Jadidlar ( Джадидизм )

Bugun Alisher Navoiyning tug’ilgan kuni. Ajdodlarimizni faqat shu kuni eslaymiz, boshqa kun unutiladi degan iddaoga qo’shilmay kelganman, chunki bu tabiiy. Bugun Navoiy o’rgatgan buyuk ta’limot va tafakkurimni yaxshigina o’zgartirgan asar haqida gapirib bermoqchiman. “Lison ut-tayr” asari haqida eshitgan bo’lsangiz kerak. Qushlar o’ziga shoh topa olmay, xaos boshlanib ketganida Hudhud qushi ularga Simurg’ haqida aytib beradi. Motivatsiyalangan qushlar yo’lga otlanib, o’sha qushni topish payiga tushadilar. Yo’lning turli azob-uqubatlaridan o’tib, ko’plab mashaqqat va qurbonliklardan so’ng Simurg’ o’tirgan yerga borishsa, o’sha fano vodiysida ko’zgulardan faqat o’zlarining aksi chiqadi, ya’ni mukammal Semurg’- 30 qush aslida o’zlari ekanligi ayon bo’ladi (spoyler uchun uzr). Aslida turlicha talqin qilsa bo’ladigan epizod. Har bir qush - insonning turli xususiyati, ruhiy holatlari ramzi, uning o’z ichki qiyinchiliklarini yengib, haq yo’lini topishi, sayohat va mashaqqatlari orqali inson ruhiyatini o’zi o’rganishi va shu bilan yuksalib borishi talqin etilgan. Navoiyning umri oxirlab qolganida butun umr davomida to’plagan bilim va donishmandliklari qayd etilgan nodir asar. Navoiy o’z buyukligi siri bilan bo’lishgan ko’rsatma sifatida qabul qilish ham mumkin. Qisqa talqinini yozganim bilan asar yirik va har bir bo’lim chuqur mushohadaga undaydi sizni, shuning uchun to’liq o’qib chiqishni tavsiya qilaman. “Haq vujudi dengiz mayjlarini yuzaga keltiradi. Mayj naqshidan dengizga ne ziyon yetadi? Dengiz, xoh u mavjli boisin, xoh mayjsiz, o'zidagi suv bilan dengiz sanaladi. Suvsiz mayj hosil bo'lmaydi. Mavjning boru yo'qligi dengizga bog'liqdir”. Millatimizning Semurg’ini bir bor yodga solib, biror asaridan o’qib qo’ying bugun, balki aynan shu misralar sizning ham xotirangizda qolar. Credits: Rauf Nabiyev

“Jadidlar. Turkistonga maktublar” multimedia ko‘rgazmasi

Bugun sizlarga zamonaviy, dunyoviy, asosan, o'zbek tilida sifatli kontent yaratadigan turli xil soha egalarining foydali telegram kanallarini tavsiya qilamiz. @stratfocusca - Xalqaro munosabatlar bo’yicha o’zbek tilidagi #1 kanal @nota_bene1 - shunchaki yaxshi kanal @blogdilshoda - Xalqaro va O'zbekistondagi grantlarni yutmoqchilar uchun maxsus kanal @engengeng888 - eng zo'r ma'lumotlar - hammasi faqat obunachilar uchun @Azizbekh17mem - Ijtimoiy, siyosiy muammolar kulgu orqali olib chiqiladi @Economics_ITE - Iqtisod va marketingga oid ma'lumotlar, fikrlar hamda sohaga aloqador boʻlmagan qiziq ma’lumotlar @sharqshunos_tarixchi - Tarix | Siyosat | Madaniyat. Yaponiyadan Ispaniyagacha. Sharq xalqalari boʻyicha ilmiy ommabop resurslar yig‘indisi @Uzbekchilik17 - Asosan kayfiyatni ko‘taruvchi kontent @bilimdon_zakovatchi - Yangi faktlar, savollar, zakovat haqida va xullas ideal kanal @legal_mind — sarkazm, yumor va xalq tushunadigan tilda huquqiy fikrlar @economist_martin - iqtisodiyot, siyosat, jamiyat hamda hayotimizdagi oʻzgarishlar haqida @santuagaraoflibrary - falsafaning bugungi kunga evrilishi va uning kelajakka ta'siri xususida @jadidlar - Jadidlar xotirasini tiklash, yetuk namoyondalari ijodi va faoliyatini yetkazish yoʻlida ochilgan sahifa @xoshimovuz - Hayotimizda boʻlayotgan voqea-hodisalar yuzasidan kuzatuvlar, tahlillar, huquqiy sharhlar @korinmas_qol - ijtimoiy-iqtisodiy mavzularda tahlil hamda AQSHdagi ta’lim va hayot haqida @therealniyozov - siyosat maydoni shaxsiy qarash va tahlillarda @ZakovArt - tasviriy sanʼat: rassomlar va kartinalar @jahon_statistikalar – statistikalar, raqamlar va faktlar olami

Xalqaro munosabatlarga oid o’zbek tilidagi axborot-tahliliy kanal: Strategic Focus: Central Asia Bu kanalda hozirgi kunda sodir bo’layotgan eng muhim siyosiy voqealar batafsil yozib boriladi. Eng asosiysi siz tushunishingiz uchun sodda va oddiy tilda. Siyosatchilar va barcha qiziquvchilar uchun mo’ljallangan tahliliy kanal. Kanalga a’zo bo’lish: @StratFocusCA

Fayzulla Xo’jayevning eslashicha, 1908-yilda Abduvohid Burhonov maktabida imtihonlar ota-onalar, ulamolar va shahar fozillari oldida tantanali tarzda o’tkaziladi. Bu imtihonga Buxoroning turli toifalariga mansub boshqa odamlar ham kelishadi va imtihon qizg’in bahslarga sabab bo’ladi. Mulla Ikrom boshchiligidagi bir guruh yangi maktabni foydali, davlatga ham, musulmonchilikka ham zarari yo’q deb topadilar. Mulla Abduroziq boshchiligidagi ikkinchi guruh esa, aksincha maktabni zararli va musulmonchilikka to’g’ri kelmaslikda ayblashadi. Aynan shu voqeadan so’ng Buxoro jadidlari ikki toifaga - jadidlar va qadimchilarga bo’lingan. Ha, azizlar, hamma narsa maktabdan boshlanadi. @jadidlar

Ismoil G’aspirali bir paytlar yangi usul maktablarini joriy qilib, bolalarni oson o’qitish tizimiga o’tkazayotgan ma’rifatparvarlarga qarshilik qilgan mutaassiblarga achchiq so’zlarni aytgan ekan: “Hozirgi zamonda butun dunyo fan va ma’rifat qozonida qaynagan bir vaqtda millatni johil, hunarsiz, maorifsiz qoldirib, uni ham bundan battar barbod qilishni istaysizmi? Ey riyokorlar! Shariat, shariat deb hukmdorlarni aldaganingiz yetmaydimi? ...Faraz qilaylik, usuli savtiya, o’qishni osonlashtirish, yozuvni bilmoq va hisob xarom bo’lsin... O’g’il bolalarni qizlardek kiyintirib, oldingizda, majlislarda raqs o’ynatmoq, qiz hisoblab tizzalarga o’tkizmoq va... gunoh hisoblamay, qaysi oyat va hadis bilan uni tasdiq qilib, odatga joriy qildingiz?” “Tarjimon” 17-son 1910. @jadidlar

Choʻlponning yangi kitobi nashr etildi Asarning arabiy imlodagi qoʻlyozma varianti Davlat adabiyot muzeyi fondidan topilgan. Batafsil: https://oyina.uz/uz/posts/25886 Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Facebook | YouTube | X

Тарихда кўп воқеаларни рақамлар, воқеалар хронологияси ва интерпретация орқали ўрганамиз. Аммо ўша воқея атрофидаги эмоцияларини мухрлаш учун фақат бадий асарларга мурожаат қилиш мумкин. Туркистон мустақиллиги учун бўлган ҳаракатлар туйғулари жадидлар меросида етарлича ифодаланган. Айниқса Абдулҳамид Чўлпон бу борада чинаккам ота. Шу меросни мусиқага солсак, нега у рок ёки метал бўлиши мумкин эмас. Аксинча бадийлаштирилган тарих айнан павер метал орқали қулоқларимизга етиб бориши керак. Анвар Пошо хотирасига бағишлаб ёзилган Балжувон марсияси шу жанрни ўзбек тилидаги безакларидан бири бўлади https://youtu.be/O2Kp5DV9HhI?si=vVevDCCWs3yfWY_j @Rockistan

Baljuvon marsiyasini sun’iy intellekt orqali qo’shiq qilishibdi. Olov! Eshitbermasak juda bir uyatli ish qilgan bo’lamiz! https://www.youtube.com/watch?v=O2Kp5DV9HhI&ab_channel=AlimoffLive

31-avgust - Qatag'on qurbonlari xotirasini yod etish kuni

Bugun sizlarga zamonaviy, dunyoviy, (yuqori ma'lumotli qatlam) asosan o'zbek tilida sifatli kontent yaratadigan turli xil soha egalarining foydali telegram kanallarini tavsiya qilamiz. @top_scholar rasmiy va ishonchli 100%lik xalqaro va Respublikadagi grantlar kanali. @engengeng888 - eng zo'r ma'lumotlar - hammasi faqat obunachilar uchun. @jadidlar - Jadidlar xotirasini tiklash, yetuk namoyondalari ijodi va faoliyatini yetkazish yoʻlida ochilgan sahifa. @Azizbekh17mem - Ijtimoiy, siyosiy muammolar kulgu orqali olib chiqiladi. @Economics_ITE - Iqtisod va marketingga oid ma'lumotlar, fikrlar hamda sohaga aloqador boʻlmagan qiziq ma’lumotlar.. @sharqshunos_tarixchi - Tarix | Siyosat | Madaniyat. Yaponiyadan Ispaniyagacha. Sharq xalqalari boʻyicha ilmiy ommabop resurslar yig‘indisi @ZakovArt - tasviriy sanʼat: rassomlar va kartinalar. @Uzbekchilik17 - Asosan kayfiyatni ko‘taruvchi kontent. @bilimdon_zakovatchi - Yangi Faktlar , Savollar , Zakovat haqida va xullas ideal kanal :) @legal_mind — sarkazm, yumor va xalq tushunadigan tilda huquqiy fikrlar:) @Bookerberg — kitoblar, kinolar va seriallar haqida @bobilkinoteatri - Kino! Kino! Kino! @nota_bene1 - shunchaki yaxshi kanal :)

Bugun sizlarga zamonaviy, dunyoviy, (yuqori ma'lumotli qatlam) asosan o'zbek tilida sifatli kontent yaratadigan turli xil soha egalarining foydali telegram kanallarini tavsiya qilamiz. @top_scholar rasmiy va ishonchli 100%lik xalqaro va Respublikadagi grantlar kanali. @engengeng888 - eng zo'r ma'lumotlar - hammasi faqat obunachilar uchun. @jadidlar - Jadidlar xotirasini tiklash, yetuk namoyondalari ijodi va faoliyatini yetkazish yoʻlida ochilgan sahifa. @Azizbekh17mem - Ijtimoiy, siyosiy muammolar kulgu orqali olib chiqiladi. @Economics_ITE - Iqtisod va marketingga oid ma'lumotlar, fikrlar hamda sohaga aloqador boʻlmagan qiziq ma’lumotlar.. @sharqshunos_tarixchi - Tarix | Siyosat | Madaniyat. Yaponiyadan Ispaniyagacha. Sharq xalqalari boʻyicha ilmiy ommabop resurslar yig‘indisi @ZakovArt - tasviriy sanʼat: rassomlar va kartinalar. @Uzbekchilik17 - Asosan kayfiyatni ko‘taruvchi kontent. @bilimdon_zakovatchi - Yangi Faktlar , Savollar , Zakovat haqida va xullas ideal kanal :) @legal_mind — sarkazm, yumor va xalq tushunadigan tilda huquqiy fikrlar:) @Bookerberg — kitoblar, kinolar va seriallar haqida @bobilkinoteatri - Kino! Kino! Kino! @nota_bene1 - shunchaki yaxshi kanal :)

Хоразм вилояти, Урганч шахри туннелида чиройли расмлар чизгувчи "Жадид қизи" номи остида ижод қилгувчи қиз пайдо бўлибди. Деворларда Анна Герман, Х.Девонов суратлари тасвирланибди. Хоразм юртида кўплаб марифатпарварлар ўтган. Уларнинг сурати ҳам тез орада пайдо бўлади деб умид қиламиз.

Video: “Jadidlar. Turkistonga maktublar” nomli multimedia koʻrgazmasi ochildi Maxsus koʻrgazma uchun 1400 kv/metrdan ortiq maydonga ega alohida joy ajratilgan. Unda bir nechta boʻlimlar mavjud boʻlib, arxiv materiallari yordamida tashrif buyuruvchilarga uch tildagi tasviriy va ovoz qurilmalari taqdim etiladi. Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Facebook | X | Instagram

Toshkent Food Mall savdo markazida Jadidlarga atalga galogramma ochilishi bo’lib o’tdi. Bu yerda Turkistonda faoliyat yuritgan jadidlar, faoliyati, hayotidagi muhim nuqtalar, arxiv ma’lumotlar va suratlar bilan tanishishingiz mumkin. Katta mehnat yotilgani bilinib turibdi, professional yondashilgan. Albatta tashrif buyuringlar, vaqtingizga achinmaysiz. Ertadan kirish pulli bo’lar ekan.

Vasiliy Verishaginning “G’alaba namoyishi” nomli kartinasi. Oriental realizm uslubida. Majmua Buxoro amiri arkini eslatib turibdi. O’ldirilgan rus askarlarini boshlarini sanab turgandek. Biznikilar hatto jangni ham o’ta primitive, qoloq olib borganligini tasvirlaganmi, bilmadim, ammo bu kartinalar to’plamiga qarash og’ir. @jadidlar

“Haq olinur, berilmas” Muallif: To’xtaqulov Dilbek

OYINA.UZ’DAN “HAYITLIK” – 66 MILLION SOʻM VA QIMMATBAHO SOVGʻALAR! 🗓Календарь Taqvimni oching! 15-iyundan 2-sentabrgacha bo‘lgan muddatni belgilang – 80 kun! Mana shu 80 kunni qanday o‘tkazish bo‘yicha bizda daromadli taklif bor: Respublika Ma’naviyat va ma’rifat markazi 15-iyun sanasidan sovrin miqdori 66 mln soʻm boʻlgan (qimmatbaho sovgʻalar ham bor) “Kitoblararo 80 kun” marafoniga start bermoqda! Marafon 4 bosqichdan iborat va har bir bosqich 20 kun davom etadi. Ishtirokchilar har bir bosqichda 2 tadan kitob o‘qishadi va yakunida onlayn sinovdan o‘tadi. Xullas, bor-yo‘g‘i 8 ta kitobni o‘qib, katta pul mukofotlari va qimmatbaho sovg‘alar yutib olishingiz mumkin! Ha, aytgancha, yaqinlaringiz va do‘stlaringizni ham marafonga taklif qiling! Toʻliq ma'lumot va marafonda ishtirok etish uchun bot: @oyinatanlovbot Rasmiy sahifalarimiz👇 Telegram | Facebook | X | Instagram

“Muvaffaqiyatsizlikdan keyin” V.Vereshaginning Turkistonda bo'lgan davrida yaratilgan "Muvaffaqiyatdan keyin" va "Muvaffaqiyatsizlikdan keyin" rasmlari rassomning urush mavzusiga bag'ishlangan birinchi asarlari edi. Ular 1869 yilda Sankt-Peterburgda Turkiston turkumiga mansub rasmlar ko‘rgazmasida namoyish etilgan. Ushbu kartinalar Turkistondagi urush (1867–1869) taassurotlari ostida yaratilgan. Harbiylarning kundalik hayotiga xos bo‘lgan manzaralar, rus askarining sigaret trubasini yoqib, mag‘lub bo‘lgan dushmanlariga bosiqlik bilan qarashi – talqinining haqqoniyligi, o'lim odatiy hodisaga aylanganligini, urush dahshatlarini ko’rsatib beradi. "Muvaffaqiyatsizlikdan keyin" rasmi sodda va ifodali. Qal’a devorida, oldingi planda, yaqinda bo‘lgan jangda buxoroliklar halok bo‘lganini ko’rish mumkin. Ularning yonida rus askarlari xotirjam turishib, o'z ishlari haqida gaplashmoqdalar. Ushbu kartinada rassom odamlarning o'limga mutlaqo befarqligi, urush natijasida paydo bo'lgan inson qalbining shafqatsizligini qoralashga harakat qilgan. @jadidlar

Barcha kanallarga bir vaqtning oʻzida obuna boʻlish uchun ushbu koʻk yozuvni ustiga bosing!