Fallosafah | فل‌سفه محمد سعید حنایی کاشانی

✅مادر دکتر رامین پوراندرجانی: «پسر زیبا، سالم و جوانم را به سربازی فرستادم و جسد او را تحویل گرفتم.» رامین پوراندرجانی، پزشک ۲۶ ساله و سرباز وظیفه، در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸ مأمور معاینه بازداشت‌شدگان کهریزک بود. او از اعلام «مننژیت» به‌عنوان علت مرگ سه بازداشتی خودداری کرد و در جریان تحقیقات مجلس از شکنجه بازداشت‌شدگان و تهدید شدنش توسط مسئولان بازداشتگاه شهادت داد. ‏🔸۱۹ آبان ۱۳۸۸، پیکر بی‌جان او در بهداری فرماندهی انتظامی تهران بزرگ پیدا شد. گزارش اولیه پلیس از وجود آثار کبودی در اطراف گردنش حکایت داشت. ‏🔸مقام‌های حکومتی روایت‌های متناقضی از علت مرگ او ارائه کردند؛ از سکته قلبی تا خودکشی و مسمومیت. خانواده این روایت‌ها را رد کردند و خواستار رسیدگی قضایی شدند، اما حتی اجازه دیدن پیکر فرزندشان را پیش از خاکسپاری نیافتند. ‏🔸مادر رامین پوراندرجانی گفت: «پسر زیبا، سالم و جوانم را به سربازی فرستادم و جسد او را تحویل گرفتم.» @Sahamnewsorg

🔷 «فروپاشی بانک»! 🔶 خب این «تب فروپاشی» گویا بدجوری همه‌گیر شده است و اکنون به بانک‌ها نیز رسیده است! دیروز «بی بی سی» از «فروپاشی بانکی» در پاراگوئه و بازداشت رئیس جمهور این کشور به دلیل دست داشتن در این کار خبر داده بود. هرچه خواندم نفهمیدم قضیه از چه قرار است و بانک چگونه ممکن است دچار «فروپاشی» شده باشد؟ آیا ساختمان بانک «فرو ریخته» است؟ آیا «تجزیه» یا «متلاشی» شده یا «از هم پاشیده» است؟ کدام یک از اصطلاحات انگلیسی ”collapse“ یا ”disintegration“ یا ”break“ یا ”fall“ یا چیز دیگری باز به «فروپاشی» ترجمه شده است؟ نخست ترکیب ”bank collapse“ را جست‌وجو کردم. خب نتیجه این بود: ”banking collapse“ و ”bank failure“. با خواندن شرح‌های انگلیسی روشن شد که مقصود «ورشکستگی بانک» است! آری، بانک‌ها «ورشکسته» می‌شوند! کلمهٔ معمول در انگلیسی برای «ورشکستگی» (چه مالی و چه سیاسی و چه فکری) اتفاقاً کلمهٔ ”bankruptcy“ است! اما وقتی خود «بانک» ورشکسته می‌شود به آن چه باید گفت؟ خب ظاهراً برای این کار بیشتر از ”failure“ استفاده می‌کنند و بعد از ”collapse“.  و اما گریزی هم به صحرای کربلا بزنیم! بیچاره، رئیس جمهور پاراگوئه! اگر در نظام «ولایت فقیه» دیده به جهان گشوده بود و با «استصواب» ولی فقیه و شورای نگهبان رئیس جمهور شده بود الان توانسته بود «بانک ورشکسته» را بکند تو پاچهٔ ملت و «ملی»‌اش کند و آب هم از آب تکان نخورد! ما صدتا «بانک ورشکسته» و «مال مردم خور» مثل «بانک آینده» را کردیم تو پاچه ملت آب از آب تکان نخورد! دنیا ببیند و بداند و بفهمد که ما چه «قدر قدرتی» هستیم! والله که دنیا نمی‌داند و نمی‌فهمد خدا چه نعمتی به «دولتمردان» و «سپاهیان» جهان داده است، اگر «اسلام» بیاورند و در ظل توجهات «حضرت ولی‌عصر» حکومت کنند، می‌توانند چنان کشور را «غارت» و چنان ملت را «کشتار» کنند که حتی  «فرانکو» و «پینوشه» و «پوتین» هم به گرد پایشان نرسند و آرزو کنند کاش ما هم «فقیهان» و «سپاهیانی» همچون «ایران اسلامی» داشتیم. حیف که این چاوز و مادورو قدر اسلام عزیز و «ولایت فقیه» را ندانستند! خاک دو عالم بر سرشان. خب این هم از شکار دیروزمان.  «پشتیبان ولایت فقیه باشید تا به مملکت‌تان آسیبی نرسد!» #ترجمه_فروپاشی #ترجمه_و_فهمیدن #ترجمه_بی‌بی‌سی #بانک_ورشکستگی یکشنبه، ۱۷ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

👆👆👆 🔷 «فروپاشی» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی! در فرهنگ‌های علوم انسانی دههٔ ۷۰ بریجانیان و آشوری اثری از ”collapse“ نیست! اما بریجانیان (فرهنگ فلسفه و علوم اجتماعی) در گردآوری برابرهای ”disintegration“ از مترجمان مختلف این برابرها را آورده است (ص ۲۳۶): نایگانگی، پریشانی، تلاشی، خردشدگی، تجزیه، متلاشی، متلاشی‌ شدن، از هم گسیختگی. اما آشوری در فرهنگ علوم انسانی (چاپ اول، ۱۳۷۴، سوم ۱۳۸۱، ص ۱۰۲) خود این برابرها را گذاشته است: فروپاشیدگی، فروپاشی.   به نظر می‌آید که فرهنگستانیان در ترجمهٔ ”disintegration“ به «فروپاشی» بیشتر از داریوش آشوری «تقلید» کرده‌ باشند، هرچند آشوری سازندهٔ این کلمه نبوده است و کاربرد «فروپاشی» در فارسی به چندین دهه پیش از انقلاب و عمدتاً به روزنامه‌های چپ‌گرا بازمی‌گردد.  اما شگفتی اینجاست که چگونه می‌توان از «فروپاشی» در فارسی برای سه کلمه انگلیسی با اجزای بسیار متفاوت و کاربردهای متفاوت‌تر سود جست؟ #ترجمه_فروپاشی #ترجمه_و_فهمیدن #ترجمه_فرهنگ #ترجمه_فرهنگستان شنبه، ۱۶ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

🔷 «فروپاشی» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی! 🔶 یکی دو روز پیش به لطف واژه‌نامهٔ برخطی که واژه‌های مصوب فرهنگستان را جست‌وجو و نمودار می‌کرد از برابرگذاری «فروپاشی» در برابر ۳ کلمهٔ انگلیسی آگاه شدم: ”collapse“ و ”disintegration“ و "break". شگفت‌آور بود! فرهنگستانی که می‌باید به گنجینهٔ زبان و ادب فارسی تکیه کند چگونه ترکیبی را برمی‌گزیند که هرگز در پیشینهٔ زبان فارسی نبوده است و گویندگان این زبان هرگز به‌طور طبیعی از این ترکیب سود نمی‌جسته‌اند! افزون بر این، چنین ترکیبی حتی در زبان انگلیسی هم نیست که بگوییم «گرته‌برداری» کرده‌اند و ترکیبی انگلیسی را جزء به جزء ترجمه کرده‌اند و این واژهٔ «بدترکیب» را ساخته‌اند! باری، آیا زبان فارسی این‌قدر فقیر و درمانده است که فرهنگستانیان به جای واژه‌یابی و واژه‌گزینی راه آسان واژه‌سازی‌های «من در آوردی» و «مصنوعی» و «غیرطبیعی» و ناسازگار با «منطق زبان» و «هستی» و «تجربه» و «واقعیت» یا از آن بدتر تقلید و دنباله‌روی از «عوام» و ترجمه‌های روزنامه‌ای را برگزیده‌اند، یا فکر و ذکر همه این‌قدر سال‌هاست به «ارتقای شغلی» و «قیمت دلار» و «طلا» و «مهاجرت» و خرید «خانه» و «ویلا» و «خودرو» مشغول است که دیگر «اندیشیدن» و «جستن و یافتن» از یاد‌ها رفته است و «ماستمالی» و «سمبل‌کاری» به همه جا رسیده است، از جمله «فرهنگستان زبان و ادب فارسی»؟ باری، اکنون ببینیم فرهنگستانیان «فروپاشی» (در اینجا ببینید) را در برابر چه واژه‌هایی در انگلیسی پیشنهاد کرده‌ یا برگزیده‌اند: ۱. فروپاشی/ disintegration ترجمهٔ معمول و برابرگذاری برای این کلمه در زبان فارسی تا پیش از این «تجزیه» و «تلاشی» و «از هم پاشیدگی» بود، اما گویا اهالی فرهنگستان را هم تب «فروپاشی» گرفته است! مشکل ترجمهٔ انگلیسی ”disintegration“ به «فروپاشی» این است که مترجمان در نظر نگرفته‌اند که اگر برخی در ترجمهٔ  ”collapse“ یا ”fall“ و ”breakdown“ از «فروپاشی» سود جسته‌اند دست کم چیزی هست که از بالا به پایین بیفتد یا بریزد یا بشکند که دست کم «فرو»ی آن درست باشد، اما مادهٔ شیمیایی یا فیزیکی یا لاشه‌ٔ گندیده‌ای که روی زمین دراز به دراز افتاده است دیگر «فرو»پاشی‌اش چیست که بخواهد از بالا به پایین بیفتد و بریزد یا بشکند؟ کلمهٔ  ”disintegration“ مرکب از دو جزء dis+integration است که پیشوند ”dis“ به معنای «نفی» و «غیاب» و «طرد» یا «زدودن» و «جداکردن» چیزی است و ”integration“ به معنای «ادغام» یا «روند ترکیب کردن و کل ساختن از چیزی» است. هنگامی که اجزای چیزی از هم جدا و پراکنده شود می‌گوییم «متلاشی» یا «تجزیه» و «مضمحل» و «پراکنده» و «پریشان» یا «از هم پاشیده» یا «از هم گسیخته» شده است! ۲.  فروپاشی فوتونی / photodisintegration ۳. فروپاشی روان‌پریشانه / psychotic break ۴. فروپاشی دانه‌ای granular disintegration/    ۵. فروپاشی مصنوعی artificial disintegration/   ۶. فروپاشی هیدروژنی hydrogen disintegration/  ۷. زمان فروپاشی disintegration time, tablet disintegration time/ ۸. آزمون فروپاشی   disintegration test, tablet disintegration test/  از اینجا به بعد از «فروپاشی» در توضیح واژه‌ها استفاده شده است، یا به واژه‌ای افزوده شده است، بی‌انکه ترجمهٔ مستقیم کلمه‌ای باشد. در شمارهٔ ۹ «فروپاشی» در برابر ”collapse“ به کار رفته است. یکی دو مورد را می‌آورم: ۹. آهنگ فروپاشی / activity ۱۰. بازآیی ولتاژ/voltage   recovery  توضیح فرهنگستان ذیل واژه: «بازگشت مقدار ولتاژ به مقداری نزدیک به ولتاژ پیش از کاهش یا فروپاشی (collapse) یا رفت ولتاژ».  خب آیا در اینجا «پایین آمدن» ولتاژ را باید «فروپاشی» گفت؟  اکنون ببینیم خود “collapse” را چه ترجمه کرده‌اند (اینجا را ببینید): ۱. فروخوابیدگی / collapse ۲. پیستون ساییده / collapsed piston   ۳. دولت ازهم‌گسیخته / collapsed state خب به نظر می‌آید ترجمهٔ ” collapse“ در گروه‌های علوم انسانی و پزشکی و زمین‌شناسی فرهنگستان بهتر انجام شده است. هرچند برابرهای جامع و کاملی برای هرآنچه در انگلیسی از این کلمه مراد می‌شود نیست. فرهنگ معاصر هزارهٔ دوجلدی حق‌شناس (۱۳۸۰) از این نظر بهتر است، هرچند در آنجا هم «فروپاشیدن» به عنوان معادل آمده است. علاوه بر این، حق‌شناس در ترجمهٔ ”disintegration“ هم از «فروپاشی» استفاده کرده است. ادامه در زیر 👇👇👇

♦️اعدام مخالفان؛ آزمونی برای وجدان سیاسی همه جریان‌ها ✍️حامد آئینه وند صدور حکم اعدام برای امیرحسین موسوی، صاحب حساب کاربری «جیمیزبی‌دین» در توییتر فارسی، صرفاً یک پرونده قضایی و موضوعی مربوط به یک فرد یا یک جریان سیاسی خاص نیست. این حکم، در صورت اجرا، نشانه‌ای نگران‌کننده از عبور جمهوری اسلامی از مرزهای حداقلی تحمل مخالفت سیاسی و تبدیل دستگاه قضایی به ابزاری برای حذف مخالفان است. به همین دلیل، محکومیت این حکم نباید به یک طیف سیاسی محدود بماند و لازم است همه جریان‌های سیاسی، فارغ از اختلافات عمیق فکری و ایدئولوژیک، در برابر آن موضعی روشن و بی‌ابهام اتخاذ کنند. من با امیرحسین موسوی اختلاف‌نظرهای سیاسی جدی دارم. خاستگاه سیاسی و گرایش سلطنت‌طلبانه او و حمایت از رضا پهلوی، با بسیاری از دیدگاه‌های سیاسی من فاصله دارد. اما این اختلافات هیچ نسبتی با حق او برای برخورداری از آزادی بیان و امنیت قضایی ندارد. مخالفت با اعدام یک فرد، به معنای تأیید اندیشه‌ها، مواضع یا عملکرد سیاسی او نیست. اتفاقاً ارزش دفاع از حقوق بشر و آزادی‌های سیاسی دقیقاً در همین نقطه آشکار می‌شود: جایی که باید از حقوق کسی دفاع کرد که با او هم‌نظر نیستیم. از سوی دیگر، من همواره معتقد بوده‌ام که فعالان سیاسی بهتر است با هویت واقعی و شناسنامه‌دار خود فعالیت کنند. فعالیت سیاسی مسئولانه نیازمند پذیرش مسئولیت گفتار و رفتار است. استفاده از هویت مستعار، به‌ویژه در فضای مجازی، گاهی می‌تواند زمینه‌ساز رادیکالیسم کلامی و فاصله گرفتن از مسئولیت‌پذیری شود. همچنین، فعالیت علنی و شفاف می‌تواند امکان برچسب‌زنی و پرونده‌سازی علیه افراد را محدودتر کند. البته باید تأکید کرد که در نظامی که برای منتقدان و مخالفان خود امنیتی قائل نیست، استفاده از نام مستعار ممکن است انتخابی برای حفاظت از جان و امنیت فرد باشد. بنابراین، این موضوع را نمی‌توان به ابزاری برای سرزنش قربانی یا توجیه سرکوب تبدیل کرد. هیچ‌کس به دلیل انتخاب نام مستعار، حق برخورداری از آزادی بیان و دادرسی عادلانه را از دست نمی‌دهد. پرونده امیرحسین موسوی را باید در کنار پرونده‌هایی مانند حسین شنبه‌زاده دید؛ فردی که بنا بر گزارش‌ها، به دلیل فعالیت در فضای مجازی و گذاردن یک نقطه کنایه آمیز زیر پست علی خامنه ای با حکمی سنگین مواجه شد و بیش از چهار سال است که در زندان به سر می‌برد. تفاوت دیدگاه سیاسی این افراد با یکدیگر یا با ما نباید مانع دیدن یک واقعیت مشترک شود: حکومت در حال گسترش دامنه برخورد با مخالفان و منتقدان است؛ برخوردی که دیگر صرفاً متوجه فعالان سیاسی سازمان‌یافته یا مخالفان مسلح نیست، بلکه صدای منتقد در فضای مجازی را نیز هدف قرار می‌دهد. به نظر می‌رسد پس از جنگ، حاکمیت بیش از گذشته به سمت امنیتی‌سازی جامعه و کنار گذاشتن موازین حقوقی در مواجهه با مخالفان حرکت کرده است. در چنین فضایی، هر صدای منتقدی ممکن است با اتهاماتی سنگین مواجه شود و فاصله میان ابراز عقیده و متهم شدن به اقدام علیه امنیت کشور، هر روز کمتر شود. خطر اصلی همین‌جاست: وقتی مرز میان مخالفت سیاسی، انتقاد و تهدید امنیتی از میان برود، هیچ جریان یا نیروی سیاسی از پیامدهای آن مصون نخواهد ماند. جریان‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی باید از این فرصت برای دفاع مشترک از یک اصل بنیادین استفاده کنند: حق زندگی و آزادی بیان، امتیازی نیست که حکومت یا یک جریان سیاسی به افراد اعطا کند؛ حقی است که نمی‌توان آن را بر اساس عقیده، گرایش سیاسی یا میزان محبوبیت افراد سلب کرد. امروز موضوع فقط امیرحسین موسوی نیست؛ همان‌طور که دیروز فقط حسین شنبه‌زاده نبود. اگر قرار باشد هر جریان سیاسی تنها زمانی به نقض حقوق مخالفان اعتراض کند که قربانی از اردوگاه فکری خودش باشد، در عمل به عادی‌سازی همان سازوکاری کمک کرده است که دیر یا زود به سراغ دیگران نیز خواهد رفت. محکومیت حکم اعدام امیرحسین موسوی باید به یک مطالبه فراگیر تبدیل شود. دفاع از حق حیات و آزادی بیان، نه حمایت از سلطنت‌طلبی است، نه تأیید جمهوری‌خواهی و نه امتیاز دادن به هیچ جریان سیاسی. این دفاع، ایستادن در برابر حق حکومت برای کشتن مخالفان است. در این آزمون، سکوت هیچ جریان سیاسی را نمی‌توان با اختلاف‌نظر ایدئولوژیک توجیه کرد. @tahkimmelat

آیت‌الله خمینی، در جمع دانشجویان پیرو خط امام، ۱۲ آبان ۱۳۵۹: "اقدام شما در تسخیر لانه‌ی جاسوسی آمریکا ارزش این را داشت که ما نصف ملت‌مان کشته شوند؛ قضیه‌ی شکم نیست که ما عزا بگیریم که یک‌وقت گندم نباشد، در پنجاه سال پیش ما با اسب و الاغ می‌رفتیم، برق و بساط نداشتیم." https://x.com/SolsMediaTw/status/2117640370540752908

☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️☝️ مهم نیست حتی که امام راضی باشد .. امامزاده راضی باشد بس است. پیدا کنید پرتقال فروش را: چه کسی امامزاده را راضی کرده؟ سیزده آبان بر آنها مبارک!

وقتی شنیدیم که به سفارت آمریکا حمله کردند برای ما خیلی غیرمترقبه بود و تعجب کردیم که چه شده این ماجرا پیش آمده؟ اجمالاً یادم هست که آقای بهشتی و بازرگان به من زنگ زدند که آقا چرا شما نشسته‌اید؟ نیروهای انتظامی و کمیته‌ها کجا هستند؟ همان موقع به احمدآقا زنگ زدم و پرسیدم جریان چیست؟ احمدآقا اول می‌خندید و پاسخ نمی‌داد. بالاخره بعد از اصرار گفتند: امام راضی هستند، شما هم با آنها کاری نداشته باشید!

#محمدرضا_مهدوی_کنی

🔷 پور سیروس ای خدا تا کی تحمل می‌کند؟ شد بهار و مرغ دل افغان چه [کذا، چو] بلبل می‌کند عاشقان را فصل گل گویا جنون گل می‌کند آنچه از بوی گل و ریحان به دست آرد نسیم صرف پاانداز آن زلف چو سنبل می‌کند کی شود آباد آن ویرانه کز هر گوشه‌اش یک ستمکاری تعدی یا تطاول می‌کند دست‌رنج کارگر را تا به کی سرمایه‌دار خرج عیش و نوش و اشیاء تجمل می‌کند؟ کشور جم سربه‌سر پامال شد از دست رفت پور سیروس ای خدا تا کی تحمل می‌کند؟ می‌کند در مملکت غارتگری مأمور جزء جزء آری در عمل تقلید از کل می‌کند ناجی [کذا، منجی] ایران بود آنکس که در این گیرودار خوب میزان سیاست را تعادل می‌کند فرخی یزدی، دیوان اشعار ،  «غزلیات»، شمارهٔ ۸۹، از گنجور #سیروس_کوروش #منجی_و_ایران #ایران_ستم #فرخی_یزدی دوشنبه، ۱۱ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

مسئولیت دشوار صلح ■ در ایام سالروز کوروش بزرگ که نام او با صلح و مدارا و حقوق مردمان گره خورده است و استوانه حقوق بشر او میراث ایران باستان است بار دیگر کشور در آستانه جنگی دیگر قرار گرفته است؛ جنگی که مجددا کشتار و ناامنی در پی خواهد داشت و ایران و ایرانی را دچار خسارت و ویرانی خواهد کرد. ■ انتظار عقلانی و منطقی و به دور از تعصب و توهم از مسئولان کشور این است که منافع ایران و ایرانیان را اصل عام حاکم بدانند؛ رهایی و نجات ایران از شرایط فعلی را تنها اولویت خود قرار دهند؛‌ و برای پرهیز از جنگ و آشوب، هر تدبیر و داریتی را به کار بسته و چاره اندیشی کنند تا شاید کشتی آسیب دیده کشور از میان امواج تجاوز و حملات دشمن به ساحل امن برسد. ■ دفاع از مرز و بوم‌ ایران و مقاومت در برابر دشمنان وظیفه مسلم‌ هر ایرانی است؛ اما پیش بینی راه های مسالمت آميز و صلح محور و مذاکره با طرف های درگیر در راستای منافع و ‌مصالح ایران وظیفه خطیر مسئولان است. صلح، تسلیم نیست؛ مسئولیت است. مسئولیتی برای حفظ ایران و ایرانیان؛ برای تامین منافع و رفاه نسل های آسیب دیده حاضر و نسل های نگران آینده؛ برای تضمین زندگی شایسته انسانی به دور از ترس و فقر و ناامنی. ■ تسلیم، امتیاز به دشمن است؛ اما صلح، امتیاز به ملت است. اگر می خواهیم هیچ امتیازی به دشمن ندهیم باید همه امتیازات را به ملت تقدیم کنیم. ملتی که منبع هر قدرت و‌ منشاء هر مشروعیتی است. میتوان آنان را در حکمرانی مشارکت‌ داد؛ آزادی های عمومی را حمایت کرد؛ حضور همه عقاید و نظرات در رسانه ملی را که شبانه روز بر طبل جنگ می کوبد تسهیل بخشید؛ دسترسی بدون فیلترینگ به اینترنت را تضمین کرد؛ زندانيان سیاسی و عقیدتی را آزاد کرد؛ و شرایط برگزاری یک انتخابات واقعی و آزاد را فراهم کرد. این امتیازات همه از مصادیق بازدارندگي در برابر دشمن است چرا که مسیر صلح و حمایت قاطع اکثریت ملت را هموار می کند و دشمن را از پهنه زمین و آسمان کشور دور می سازد. در این روزهای خطیر، صدای رسای صلح (و نه تسلیم) باشیم‌ و از طعن جنگ طلبان نهراسیم. تلگرام: آیا حقوق بشر؟ (رضا اسلامی) اینستا: reza_eslami1963

👆👆👆 🔷 چرا ترکیب «فروپاشی» در زبان فارسی نادرست است؟ بنابراین خانواده «فرونمی‌ریزد» و «فروپاشیده» هم نمی‌شود، خانواده «از هم می‌پاشد» یا «از هم پاشیده» می‌شود، دوستی‌ها از هم می‌پاشد، چون هر جزء آن یا هر عضو آن به سویی می‌رود، «کشور» یا «اقتصاد» یا جامعه «از هم می‌پاشد» یا «از هم پاشیده» می‌شود یا «آشفته» و «پریشان» می‌شود، چون همه‌چیز از هم جدا می‌شود و هیچ‌چیز هیچ‌چیز را نگه نمی‌دارد. روح و روان ما از هم گسیخته یا آشفته و پریشان می‌شود و نه «فروپاشیده»! بنابراین، «فروپاشی روحی و روانی» یا «فروپاشی اجتماعی» و «فروپاشی اقتصادی» یا «فروپاشی نظام سیاسی» مهمل محض است! این‌ها از هم می‌پاشند (یعنی، دیگر هیچ چسبی ندارند که آنها را «باهم» نگه دارد!). نظام سیاسی برمی‌افتد و سقوط می‌کند، و نه اینکه فروبپاشد!   باری، اکنون هنگام آن است که یادی کنم از استاد فقید و ارجمند و بزرگوارم ویراستار ارشد مرکز نشر دانشگاهی جناب اسماعیل سعادت (۱۳۹۹ـ۱۳۰۴) که در سال‌های ۱۳۶۵ تا ۱۳۷۲ افتخار دستیاری و شاگردی  او را داشتم و به من بسی چیزها آموخت از جمله همین دلیل مهمل بودن و نادرست بودن ترکیب «فروپاشی» در زبان فارسی. اعتبار این توجه و یافت از اوست. نامش بلند و یادش گرامی و روح و روانش قرین شادی و آرامش. #فارسی_فروپاشی #ترجمه_و_فهمیدن #ترجمه_ویرایش #اسماعیل_سعادت شنبه، ۹ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

🔷 چرا ترکیب «فروپاشی» در زبان فارسی نادرست است؟ 🔶 برای اینکه بدانیم چرا ترکیب «فروپاشی» در زبان فارسی نادرست است می‌باید به اجزائی که این کلمه از آن تشکیل شده است و کاربردهای آن در بسترهای متفاوت بنگریم. ابتدا به خود کلمهٔ ”collapse“ و اجزای آن در زبان انگلیسی توجه کنیم.  این کلمهٔ انگلیسی از کلمهٔ لاتینی “collapsus” گرفته شده است که خود از دو جزء تشکیل شده است (ریشه‌شناسی آن در اینجا): “col” به معنای «با، باهم»، و “labi” به معنای «سُریدن» و «لغزیدن». پس معنای تحت‌اللفظی آن «باهم سُریدن» یا «باهم لغزیدن» است. اما معنای هرکلمه‌ای لزوماً از معنای اجزای آن برنمی‌آید. هر کلمه‌ای در کاربرد و در جمله‌ها یا بسترها و زمینه‌های گوناگون معنا می‌یابد و همواره یک معنا ندارد و بنابراین معنای آن هم لزوماً همان معنایی نیست که آن کلمه در آغاز و در اجزائش از آنها ساخته شده است. بنابراین، این کلمه نیز در طی این ۳۰۰ سالی که از ورودش به زبان انگلیسی گذشته است، معانی گوناگون به خود گرفته است (معانی مختلف آن در کاربردهای متفاوتش در زبان انگلیسی را در اینجا ببینید) از:  ۱) فروریختن ناگهانی (ساختمان)، ۲) افتادن (سیب از درخت)، ۳) سقوط، یا برافتادن (نظام سیاسی)، ۴) ریزش یا پایین آمدن ناگهانی و غیرمنتظره قیمت‌ها در بازار (و به‌ویژه بازار سهام و بورس)، ۵) تا شدن یا جمع شدن (صندلی)، ۶) پریشانی، یا از هم گسیختگی و ویرانی و آشفتگی (ذهنی و روانی)، ۸) از هم پاشیدن (ازدواج و خانواده و اقتصاد و جامعه)، یا اضمحلال و متلاشی شدن، ۹) شکست یا به هم خوردن (توافق یا مذاکرات)، ۱۰) غش کردن ناگهانی، یا ناگهان از هوش رفتن و بر زمین افتادن یا نقش بر زمین شدن (در نتیجهٔ حملهٔ قلبی یا بیماری‌های دیگر)، ۱۱) در هم شکستن، خُرد شدن و فروشکستن (در نتیجهٔ فشار یا سنگینی و برخورد دو چیز سخت) و از این قبیل و معناهایی که باز در بسترهایی دیگر در آینده احتمالا این کلمه خواهد یافت. واضح است که این کلمه را در هر کجا می‌باید با توجه به متن جمله و مقصود گوینده ترجمه کرد و فهمید، نه آنچه این کلمه تنها در یک جا معنایی داشته است. اما چرا «فرو+ پاشی» در فارسی ترکیبی نادرست است و معنایی افاده نمی‌کند، افزون براینکه کاربرد یکسان آن در همه جا به ترجمه‌هایی مهمل و بی‌معنا و خنده‌دار می‌انجامد؟ برای اینکه بفهمیم چرا نمی‌توان پیشوند «فرو» را به «پاشیدن» یا «پاشی» افزود و از آن ترکیب‌هایی همچون «فروریختن» یا «فروریزی» یا «فروشکستن» یا «فروافتادن» ساخت باید به تفاوت «ریختن» و «شکستن» و «پاشیدن» و «افتادن» توجه کنیم و اینکه چرا فعل‌های «ریختن» و «شکستن» و «افتادن» با «فرو» ترکیب می‌شوند و معنا دارند، اما «فرو» با «پاشیدن» جمع نمی‌شود و ترکیبی مهمل و بی‌معنا و متناقض است (حتی اگر ما بدون اندیشه آن را به کار ببریم و متوجه نشویم!).     «فرو» به معنای «پایین» است و بنابراین آنچه از کلمهٔ «فرو» به ذهن می‌آید این است که چیزی «رو به پایین» می‌آید: مستقیم و از درون یا داخل و از تو. به همین‌سان است «ریختن» و «شکستن» و «افتادن». در «ریختن» و «افتادن» و «شکستن» (البته شیشه در هنگام شکستن به اطراف نیز می‌پاشد) هم چیزی رو به پایین و مستقیم می‌آید. بنابراین، هنگامی که ساختمانی «فرومی‌ریزد» از بالا به پایین و از تو یا از داخل می‌ریزد و هنگامی که سیبی از درخت «فرومی‌افتد» مستقیم به پایین می‌افتد، یا هنگامی که صندلی فرومی‌شکند، رو به پایین و از داخل می‌شکند و خُرد می‌شود. اما «پاشیدن» بر عکس رو به «اطراف» است، نه رو به پایین و از تو یا از داخل. وقتی چیزی را می‌پاشیم یا پاشیده می‌شود به اطراف پاشیده می‌شود، مانند آب از آبپاش یا افشانه یا دوش حمام یا ذرات حاصل از انفجار ساختمان با شکستن و خرد شدن شیشه‌ها. در «پاشیدن» هرچیزی به سویی می‌رود و می‌‌افتد. بنابراین، ما نمی‌توانیم با آبپاش یا سر دوش داخل استکان یا فنجان چای بریزیم، چون به اطراف می‌پاشد و داخل استکان یا فنجان نمی‌ریزد، مگر اندکی. پس قوری باید به گونه‌ای باشد که «سر» یا به قول انگلیسی‌ها «گردن» یا به قول خراسانی‌ها «چرنهٔ» آن مستقیم و رو به پایین باشد و چای را مستقیم داخل استکان یا فنجان بریزد یا فرو بریزد و چیزی به این سو و آن‌سو نپاشد! ادامه در زیر 👇👇👇

🔷 و تو چه می‌فهمی از «فروپاشی ونسان کمپانی»! 🔶 «ترجمه کردن» همچون «فهمیدن» و «اندیشیدن» یکی از دشوارترین و گرانبهاترین و ضروری‌ترین کارها برای پیشرفت زندگی اجتماعی و فرهنگی و علمی و کمال انسانی جامعه‌های بشری است. بدون فهم «دیگری» یا «زبان‌های دیگر» نژاد بشر هرگز نمی‌توانست از دیگر حیوانات پیشی بگیرد و دارای تاریخ و تمدن و فرهنگی پیوسته و مشترک شود. انسان‌ها از یک نژادند، اما زبان‌های گوناگون دارند. با این همه یکدیگر را به یاری «ترجمه» می‌فهمند! آیا چیزی شگفت‌انگیزتر از این در این جهان هست؟ هیچ زبانی و هیچ ملتی و هیچ کشوری بی‌نیاز از آموختن از دیگر زبان‌ها و ملت‌ها و کشورها نیست، اما این کار هم همچون هرتجارت یا دادوستد دیگری باید به گونه‌ای انجام شود که «ملت» و «کشور» و «زبان» گیرنده «زیان» نبیند یا «نابود» نشود.  «ترجمه»، در مقام دادوستدی فکری، اگر به‌درستی‌ و روشمند و سنجیده انجام شود به شکوفایی و توانمندی زبان و ذهن و روان و مایه‌وری بینش و گسترش دانش و فرهنگ و تمدن ما می‌انجامد، اما وقتی سرسری و نیندیشیده انجام شود، آن‌گاه همچون هر دادوستد یکسویه‌ای جز زیان و نابودی برای ما دستاوردی نخواهد داشت. با این تفاوت که ترجمهٔ بد «ذهن» ما را ناتوان از اندیشیدن و فهمیدن و سترون می‌کند. بنابراین، همان‌گونه که نباید اجازه دهیم، بیگانگان یا دزدان هموطن و غاصبان قدرت اموال و منابع و معادن و طبیعت ما را غارت کنند، یا خانه‌ها و باغ‌ها و زیست‌بوم طبیعی ما را ویران کنند، به همان‌گونه نیز نباید اجازه دهیم در ترجمه از زبان‌های بیگانه «کلمات» مهمل و بی‌معنایی به دست خودمان بسازیم که هیچ «معنا» و «مفهومی» ندارند و همچون چیزی زاید بر زبان طبیعی ما همچون ماده‌ای شیمیایی خاک بکر و بارور زبان ما را آلوده و سترون می‌کنند. یکی از کلماتی که به احتمال بسیار پس از «انحلال» (”dissolution“) یا «برافتادن» (”fall“) «اتحاد جماهیر شوروی» وارد زبان فارسی شد ترکیب غیرطبیعی «فروپاشی» به‌‌ظاهر فارسی در ترجمهٔ ”collapse“ انگلیسی بود که در آن سال‌ها بیش‌تر با این کلمهٔ انگلیسی از آن یاد می‌کردند. اکنون بیشتر کلمات «انحلال» و «برافتادن» یا «سقوط» را به کار می‌برند.  نخست ببینیم این کلمه در انگلیسی چه معنا یا معناهایی دارد و در چه بسترها یا زمینه‌هایی به کار می‌رود (برابرها و مثال‌های انگلیسی را می‌توانید در اینجا ببینید): ۱) فرو ریختن ناگهانی  (ساختمان)، مانند: هزاران ساختمان در زلزله فرو ریخت. ۲) شکستن، در هم شکستن، مانند: صندلی از سنگینی او شکست یا در هم شکست. ۳) افتادن ناگهانی، مانند: سر خورد و به زمین افتاد. چندتا سیب از درخت افتاد. ۴) خرد شدن ۵) از هوش رفتن، از حال رفتن، نقش بر زمین شدن/ بر زمین افتادن ناگهانی شخص در نتیجهٔ بیماری نقش بر زمین شد/بر زمین افتاد و از حملهٔ قلبی مرد. ۶) تا کردن، یا تو هم کردن، مانند صندلی‌های تاشو یا صندلی‌هایی که می‌توان آنها را روی هم گذاشت و یک جا جمع و انبار کرد. ۷) سقوط بازار، سقوط سهام، سقوط نظام سیاسی، شکست مذاکرات ۸) از هم پاشیدن (ازدواج یا خانواده)، یا تجارت و کسب‌وکار، یا از هم پاشیدگی اجتماعی و سیاسی (به جای تعبیر مهمل «فروپاشی اجتماعی» یا «فروپاشی سیاسی») ۹) شکست توافق یا مذاکرات، در آستانهٔ شکست (مذاکرات) ۱۰) در لبهٔ از هم پاشیدگی یا سقوط (اقتصادی) ۱۱) پریشانی، آشفتگی، یا به هم ریختگی و از هم گسیختگی ذهنی و عصبی ۱۲) ویرانی یا ناتوانی و در هم شکستگی روحی و روانی اکنون ببینیم مقصود از «فروپاشی ونسان کمپانی» چیست؟ ونسان کمپانی درنتیجهٔ کار زیاد و بیماری در سر کار از هوش می‌رود و نقش بر زمین می‌شود. خب آیا شما می‌توانید از «فروپاشی» ونسان کمپانی چنین چیزی بفهمید یا باید متن را بخوانید تا متوجه شوید قضیه از چه قرار بوده است؟ کلمه تا جای ممکن باید خودش «گویا» و «مفهوم» باشد. من اگر در جایی بخوانم «نیچه در تورین اسبی را بغل کرد و فروپاشید» از آن چه می‌توانم بفهمم؟ آیا بهتر نیست مانند آدم فارسی‌زبان دارای زبان طبیعی بگویم که «نیچه در تورین اسبی را بغل کرد و ناگهان از هوش/حال رفت و نقش بر زمین شد/ بر زمین افتاد»؟ دربارهٔ نادرستی خود کلمهٔ مرکب «فروپاشی» از نظر ساخت زبانی و مفهومی در فارسی در نوبت بعد سخن خواهم گفت.  #ترجمه_فروپاشی #ترجمه_و_فهمیدن #ترجمه_فرهنگ #ترجمه_بشر چهارشنبه، ۶ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

🔷 و تو چه می‌فهمی از «فروپاشی ونسان کمپانی»! 🔶 «ترجمه کردن» همچون «فهمیدن» و «اندیشیدن» یکی از دشوارترین و گرانبهاترین و ضروری‌ترین کارها برای پیشرفت زندگی اجتماعی و فرهنگی و علمی و کمال انسانی جامعه‌های بشری است. بدون فهم «دیگری» یا «زبان‌های دیگر» نژاد بشر هرگز نمی‌توانست از دیگر حیوانات پیشی بگیرد و دارای تاریخ و تمدن و فرهنگی پیوسته و مشترک شود. انسان‌ها از یک نژادند، اما زبان‌های گوناگون دارند. با این همه یکدیگر را به یاری «ترجمه» می‌فهمند! آیا چیزی شگفت‌انگیزتر از این در این جهان هست؟ هیچ زبانی و هیچ ملتی و هیچ کشوری بی‌نیاز از آموختن از دیگر زبان‌ها و ملت‌ها و کشورها نیست، اما این کار هم همچون هرتجارت یا دادوستد دیگری باید به گونه‌ای انجام شود که «ملت» و «کشور» و «زبان» گیرنده «زیان» نبیند یا «نابود» نشود.  «ترجمه»، در مقام دادوستدی فکری، اگر به‌درستی‌ و روشمند و سنجیده انجام شود به شکوفایی و توانمندی زبان و ذهن و روان و مایه‌وری بینش و گسترش دانش و فرهنگ و تمدن ما می‌انجامد، اما وقتی سرسری و نیندیشیده انجام شود، آن‌گاه همچون هر دادوستد یکسویه‌ای جز زیان و نابودی برای ما دستاوردی نخواهد داشت. با این تفاوت که ترجمهٔ بد «ذهن» ما را ناتوان از اندیشیدن و فهمیدن و سترون می‌کند. بنابراین، همان‌گونه که نباید اجازه دهیم، بیگانگان اموال و منابع و معادن و طبیعت ما را غارت کنند، یا خانه‌ها و باغ‌ها و زیست‌بوم طبیعی ما را ویران کنند، به همان‌گونه نیز نباید اجازه دهیم در ترجمه از زبان‌های بیگانه «کلمات» مهمل و بی‌معنایی به دست خودمان بسازیم که هیچ «معنا» و «مفهومی» ندارند و همچون چیزی زاید بر زبان طبیعی ما همچون ماده‌ای شیمیایی خاک بکر و بارور زبان ما را آلوده و سترون می‌کنند. یکی از کلماتی که به احتمال بسیار پس از «انحلال» (”dissolution“) یا «برافتادن» (”fall“) «اتحاد جماهیر شوروی» وارد زبان فارسی شد ترکیب غیرطبیعی «فروپاشی» به‌‌ظاهر فارسی در ترجمهٔ ”collapse“ انگلیسی بود که در آن سال‌ها بیش‌تر با این کلمهٔ انگلیسی از آن یاد می‌کردند. اکنون کلمات «انحلال» و «برافتادن» یا «سقوط» را بیشتر به کار می‌برند.  نخست ببینیم این کلمه در انگلیسی چه معنا یا معناهایی دارد و در چه بسترها یا زمینه‌هایی به کار می‌رود (برابرها و مثال‌های انگلیسی را می‌توانید در اینجا ببینید): ۱) فرو ریختن (ساختمان)، مانند: هزاران ساختمان در زلزله فرو ریخت. ۲) شکستن، در هم شکستن، مانند: صندلی از سنگینی او شکست یا در هم شکست. ۳) افتادن، مانند: سر خورد و به زمین افتاد. ۴) چندتا سیب از درخت افتاد. ۵) خرد شدن ۶) از هوش رفتن، از حال رفتن، نقش بر زمین شدن شخص در نتیجهٔ بیماری نقش بر زمین شد و از حملهٔ قلبی مرد. ۷) تا کردن، یا تو هم کردن، مانند صندلی‌های تاشو یا صندلی‌هایی که می‌توان آنها را روی هم گذاشت و یک جا جمع و انبار کرد. ۸) سقوط بازار، سقوط سهام، سقوط نظام سیاسی، شکست مذاکرات ۹) از هم پاشیدن (ازدواج یا خانواده)، یا تجارت و کسب‌وکار، یا از هم پاشیدگی اجتماعی و سیاسی (به جای تعبیر مهمل «فروپاشی اجتماعی» یا «فروپاشی سیاسی») ۱۰) شکست توافق یا مذاکرات، در آستانهٔ شکست (مذاکرات) ۱۱) در لبهٔ از هم پاشیدگی یا سقوط (اقتصادی) ۱۲) پریشانی، آشفتگی، یا به هم ریختگی و از هم گسیختگی ذهنی و عصبی ۱۳) ویرانی یا ناتوانی روحی و روانی اکنون ببینیم مقصود از «فروپاشی ونسان کمپانی» چیست؟ ونسان کمپانی درنتیجهٔ کار زیاد و بیماری در سر کار از هوش می‌رود و نقش بر زمین می‌شود. خب آیا شما می‌توانید از «فروپاشی» ونسان کمپانی چنین چیزی بفهمید یا باید متن را بخوانید تا متوجه شوید قضیه از چه قرار بوده است؟ کلمه تا جای ممکن باید خودش «گویا» و «مفهوم» باشد. من اگر در جایی بخوانم «نیچه در تورین اسبی را بغل کرد و فروپاشید» از آن چه می‌توانم بفهمم؟ آیا بهتر نیست مانند آدم فارسی‌زبان دارای زبان طبیعی بگویم که «نیچه در تورین اسبی را بغل کرد و ناگهان از هوش/حال رفت و نقش بر زمین شد»؟ دربارهٔ نادرستی خود کلمهٔ مرکب «فروپاشی» از نظر ساخت زبانی و مفهومی در فارسی در نوبت بعد سخن خواهم گفت.  #ترجمه_فروپاشی #ترجمه_و_فهمیدن #ترجمه_فرهنگ #ترجمه_بشر چهارشنبه، ۶ آبان، ۱۴۰۵ @fallosafahmshk

مشکل ارشاد با کتاب نیست، با خواننده است، هرچه خواننده بیشتر شود، کتاب و نویسنده بیشتر مشکوک می‌شوند. در این کشور اگر می‌خواهی کاری به کارت نداشته باشند و کارت را بکنی، بنویس و منتشر کن، اما مشهور نشو! اینها از خواننده می‌ترسند، نه از کتاب یا نویسنده! اینکه مرا تا حالا نگرفته‌اند به همین دلیل بوده است 😁

📝📝چه جانی داریم ما! ✍مجید برزگر ⚛ @jomhuriyat ♈️از بین نوشته ها، دو رمانم را مدت‌ها پیش به دوستانم در نشر چشمه سپردم برای چاپ. مدتی بعد خبر دادند که هر دو داستان مجوز گرفته‌اند. خب طبیعتن خوشحال بودم که در این دوران ممنوعیت‌ها برای فیلمسازی، کاری کرده‌ام؛ دو داستانی نوشته‌ام و قرار است منتشر شوند. ♈️به لطف بهرنگ عزیز و رضا جان بهرامی و همه همکاران چشمه‌ی  بزرگ، ماهِ پیش، ۲۸ شهریور، اولی، «پاییزهایی که خواهند آمد»، منتشر شد و در کمتر از  ده روز به چاپ سوم رسید. و ناگهان در همان روز دهم خبر می‌رسد که دستور آمده: هر دو توقیف. یا ممنوع. یا متوقف. یا جمع آوری، یا هر چه اسمش هست، پیش از پخش چاپ سوم که: ♈️“پاییزها…» را هرچه هست جمع کنید و چیزی پخش یا فروخته نشود و دومی «شب چه پهناور بود» را اصلاً اجازه‌ی تولید و نشر ندارید! ♈️نمی‌دانم مشکل از داستان‌ها بود یا از خودم. یا از داستان‌های خیالیِ «آنها» از ما. داستانی هایی که در ذهن آنهاست! اما مگر هر دو «اجازه» نگرفته بودند؟ مگر ناشر برای انتشارشان مجوز نگرفته بود؟ ♈️حرفی نیست جز اینکه : ما می‌مانیم و کار می کنیم و می‌سازیم. و خوب می‌دانیم این روزها هم خواهد گذشت و فیلم‌های‌مان، داستان‌های‌مان، خیال‌های‌مان، خواب‌های‌مان و کابوس‌های‌مان، روزی منتشر خواهند شد. ♈️ دیگر نمی دانم چه کاری بلدم بکنم… اما راستی، مگر ما چقدر جان داریم؟ #جمهوریت ⚛ @jomhuriyat

♦️ روایت مالک رستوران ماهور در اصفهان که ۱۹ دی‌ماه نابینا شد پدرام محمودی، صاحب رستوران ماهور در اصفهان، در ویدیویی اعلام کرد شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴، هنگام حضور در محل کارش و در حالی که در اعتراضات شرکت نداشت، با اصابت حدود ۲۶ ساچمه به صورتش، بینایی هر دو چشم خود را از دست داده است. او از زندگی در تاریکی مطلق و ناتوانی در دیدن همسر و فرزند ۹ ساله‌اش سخن گفته است. به گفته او، همسرش در ماه‌های گذشته مسئولیت تأمین معاش خانواده را بر عهده داشته و رستوران را دوباره راه‌اندازی کرده است. محمودی از مردم و مشتریان سابق خواسته با حمایت از رستوران ماهور که در خیابان باهنر اصفهان است، به خانواده‌اش در گذر از این شرایط دشوار کمک کنند. @tahkimmelat

این کلیپو ببینین تا درک کنین که این روزا، حتما باید هوای همدیگه رو بیشتر داشته باشیم! @Midanesti

البته ما که در «نظام مقدس» و در «ایران اسلامی» زندگی کردیم هم مثل زندگی کردیم و هم مثل سگ می‌میریم به حول و قوه الهی! 😁