ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

#мағлыўмат 📜 АШАМАЙЛЫ Қоңырат арысының Шүллик топарына киретуғын қәўим-руў. Ашамайлы 13 руўдан қуралған. 19- әсирдиң орталарында ашамайлы қәўиминде 790 дай хожалық болған. Олардан көзге көринип, ел басқарған - Әўез, Мергенбай, Жақсылық, Досым, Сексенбай, Елгелди, Төремурат, Ораз, Шерим деген бийлери болған.            ҚОҢЫРАТ                    |           АШАМАЙЛЫ               | Шоңтуқым Шоратуқым Бийтуқым Байтуқым Батыртуқым Базартуқым Қаратуқым ----------- ШОҢТУҚЫМНАН           | Қарахожа. Қабасан. Жалаңаяқ. Сақыў. Бесқойлы. ------- ШОРАТУҚЫМНАН          | БЕСБАЛА-Сары-Қара- Абыз- Паңқара. -------- БИЙТУҚЫМНАН            | БӘКЕ- Үшбас- Хожаназар-Сүйиндик- Төлес. БЕКПОЛАТ- Табасар- Бабасар- Жабасар. --------- БАЙТУҚЫМНАН             | ЖАПАР. --------- БАТЫРТУҚЫМНАН                | ЯҚЫПША. ---------- БАЗАРТУҚЫМНАН                | БҮЙИРЛИ. ---------- ҚАРАТУҚЫМНАН              | ҚУРАМА-Намаз-Анақ-Кишибай-Бекенбай-Жаманқара. ✍ Мағлыўмат М. Нызановтың "ҚАРАҚАЛПАҚЛАР" китабынан алынды. Кесте 2012 жылы шыққан "ҚАРАҚАЛПАҚ" руўлар кестесинен алынды. 📝📝📝 https://t.me/ibratli_sozler

Видеоға қарап қарақалпақ нақыл-мақалларын табың . Көргизбе қураллар каналынан алынды. https://t.me/ibratli_sozler

Сен ҳәммеге бирдей жағына алмайсаң. Не қылсаңда ҳәрдайым қандайдур наразылық ямаса шикаят пенен есигине келебереди. Бендесине емес АЛЛАҒА хош келетуғын исти ислеп өз жолында дауам ет ! "Өзиңе хош келдиң" китабынан https://t.me/ibratli_sozler

ҚАЙЫРЛЫ ТАҢ ! АССАЛАУМА ƏЛЕЙКУМ ҚƏДИРИ ҚƏДДИНЕН БƏЛЕНТ ƏЗИЙЗЛЕРИМ ! Таңның өзгеше гөззаллығы кеулиңизге əжайып илхам бағышлап жақсы ислердиң басланыуына жол ашқай ! Шығажақ қуяш та елимизге тынышлық, жеримизге ырысқы, отбасымызға аманлық, денемизге ден-саулық , табысымызға берекет əкелгей ! https://t.me/ibratli_sozler

Қарақалпақ бас кийимлериниң қандай түрлери бар ? Дерек : Қарақалпақ этнографиясы. Ш. Алламуратова https://t.me/ibratli_sozler

#Мақала Барлық тараўдағы қәнигелерге газета - журналларға арналған мақалаларды жазып, таярлаўға көмеклесемиз. Төмендеги номерге хабарлассаңыз болады! 👉👉+998886551684 @Madina_Bekbawlieva

Жасы үлкенлик жол кимге тийисли?! Бир аўылда бир атадан тараған ағайин, ел ағасы жасынан асып қалған, заманлас үш азамат бар екен. Олар баслары қосылған жыйынларда, той-мерекелерде пәтия беретуғын, соңғы шешим айтылатуғын жыйынларда «Жол меники» деп таласып қала береди екен. Жасы уллысы: — Мен жасы үлкенмен — жол меники, — десе, екиншиси: — Мен сеннен жасым киши болғаным менен, сениң әкеңнен мениң әкем уллы — жол меники, — дейди. Ал үшиншиси: — Мен сизлерден жасым киши болғаным менен, жолым сизлердиң әкелериңиз бенен тең — жол меники, — деп, бир-бирине сөз бермей ерегисип қала береди екен. Бундай талас қайта-қайта қайталана берген соң, үшеўи ойласып, сол жақын жердиң бийи, дана қариясына барып: — Бизге усы жағдайға төрелик етип, туўры шешимин айтып бериң, — деп жүгинипти. Сонда қария: — Үйге келип қалған екенсизлер, «Қуўыс үйден қуры шықпа» деген. Мынау сизлерге берген сыйым болсын, — деп, жасы үлкенине — қундыз бөрик, әкесиниң жасы уллысына — гүмис белбаў, ал ең кишисине — қасқыр терисинен тигилген сап етик сыйлапты да: — Ал, енди жолларың болсын! аўызбиршиликли болың, бирликлериң жоғалмасын! — деп пәтиясын берип, үндемей үйинде қалыпты. Үш ағайинли үйден шыққан соң, өз-ара ойласып, минип келген атларын ақсақалдың босағасына байлап, өзлери қол усласып жаяў қайтыпты. Сораў❓ Қария үшеўине сыйлаған затлары арқалы олардың ҳәрқайсысына не айтқысы келди, нени түсиндирди? Үлкен жасы үлкеншилик жол кимге тийисли болды?! Үшеўи не ушын минип келген атларын қарияның босағасына байлап, жаяў кетти? Жуўабын таўып көриңлер.. Ел аўзында жүрген әңгимени ықшамлап, жумбақ қылып қурастырған: НУРЫМ ТЕБЕЙ https://t.me/ibratli_sozler

ҚАРАҚАЛПАҚ ХАЛЫҚ ЖЫРАЎЫ - ҚУРБАНБАЙ ЖЫРАЎ (ҚУРБАНБАЙ ТӘЖИБАЕВ) (1876-1958 жж.) ҲАҚҚЫНДА. Халық жыраўы, белгили көркем-өнер шеберлериниң бири, өлмейтуғын дәстанлары менен Қарақалпақ халқының даңқын кең таратқан, "Қырқ қыз" дәстанының белгили атқарыўшысы Қурбанбай Тәжибаев халқымыздың мәдений тарийхында үлкен орын тутады. Қурбанбай Тәжибаев жетик билимге ийе, көп жырларды ядында сақлаўы ҳәм творчестволық раўажландыра алыў шеберлиги жағынан айырықша талантлы жыраў болған. Ол ҳәр қайсының көлеми бир китапқа тең болған жигирмадан аслам дәстанларды, бир қанша халық қосықларын, термелерин, ертеклерин, аңызларын, нақыл-мақалларын жақсы билетуғын болған. Ядынан қосық шығарыў шеберлигине, сондай-ақ, бир қанша өз алдына атқаратуғын намаларына ийе болған. Қурбанбай Жыраўдың көркем шеберлигине байланыслы Қарақалпақ халық поэзиясы жеке өзине тән дәстанлар менен байыды ҳәм раўажланды. "Қырқ қыз" дәстаны Қурбанбай Жыраўдың атқарыўында кең көлемде, ҳәтте шет еллерде де белгили болды. Усы атақлы дәстан менен Жыраў өзиниң туўған халқының даңқын көтерди. Қурбанбай Тәжибаев 1876-жылы Қарақалпақстанның Төрткүл районының Шорахан участкасында жарлы дийхан шаңарағында туўылды. Ол жас ўақтынан баслап үлкен мийнет мектебин өтеди. Жас Қурбанбай Айтымбет деген байдың шопаны болады. Бир неше жыллар усы аўыр мийнеттиң азабын шегеди. Усы дәўирдеги шопанлардың аўыр турмысы ҳаққында XIX әсирде жасаған Қарақалпақ әдебиятының классиги Кунхожа Ибрайым улы өзиниң "Шопанлар" атлы қосығында көркем баянлап берген еди. Жас ўақытларында Қурбанбай мал бағып, шопан болып жүргенинде қосықшы шопанлардан көплеген қосықларды, жырларды, аңыз-әңгимелерди үйренип алады. Адамды сарсылдырып, зериктиретуғын аўыр мийнет, ишке толған дәртлер ерксиз жас Қурбанбайдың саз даўысын шыңғырта баслайды. Солай етип, ол қосық айтатуғын болады. Архив дереклеринен. СҮЎРЕТТЕ: Халық Жыраўы Қурбанбай Тәжибаев өзиниң қобызы менен. 1956-жылда түсирилген сүўрет. https://t.me/ibratli_sozler

ҚАРАҚАЛПАҚТЫ КӨП МАҚТАМА КӨЗИМШЕ «Бир халық көрдим, жүреги, Көринер қабырғасынан». (Михаил Луконин) Қарақалпақты көп мақтама көзимше,  Қармаққа тез қабатуғын балықпан.  Ҳәр кимниң бар әззи жери өзинше,  Шортанымдай аңқылдақлаў халықпан. Бул кисини көзге мақтаўдан көре,  Пайдалырақ минин таўып сөккениң.  «Қарақалпақ жақсы халық» дегенге,  Бабам шешип берип кеткен шекпенин. Жалғыз атын сойып берип қонаққа, Жаяў қалып бул халық талай тарыққан.  Соны айтып, мақтайғойсаң бирақта,  Одан да зорын көрсететин халықпан. Беглиги көп йошып кетсе бу халық,  Дәстанларды қойдай дизип матаған. Ҳәмме халықты қарақалпақтан шығарып,  Өз тарийхын баслар Адам атадан... Мийнет десе жең түринген палўандай,  Арбаға таў тийе десең тийеген.  Дослық десе жулдыз таўып алғандай,  Халқымның ақ көкирегин сүйемен. Жек көрсе ол, «жек керемен сени» деп,  Саған барып айтпағанша тынбайды.  Бир пул тапса, «бай деп санаң мени» деп,  Есип жумсап қуртпағанша тынбайды. Сумлық қылса сыр алдырар баладай,  Кеўилшеклик минезине күйемен.  Ал енди оның кең жазийра даладай  Азаматлық кең пейилин сүйемен. Тайын мақтап, атын минсең, – сынамас, Мен бул халықтың минезине қанықпан.  Кеўлим мениң Жәйҳүн менен сағалас,  Сәл нәрсеге йошатуғын халықпан. Жыллы сөз еситип көрмей жасында,  Өгей өскен бала кәмалға келди.  Ленин берген дәўлети бар басында,  Мақтанарлық жағы көп оның енди. Жақсы сөзге жан семирер деген бар,  Хошеметке ҳәр ким ҳәўес өзинше.  Сондадағы өтинемен, адамлар,  Қарақалпақты көп мақтамаң көзимше... Январь, 1974-жыл. Каналымызға ағза болың👇 http://t.me/ibrayim_yusupov https://t.me/ibratli_sozler