ኢንፍራኮን ሚዲያ - Infracon Media

የሰማይ ላይ ጄኔራሎች የአፍሪካ አቪዬሽን ታሪክ ሲወሳ የኢትዮጵያ አየር መንገድ (የአፍሪካ ኩራት) ስም ግንባር ቀደም ሆኖ ይነሳል፤ አየር መንገዱ ሰማያትን በመቆጣጠር ረገድ ካስመዘገበው ግዙፍ ስኬት ባሻገር፣ ዛሬ ላይ የፈጠራቸውና ያፈራቸው ባለሙያዎች ለአህጉሪቱ ብሎም ለዓለም አቀፉ የአቪዬሽን ኢንዱስትሪ የሚተርፉ ታላላቅ የብርሃን ፋኖሶች ሆነዋል፤

ከዩጋንዳ ዋና ከተማ ካምፓላ የተሰማው ትኩስ ዜና ደግሞ ይህንን የኢትዮጵያ አየር መንገድ ትሩፋትና የባለሙያዎቿን የላቀ ደረጃ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ያረጋገጠ ድንቅ ታሪክ ሆኖ ተመዝግቧል፤

የዩጋንዳ ብሔራዊ አየር መንገድ የረጅም ጊዜ የዕድገት ስትራቴጂውን ለማሳካትና ዓለም አቀፍ ተደራሽነቱን ለማስፋፋት ከግዙፉ የአሜሪካው ቦይንግ (Boeing) ኩባንያ ጋር በ1 ቢሊዮን ዶላር ወጪ 10 አዳዲስ አውሮፕላኖችን ለመግዛት ታሪካዊ ውል ተፈራርሟል፤ ይህንን በፕሬዚዳንት ዩዌሪ ሙሴቪኒ ፊት የተፈረመውን ግዙፍ ሜጋ ፕሮጀክት ለየት የሚያደርገውና ልብን በሃሴት የሚሞላው ግንባር ቀደም ክስተት የቢሊዮን ዶላሩን የስምምነት ሰነድ የተፈራረሙት ሁለቱም ወገኖች የኢትዮጵያ ምድር ያፈራቻቸው ድንቅ ልጆች መሆናቸው ነው፤ በአንድ በኩል—የዩጋንዳን አየር መንገድ በመወከል በዋና ሥራ አስፈጻሚነት (CEO) ማህተሙን ያረፉት፣ የአፍሪካ አቪዬሽን ስም አባት፣ አንጋፋውና ስመ-ጥሩው ባለሙያ አቶ ግርማ ዋቄ ናቸው፤ በሌላ በኩል ደግሞ—ግዙፉን የቦይንግ ኩባንያን በመወከል፣ የአፍሪካ ሽያጭ ኃላፊና ምክትል ፕሬዚዳንት ሆነው ስምምነቱን በፊርማቸው ያረጋገጡት አቶ አንበሴ ይትባረክ ናቸው፤ ይህ ድንቅ ትዕይንት በካምፓላ ቤተመንግሥት ውስጥ ሲከወን፣ ሁለት ኢትዮጵያውያን በአህጉሪቱ ትልቅ የኢኮኖሚና የመሠረተ-ልማት ውሳኔ ላይ ፊት ለፊት ተቀምጠው የሰማዩን ዕጣ ፈንታ ሲቀይሩ ማየት “አቪዬሽን በአፍሪካ ምድር የኢትዮጵያውያን የቤት ሥራ ነው” የሚያሰኝ ሕያው ምስክር ነው፤

አቶ ግርማ ዋቄ ከዚህ ቀደም የኢትዮጵያ አየር መንገድን በከፍተኛ ስኬት መርተው ለዛሬው ታላቅነቱ መሠረት የጣሉ፣ በመቀጠልም የሩዋንዳ አየር መንገድን (RwandAir) ከመሠረቱ አንስተው ያዋቀሩና አሁን ደግሞ የዩጋንዳን ሰማይ ለማቅናት የተጠሩ የአቪዬሽን “ጄኔራል” ናቸው፤

በአንጻሩ ደግሞ በአቪዬሽን ምህንድስናና ንግድ የዓለም ማማ ላይ የወጡት አቶ አንበሴ ይትባረክ፣ በዓለማችን ትልቁ የአውሮፕላን አምራች ተቋም ውስጥ የአፍሪካን ገበያ የመምራት ብቃታቸው የኢትዮጵያውያንን ጥልቅ ዕውቀትና ዓለም አቀፍ ተደራሽነት ያሳያል፤ ይህ ስኬት የባለሙያዎቹ ብቻ ሳይሆን፣ በአጠቃላይ የኢትዮጵያ አየር መንገድ (Ethiopian Airlines) ያስመዘገበው ዘመን ተሻጋሪ ትሩፋት ውጤት ነው። አየር መንገዳችን ዛሬ ላይ የራሱን የውስጥ ዕድገት በማረጋገጥ ብቻ አልተወሰነም፤ በአሁኑ ወቅት በአፍሪካ ትልቁንና ዘመናዊውን አውሮፕላን ማረፊያ (Mega Airport) ለመገንባት በከፍተኛ ሒደት ላይ የሚገኝ ሲሆን፣ ከአህጉሪቱ በርካታ አየር መንገዶች (እንደ ማላዊ፣ ቶጎ፣ ዛምቢያ እና ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ) ጋር በስትራቴጂካዊ ሽርክና (Partnership) በመሥራት የአፍሪካን ሰማይ በጋራ እያቀና ይገኛል፤

የአቪዬሽን አካዳሚውም ቢሆን በየዓመቱ በሺዎች የሚቆጠሩ አፍሪካውያን አብራሪዎችን፣ መሐንዲሶችንና የበረራ አስተናጋጆችን በማፍራት የአህጉሪቱ ብቸኛ የዕውቀት ማዕከል ሆኗል፤ በአጠቃላይ፣ ይህ በዩጋንዳ አየር መንገድና በቦይንግ ኩባንያ መካከል የተደረገው ታሪካዊ ስምምነት፣ የነገውን የአፍሪካ መሠረተ-ልማትና የትራንስፖርት ትስስር ዛሬ ላይ ቆሞ የሚያሳይ ብሩህ ኮምፓስ ነው፤ አቶ ግርማ ዋቄና አቶ አንበሴ ይትባረክ በካምፓላ ምድር ላይ የተጋሩት ያ ታሪካዊ የፊርማ ቅጽበት፣ የኢትዮጵያ የምህንድስና እና የአመራር ጥበብ ለአፍሪካ ዕድገት ምን ያህል ወሳኝና የጀርባ አጥንት መሆኑን ያረጋገጠ ድንቅ የጥበብ ማማ ነው፤ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ትሩፋትና የልጆቿ ዕውቀት ከድንበር አልፎ ለአህጉሪቱ መትረፉ፣ ነገ የተሻለችና የተሳሰረች አፍሪካን ለመገንባት ለምናደርገው ጉዞ ትልቅ ተስፋንና ኩራትን የሚሰጥ ሕያው የታሪክ ምዕራፍ ነው!

ከዳዬ እስከ መጆ፦ የተስፋው አስፋልት እና የርቀቱ መጋጠሚያ

♦️ ተፈጥሮ ለሲዳማ እና ለኦሮሚያ ምድር ያደለችው አረንጓዴ ልብስ የዓይን ማረፊያ ነው። የቡናው መዓዛ ከእርጥብ አፈሩ ሽታ ጋር ተደባልቆ ነፋሱ ሲያወዛውዘው፣ አካባቢው በራሱ ተስፋ የሚዘምር ይመስላል። ሆኖም ግን፣ ይህንን የተፈጥሮ በረከት ለዓመታት አግቶ የያዘ አንድ ትልቅ ምሥጢር ነበረ—የመንገድ መጓደል፤

ቀደም ባሉት ዓመታት ከዳዬ ተነስተው ወደ መጆ ወይም ገረጃ ለመጓዝ የሚነሱ እግረኞችም ሆኑ አሽከርካሪዎች ጉዟቸው "የሲኦል ያህል" ረጅም እንደነበር አይዘነጉትም፤

የዓመታት ድካም፣ የጭቃውና የአቧራው ጋጋታ፣ አራት ሰዓት ሙሉ የሚፈጅ አድካሚ ወዘወዛ... በተለይ ነፍሰ ጡር እናቶችና የታመሙ አረጋውያንን ይዞ በዚያ መንገድ መጓዝ ሌላ መከራ ነበር። በለመለመው ምድር ላይ የሚመረተው ቡና እና እንሰት፣ እንዲሁም ከመሬቱ በታች የሚገኘው ማዕድን ወደ ገበያ ለመድረስ መንገዱን "ማማጥ" ነበረበት።

ዛሬ ግን ያ ታሪክ እየተቀየረ ነው!

አሁን በዳዬ-ግርጃ-መልካደስታ እና በመለያ-መጆ መስመር ላይ ስታልፍ የሚሰማህ ድምፅ የልማት ድምፅ ነው፤ የቻይናው ቲሲጁ ግዙፍ ማሽነሪዎች ምድሩን ሲቆፍሩና ሲያስተካክሉ፣ የስታዲያ አማካሪዎች ደግሞ መንገዱ ልክ እንደ መስመር ቀጥ እንዲልና ጥራቱን እንዲጠብቅ ሌት ተቀን ሲከታተሉ ይታያሉ፤ ይሄ መንገድ ተራ አስፋልት አይደለም፤ በሁለቱ ክልሎች መካከል የሚዘረጋ የፍቅር፣ የንግድ እና የትስስር ድልድይ እንጂ፤

መንገዱ ገና ሳይጠናቀቅ (በ63 ነጥብ 4 በመቶ ደረጃ ላይ እያለ እንኳን) በአካባቢው ላይ አዲስ ተስፋ መፈንጠቅ ጀምሯል። ያ የናፈቀን የ4 ሰዓት አሰልቺ መንገድ፣ ነገ ወደ 1 ሰዓት አጭር የደስታ ጉዞ ሊቀየር ጥቂት እርምጃዎች ብቻ ቀርተውታል፤ መንገዱ በገጠር 10 ሜትር፣ በከተማ ደግሞ 21 ሜትር ስፋት ይዞ ሲዘረጋ፣ ከዳር እስከ ዳር ያሉ ከተሞችም አብረው እየሰፉና እየተዋቡ መምጣታቸው አልቀረም፤

የኢትዮጵያ መንግሥት ያፈሰሰው ከ1.5 ቢሊዮን ብር በላይ በጀት፣ ዛሬ በገበሬው ፊት ላይ ፈገግታ፣ በነጋዴው ልብ ውስጥ ደግሞ መተማመንን እየዘራ ይገኛል። ነገ ይሄ አስፋልት ሙሉ በሙሉ ተነጥፎ ሲያበቃ፣ ዳዬ እና መጆ በአካል ብቻ ሳይሆን በኢኮኖሚም ፍጹም ይዋሃዳሉ፤

ቡናው በሰዓቱ ይደርሳል፣ ማዕድኑ በፍጥነት ይጓጓዛል፣ ታማሚውም ያለ እንግልት ህክምና ያገኛል። ይህ መንገድ የታሪክ መለወጫ፣ የተስፋ መስመር ነው!

ኮንትራክተሩን እንታደገው፤ ዘርፉን ማዳን ማለት አገርን ማዳን ነው የኮንስትራክሽን ዘርፉ የአገራችን ኢኮኖሚ የደም ስር ነው። መንገዶች፣ ድልድዮች፣ ግድቦች፣ የመስኖ ፕሮጀክቶች፣ ትምህርት ቤቶች፣ ሆስፒታሎችና ሌሎች የልማት ሥራዎች የሚፈጸሙት በኮንትራክተሮች ትከሻ ላይ ነው። ሆኖም ዛሬ ይህንን ዘርፍ የተሸከሙ ብዙ የአገር ውስጥ ኮንትራክተሮች በከፋ ችግር ውስጥ ይገኛሉ። ይህ ችግር የአንድ ወይም የሁለት ድርጅቶች ጉዳይ አይደለም። የአንድ ኮንትራክተር ውድቀት ማለት የመቶዎች ወይም የሺዎች ሠራተኞች የሥራ ዕድል መጥፋት፣ የንዑስ ተቋራጮች መጎዳት፣ የአቅራቢዎች ገበያ መቀዛቀዝ እና በመጨረሻም የአገሪቱ ኢኮኖሚ መዳከም ማለት ነው። ችግሩ ከየት መጣ? በርካታ ኮንትራክተሮች በውስጣዊ እና በውጫዊ ምክንያቶች ተጎድተዋል። የፋይናንስ አስተዳደር ድክመቶች በአንድ በኩል ቢኖሩም፣ ከዚያ የበለጠ ዘርፉን ያዳከሙት ከቁጥጥር ውጪ የሆኑ የዋጋ ንረቶች፣ የዋጋ ማሻሻያ አለመፈቀድ፣ የፕሮጀክት መጓተት እና ፍትሃዊ ያልሆነ የሥራ እድል አሰጣጥ ናቸው። በተለይም ሥራዎች በብቃት፣ በልምድና በግልጽ ውድድር ሳይሆን በትውውቅ፣ በዝምድና እና በጥቅም ተጋሪነት የሚሰጡ ከሆነ ጤናማ ውድድር ይጠፋል። ብቃት ያላቸው ድርጅቶች ከገበያ ይወገዳሉ፤ ዘርፉም በረጅም ጊዜ ይዳከማል። እድገት ወይስ ውድቀት? ዛሬ በኮንስትራክሽን ዘርፉ አሳሳቢ ክስተት እየታየ ነው። በአንድ ወቅት በሀገሪቱ የልማት ታሪክ ውስጥ ከፍተኛ አሻራ ያሳረፉ፣ ሺዎችን ያስተዳድሩ እና ትልልቅ ፕሮጀክቶችን ያከናወኑ ታዋቂ ድርጅቶች ዛሬ ታሪክ ሆነው ቀርተዋል። በተቃራኒው ግን ትናንት ድረስ የማይታወቁ አዳዲስ ድርጅቶች በፍጥነት እያደጉ ይታያሉ። አዳዲስ ድርጅቶች መፈጠራቸው በራሱ ጥሩ ነገር ነው፤ ነገር ግን ነባር ድርጅቶች እየወደቁ አዳዲሶች ብቻ እየተኩ ከሆነ ይህ እድገት ሳይሆን የዘርፉ ውድቀት ነው። እውነተኛ እድገት ማለት ነባር ድርጅቶች ተጠናክረው ከአዳዲስ ድርጅቶች ጋር በጋራ ሲያድጉ እንጂ የነበሩት እየጠፉ ሌሎች በቦታቸው ሲተኩ አይደለም። ኮንትራክተሮች ከአገር ጎን ቆመዋል አገራችን በተለያዩ ፈተናዎች ውስጥ በነበረችባቸው ዓመታት ኮንትራክተሮች ያላቸውን ብቻ ሳይሆን የሌላቸውን ጭምር በማቅረብ ከአገር ጎን ቆመዋል። በከባድ የኢኮኖሚ ችግሮች መካከል አገርን በአፉ ቀን ወቅት ከጎኗ ቆመዋል፣ ዜጎችን ቀጥረዋል፣ ለመንግስት ግብር ከፍለዋል፣ ለልማት የራሳቸውን ድርሻ ተወጥተዋል። ዛሬ ግን ብዙዎቹ በህልውና አደጋ ውስጥ ናቸው። ጥሪ ለመንግስት እና ለሚመለከታቸው አካላት መንግስት እና የሚመለከታቸው ተቋማት የኮንስትራክሽን ዘርፉን እንደ ተራ የንግድ ዘርፍ ሳይሆን እንደ ሀገራዊ የልማት ምሰሶ ሊመለከቱት ይገባል። የጨረታ ሥርዓቱ ፍትሃዊ እና ግልጽ መሆን አለበት። ሥራ የሚሰጠው በብቃትና በልምድ እንጂ በትውውቅ እና በዝምድና ሊሆን አይገባም። የዋጋ ማሻሻያ ሥርዓት በተግባር ሊተገበር ይገባል። በችግር ውስጥ ያሉ ኮንትራክተሮች ተጨማሪ ጫና ከመፍጠር ይልቅ የማገገሚያ ድጋፍ ሊያገኙ ይገባል። እንደ ማጠቃለያ ዛሬ የሚፈለገው ኮንትራክተሩን መውቀስ ወይም ችግሩን በእርሱ ላይ መጫን አይደለም። የሚፈለገው ዘርፉን ከውድቀት ማዳን፣ ፍትሃዊ የንግድ አካባቢ መፍጠር እና ኮንትራክተሮች እንደገና በአገሪቱ ልማት ውስጥ የሚገባቸውን ሚና እንዲጫወቱ ማስቻል ነው። ኮንትራክተሩን ማዳን የአንድ ዘርፍ ጉዳይ ብቻ አይደለም፤ የአገር ኢኮኖሚን፣ የሥራ ዕድልን እና የልማት ቀጣይነትን ማዳን ነው። በቀጣይ የግብር አዋጁና ኮንትራክተሩን ለማየት እሞክራለሁ። ዘለቀ ረዲ (ፒኤችዲ)

የለገዳዲ ግድብ (Legedadi Dam) የለገዳዲ ግድብ በኢትዮጵያ ኦሮሚያ ክልል ውስጥ የሚገኝ፣ ከአዲስ አበባ በስተሰሜን ምስራቅ በግምት 30 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኝ ትልቅ የኮንክሪት እና የድንጋይ ድልድል (rockfill) ግድብ ነው። ከ1960 እስከ 1963 ዓ.ም (እ.ኤ.አ ከ1967 እስከ 1971) የተገነባውና በአፄ ኃይለ ሥላሴ የተመረቀው ይህ ግድብ፣ የውሃ ማጣሪያ ጣቢያው ለአዲስ አበባ ከተማ የመጠጥ ውሃ አቅርቦት ከፍተኛውን ድርሻ ይሸፍናል።

ዋና ዋና መረጃዎች እና ዝርዝር መግለጫዎች፦

የተጠናቀቀበት ዓመት፦ 1963 ዓ.ም (1971 እ.ኤ.አ) • ከፍታ፦ 44 ሜትር • ውሃ የማጠራቀም አቅም፦ 44 ሚሊዮን ኪዩቢክ ሜትር ዲዛይን ያደረገው፦ ጆርጆ ፒዬትራንጄሊ (Giorgio Pietrangeli) • አገልግሎት፦ የመጠጥ ውሃ አቅርቦት እና ማጣራት

ውሃው በቧንቧ መስመር ወደ ከተማዋ ከመላኩ በፊት ቅድመ-ክሎሪኔሽን (pre-chlorination)፣ ደለል ማስቀመጥ (sedimentation) እና ማጣራት (filtration) ያካተተ ጥብቅ የንፅህና አጠባበቅ ሂደትን ያልፋል። ከቅርብ ዓመታት ወዲህ በደለል መከማቸት እና በኤሌክትሮ-ሜካኒካል እርጅና ምክንያት ግድቡን መልሶ የማቋቋም እና የዕድሳት ሥራዎችን ማከናወን አስፈልጓል።

የኢንዱስትሪ ፕላስቲክ አብዮት የነገው ዓለም ማምረቻ ማዕቀፍ ሆኗል === በዘመናዊው የማምረቻና የምህንድስና ዓለም ውስጥ ፕላስቲክ ከቀላል የቤት ውስጥ ቁሶች አልፎ የከባድ ኢንዱስትሪዎች የጀርባ አጥንት መሆን ከጀመረ ሰነባብቷል። የኢንዴክስ ቦክስ (IndexBox) ይፋ ያደረገው አዲስ የገበያ ጥናት ደግሞ የኢንዱስትሪ ፕላስቲክ ገበያ እስከ እ.ኤ.አ 2035 ድረስ ከዚህ ቀደም አይቶት በማያውቀው ፍጥነት ወደ አዲስ ከፍታ እንደሚወጣ ያበስራል።

ይህ ዕድገት ተራ ፍላጎት ሳይሆን፣ የዓለማችንን የፋብሪካዎች አሠራር፣ የቁሳቁስ አጠቃቀምና የምህንድስና ፍልስፍና ሙሉ በሙሉ የሚቀይር አዲስ የኢንዱስትሪ አብዮት መገለጫ ነው።

ለዚህ ታላቅ የገበያ መነቃቃት በዋነኝነት እንደ ትልቅ ሞተር ሆኖ እየሠራ ያለው በአውቶሞቢልና በትራንስፖርት ዘርፍ የመጣው የ"ክብደት መቀነስ" (Lightweighting) ስትራቴጂ ነው። የዛሬው ዓለም የመኪና አምራቾች ከተሽከርካሪዎች ላይ የሚወጣውን የበካይ ጋዝ ልቀትን ለመቀነስና የነዳጅ ቆጣቢነትን ለማሳደግ ከባድ ብረታ ብረቶችን በጠንካራ ነገር ግን ቀላል በሆኑ የኢንዱስትሪ ፕላስቲኮች እየተኩት ይገኛሉ። ይህ አቀራረብ መኪናዎች ሳይከብዱ ነገር ግን እጅግ ጠንካራና ዘመናዊ ሆነው እንዲመረቱ በር ከፍቷል። ሌላኛውና የፕላስቲክን ገበያ ሰማይ እያስነካው ያለው ማዕበል ደግሞ የኤሌክትሪክ ተሽከርካሪዎች (EV) በከፍተኛ ፍጥነት መስፋፋት ነው። የኤሌክትሪክ መኪናዎች በውስጣቸው የሚይዟቸው ግዙፍ ባትሪዎች በራሳቸው ከባድ በመሆናቸው፣ አምራቾች የአጠቃላይ መኪናውን ክብደት ለማመጣጠን ሲሉ ወደ ፕላስቲክ ቴክኖሎጂ በስፋት እንዲያዘነብሉ አስገድዷቸዋል።

ከዚህም በላይ የኢንዱስትሪ ፕላስቲኮች የኤሌክትሪክ ኃይልና ሙቀትን የመቋቋም (Insulation) ከፍተኛ ብቃት ስላላቸው፣ ለባትሪዎች መያዣና ለውስጣዊ የኤሌክትሮኒክስ መዋቅሮች ፍጹም ተመራጭ ቁስ ሆነዋል።

የኢንዱስትሪ ፕላስቲክ ጥማት በአውቶሞቢል ዘርፍ ብቻ የተገደበ አይደለም፤ በኮንስትራክሽንና በመሠረተ-ልማት ግንባታዎች ላይም የራሱን አሻራ እያረፈ ይገኛል። ዛሬ ላይ የሚመረቱ ዘመናዊ ፕላስቲኮች ዝገትን የሚቋቋሙ፣ ለረጅም ዘመን የሚያገለግሉና ለአያያዝ ምቹ በመሆናቸው በህንጻዎች ግንባታ፣ በውሃና ጋዝ ቧንቧዎች ዝርጋታ እንዲሁም በዘመናዊ የዲዛይን ስራዎች ላይ ባህላዊውን ብረትና ሲሚንቶ እየተፎካከሩት ነው። ይህ ሁኔታ የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪውን ቅልጥፍናና የጥገና ወጪን በእጅጉ እየቀነሰው ይገኛል። ከዚህ በተጨማሪ የኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎችና የቤት ውስጥ መገልገያዎች በየቀኑ መዘመናቸው ለዚህ የገበያ ዕድገት ተጨማሪ ጉልበት ሆኗል። ስማርት ስልኮች፣ ኮምፒውተሮችና የተለያዩ ዲጂታል መሣሪያዎች ይበልጥ ስስ፣ ቀላልና ውብ ሆነው እንዲሠሩ የላቀ ጥራት ያላቸው የኢንጂነሪንግ ፕላስቲኮች (Engineering Plastics) ሚና ከፍተኛ ነው። ማይክሮ-ቺፖችንና ውስብስብ የወረዳ ሰሌዳዎችን ከተፅዕኖ ለመጠበቅ የፕላስቲክ ጥበብ የማይተካ ሚና እየተጫወተ ይገኛል። የገበያ ትንታኔው በግልጽ እንደሚያሳየው፣ የዚህ የኢንዱስትሪ ፕላስቲክ ፍላጎት በከፍተኛ ደረጃ እየተመራ ያለው በእስያ-ፓስፊክ ቀጠና፣ በተለይም በቻይና እና በሕንድ ነው። እነዚህ አገራት የዓለማችን ትልቁ የማምረቻ ማዕከል ከመሆናቸውም በላይ፣ የውስጥ መሠረተ-ልማታቸውንና የከተማ ለውጣቸውን ለማገዝ ከፍተኛ መጠን ያለው የፕላስቲክ ጥሬ ዕቃ ወደ አገራቸው ያስገባሉ። የአውሮፓና የሰሜን አሜሪካ ገበያዎችም በበኩላቸው ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ደረጃ ባላቸው ልዩ ፕላስቲኮች አቅርቦት ላይ የበላይነታቸውን ይዘው ቀጥለዋል። ሆኖም ግን ይህ የገበያ ዕድገት ያለ ፈተና የመጣ አይደለም፤ የአካባቢ ጥበቃና የዘላቂነት (Sustainability) ጉዳይ የኢንዱስትሪው ትልቅ የቤት ሥራ ነው። ባህላዊ ፕላስቲኮች በአፈርና በውሃ ላይ የሚያመጡትን ብክለት ለመቀነስ አሁን ላይ ትላልቅ ኩባንያዎች ፊታቸውን ወደ "ባዮ-ፕላስቲክ" (Bio-plastics) እና መልሶ ጥቅም ላይ ወደሚውሉ (Recycled) ምርቶች እያዞሩ ነው። እስከ 2035 ባለው ጉዞ ውስጥ ለአካባቢ ጥበቃ ምቹ የሆኑና በቀላሉ የሚበሰብሱ የፕላስቲክ ዓይነቶች የገበያውን ትልቅ ድርሻ እንደሚቆጣጠሩ ይጠበቃል።

በቴክኖሎጂው ረገድ ደግሞ የ3ዲ ሕትመት (3D Printing) ቴክኖሎጂ መስፋፋት ለኢንዱስትሪ ፕላስቲክ አዲስ የፈጠራ በር ከፍቷል። አምራቾች ውስብስብ የሆኑ የማሽነሪ መለዋወጫዎችንና የሕክምና መሣሪያዎችን በጥራትና በፍጥነት ለማምረት የፕላስቲክ ክሮችን (Filaments) በስፋት እየተጠቀሙበት ነው። ይህ የፈጠራ ጥምረት የቁሳቁስ ብክነትን ከመቀነሱም በላይ፣ ብጁ የሆኑ (Customized) ምርቶችን በዝቅተኛ ወጪ ለማምረት አስችሏል።

ይህንን ዓለም አቀፍ የገበያ አዝማሚያ ስንመለከት፣ መሠረተ-ልማትና ማኑፋክቸሪንግ ወደፊት በምን ዓይነት የቁሳቁስ ጥበብ ላይ እንደሚመሰረቱ ትልቅ ማሳያ ነው። እንደ እኛ ያሉ በማደግ ላይ ያሉ አገራትም ወደፊት ወደ ከባድ ማምረቻና የቴክኖሎጂ ሽግግር በሚያደርጉት ጉዞ፣ እንዲህ ያሉ ዘመናዊና ቀላል የቁሳቁስ ስልቶችን መረዳትና ከወዲሁ ከኢንዱስትሪ ፖሊሲዎቻቸው ጋር ማጣጣም ይኖርባቸዋል። የወደፊቱ ግንባታ ፈጣን፣ ቀላልና ብልህ መሆን የሚችለው በእንዲህ ያሉ የቁሳቁስ ሳይንስ (Materials Science) ውጤቶች ሲታገዝ ብቻ ነው።

በአጠቃላይ፣ የኢንዴክስ ቦክስ መረጃ የ2035ቱን የኢንዱስትሪ መልክ ዛሬ ላይ ቆሞ የሚያሳይ ብሩህ מצለማ (ኮምፓስ) ነው። ክብደትን የመቀነስ ስልትና የኤሌክትሪክ ኃይል ሽግግር የዓለምን የኢኮኖሚ ሚዛን እየቀየሩት ባለበት በዚህ ዘመን፣ የኢንዱስትሪ ፕላስቲክ የነገውን ዓለም ውበትና ጥንካሬ ለመቅረጽ ግንባር ቀደሙን ስፍራ ይዟል። ቴክኖሎጂና ዘላቂነት ተቀናጅተው የሚፈጥሩት ይህ አዲስ የገበያ መስመር፣ ለዓለም አቀፉ ማኑፋክቸሪንግ አዲስና ስኬታማ የዕድገት አድማስን የጠቆመ ድንቅ የጥበብ ማማ ነው!

የመሠረተ-ልማት ቀጣይነት፦ የስማርት (ብልህ) ድልድይ ዝርዝር አካላት በግንባታውና በምህንድስናው ዓለም ድልድዮች ከጥንት ጀምሮ ወንዞችንና ሸለቆዎችን የሚያገናኙ፣ ሰዎችንና ዕቃዎችን የሚያሻግሩ የኮንክሪትና የብረት ውጤቶች ናቸው። ነገር ግን ዛሬ ላይ የዲጂታል ቴክኖሎጂና የኢንተርኔት ኦፍ ቲንግስ (IoT - ዕቃዎችን በኢንተርኔት የማገናኘት ጥበብ) ዕድገት መሠረተ-ልማትን ወደ አዲስ ምዕራፍ አሸጋግሮታል። "ስማርት ድልድይ" (Smart Bridge) ተራ የኮንክሪት ክምችት አይደለም፤ የራሱ "የነርቭ ሥርዓት" ያለው፣ የሚሰማው፣ የሚያስብና መረጃዎችን በቅጽበት የሚያስተላልፍ የዘመናዊ ምህንድስና ተአምር እንጂ! የአንድን ስማርት ድልድይ ውስጣዊ መዋቅርና ዝርዝር አካላት (Anatomy) ስንመረምር፣ ማሽነሪዎችና መሠረተ-ልማት ወደፊት እንዴት እንደሚጓዙ ትልቅ ትምህርት እናገኛለን።

ላ ቫሌ ቬርቴ፦ የኮንክሪትና የተፈጥሮ ፍጹም ጋብቻ በፈረንሳይ ምድር! ◂▸ የከተሞች መስፋፋትና ዘመናዊነት ሲነሳ ሁልጊዜም ወደ አእምሯችን የሚመጣው ምስል ግራጫማ የኮንክሪት ህንጻዎች፣ ሰፊ የአስፋልት መንገዶችና የተፈጥሮ መራቆት ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ዛሬ ሰኔ 5 ቀን 2026 በዓለም አቀፉ የዲዛይን መጽሔት ዲዚን (Dezeen) ላይ የወጣው ትኩስ ዜና፣ ይህንን ባህላዊ አስተሳሰብ ፍጹም የሚቀይር አዲስ የስነ-ህንጻ ተአምር ይፋ አድርጓል፤

ዝነኛው የኔዘርላንድስ የስነ-ህንጻ ተቋም ኤምቪአርዲቪ (MVRDV)፣ በፈረንሳይ ቦርዶ ከተማ ውስጥ "ላ ቫሌ ቬርቴ" (አረንጓዴው ሸለቆ) የተሰኘውንና ተፈጥሮን ከዘመናዊ የከተማ አኗኗር ጋር ያዋሃደ ታላቅ ፕሮጀክት በይፋ አጠናቆ አስመርቋል፤

ይህ አዲስ መንደር ስሙ እንደሚያመለክተው ልክ እንደ አንድ ለምለም አረንጓዴ ሸለቆ ተደርጎ ነው የተነደፈው፤ የህንጻዎቹ አቀማመጥና ቅርፅ ከሩቅ ሲታዩ በተፈጥሮ የተሰሩ ጋራዎችንና ሸለቆዎችን የሚመስሉ ሲሆን፣ በደረጃማ መልክ (Terraced) የተገነቡት በረንዳዎችና ጣራዎች ደግሞ ሙሉ በሙሉ በተለያዩ አረንጓዴ ዕፅዋት፣ ዛፎችና አበቦች የተሸፈኑ ናቸው፤ ይህ ንድፍ ኮንክሪትና ብረታ ብረትን ከተፈጥሮ ውበት ጋር በማጣመር፣ ለአይን የሚማርክና ለሰው ልጅ የመኖሪያ ምህዳር ምቹ የሆነ አዲስ የከተማ ገጽታን ፈጥሯል፤ የ"ላ ቫሌ ቬርቴ" ዋነኛ ስኬት የመኖሪያ ቤቶችን፣ የንግድ ማዕከላትንና የሕዝብ መናፈሻዎችን በአንድ ላይ አቀናጅቶ መያዙ ነው፤

ፕሮጀክቱ በመቶዎች የሚቆጠሩ ሰዎችን ማስተናገድ የሚችሉ ዘመናዊ አፓርታማዎችን የያዘ ቢሆንም፣ እያንዳንዱ ነዋሪ ግን ከተፈጥሮ ጋር በቀጥታ የሚገናኝበት የራሱ አረንጓዴ በረንዳ አለው፤

ይህ አቀራረብ ከተማን ሳያጣብቡና ወደ ጎን ሳያስፋፉ፣ ወደ ላይ በሚወጡ ስነ-ምህዳራዊ (Ecological) ህንጻዎች አማካኝነት የሕዝብን የመኖሪያ ፍላጎት በከፍተኛ ጥራት መፍታት እንደሚቻል ያሳየ ድንቅ ምሳሌ ሆኗል፤ በአሁኑ ወቅት ዓለማችን በአየር ንብረት ለውጥና በሙቀት መጨመር እየተፈተነች ባለችበት በዚህ ዘመን፣ ይህ ፕሮጀክት ትልቅ መፍትሔ ይዞ ብቅ ብሏል፤ በህንጻዎቹ ላይ የተተከሉት በሺዎች የሚቆጠሩ ዕፅዋት የከተማዋን ሙቀት ከመቀነስና አየርን ከመበከል ባሻገር፣ ለአካባቢው ወፎችና ጠቃሚ ነፍሳት አዲስ የተፈጥሮ መጠለያ (Biodiversity) ፈጥረዋል፤ ህንጻዎቹ የዝናብ ውሃን መልሰው ጥቅም ላይ የሚያውሉበትና የፀሐይ ብርሃንን በአግባቡ በመጠቀም የኃይል ፍጆታን የሚቀንሱበት ዘመናዊ አረንጓዴ ቴክኖሎጂ ተገጥሞላቸዋል፤

ይህንን ታላቅ የምህንድስና እና ዲዛይን ውጤት ስንመለከት፣ መሠረተ-ልማትና ስነ-ህንጻ የአንድን ከተማ ነዋሪዎች የአኗኗር ዘይቤና የጤና ሁኔታ እንዴት እንደሚቀይሩ በተጨባጭ እንረዳለን፤ ነዋሪዎች ከቤት ወጥተው ረጅም ርቀት ሳይጓዙ፣ በህንጻዎቻቸው መካከል በተዘረጉት ውብ የእግረኛ መንገዶችና መናፈሻዎች ላይ ዘና ማለት፣ ብስክሌት መንዳትና ማኅበራዊ መስተጋብራቸውን ማጠናከር ይችላሉ፤ ይህ የአኗኗር ዘይቤ የሰዎችን የሥራ ጫናና ውጥረት በመቀነስ፣ ደስተኛና ጤናማ ማኅበረሰብ ለመገንባት ትልቅ ሚና ይጫወታል፤ ለእኛም እንደ አዲስ አበባ ባሉ ፈጣን የኮሪደር ልማትና የከተማ ለውጥ ውስጥ ባሉ ከተሞች ለሚገኙ ባለሙያዎች፣ ይህ የኤምቪአርዲቪ (MVRDV) ሥራ ትልቅ መነሳሳትንና ትምህርትን የሚሰጥ ነው፤ ከተማን ማዘመን ማለት አሮጌውን በኮንክሪት ጫካ መተካት ብቻ ሳይሆን፣ አረንጓዴ ስፍራዎችንና ዘመናዊ አርክቴክቸርን አጣጥሞ መጓዝ መሆኑን በተግባር ያሳያል። በእኛም አገር አሁን ላይ እየተሰሩ ያሉ የሕዝብ መናፈሻዎችና የአረንጓዴ ልማት ስራዎች፣ ከተማችንን ወደዚህ ዓለም አቀፍ ደረጃ ለማሸጋገር ምን ያህል ወሳኝ መሠረቶች እንደሆኑ ማሳያ ነው፤ በአጠቃላይ፣ "ላ ቫሌ ቬርቴ" የነገውን ዓለም የከተማ ፕላንና የስነ-ህንጻ ጥበብ ዛሬ ላይ ቆሞ የሚያሳይ ሕያው መሳሪያ (ኮምፓስ) ነው፤ ቴክኖሎጂና ምህንድስና ከተፈጥሮ ጋር ሳይጋጩ፣ ይልቁንም እርስ በርስ እየተደጋገፉ የሰው ልጅን ሕይወት እንዴት ማቅናት እንደሚችሉ ይህ የቦርዶ ከተማ አዲሱ አረንጓዴ መንደር ትልቅ ምስክር ነው፤ የኮንክሪትና የተፈጥሮ ፍጹም ጋብቻ ውጤት የሆነው ይህ ፕሮጀክት፣ ለወደፊቱ የዓለማችን ከተሞች ግንባታ አዲስና ብሩህ መንገድን የጠቆመ ድንቅ የጥበብ ማማ ነው! #MVRDV #LaValleeVerte #GreenArchitecture #UrbanDevelopment #SustainableDesign #Bordeaux #ArchitectureNews)

የማይመለሰው ትናንት እና የኮንስትራክሽን ዘርፉ የዋጋ አዙሪት ◂▸◂▸ ‘Menzies’ ተብሎ በሚጠራ የንግድ አማካሪና አካውንታንሲ ተቋም ውስጥ የሚሠሩት ፍሬዲ ኻላስቺ “The construction sector is still pricing for a world that no longer exists” በሚል ርዕስ በዩናይትድ ኪንግደም በሚገኝ Construction News በተባለ ድረ ገጽ ላይ ባወጡት መጣጥፍ፦ ዓለም ተቀይራለች፤ እኛ ግን አሁንም ትናንት ውስጥ ነን ይላሉ፤

በተለይ በኮንስትራክሽኑና በህንፃ ግንባታው ዘርፍ የሚታየው የዋጋ ትመና እና የገበያ ስሌት፣ ድሮ ቀርቶ በታሪክ ማህደር ውስጥ ለተቀበረ ዓለም ዋጋ የመተመን ያህል የራቀ መሆኑን ባለሙያው ይተነትናሉ፤

የቁሳቁስ ዋጋ መናር፣ የዕቃ አቅርቦት ሰንሰለት መቆራረጥ፣ የጉልበት ዋጋ መጨመር እና አጠቃላይ የኢኮኖሚው አለመረጋጋት የዕለቱ ሃቅ ሆኖ ሳለ፣ የኮንስትራክሽን ባለሙያዎችና ተቋራጮች አሁንም ድረስ ፕሮጀክቶችን የሚገምቱትና ጨረታዎችን የሚሞሉት ያ አሮጌውና የተረጋጋው ዓለም ዛሬም ያለ ይመስል በድፍረት ነው።

ይህ “የሌለ ዓለምን” ተስፋ የማድረግ አባዜ ደግሞ ዘርፉን ወደ አደገኛ ክስረት እና ወደማይወጡበት ማጥ ውስጥ እየከተተው ይገኛል፤

የጉዳዩ ማጠንጠኛ የሚጀምረው ካለማወቅ ሳይሆን ካለመቀበል ግትርነት ነው። ዛሬ ላይ ቆመን የትናንቱን ዋጋ ናፍቆት ማውራት ሜዳ ላይ የፈሰሰ ውሃን እንደማንሳት ያህል ከንቱ ነው። ዓለም አቀፉ የኮንስትራክሽን ገበያም ሆነ የሀገራችን የግንባታ ኢንዱስትሪ የዋጋ ንረትን እንደ መደበኛ የአኗኗር ዘይቤ ከተቀበለው ቆይቷል፤ ነገር ግን በጨረታ ወቅት የሚቀመጡ የግምት ዋጋዎች (Estimates) አሁንም ያንን የድሮውን “ውብ ዘመን” የሚያስታውሱ ናቸው። ውጤቱ ምን ሆነ ታዲያ? ውል ተፈርሞ ግንባታው እንደተጀመረ፣ እውነታው ፊቱን ያገጭባል። ብረትና ሲሚንቶ ሜዳ ላይ የሚነግሩት ዋጋ እና በሰነድ ላይ የሰፈረው ቁጥር ሰማይና ምድር ሆኖ ሲገኝ፣ ፕሮጀክቶች መሀል መንገድ ላይ ይቆማሉ፤ ተቋራጮችም ዕዳ ውስጥ ተዘፍቀው ወደ ክስረት አፋፍ ያመራሉ፤

የዚህ አዙሪት ዋነኛው መነሻ የባለሙያዎቹና የሥራ ተቋራጮቹ የስትራቴጂ ለውጥ ለማድረግ ያላቸው ዳተኝነት ነው። የአሠራር አውዱ (Business model) መለወጥ እንዳለበት እያወቁ፣ አሁንም በድሮው መንገድ ለመጓዝ መሞከር ራስን ከጥፋት አያድንም። አዲሱ ዓለም ጨካኝ ነው፤ ተለዋዋጭና የማይገመት ነው፤

በዚህ አዲስ ዓለም ውስጥ ለመኖር ደግሞ ተለዋዋጭነትን (Agility) እና አደጋን አስቀድሞ የመከላከል ስልትን (Risk Management) የዋጋ አወሳሰን ቀመር ውስጥ ማስገባት ግድ ይላል። የዛሬው ዓለም የግንባታ ዕቃዎች ዋጋ በየሳምንቱ፣ ጭራሽ በየቀኑ የሚዋዥቅበት በመሆኑ፣ “የዛሬ አምስት ዓመት እንዲህ ነበረ” የሚል የዋጋ ስሌት ይዞ ወደ ጨረታ መግባት ራስን ወደ ገደል እንደመግፋት ይቆጠራል፤ በአንፃሩ ግን፣ ዘርፉን የሚመሩት አንጋፋ ተቋማትና አንዳንድ የግንባታ ባለቤቶች ይህንን እውነታ አውቀው መዋቅራዊ ለውጥ ከማድረግ ይልቅ፣ ነገሮች በራሳቸው ጊዜ ይስተካከላሉ የሚል የውሸት ተስፋ ሰንቀው ቁጭ ብለዋል፤ የትናንቱን ዓለም ዋጋ ይዞ ዛሬ ላይ ተአምር ለመፍጠር መሞከር የባዶነት ምልክት ነው። የኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ህያውነቱን ጠብቆ መቀጠል ካለበት፣ በመጀመሪያ ደረጃ ከትናንት ትዝታ መላቀቅና ዛሬ ላይ ካለው አስገዳጅ የገበያ እውነታ ጋር መጋፈጥ አለበት። ስሌቶች፣ ኮንትራቶች እና አጠቃላይ የዋጋ ትመናዎች አዲሱንና እውነተኛውን ዓለም ያገናዘቡ መሆን ይኖርባቸዋል፤

ባጠቃላይ፣ የሌለ ዓለምን ተስፋ እያደረጉ የዋጋ ቀመር ማውጣት የግንባታ ዘርፉን ብቻ ሳይሆን አገራዊ ኢኮኖሚውንም ጭምር ዋጋ የሚያስከፍል ታላቅ ስህተት ነው። ካለፈው ስህተት ተምሮ፣ ለውጡን አምኖ ተቀብሎ በአዲሱ ዓለም ህግና ደንብ መጫወት የህልውና ጉዳይ ነው። ትናንት አልፏል፣ ዛሬ ግን የራሱ የሆነ አዲስ ፈተና ይዞ መጥቷል፤ የኮንስትራክሽኑ ዘርፍ ይህንን ሀቅ ተረድቶ ራሱን ካላደሰ፣ የነገው መዳረሻው ሙሉ በሙሉ መፈራረስና ጨለማ መሆኑ አይቀሬ ነው።

የምህንድስና ተአምር! በግንባታውና በመሠረተ-ልማቱ ዓለም የቻይናን የምህንድስና ጥበብና ፍጥነት የሚስተካከል ያለ አይመስልም፤ በቅርቡ የወጣ ዓለም አቀፍ ዜና እንደሚያሳየው፣ ቻይና በምህንድስናው ዘርፍ ሌላ አዲስ የዓለም ክብረ-ወሰን አስመዝግባለች፤ በደቡብ ምዕራብ ቻይና በምትገኘውና በተራራማ መልክዓ-ምድሯ በሚታወቀው ጉይዥው ግዛት ላይ እየተገነባ ያለው Nanpanjiang Bridge፣ በዓለማችን ረጅሙ የቅስት ድልድይ (World's largest span half-through arch bridge) የመሆን ታሪካዊ ምዕራፍን በትላንትናው ዕለት አሳክቷል፤ ለሁለት የተከፈሉት ግዙፍ የብረት ቅስቶች በከፍተኛ ጥንቃቄ ተንቀሳቅሰው በሰማይ ላይ ልክ እንደ ቀስተ-ደመና በትክክል እርስ በርስ የተገጣጠሙበት ቅጽበት መላውን የምህንድስና ዓለም ጉድ አሰኝቷል፤ ይህ ድልድይ ተራ ግንባታ አይደለም፤ የተፈጥሮን አስቸጋሪ መልክዓ-ምድር በሰው ልጅ ዕውቀት የማሸነፍ ጥበብ እንጂ! የድልድዩ ዋናው ቅስት ብቻውን 416 ሜትር ርዝማኔ ያለው ሲሆን፣ አጠቃላይ የድልድዩ ርዝመት ደግሞ 915 ሜትር ይደርሳል፤ ይህንን ግዙፍ ድልድይ በተራራማና ጥልቅ ሸለቆ ባለበት አስቸጋሪ ቦታ ላይ፣ ያውም በከፍተኛ ንፋስና የአየር ንብረት ተጽዕኖ ውስጥ ሆኖ ሚሊሜትር ሳይሳቱ በሰማይ ላይ በትክክል ማገናኘት እጅግ አስገራሚ የምህንድስና ብቃት የሚጠይቅ ነው፤ ግንባታው ሙሉ በሙሉ ተጠናቆ ለአገልግሎት ሲበቃ፣ በአካባቢው ያለውን የትራንስፖርት ትስስር ፍጹም በማቀላጠፍ ለቀጣናው የኢኮኖሚ ዕድገት አዲስ የጀርባ አጥንት እንደሚሆን ይጠበቃል፤ ይህንን ታላቅ ፕሮጀክት ስንመለከት፣ መሠረተ-ልማትና ከባድ ማሽነሪዎች የአንድን አገር የወደፊት ዕጣ ፈንታ እንዴት እንደሚቀይሩ በተጨባጭ እንረዳለን።

አረንጓዴው ወርቅና የአስፋልቱ ትንሳኤ፤ የጊንጪ-ሽኩቴ መንገድ ትረካ

  ◂▸◂▸ የምዕራብ ሸዋ ምድር ሁልጊዜም ለጋስ ናት። ማለዳ ላይ የጭልሞ ደን ሲነቃ የዝግባና የኮሶ ዛፎች ቅጠሎች በጭጋግ ተከናንበው ይታያሉ፤ ከዚያ ጥቅጥቅ ካለ ደን ስር ደግሞ የደንዲ እና የጀልዱ አርሶ አደሮች ማሳ ላይ የደረሰው ስንዴ፣ ጤፉና ገብሱ በነፋስ እየተወዛወዘ ለምድሪቱ የተለየ ውበት ያጎናጽፋታል፤ ይሁንና ይህ የተፈጥሮ በረከትና ለምለም ምድር ለአመታት አንድ ትልቅ ጎደሎ ነበረባት—መንገድ። አርሶ አደሩ ያመረተውን ሰብል ወደ ማዕከላዊ ገበያ ለማውጣት፣ ነፍሰ ጡር እናቶች ወደ ጤና ጣቢያ ለመድረስ፣ አልፎ ተርፎም ያንን አስደናቂ የጭልሞ ደን ለመጎብኘት የሚመጡ እንግዶች የጭቃና የኮረኮንች ስቃይ የግድ ሊያልፉት የሚገባ ፈተና ነበር። ዛሬ ግን ያ ታሪክ እየተቀየረ፣ የምድሪቱ የልማት ትንሳኤ እየታወጀ ነው።

የቀለሙና የላቡ ጥምረት

ከጊንጪ ተነስቶ እስከ ሽኩቴ የሚዘልቀው 62 ነጥብ 2 ኪሎሜትር የአስፋልት ኮንክሪት መንገድ ግንባታ አሁን ላይ የመጨረሻው ምዕራፍ ላይ ደርሷል። የወቅቱ ግንቦት ወር መገባደጃ የፀሐይ ነበልባልና አልፎ አልፎ የሚጥለው ካፊያ ግንባታውን አላስተጓጎለውም። ይልቁኑም በዚህ በጀት ዓመት ስራውን ሙሉ በሙሉ አጠናቆ ለማስረከብ የሰማዩ ዝናብ ከመከፈቱ በፊት ቀሪውን ስራ ለመጠቅለል ከፍተኛ ርብርብ እየተደረገ ይገኛል። ወደ ፕሮጀክቱ ጎራ ያለ ሰው የሰማያዊና ቢጫ ሄልሜት የለበሱ መሀንዲሶችንና የጭቃና አፈር ጠረን የለበሱ ወጣቶችን ያያል። ይህንን ግዙፍ ፕሮጀክት በትጋት እያከናወነ የሚገኘው ሀገር በቀሉ "ገምሹ በየነ ጠቅላላ የሥራ ተቋራጭ" ሲሆን፣ የሥራው ጥራትና ቁጥጥር ደግሞ በ"ፎርትረስ ኢንጂነሪንግ ኮንሰልታንትስ" እና በአሶሼትስ ማህበር ጥምረት አማካኝነት በንቃት እየተመራ ይገኛል። የመንግስትና የሀገር በቀል አቅም ጥምረት በምድር ላይ ያለውን ትልቅ ለውጥ እያሳየ ነው። እስካሁን ባለው መረጃ መሰረት፣ የዚህ ግዙፍ መንገድ አጠቃላይ ግንባታ 88 በመቶ ደርሷል። ከ62 ኪሎሜትሩ ውስጥ 59 ኪሎ ሜትር የሚሆነው የአፈር ቆረጣና ሙሌት፣ የውሃ ማፍሰሻና የፉካ ስራዎች፣ እንዲሁም የመንገዱ ንጣፍ (ሰብቤዝና ቤዝኮርስ) ተጠናቋል። ይበልጥ ደስ የሚለው ደግሞ 58 ኪሎ ሜትር የሚሆነው ክፍል ጥቁር ካባ (አስፋልት) ለብሶ ለትራፊክ ምቹ መሆኑ ነው።

የአንድ ቢሊዮን ብር ህያው ዋጋ

የኢትዮጵያ መንግስት ለዚህ ፕሮጀክት የመደበው 1 ቢሊዮን 150 ሚሊዮን ብር በቁጥር ትልቅ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን እውነተኛ ዋጋው የሚለካው በገንዘብ ሳይሆን በመንገዱ ስፋትና በሚፈጥረው ማህበራዊ እፎይታ ነው፤ መንገዱ በከተማ ሲያልፍ እስከ 18 ሜትር፣ በቀበሌ 14.2 ሜትር፣ በገጠር ደግሞ 10 ሜትር ስፋት እንዲኖረው ተደርጎ በደረጃ እየተገነባ ነው። ይህ ሰፊ መንገድ ቀድሞ ይወስድ የነበረውን የጉዞ ሰዓት በግማሽ ያሳጥረዋል፤

ይህ አስፋልት ሲጠናቀቅ የደንዲ እና የጀልዱ ወረዳዎች፣ የጎጆ እና የሽኩቴ ከተሞች እንዲሁም በርካታ ገጠሬ ቀበሌዎች በአንድ የልማት ሰንሰለት ይተሳሰራሉ። አሁን የአካባቢው አርሶ አደሮች ምርታቸውን በጭቃ ላይ እያጓጓዙ የመበላሸት ስጋት አይኖርባቸውም። የመኪና ጥሩንባ ድምፅ ከማሳቸው አጠገብ ይሰማል፤ ሰብላቸው በቀጥታ ወደ አዲስ አበባና ወደ ማዕከላዊ ገበያ ይፈሳል። የጭልሞ ደንም ለአገር ውስጥና ለውጭ ሀገር ጎብኚዎች በሩን በሰፊው ይከፍታል። ቀጣዩ ምዕራፍ... የጊንጪ-ሽኩቴ ሎት 1 መንገድ ፍጻሜው ሲቃረብ፣ ልማት ልማትን እንደሚወልድ ማሳያ የሆነው ሌላኛው የምስራች ተሰምቷል። የዚህ መንገድ ቀጣይ ክፍል የሆነውና 63 ነጥብ 2 ኪሎ ሜትር የሚሸፍነው የ"ሽኩቴ - ጩሉጤ" የመንገድ ግንባታ ወደ ስራ ለማስገባት የቅድመ ዝግጅት ስራዎች መጀመራቸው ተረጋግጧል። አስፋልቱ ወደ ፊት እየተዘረጋ፣ አቧራውና ጭቃው እየቀረ፣ የምዕራብ ሸዋ ህዝብ አዲስ የብልጽግና ታሪክ እየጻፈ ነው። የጊንጪ-ሽኩቴ መንገድ የድንጋይና የአስፋልት ክምችት ብቻ አይደለም፤ የአካባቢው ማህበረሰብ የተስፋ፣ የኢኮኖሚና የትስስር ህያው የደም ስር እንጂ!

በዓለማችን ላይ የአየር ንብረት ለውጥና የአካባቢ ብክለት የኮንስትራክሽን ኢንዱስትሪውን አዳዲስ አማራጮችን እንዲፈልግ እያስገደዱት ባሉበት በዚህ ዘመን፣ ተፈጥሮ ሌላ አስደናቂ የምሥራች ይዛ ብቅ ብላለች። ዘላቂና አረንጓዴ የህንፃ ግንባታ ቁሳቁሶችን ለማምረት ሌት ተቀን የሚተጉ ተመራማሪዎች፣ በአሁኑ ወቅት የካክተስ (የቁልቋል) ተረፈ ምርትን ወደ ዝቅተኛ ወጪ የሕንፃ ግንባታ ግብዓትነት መለወጥ የሚያስችል አዲስ የቴክኖሎጂ ብልሃት ማግኘታቸውን "Earth.com" ይፋ አድርጓል።

ይህንን አዲስ የተፈጥሮ ስጦታና የምህንድስና ውህደት በዚህ መልክ እንደሚከተለው እንቃኘዋለን፦ የቁልቋል ምስጢርና የአረንጓዴው ግንባታ አብዮት 🌵🏗️

 ቁልቋል በአብዛኛው በደረቅና ውኃ አልባ በሆኑ አካባቢዎች፣ ያለምንም እንክብካቤ በራሱ ተፈጥሯዊ ጥንካሬ የሚበቅል ተክል ነው። ሳይንቲስቶች አሁን የደረሱበት ግኝት የሚያሳየው፣ ይህ ተክል ጥቅም ላይ ውሎ የሚጣለው ተረፈ ምርቱ (Cactus Waste) በውስጡ እጅግ ጠንካራና ተለጣጭ የሆኑ የተፈጥሮ ፋይበሮችንና ባዮ-ፖሊመሮችን የያዘ መሆኑን ነው። ይህንን ተረፈ ምርት በልዩ አሰራር በማቀነባበር ከባህላዊ የግንባታ ቁሳቁሶች ጋር ሲቀላቅሉት፣ የሚመረቱትን ጡቦችና የድንጋይ መዋቅሮች ክብደት በከፍተኛ ሁኔታ የሚቀንስ፣ ነገር ግን ጥንካሬያቸውን እጅግ የሚያሳድግ ሆኖ ተገኝቷል። ከሁሉ በላይ ደግሞ ይህ ቁሳቁስ ሙቀትና ቅዝቃዜን በራሱ የመቆጣጠር (Thermal Insulation) ከፍተኛ ብቃት ስላለው፣ በውስጡ የሚገነቡ ቤቶች ሰው ሰራሽ ማቀዝቀዣ ሳይፈልጉ የተመጣጠነ የአየር ንብረት እንዲኖራቸው ያደርጋል።

ከተራ ወጪ ቅናሽ ባለፈ፣ ባህላዊው የሲሚንቶ ማኑፋክቸሪንግ በዓለም ላይ ለሚለቀቀው የካርቦን ጋዝ ከፍተኛውን ድርሻ የሚይዝ በመሆኑ፣ ይህንን የቁልቋል ተረፈ ምርት እንደ አማራጭ ማጠናከሪያ መጠቀም የኮንስትራክሽኑን ዘርፍ የካርቦን አሻራ ወደ ዝቅተኛ ደረጃ ያወርደዋል።

የኢትዮጵያ ቁልቋልና ያልተነካው የወርቅ ማዕድን 🇪🇹✨ ታዲያ ይህ ዓለም አቀፍ ሳይንሳዊ ግኝት ወደ እኛ አገር ስንመጣ ፍጹም የተለየና የላቀ ትርጉም ይኖረዋል። ኢትዮጵያ—በተለይም ሰሜናዊው፣ ምሥራቃዊውና ደቡባዊው የሀገራችን ክፍሎች—ይህ የካክተስ ወይም የቁልቋል ዝርያ (በተለይ በሀገር ውስጥ "በለስ" የምንለውና መሰል የቁልቋል ዓይነቶች) በሰፊውና በቶን የሚቆጠር በብዛት የሚገኝባት ምድር ናት። እስካሁን ድረስ ቁልቋልን የምናውቀው ለጊዜያዊ ፍራፍሬነት፣ ለአጥር ጥበቃ ወይም በድርቅ ወቅት ለከብቶች መኖነት ብቻ ነበር። ከጥቅም ውጭ ሆኖ የሚደርቀውና የሚጣለው ተረፈ ምርቱ ግን ሜዳ ላይ ዝም ብሎ የሚበሰብስ አልያም የሚቃጠል ነበር። አሁን ግን ይህ የሳይንስ ብልሃት በሀገራችን በብዛት የሚገኘውን የቁልቋል ተረፈ ምርት ወደ ታላቅ የኢኮኖሚና የኮንስትራክሽን ዕድል መቀየር እንደምንችል ትልቅ በር ከፍቶልናል። በአሁኑ ወቅት በኢትዮጵያ ከተሞች እየታየ ያለውን ከፍተኛ የቤት እጥረትና የቤት መሥሪያ ቁሳቁስ (የሲሚንቶና የጡብ) ዋጋ መናር ለመቅረፍ፣ እንዲህ ያሉ በቀላሉ ከሀገር ውስጥ ተፈጥሮ የሚገኙ የቁልቋል ተረፈ ምርቶችን ወደ ግንባታ ማገዶነት መቀየር የሀገር በቀል መፍትሔዎች ቁንጮ ነው። ይህንን የቴክኖሎጂ ፍልስፍና የሀገር ውስጥ መሐንዲሶቻችንና የዩኒቨርሲቲ ተመራማሪዎቻችን መሬት ላይ አውርደውት በተግባር ቢተረጎም፣ በገጠሪቱና በከተማዋ ኢትዮጵያ ውስጥ እጅግ ርካሽ፣ ጠንካራና ከአየር ንብረት ጋር የሚስማሙ ውብ መኖሪያዎችን በጥቂት ወጪዎች መገንባት ይቻላል። የነገው የኢትዮጵያ ኢንፍራስትራክቸር ውበቱና ጥንካሬው የሚቀዳው ከውጭ ከሚመጣ ውድ ዕቃ ሳይሆን፣ በገዛ ምድራችን ላይ በቀላሉ በቀለው ጥቅም አጥቶ ከሚጣለው የቁልቋል ተረፈ ምርት በስተጀርባ ያለውን የተፈጥሮ ምስጢር በፈጠራና በብልሃት መግለጥ ስንችል ብቻ ነው። ፍለጋው በሲሚንቶ ማገዶዎች ውስጥ ብቻ ሳይሆን፣ በመንገድ ዳር በበቀሉት አረንጓዴ ቁልቋሎች ውስጥም ጭምር ነው። ◂▸◂▸◂▸ ኢንፍራኮን — ዘላቂና አረንጓዴ የኮንስትራክሽን ፈጠራዎችን ወደ እርስዎ ያደርሳል! #CactusWasteBuilding #SustainableMaterials #GreenConstruction #EcoFriendlyDesign #AffordableHousing #FutureOfConstruction #InfraConMedia #አረንጓዴ_ኮንስትራክሽን #የቁልቋል_ፈጠራ #ዘላቂ_ህንፃ #ኮንስትራክሽን #ኢንፍራኮን