ИБРАТЛЫ СӨЗЛЕР...

Қəтержам уйықлауың бул ярым бахыт ,ярымы сау аман таңда оянбақ ... https://t.me/ibratli_sozler

--- Адамның ең жақын досты Келин болып түскен күнимниң ертеси күни үй әтирапын сыпырып тазалаў ушын сыртқа шыққанымда тауық кетектиң төбесинде жатырған ийтке көзим түсти. Қорқып кетип үйге кирип өмирлик жолдасыма ийт жатырғанлығын айттым. Ол маған досласып ал, оның аты Сыртлан, жақсы ийт үйден шыққан адамға тиймейди деди. Мен далаға шығып ийттиң қасына бардым. Сыртлан, Сыртлан деп басынан сыйпаладым. Соннан бери ол мени көрсе еркелеп, аўқат қуйыўға шыққанымда қуйрығын былғаңлатып табағының қасына барып туратуғын болды. Адамлардың да басқаларға ҳүрмет етип, сыйлаўға себеп болатын әжайып тәреплери болады. Тап сондай менде де Сыртланға аўқат қуйғанымда аўқатты бас салып жеместен, мен ишке кирип кетпестен бурын жеўди басламайтуғын әжайып әдети менен оны жақсы көретуғын едим. Мен оның усы әдетине тәсийин қалатуғын едим. Үйге киятырған адамға үргени болмаса, ҳешбирин тислемейди. Аўыл адамлары тийкарынан шарўашылық пенен шуғылланатуғын болғанлықтан көпшилик үйлерде ийт сақлайтуғын еди. Ийтлердиң ешки, малларды бағыўда, жойтылып кетсе излеў ушын үлкен көмеги тийетуғын еди. Балларымды алып төркиниме қыдырып кетип 2-3 күн болып келгенимизде алдымызға шығып бир адамдай қуўанып күтип алатуғын еди. Бүгин сәуір айының 11-сәнесинде Сыртланымызды машина урып кетти. Саат кешки 6 ларда енем екеўимиз нан жаўып атырғанымызда шүийик еткен машина даўысы еситилди. Машина даўысы менен бирге ийттиң қаңсылған даўысы да еситилди. Мен Сыртланның даўысын танығандай, Сыртлан емес пе екен деп қәўетерленип енеме айттым. Енем Сыртлан асфальтта жүрмейди деди. Бул гәпти күткендей, мен әдеўир тынышландым. Нан жаўып болдық. Үйге келип нанларды жайып болып, кешки аўқатымның қамырын жайып, кеспас аўқатты таярладым. Үйдегилерди аўқатқа шақырдым. Атам кеўилсизлеў болып дастурхан әтирапына отырды. Сыртланнан айырылдық деди. Мен бул сөзди еситип көп аўқат жеген адамдай бирден тойып қалдым. Көзимнен ерксиз аққан жасларды тоқтатыўдың илажы болмады. Ол үйимиздиң ағзасына айланып үлгерген еди. Ҳәммеси аўқатты мәжбүрлеп жегизип қойғандай болып жеди. Мен жасымды тыялмай далаға шығып кеттим. Алдын да бир жағдай болып еди. Аўылға бийтаныс машина келген сол күни Сыртланды жойтып излегенбиз. Атам Сыртланды бийтаныс машинаға салып алып кетти дегенде жылап, қапа болып едим. Бирақ, иш-ишимнен оның тири екенине ҳәм келетуғынына исендим. Сол күни оны жоқ десе де аўқатын қуйыўға шықтым. Сыртлан, Сыртлан деп қатты даўыс пенен шақырдым. Ол бирден пайда болды, белгисиз тәрептен жүгирип келди. Қуўанышым қойныма сыймай үйге кирип Сыртланның бар екенлигин айттым. Бул сапары да атын айтып шақырсам ийтим келеди деген исеним менен шақырдым. Тилекке қарсы, атам оны көмгенин айтқаны есиме түсип үмитимди үздим 😢 Келмейтуғынына исендим. Балалығымнан күшик сақлап меҳир беретуғын едим. Бирақ, үлкейген ўақытында өлип қалса қатты қыйыналып қалатуғын әдетим бар. Кимлерге ийт өлими әппайы жағдай шығар. Бирақ, мен ушын аўыр жағдай болды. Гейде инсаннан да жақын опалы дос ийт екенине исенимимиз кәмил болады. Дүньядағы ҳәмме зат инсанлардан тартып тири жәнликлерге шекем Алланики екенин, өзи берип ҳәм өзи алатуғынын түсинип турсам да енди ийтимниң жоқлығы мени қыйнап атыр. Мен белгили жазыўшы емеспен, бирақ ийтимниң өлиминен тәсирленип ишимдегини шығарып, қағазға түсиргим келди. Усы орында машиналардың жүдә тез ҳәрекетленип атырғанына наразылық билдиргим келеди. Сол жерден ийт орнына адам шығып қалғанда неше пуллы киси болар еди. Ийт деп бийпарўа қарап кетеди. Тезликти күшейткен ўақтыңызда бир үйдиң қәдирлеп, сақлап отырған перзентинен яки ийтинен айырып алыўыңызды бир ойлап көрсеңиз жақсы болар еди. Асығып баратуғын ҳаммемиздиң мәнзилимиз бир емес пе... --- ✍ Надра Жаңабаева https://t.me/ibratli_sozler

#Болжаўдан үзинди МӨНКЕ БИЙ Узын шубай тилиң болар, Шала шарпы диниң болар. Тозарсаң елим тозарсаң. Тозарыңның белгиси: Қурамалы қорғанлы үйиң болады. Айнымалы, турақсыз бийиң болады. Елге бир тийин пайдасы жоқ. Ай сайын бас қосқан жыйын болады. Ишинде қасық айналмайтуғын улың болады. Ақыл айтсаң аўырып қалатуғын қызың болады. Алдыңнан кес-кеслеп өтетуғын келиниң болады. Ишкениң сары суў болады. Берсең ийтиң ишпейди. Бирақ адам оған қумар болады. Қыйналғанда мийрими жоқ жақының болады. Ийт пышықтай ырылдасқан еркек пенен қатының болады. Жас баладан бийиң болар, Қам ылайдан үйиң болар. Ат жақсысы арбада болар, Жигит жақсысы саўдада болар. Көлдиң суўы қурып ултаны қалар, Аттың жүйриги кетип күйиги қалар. Жақсының атағы кетип азабы қалар. Уламаның руўхы кетип қәбири қалар, Сөздиң мәниси кетип самалы қалар. Сөйтип ойсыз бир ақылсыздың заманы болар. Канал силтемеси 👇👇👇👇 https://t.me/ibratli_sozler

ҲӘДДИҢЕ БАҚ... (Өзбекстан ҳәм Қарақалпақстан халық артисти Райхан САПАРОВАның туўылған күнине) Дүнья жүзлик көркем өнер күнинде, Ай оңынан туўған мақпал түнинде. Жүзи айдай бир қыз дүньяға келди, Сулыў менен Халмураттың үйинде. Бул қуўаныш сыйлап ата-анаға, Райхан деп ат қойды қыз балаға. Абаданға серик сиңли болды деп, Мың шүкир әйледи Тәңри таалаға. Ол қыз туўылған соң  бәҳәр паслында, Сәўирдиң бар сыйын алған ҳаслында. Қәдди бойы тип-тик,бар болмысына, Ҳәўеси келеди ғарры-жастың да. Шыққаннан соң артист шаңарағынан, Сахнада көп болды бала ўағынан. Бара-бара сахна шебери болды, Ел таныды адамыйлық жағынан. Келин болды артист шаңарағында, Сахна гүли болды жаслық шағында. Өмирлик жолдасы ертерек кетти, Бир ул,бир қыз перзент көрген ўағында... Перзентине болып ата ҳәм ана, Кемин билдирмеди,болды пәрмана. Бул өмирде нелер болмайды дейсең, Барлық қыйынлықты жеңди мәрдана. Қәлесе баслаўшы,қәлесе басшы, Пьесада атқарған роллери жақсы. Жүрислери қыздай,жүзлери жарқын, Ул-қыз,ақлықларға анадур ҳаслы. Ҳәддиңе бақ Райхандай болмаға, Халықтың кеўилин жаўлап алмаға. Ярым әсирден көп өмирин арнап, Саналы өмирин берген сахнаға. Мийнет етип Қарақалпақстанда, Халық артисти болды Өзбекстанға. Енди саў-саламат,жүз жастан асып, Мәртебеси шыға бергей аспанға! Гүлнара НУРЛЕПЕСОВА 15 апрель,2025 жыл. https://t.me/gulnara_nurlepesova

#билип_қойған_жақсы ҚӘУИМ БАСЛЫҒЫ хәм АҚСАҚАЛЫ - қәуимге сайлау негизинде тайынланған басшы, ол қәуим ақсақалы менен мәслахатласып қәуимди басқарған. ҚОЗАҚ - жип тоқыйтуғын станок, ол ''өрмек''деп те аталған. ҒОРЖЫН - ғалыдан нағысланып, еки жақлы қылып исленген қалта, сумка. ҚЫССАХАНЛЫҚ-көркем әдебий-тарыйхый шығармаларды шырайлы интонация менен оқыйтуғын өнер. МӘХРЕМ-ханға жәрдемши, ақылгөй. МЕХТЕР-закат хәм басқада түсимлерди қадағалаушы хәмелдар, инспектор. МУРАП-орта азияда 1917-жылға шекем суу ислерине басшылық қылған хәмелдар. МҮЛИК-жеке меншик жер. НӨКЕР-хан, әмирлердиң әскерий қызметшиси. НАЙЫП-ғәрезли үлкениң хәкими. ОРЫС ЖОЛ-пётроалександровск хәм шымбай ортасындағы жол. ОРЫС СУД-шымбай, шорахан участкаларындағы суд органы, ол судлар палатасына (Ташкент) бойсынған. ОТАУ-барлық қәдеси менен сәнли етип көтерилген үй. ОЯЗ-приставтың жергиликли халық тилиндеги атамасы. ПӨСТЕК-пахтаны қағып таярлау ушын астына төселген тери. ПРИСТАВ-участка баслығы. ПРИСТАН-кемелер тоқтайтуғын жер, порт ПУД-ауырлық өлшем бирлиги, 16 кг. САЛҒУРТ-жер салығы. САЛҒЫРТ КЕСПЕ-хийуа ханлығында хәр бир шаңарақтан 3.5 манат муғдардағы өндирилген салық. СҮРГИН-жинаятшыларға арналған ауыр мийнет фронты. ТАНАП-шылбыр, арқан. 12 танап 1 гектарға тең. ТЕНГЕ-орта азия ханлықларындағы алтын, гүмис, мыс пуллар. ҮСИР-руханыйлер пайдасына өндирилген салық. УАҚЫМ-диний мекелерге берилген, салықтан азат етилген жерлер. ФУНТ-ауырлық өлшем бирлиги 1 фунт 400 грам. ХАЛЫҚ СУДЛАРЫ-үш жыл мүддетге халық тәрепинен сайланған судялар, қазылар. ШАРЫҚ-пахтаны ийирип, жипке айналдыратуғын үскене. ШӨП ПУЛЫ-жайлаулардан пайдаланғаны ушын өндирилген салық. ЫЛАШЫҚ-гөне керегелерди қурастырып,үстинги хәм қаптал тәреплерин хәр түрли табылған тауарлар менен жауылып исленген қарақалпақлардың турақ жайы, бул турақ жайларда жарлы шаңарақлар жасаған. (Дерек: Tarixqa názer kanali.) https://t.me/ibratli_sozler

Бәрше  сораў-жуўап қатнасыўшыларына миннетдаршылығым шексиз.  Жеңимпазларды шын кеўилден қутлықлайман. 🥇🥈🥉🏆 https://t.me/ibratli_sozler

3. Оның дөретпелерин жаслығымызда көп оқығанбыз. Ол химик, физик, илимпаз, тарийхшы, художник, жазыўшы ҳәм шайыр.... Сораў: Бул уллы инсан ким? https://t.me/ibratli_sozler

2. Бул  Уллы инсан қайсы елдиң шайыры? Сораў: Бул инсанның аты ким? https://t.me/ibratli_sozler

1. Өз дәўириниң ең зор фильмлериниң бири - "Табиб" киносының жулдызы. Сораў: Бул актрисаның аты ким???