Muhaddis.uz | Расмий канал
前往频道在 Telegram
© Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги Ҳадис илми мактаби (институти) расмий канали Ижтимоий тармоқлардаги барча расмий саҳифаларимиз: taplink.cc/muhaddisuz Саволлар учун: @Muhaddisuzadminbot
显示更多4 951
订阅者
+524 小时
-307 天
-51830 天
数据加载中...
吸引订阅者
九月 '26
九月 '26
+67
在6个频道中
八月 '26
+485
在83个频道中
Get PRO
七月 '26
+672
在104个频道中
Get PRO
六月 '26
+225
在66个频道中
Get PRO
五月 '26
+187
在20个频道中
Get PRO
四月 '26
+234
在43个频道中
Get PRO
三月 '26
+98
在20个频道中
Get PRO
二月 '26
+177
在32个频道中
Get PRO
一月 '26
+667
在25个频道中
Get PRO
十二月 '25
+217
在28个频道中
Get PRO
十一月 '25
+227
在19个频道中
Get PRO
十月 '25
+108
在21个频道中
Get PRO
九月 '25
+228
在41个频道中
Get PRO
八月 '25
+114
在26个频道中
Get PRO
七月 '25
+269
在40个频道中
Get PRO
六月 '25
+288
在151个频道中
Get PRO
五月 '25
+728
在31个频道中
Get PRO
四月 '25
+158
在25个频道中
Get PRO
三月 '25
+178
在25个频道中
Get PRO
二月 '25
+175
在42个频道中
Get PRO
一月 '25
+815
在14个频道中
Get PRO
十二月 '24
+211
在20个频道中
Get PRO
十一月 '24
+104
在13个频道中
Get PRO
十月 '24
+570
在17个频道中
Get PRO
九月 '24
+124
在23个频道中
Get PRO
八月 '24
+178
在50个频道中
Get PRO
七月 '24
+810
在55个频道中
Get PRO
六月 '24
+390
在31个频道中
Get PRO
五月 '24
+263
在40个频道中
Get PRO
四月 '24
+240
在31个频道中
Get PRO
三月 '24
+321
在33个频道中
Get PRO
二月 '24
+377
在27个频道中
Get PRO
一月 '24
+298
在36个频道中
Get PRO
十二月 '23
+213
在15个频道中
Get PRO
十一月 '23
+144
在26个频道中
Get PRO
十月 '23
+132
在22个频道中
Get PRO
九月 '23
+328
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+137
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+615
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+244
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+269
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+1 081
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+1 218
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+655
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+120
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+181
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+158
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+165
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+180
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+289
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+175
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+280
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+215
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+334
在0个频道中
Get PRO
三月 '22
+1 341
在0个频道中
Get PRO
二月 '22
+144
在0个频道中
Get PRO
一月 '22
+320
在0个频道中
Get PRO
十二月 '21
+290
在0个频道中
Get PRO
十一月 '21
+185
在0个频道中
Get PRO
十月 '21
+483
在0个频道中
Get PRO
九月 '21
+611
在0个频道中
Get PRO
八月 '21
+335
在0个频道中
Get PRO
七月 '21
+345
在0个频道中
Get PRO
六月 '21
+444
在0个频道中
Get PRO
五月 '21
+1 028
在0个频道中
Get PRO
四月 '21
+628
在0个频道中
Get PRO
三月 '21
+267
在0个频道中
Get PRO
二月 '21
+365
在0个频道中
Get PRO
一月 '21
+74
在0个频道中
Get PRO
十二月 '20
+431
在0个频道中
| 日期 | 订阅者增长 | 提及 | 频道 | |
| 09 九月 | +18 | |||
| 08 九月 | +13 | |||
| 07 九月 | +9 | |||
| 06 九月 | +7 | |||
| 05 九月 | +2 | |||
| 04 九月 | +5 | |||
| 03 九月 | +5 | |||
| 02 九月 | +5 | |||
| 01 九月 | +3 |
频道帖子
Имом Марғиноний ким бўлганлар?
✍️ У зот шайхул ислом, улуғ имом Бурҳониддин Абул Ҳасан Али ибн Абу Бакр ибн Абдул Жалил ал-Фарғоний ал-Марғинонийдир. У киши мўминлар амири, саййидимиз Абу Бакр Сиддиқ розияллоҳу анҳунинг авлодларидан ҳисобланади.
Имом Марғиноний раҳимаҳуллоҳ ҳижрий 511-йил Ражаб ойининг саккизинчи куни, душанба куни аср намозидан кейин таваллуд топганлар.
Имом Марғиноний илм-маърифат аҳли бўлган оилада вояга етдилар. Уларнинг оиласи жамиятда ҳам муносиб мавқега эга эди. Оталари ҳам, боболари ҳам у зотнинг илм талаб қилишларига катта эътибор қаратдилар. Шу боис Имом Марғиноний ёшлик чоғлариданоқ илм йўлига кириб, аввало ўз юртларида оталаридан таълим олдилар.
Она тарафдан боболари Умар ибн Ҳабибдан эса фиқҳ масалаларини жуда эрта ёшларидан ўргана бошладилар. Ҳали ёшлик даврларидаёқ фиқҳдаги ихтилофли масалаларни ўрганишга киришдилар.
🔅У зот ўз юртларидаги айрим уламолардан, жумладан, Саъид ибн Асъад ал-Марғинонийдан ҳадис эшитдилар. Боболари вафот этганидан сўнг эса Зиёд ибн Илёс Абул-Маолийдан фиқҳ ва ихтилоф илмига оид масалаларни ўргандилар.
🔗Тўлиқ: https://telegra.ph/Imom
Манбалар асосида Ҳадис илми мактаби талабаси
Нурзод Раҳимов таржима қилди.
📝Telegram | 📝Facebook |💻 Instagram | 😎Tiktok | 🎞YouTube
| 2 | Musulmon inson uchun boshqa dindagi qavmlarning ramzi (shiori) belgisi boʻlgan kiyimlarini kiyishning hukmi qanday?
📙 «Ijtimoiy odoblar» | 1 |
| 3 |  #Hidoya
📖 Имом Бурҳониддин Марғинонийнинг “Ҳидоя” асари асосида туркум дарслар
56-дарс. Хазина, рикор ва маъдан
👤 Санжар домла Бердиев
🕌 Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси
▶️ https://youtu.be/VXL0rQ3V_Ds
📝Telegram | 📝Facebook |💻 Instagram | 😎Tiktok | 🎞YouTube | 384 |
| 4 | 没有文字... | 960 |
| 5 |  #Videolar #Buxoriyga_ehtirom #Mustaqillikka_35_yil
📝 IMOM BUXORIY
Davomi YouTube da: https://youtu.be/4ddmw1cbfEM
Manba: O’zbekiston telekanali
Telegram | Facebook | Instagram | Twitter | Tiktok | YouTube | 884 |
| 6 |  +7ХАЛҚАРО СЕМИНАР ТААССУРОТЛАРИ ТАЛАБАЛАР БИЛАН УЛАШИЛДИ
Ҳадис илми мактаби талабаси Абдулазиз Усмонов 2026-йил 12–22-июль кунлари Россия Ислом институти, Ислом маданияти, илм-фан ва таълимни қўллаб-қувватлаш жамғармаси ҳамда Муҳаммад бин Зоид номидаги Гуманитар фанлар университети ҳамкорлигида "Ислом – тинчлик ва бағрикенглик дини" мавзусида IV Халқаро талабалар оромгоҳида иштирок этганди.
Талаба мазкур илмий сафар таассуротларини ўз шерикларига улашиши мақсадида тадбир ташкил қилинди.
Учрашувда у оромгоҳ доирасида ўтказилган маъруза, семинар ва давра суҳбатлари, турли мамлакатлардан келган ёшлар билан мулоқот, ислом динининг тинчликсеварлик, бағрикенглик ва ўзаро ҳурмат каби эзгу ғояларини тарғиб этишга қаратилган тадбирлар ҳақида сўзлаб берди.
Шунингдек, Абдулазиз Усмонов халқаро тажриба алмашиш, маданиятлараро мулоқот ва турли мамлакатлар ёшлари билан ўрнатилган дўстона алоқалар унда катта таассурот қолдирганини таъкидлади.
Мазкур учрашув талабаларни халқаро илм-маърифат майдонларида фаол иштирок этиш, ўз устида ишлаш ва янги тажрибаларни эгаллашга рағбатлантирди.
📝Telegram | 📝Facebook |💻 Instagram | 😎Tiktok | 🎞YouTube | 694 |
| 7 |  #Muslim_podcast
📱🗣DINIY SAVOLGA HAR KIMDAN JAVOB OLISH TO‘G‘RIMI
🎙 Ekspert: G‘ulomiddin domla Xolboyev – O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi direktori o‘rinbosari, Toshkent islom instituti oʼqituvchisi
🎞Toʼliq👉FULL HD: @Muslim_podcast_uzda koʼring!
📝 Mazkur podkast Din ishlari bo‘yicha qo‘mitaning xulosasi asosida tayyorlandi.
🥺Telegram🛍Instagram
🤪Facebook😍YouTube
🟢 MUSLIM.PODCAST.UZ GA 📲 OBUNA BO'LING ✅ VA ULASHING🗣 | 619 |
| 8 |  #Hidoya
📖 Имом Бурҳониддин Марғинонийнинг “Ҳидоя” асари асосида туркум дарслар
55-дарс. Ошир масаласи
👤 Санжар домла Бердиев
🕌 Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси
▶️ https://youtu.be/mciq3fr8Kg4
📝Telegram | 📝Facebook |💻 Instagram | 😎Tiktok | 🎞YouTube | 741 |
| 9 |  +5ҲАДИС ИЛМИ МАКТАБИДА ДАРСЛАР БОШЛАНДИ
Ҳадис илми мактабида 2026–2027 ўқув йили дарслари бошланди.
Янги ўқув йилининг илк машғулотларида талабалар ўз устозлари билан дарс жараёнига киришиб, ҳадис ва бошқа диний илмлар бўйича навбатдаги билим босқичини бошладилар.
Дарсларда талабаларнинг назарий билимларини мустаҳкамлаш, манбалар билан ишлаш кўникмаларини ривожлантириш, мустақил фикрлаш ва илмий изланишга йўналтиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Барча устоз ва талабаларимизга янги ўқув йилида муваффақият, манфаатли илм ва баракали меҳнат тилаймиз.
📝Telegram | 📝Facebook |💻 Instagram | 😎Tiktok | 🎞YouTube | 768 |
| 10 |  +5ТАЛАБАЛАР УЧУН «МУСТАҚИЛЛИК ДАРСИ» ЎТКАЗИЛДИ
Ҳадис илми мактабида талабалар учун Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган «Мустақиллик дарси» ташкил этилди.
Дарсда Ёшлар билан ишлаш, маънавият ва маърифат бўлими бошлиғи Акмал Юлдашев сўзга чиқиб, мустақилликнинг халқимиз ҳаётидаги ўрни, юртимизда ёшлар учун яратилаётган имкониятлар ҳамда Ватан тараққиётига дахлдорлик ҳисси ҳақида сўз юритди.
Шунингдек, Ўқув-услубий бўлим бошлиғи Жасур Акрамов сўзга чиқиб, мустақиллик йилларида таълим ва илм-фан соҳасида амалга оширилган ислоҳотларга тўхталди. У талабаларни берилган имкониятлардан унумли фойдаланиш, пухта билим олиш ва келажакда юрт равнақига муносиб ҳисса қўшишга чақирди.
t.me/muhaddisuz ▫️ | 802 |
| 11 |  #yangilik
🕌 ҲАДИС ИЛМИ МАКТАБИДА ЯНГИ ЎҚУВ ЙИЛИ БОШЛАНДИ
t.me/muhaddisuz ▫️ | 947 |
| 12 |  +8ҲАДИС ИЛМИ МАКТАБИДА ЯНГИ ЎҚУВ ЙИЛИ БОШЛАНДИ
Бугун Ҳадис илми мактабида 2026–2027 ўқув йили дарслари бошланиши муносабати билан очилиш маросими бўлиб ўтди.
Тадбир Ўзбекистон Республикаси Давлат мадҳияси билан бошланди. Шундан сўнг талаба Абдулқодир қори Аҳмедов томонидан Қуръони карим оятлари тиловат қилинди.
Маросимда Ҳадис илми мактаби ректори Барот домла Амонов сўзга чиқиб, мустақиллик йилларида диний-маърифий ва таълим соҳасида яратилган имкониятлар, шунингдек, мактаб жамоасининг ўтган ўқув йилида эришган ютуқларига тўхталди ҳамда талабаларга янги ўқув йилида муваффақият тилади.
Имом Бухорий жомеъ масжиди фахрий имоми, «Имом Бухорий» ордени соҳиби Маҳмуджон домла Ибодуллаев юртимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар ҳақида сўз юритиб, талабаларни илм йўлида собитқадам бўлишга чақирди ва янги қабул қилинган талабаларни табриклади. Шунингдек, яқинда ўзига топширилган юксак мукофотни ушбу муборак маскан ва мажмуада хизмат қилаётган, таълим бераётган ва илм олаётган барчанинг мукофоти деб билишини таъкидлади.
Ҳадис илмлари кафедраси ўқитувчиси Маҳмуджон Абдураҳмонов нутқ сўзлаб, талабаларни илм олишда ихлос ва жидду жаҳдли бўлишга тарғиб қилди. Шунингдек, Ҳадис илми мактаби ўқитувчиси доктор Салоҳ Исо эса манфаатли илмнинг фазилати ҳамда унга эришишда жидду жаҳднинг аҳамияти ҳақида сўз юритди.
Тадбир якунида Маҳмуджон домла Ибодуллаев дуо қилиб, Аллоҳ таолодан янги ўқув йилининг хайрли ва баракали бўлишини сўраб дуо қилди.
t.me/muhaddisuz ▫️ | 833 |
| 13 |  #muftiy_minbari
🔅 Талабага суянчиқ бўлайлик.
🎙 Шайх Нуриддин Холиқназар
t.me/muhaddisuz ✈️ | 1 200 |
| 14 | Толиби илм ва нафс (2)
Бу ботиний исённи ўрганиб, унга қарши туриладиган давр талабалик даври ҳисобланади. Чунки унинг кўз илғамас фитнасини аниқлаб, муолажа қилиш учун маълум вақт ва махсус шароит керак бўлади. Мана шу вақт ва шароит айни талабалик даври ҳисобланади. Яъни талабалик аксар оддий одамлардан ҳаёт тарзи тубдан фарқ қиладиган махсус даврдир. Бу давр қолган одамларга ўхшаб нафс зоҳирий гуноҳлардан тийиладиган эмас, балки ботиний исёнларни таниб, уни бостиришни ўрганадиган даврдир. Айтайлик, киши нафсини жиловлаб, зоҳирий гуноҳлардан тийилишни ўрганди. Энди унинг нафси одамларга аралашмай, ўзи билан ўзи овора бўлишни афзал кўриб қолади. Мана шу ҳолатда бу одамларга яқинлашиб, олдинги гуноҳларга қайтиб қолмасликни нафси хоҳлагани учун қилиши ҳам мумкин. Агар мана шундай бўладиган бўлса, у бу ишидан савоб олмайди. Чунки у бу ишни нафсига эргашиб қилмоқда. Нафсга эргашиб қилинган иш гарчи у шариатда бир бўлса ҳам, унда савоб йўқ. Савоб бўлиши учун эса шариат буюргани учун қилаётганини ният қилиши ва буни ҳеч қачон унутиб қўймаслиги лозим. Шунда қиладиган иши ихлосли ва савобга лойиқ бўлади.
Талабага дастлаб ниятини тўғрилаш нақадар муҳим иш эканлиги уқтирилади. Чунки талабанинг куни шариатда кўрсатилган ишларни қилиш билан ўтади. Лекин бундан нозик ҳолат, яъни ботиний нафс ғавғоси борки, у ҳам бўлса, бу ишларни нафси хоҳлагани учун қилмоқдами ёки шариат тақозосига кўрами?
Аллоҳнинг буйруғига хилоф қилинган ишга эса савоб берилмайди. Буни Аллоҳ таоло қуйидагича билдиради:
وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّنِ ٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ بِغَیۡرِ هُدࣰى مِّنَ ٱللَّهِۚ
Аллоҳдан бўлган ҳидоятсиз, ўз ҳавои нафсига эргашгандан кўра ҳам гумроҳроқ кимса борми?! Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас. (Қасос сураси, 50-оят). Яъни яхши ишни Аллоҳнинг шариатини олдинга қўйиб эмас, балки нафси мойиллиги сабабли қилган кимса ҳам адашгандир. Набий алайҳиссалоту вассалом марҳамат қиладилар: «Ҳавойи нафси мен олиб келган нарсага эргашмас экан, киши (комил) мўмин бўла олмайди».
Демак, нафга қарши чиқиш ҳар қандай ҳолатда унинг йўриғига юрмаслик, ишларда уни олдинга қўймаслик билан бўлар экан. Хулоса қиладиган бўлсак, талаба қолган одамларга ўхшаб зоҳирий гуноҳлардан нафсини жиловлаган ва ботиний гуноҳдан уни ҳар доим жиловлашни ўрганишга киришган одамдир.
Бугунги кунда айримлар ижтимоий тармоқларда бир ишни фалон кун қилсангиз, кейин ўзидан-ўзи ўша ишни қиладиган бўлиб қоласиз деган гапларни айтишмоқда. Бу дегани, бир одатни шакллантирмоқчи бўлсангиз, шунча кун қилинг ва кейин нафсингиз хоҳлаб қолади, ундан кейин ҳеч қандай қийинчиликсиз уни қиладиган бўласиз дегани. Аммо бу мусулмон учун тўлиқ ечим эмас. Балки ақли қалбини бу ишни нафсининг хоҳиши туфайли эмас, балки шариатнинг буйруғи туфайли қилаётганини мудом текшириб туради.
Мусулмон киши ҳар доим нафсига қарши курашда. Зотан, нафсни муайян ҳолатга келгунча тергаб, кейин ўз ҳолига ташлаб қўйиш йўқ. Бу кураш то ўлгунича давом этади. Мана шу ҳолатда вафот қиладиган бўлса, Аллоҳ таоло унга шаҳидлик мақомини беради.
Шу ўринда айтиш лозимки, талабалик мақомини даъво қилиб йўлга чиққан киши ўзига юклатилган вазифани унутмаслиги лозим. Унинг вазифаси фақат илм олиш ва зоҳирий гуноҳлардан тийилиш билан кифояланмайди. Балки илм олаётган сари ўз нафсини таниб бориши, унинг пинҳона ғавғоларини англашга ҳаракат қилиши ва ҳар қандай ҳолатда нафсининг хоҳишини эмас, шариатнинг ҳукмини олдинга қўйишни ўрганиши керак. Акс ҳолда, киши илм ва ибодатнинг ўзида ҳам нафсининг майлига эргашиб қолиши, бу эса бориб-бориб кибр, риё, сумъа ва дунёга ҳирс қўйиш каби қалбий касалликларга олиб келиши мумкин.
Демак, талабалик даври киши нафсини таниб, унинг зимдан ҳар ким ҳам англамас фитнасини ўрганиб, унга қарши турадиган ва ҳар қандай ҳолатда нафсини эмас, балки шариатнинг ҳукмини олдинга қўйишни ўрганадиган муддат экан.
Аллоҳ таоло барчамизга толиби илмлик ҳаққини комил тарзда адо қилишни насиб қилсин. Бошланадиган янги ўқув йилида нафсга қарши курашга киришиб, уни бўйсундириб, унинг фитнасига қарши туришни насиб қилсин.
Дилшод Ғиёсов,
ҲИМ ўқитувчиси.
t.me/muhaddisuz ✈️ | 762 |
| 15 | Musulmon kishiga quyidagi ishlardan qaysilariga ruxsat berilgan? 1. Boshqa din vakilining ta’ziyasiga borish; 2. Boshqa din vakilining ishida ishlash; 3. Boshqa din vakili bilan qarz oldi-berdi qilish.
📙 «Ijtimoiy odoblar» | 1 |
| 16 |  +6БИРИНЧИ КУРС ТАЛАБАЛАРИ УЧУН АМАЛИЙ ТАНИШТИРУВ ДАРСИ ЎТКАЗИЛДИ
Ҳадис илми мактабига 2026–2027 ўқув йилида қабул қилинган талабалар учун навбатдаги амалий таништирув дарси ташкил этилди.
Дастлаб талабалар Ҳадис илми мактаби биноси ва унда яратилган шарт-шароитлар билан танишдилар. Бу жараёнда Ёшлар билан ишлаш, маънавият ва маърифат бўлими бошлиғи Акмал Юлдашев мактаб фаолияти ҳақида маълумот берди.
Шундан сўнг талабалар Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази кутубхонаси ва музейида бўлдилар. Марказнинг Қўлёзмалар билан ишлаш ва музей бўлими илмий ходими Бахтиёр Иботов уларни мавжуд манбалар, музей экспонатлари ва илмий мерос билан таништирди.
Дарс Имом Бухорий мажмуасида давом этиб, талабалар мажмуадаги музей ҳамда Имом Бухорий мақбарасини зиёрат қилдилар. Музей фаолияти ва экспозициялар ҳақида Ҳадис илми мактаби ходими Муҳаммадюрсун Юрсунов маълумот берди.
Мазкур амалий таништирув талабаларнинг таълим муассасаси, илмий-маърифий муҳит ҳамда Имом Бухорий мероси билан яқиндан танишишига хизмат қилди.
t.me/muhaddisuz ✈️ | 1 012 |
| 17 |  +3ЯНГИ ЎҚУВ ЙИЛИ ОЛДИДАН ОБОДОНЛАШТИРИШ ҲАШАРИ ЎТКАЗИЛДИ
Ҳадис илми мактабида 2026–2027 ўқув йилига тайёргарлик доирасида ободонлаштириш ҳашари ташкил этилди.
Унда мактаб устозлари, ходимлари ва талабалар фаол иштирок этиб, ҳудудни тозалаш, тартибга келтириш ва кўкаламзорлаштириш ишларини амалга оширдилар.
Мазкур ҳашар янги ўқув йилини озода ва файзли муҳитда бошлаш, жамоада ҳамжиҳатлик ва масъулият ҳиссини янада мустаҳкамлашга хизмат қилди.
t.me/muhaddisuz ✈️ | 854 |
| 18 |  #Video #Aqidatut_Tahoviya
87-дарс | Калом масаласи хулосаси
📚Ал-Азҳар университетининг “Ақида ва фалсафа” мударриси доктор Ҳозим Ҳасаннинг “Ҳамаср бўлган Салафийлар билан Ашъарий ва Мотуридийлар ўртасидаги “Ақидатут Таҳовия” га ёзган шарҳи”.
👤Шайх Муҳаммад Муҳиддин Мансур
Ҳадис илми мактаби ходими
🎬 https://youtu.be/7JF87TIxk3A
Аввалги дарслар
Telegram | Facebook | Instagram | Tiktok | YouTube | 837 |
| 19 | Бисмиллаҳир роҳманир роҳим
Нафсга қарши кураш
Аллоҳ таоло инсонни яратишдаги ҳикмати Уни таниш ва таниганига мувофиқ яшашдир. Бунинг бирдан-бир йўли киши ўз нафсига қарши курашиш билан бўлади. Яъни киши шайтоннинг васвасаси ва нафсининг ғавғосига қарши борар экан, у Аллоҳ таоло томонга қадам ташлаётган ҳисобланади. Демак, дастлаб шайтоннинг васвасасидан қутилиш учун киши сидқи дил ва ихлос билан Ундан паноҳ сўрайди.
Буни Аллоҳ таоло қуйидагича таълим беради:
وَإِمَّا یَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّیۡطَـٰنِ نَزۡغࣱ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِیعٌ عَلِیمٌ
(Аъроф сураси, 200-оят)
Бундан билсак бўладики, шайтондан келадиган васвасани Холиқдан паноҳ сўраш орқали кеткизар эканмиз. Лекин бу билан ҳали нафснинг ғавғосидан қутилиб қолмаймиз. Ундан қутилиш учун эса унинг хоҳишига хилоф иш қилиш талаб қилинадиа. Яъни нафснинг хоҳишига қарши иш қилсак, унинг ғавғосига учмаган бўламиз. Мана шу нуқтадан унга қарши кураш бошланади. Бу дегани нафсга қарши банданинг жиҳоди бошланади дегани. Бу жиҳоднинг биринчи босқичи уни шариат қайтарган гуноҳ маъсиятлардан тийиш бўлади.
Юқорида айтилганларни қисқача хулосалаб кетсак, дастлаб шайтоннинг васвасасидан қутилиш учун Аллоҳнинг паноҳини сўраш керак бўлади. Буни тилда айтиб қўйиш билан иш битмайди. Аллоҳнинг ҳимоясига кириш учун олдин Уни таниш талаб қилинади. Яъни У зотнинг азамати, улуғлиги, бутун олам уники экани, қиёмат куни ҳисоб қилишини ҳамда тавба қилиб у томонга юзланганнинг раҳм сифати билан тавбасини қабул қилишини билиши лозим бўлади. Қисқа қилиб айтганда, бу босқични ақида, калом илми баҳс қилади. Демак, ақида илми кишига шайтоннинг васвасасидан қочиб кимнинг паноҳига кириш асосларини баён қилади. Мана шуни қалбига жойлаб, паноҳ сўраган кишига, албатта паноҳ берилади. Демак, Уни таниб, ундан ихлос билан паноҳ сўралиб, шайтоннинг ёмонлигидан қутилиб олинди.
Ундан кейин эса нафсга қарши курашга кирилади. Бунда эса банданинг қуроли унинг хоҳишига тескари юриш ҳисобланади. Бунинг дастлабки босқичи юқорида таъкидлаганимиздек, уни шариат қайтарган ишлардан тийиш билан бўлади. Бу босқичдан кейин асосий ва қийин босқичга ўтилади. Энди нафснинг ғавғоси олдингидек очиқ-ойдин ҳамма танийдиган ҳолатда эмас, балки пинҳон ва билиш ўта дақиқ ва нозик фаҳм талаб қиладиган ишга айланади. Бошқача айтганда, киши нафсини дастлаб у гуноҳларга мойил ва у томонга қараб кетар чоғида уни ўзига бўйсундирди. Бу иш мудом давом этиб туригани боис, нафс гуноҳдан қайтишни ўрганди ва талпинмай қўйди. Энди у яхшилик томонга талпинадиган бўлди.
Эътибор қилсак, Аллоҳ таоло нафснинг хоҳишларига қарши юришга буюрди. Бу хоҳиш ёмонликка бўлсин ёки яхшиликка бўлсин, уни жиловлаш лозим. Яъни нафс гуноҳдан тийилишни ўргангандан кейин яхшиликка талпинганда ҳам барибир у жиловлангани йўқ, аксинча, олдин қандай бўлса, шундай озодликда юрибди. Шунчаки олдин гуноҳга буюрса, энди савобга буюрмоқда. Лекин ўша озодлик, ўша озодлик. Мана шу нуқта киши ўта эҳтиёт бўладиган нуқта ҳисобланади. Чунки у зоҳирий исёндан ботиний исёнга ўтди. Зоҳирий исённи бўйсундириш осон. Аммо ботиний исён, ички исён, уни топиб бартараф қилиш мушкул. Набий алайҳиссалом мана шу маънони назарда тутиб, нафсга қарши туришни катта жиҳод деб номладилар. Энди бундан буён банда нафсига қарши ўта сергак туриши лозим.
Дилшод Ғиёсов,
ҲИМ ўқитувчиси.
t.me/muhaddisuz ✈️ | 1 135 |
| 20 |  #him_qorilari
🌙 Юнус сураси 12-14 оятлар.
🎙Содиқжонов Аҳмадуллоҳ
Ҳадис илми мактаби талабаси
FullHD: https://youtube.com/shorts/e7A9lU4FKjY?feature=share
Telegram | Facebook | Instagram | Tiktok | YouTube | 784 |
