیت، کو ئەڤ دەڤەرە بەرپرسا سەرەکی یا دارشتنا ئاخفتنێ و دەربڕینا زمانینی یە؛ ژبەر هندێ د وێ چرکەساتێ دا زمانێ تە ناگەڕیت و شیانا ئاخفتنێ ل دەڤ تە نامینیت. دوەم، سیگناڵێ دهنێریت بۆ دەڤەرەکێ د قەدی مێشکی دا (پشکا پشتێ یا مێشکی) ب ناڤێ (Periaqueductal Gray - PAG) کو بەرپرسە ژ ڕەقکرنا دەمکی یا ماسولکان و کێمکرنا هەستێ ئازارێ، ئەڤ چەندە ژی تە وەک پەیکەرەکێ لێ دکەت. ئەو پەشیمانی و ئاخفتنێن ل پاشان تێنە د مێشکێ تە دا، وێ دەمێ یە کاتێ مەترسی نەمای و هۆرمۆنێن سترێسێ (وەک ئەدریناڵین و کۆرتیزۆڵ) دابەزینە خوارێ. ل ڤێرێ پشکا پێشیێ یا مێشکی (Prefrontal Cortex) کو بەرپرسە ژ لۆژیک و شیکارکرنێ دیسان چالاک دبیتەڤە و دەست دکەت ب دیتنا باشترین بەرسڤان بۆ وێ ڕوودانا ب سەرێ تە دا هاتی. بەلێ چونکی وزەیا دەماری یا وێ ڕوودانێ د دەمێ خۆ دا دەرنەکەفتیە، وەک گرژی و خەمۆکیەکا دەمکی د دەروونی دا دمینیت. ئەڤە تنێ سیستەمێ بەرگرییا بایۆلۆژی یێ لەشی یە کو د وێ چرکەساتێ دا مانا د ژیانێ دا خستیە پێشیا هەر تشتەکێ دی. ئامادەکرن: میر ✍️ 🌐 ژێدەرێن زانستی: 🔹 Harvard Medical School: Understanding the stress response and the activation of the amygdala. 🔹 Journal of Neuroscience: The role of Periaqueductal Gray (PAG) in freezing behavior. 🔹 Brain and Language Journal: How acute stress affects Broca's area and speech production. #دەروونناسی #کۆئەندامێ_دەماران #ئەمیگدالا #پێزانینێن_زانستی #مێشک

سڵاڤ، ئەگەر کەناڵێ مە بدلێ تەبت، ئەڤێ نڤیسینێ forward بۆ هەڤالێن خوە فڕێکن 🙂 سپاس

پەیڤ گرام ✨ ل ڤێرە، هەر پەیڤەک دونیایەکا هزرکرنێ یە. گوتنێن کویر، پەیڤێن هەلبژارتی، و ئەو هزرێن تەک دکەنە کێشانا قۆڵاتییا ژیانێ. 💭 ب هزرەکا جیاواز بخوینە... 👇 @paevgram

بەقەکێ دانە سەر کورسیکەکا زێری دێ هەر خو هاڤێژیتە ناڤ گەرەکا ئاڤا پیس… چ کەسا پتر ژ قیمەتێ وی نەدەیێ، چنکۆ دێ هەر زڤریتە بهایێ خۆ یێ جارا

Em nebûn Evîndar Em bûn Brîndar.

Ji min re bibe dara zeytûne ezê ji te re bibim Efrîn.

ئەز ژ ڤێ باژێڕی دترسم، کو خەلکێ وێ ب دزی ڤە حەز ژ ئێک دکەن و ب ئاشکەرایی کەرب ژ ئێکودوو ڤەدبن

ساڵ بۆ ساڵێ ژمارا وان کەسان کێم دبیت یێن کو ل تە دگەهن، ڕەنگە ڕۆژەک بهێت تو کەسەکێ نەبینی کو پەیڤەکێ دگەل دا بێژی.

دەمێ تو دهێی، زمانێ من دشکێت، دەمێ تو دچی، دلێ من.

ژ وان برینێن د دلێ تە دا چێبووین، ڕۆژەکێ دێ گول شین بن. - مەولانا

هێشتا گەلەک جهـ ماینە ئەم بچینێ، کۆمه‌كا فلمێن دلخواز ماینە ئەم تەماشە بکەین، چەندین پەرتووک ماینە دا کو بخوینین، هێشتا گەلەک ڕوودانێن خۆش ماینە کو روو بدەن، ئەو هوورکارییە هیڤی و وزەیێ ددەنە مە. 🙌🫂✨

ئێستاش نووسینەکانم ؛ بۆ تۆ، لەگەڵ تۆ، دەربارەی تۆ، لەبەر تۆ و لەبۆ تۆیە.. - نزار قەبانی

Çîroka me dirêje û kes jê fam nake...

I rebel therefore i exist.