ادبیات سئونلر

اوشاق ا بیاتی گونش اولارام منده کارتون https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی کیتاب تانیتیمی آفرین فامنین اوشاقلاری اولین کتاب تورکی استان همدان برای کودکان در شهرستان فامنین (پامبولو-ماماهان) توسط عباس شکری منتشر شد. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اومورورام خالقيميزين دگرلي اوشاق فولكلورو، عموم اوخوجولاريميز طرفيندن منيمسه‌نيليب، اوشاقلاريميزي اونلارا عايد اولان فولكلورلار تانيش ائتمگي اؤزلرينه بير دانيلماز گؤرو بيليب، آذربايجان بالالارينين دوزگون يئتيشمه‌سينده، گله‌جك ياشاملاريندا بير تورك اوغلو آدينا انسانلارا يارديم ائتمگي، جانلاردان تيكان چيخاتماغي يئرلي- ياتاقلي  اؤيره‌ده بيلسينلر.  https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی فولكلورون اوشاقلارا باغيشلاديغي ائتكيلر احد فرهمندی بشر بيليكلرينين ايچينده فولكلورون آرتيق دگري اولدوغونا گؤره، بو قونونون بيلگينلري اونو دريندن دوشونوب اينجه‌ليكلرله ندنيني اولدوغو كيمي تاپماق اوچون آراشديريب و داها دا گئنيش آراشديرماقداديلار.  انسانلار علمي‌نين ان يوكسك و گئنيش موضوعلاريندان بيري «شفاهي خالق ادبياتي» اولوب. انسان وارليق تاپاندان بو گونه كيمي اونون كوتله‌وی داورانيشلاريني، احوال- روحيه‌سي‌ني، هيجانلاريني، اضطرابلاريني، محبت دونياسيني و ... قورويوب، مكتوبلاشديريب ساخلاماق، فولكلورچولارين بوينونا دوشوب.  فولكلورون بؤلوملرينين بوللو قول‌لارينا باخماياراق، اونو قورولوش باخيميندان بؤيوكلر و اوشاقلار فولكلورونا بؤلمك اولار. اوشاقلار فولكلورونو بؤيوكلرين فولكلوروندا آييرماق اوچون «اوشاقلار دونياسي نه زاماندان باشلايير؟» سورغوسونو اورتا قويا بيله‌ريك. دئمك ائله اوشاق فولكلورو دا اوشاق دونياسي باشلانيشيندان اوز وئرير.  فولكلورچولار اوشاقلا بؤيوكلر فولكلورو آراسيندا بير آيريليق بيلمه‌دن كيفيت باخيميندان ايسه اوشاق فولكلورونا آشاغي سويه‌ده يئر وئرميرلر. دئمك فولكلور انسانين كؤرپه‌ليگيندن باشلاديغي اوچون، اوشاق فولكلورون داها آرتيق دگرلي بيليرلر.   اوشاق دونياسي قورولوب، تانينان‌دان سونرا، بو گونكو آنلامدا اولان اوشاق فولكلورو عرصه‌يه چيخير. مين‌لر ايل بوندان اؤنجه آنالارين كؤرپه‌لرينه اولان آرزو، ايستك، غم، محبت و ... لريني ، لايلالار، نازلامالار و... لرينده  گؤروروك و بو گون همين موضوعلار اوشاق فولكلورو سانيلديقدا اونون نه اولدوسونو يئرلي- ياتاقلي دوشونه بيليريك.  اوشاقلار دونياسينا گيرديكده بو دوم- دورو، صميمي دونيانين خيال گوجونو داها آرتيق گوجلنديرمك اوچون بير پارا ماترياللارا احتياجلي اولدوغونو آنلاييريق. اوشاق بو ماترياللاري، نغمه‌لردن، ناغيل‌لاردان، ساده- آچيق تمثيلردن، اويونلاردان، تاپماجلاردان، يانيتماجالاردن و... منيمسه‌ييب، اؤز دويغو، ذهن، ذكاسي ايله فيكير مئشه‌لرينده سايسيز حيوانلاري بير- بير ايله دانيشديريب، اؤزونو ائشيتديگي ناغيل‌لارين قهرمانلارينين يئرينه قويور. بونونلا بئله او گله‌جك حياتيندا باش وئرن ساسيز چاتيشمازليقلاريني آرادن قالديرماغا گوجلو اولاجاق.  «بو گونلر اوشاغا ياشامي اوچون معنا تاپماغيندا يارديم ائتمك، كئچميشلر ساياق ائگئتيمين (تعليم و تربيت) ان چتين گؤروي سانيلير. اوشاغي دوزگون بئجرتمك اوچون چوخلو تجربه‌لر گركليدير. اوشاق بئجريلن دؤورانيندا اؤزونو ياخشي دوشونمگي اؤيرنملي‌دير، بئله اولورسا باشقالاريني دا ياخشي آنلاييب سونوندا اونلارلا راضي ائديجي، ثمرلي ايلگي قوراجاق.»1 يوخاريدا گئدن باخيشا گؤره فولكلور، اوشاغين روحونون و كيمليگي‌نين بوتولشمه‌سينده بؤيوك ائتگي باغيشلاياندير. اوشاغين حياتي اونا سيخ- سيخ قاريشيق كيمي گؤروندويو اوچون، دولاشيق دونياسي‌ ايله قاريشيق دويغولاريني تانيماغا، اونا شرايط ياراتمالي‌ييق. او ايچ دويغولاري ايله  گله‌جك ياشامينا نظم وئرمك اوچون موتيواسيونا (انگيزه) احتياجي وار. اوشاق بو آنلاملاري ناغيل‌لاردا تاپير. بوتون ائشيتمه‌لي سؤزلر ايچينده، فولكلوريك ناغيل‌لا، اوشاغا ذهنسل (رواني) و دويغوسال (عاطفي) باخيمدان ائتگي باغيشلايان و او سئون ان شيرين يئرده‌ن باشلاياندير.  اوشاق فولكلورو كؤلتورون ذهني، فكري، كؤتلوي و... دَييشيك‌ليكلرينين تملي اولدوغو اوچون اونا اؤنم وئريب داها يئرلي دگرلنديرمك، انسانلارا آيدين بير گله‌جك باغيشلاماق دئمكدير. بو سبب‌دن اوشاق فولكلورو آشاغيدا سادالاديغيميز يؤنلره گؤره اؤنملي ساييلا بيلر: اوشاقلاردا ماراق (كنجكاوي) چكيجيليگي ياراديب‌، چئشيدلي موضوع‌لاردا، باخيشلاريني ايتيله‌ده‌رك بيليك‌لريني آرتيرار. ديل اؤيرنمكده اولدوقجا يارديم ائدر. اوشاغين آراشديريجيلق باخيشيني گئنيشلنديرر. چئشيدلي ناغيل‌لار، تاپماجالار، يانيتماجالار و ... اوشاغين فيكيريني گؤجلنديريب، ذكاسينا اؤندرليك ائتمگي اؤيردر.  بوللو قونولار ايله دولايي اونو اؤز ياشاديغي يئرله دونياسينا تانيش ائدر. اوشاغين تميز ايستكلريني گؤجلنديرر.  اوشاغي زورلامادان، آلقيش‌سيز- قارقيش‌سيز، اخلاق يوللاريني اونا  گؤسترر.  باشقالاري ايله صميمي، دوزگون ايش بيرليگينه قاتيلماغي و كوتله‌وي ياشاييشا ماراغيني آرتيرار. اوشاقدا گوون ياراديب، باغيمسيز كيمليك باغيشلايار.   بعضي دويغوسال، ذهن‌سل ايستكلرينه جواب وئرر.  اوشاغا آتا- باباسيني، تاريخيني، كيمليگيني و... تانيماقدا اولدوقدا يارديم ائدر. 

اوشاق ادبیاتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی باشا باش استعدادی ... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی شهرام_گلکار ننه‌م خینا باشیندا ریشته کسیر خمیردن. سوپوروب ائو-ائشییی خکندازا ییغیر او. گله‌جه‌ییم‌دیر ننه‌م منیم بختیم کیمی‌دیر. اوزونده‌کی قیریشلار منیم خطّیم کیمی‌دیر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی سیزه سلام گتیرمیشم https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بیزیم سئویملی یازیچیمیز زاهید خلیل ده سئنزورانی دستکله‌ییر(ائله من ده) و «نسل یئنیلنمه‌سی» فیکرینه آیدینلیق گتیرمه‌یه چالیشیر. دگرلی عالیم «آیگون باغیرلی» دا اوشاقلارین گؤزل نمونه‌لره تامارزی قالدیقلارینی وورغولاییر و واحد مکانیزمین ضروری‌لییینی قئید ائدیر.  مذاکره‌نی اوخودوقجا اؤزومو اورادا حیسّ ائدیرم. اونا گؤره ده بیر-ایکی کلمه فیکریمی چاتدیرماق ایسته‌ییرم: معلّیملرین ایچینده کفایت قدر استعدادلی‌لاری وار. اونلار مادی و معنوی سیخینتیلارا گؤره یارادیجیلیغا یوخ، رئپئتیتورلوغا(دستیار یا سرپرست تمرین) و دیگر مسلکلره اوستونلوک وئریرلر. بئله اولان حالدا شاگردین ده، معلّیمین ده یارادیجی تفکّورو آرخا پلانا کئچیر. سونرا ایسه هوس‌سیزلیک... بیر دفعه‌ رافیق یوسیف‌اوغلو حاقلی اولاراق قئید ائتدی کی، اصلینده پئداقوقلار، معلّیملر یازمالیدیرلار. من یئنه دئییرم، یارادیجی معلّیملر، یازیرلار. اؤزو ده اوشاقلارین پسیکولوژوسونو بیله‌رک  ائتیک قایدالاری، ادبی دوروست‌لویو، گؤزله‌یه‌رک. او معلّیملری گؤرمک لازیمدیر ساده‌جه. معاصر شاگرد دوشونجه‌سینی ان یاخشی کیم ایزله‌ییر؟ موعاصر اورتا مکتب معلّیملری، اگر او معلّیمین یازان الی ده، قلبی ده وارسا، نییه اوشاق ادبيّاتینا اؤز تؤحفه‌سینی وئرمه‌سین؟ محض همین معلّیملر ده درسلیکلرین حاضرلانماسیندا اشتراک ائتمه‌لیدیرلر. لازملی مذاکره‌ده ایلوستراتورلاردان (تصویرگر) اوشاقلار اوچون چکن رساملاردان دا دانیشیلدی. مکتبده شاگردلر هر هانسی بیر اثرله باغلی اولان رسملری مشاهده ائتمه‌یی چوخ سئویرلر. بو اونلارین دونیاسینا رنگ قاتیر، ذوقلرینه تأثیر ائدیر، اوشاق دونیالارینا یئنی پنجره‌لر آچیلیر. یئری گلمیشکن، بو کیتابین اوز قابیغینداکی اوشاق رسمینی آراشدیرماق ایسته‌ییردیم کی، حؤرمتلی رئداکتور آذر تورانین ماراقلی مقاله‌سینه راست گلدیم. اثر رسام «ساکیت محمد اووون‌»دور  رسمین آدی «کوسموش ملک»دیر. اوشاق اوزلو بو مله‌یه باخان معلّیمین ده، شاگردین ده یارادیجیلیق دویغولاری ایشارماغا باشلایاجاقدیر. مذاکره‌ده‌کی دگرلی سؤز آداملاری‌نین درسلیک متنلری‌نین چوخوسونون ترجمه اولدوغوندان خبرلری وار. تنقیدچیمیزین درسلیکلرده‌کی یارارسیز نمونه‌لرین ده آدلارینی چکمه‌سی بیز معلّیملرین ده اوره‌گیینجه‌دیر. شهلا خانیم کتاب‌خاناداکی چاتیشمازلیقلاری قئید ائدیر. من ایشله‌دیییم مکتبین کیتاب‌خاناسی دا کاساددیر‌. غرب ادبيّاتی‌نین لازیم‌سیز، قارانلیق متنلری اوستونلوک تشکیل ائدیر کی، بو جور متنلر شاگردلرده آنجاق روح دوشکونلویو یارادا بیلر. درسلیکلرده شاگردلرین ماراق دایره‌سینه اویغون بدیعی نمونه‌لرین آرتیریلماسی و کلاسیکلرله یاناشی،  اینتئللئکتوال(اندیشمند، متفکر) چاغداش مولفلرین اثرلرینه یئر وئریلمه‌سی تحصیلیمیزین کئیفيّتینه مثبت تأثیر گؤستره‌جکدیر.   ائلناره آکیم‌اووانین بو کیتابینی هانسی ورقیندن آچسان، یئنی فیکیرلرله اوز-اوزه گله‌جکسن. یئنی فیکیر یئنیدن بؤیومکدیر. هانسی یاشدا اولورساق اولاق، هر اوخونان دگرلی کتاب بیزی بؤیوده‌جکدیر.  https://t.me/Adabiyyatsevanlar

من، ایستر-ایستمز اؤز اوشاقلیغیما قاییدیرام( تواضع کارلیقدان اوزاق قبول ائدیلمه‌سین). ابتدایی مکتبه یئنیجه قدم‌ قویموشدوم. آخشاملار صبیرسیزلیکله آتامین ایشدن گلمه‌یینی گؤزله‌ییردیم  چونکی شام یئمه‌ییندن سونرا ناغیل ساعتیم باشلاییردی. او، یورغون-یورغون دیوانا اوزانیر، من ده ناغیلی دانیشماغینی ایسته‌ییردیم. بیر خالق ناغیلی ایله تانیشلیغیم عومرو بویو دونیا و اینسانلیق حاقینداکی دوشونجه‌لریمی ایداره ائتدی. دئیه بیله‌رم؛ بو ناغیلین ان ماراقلی یئرینده آتامی یوخو آپاردی. او یئرینده کی ملیک محمد بارماغینی کسیب یاراسینا دوز باسمیشدی کی،  اویاق، قالیب، دیوی توتا بیلسین. من، تأسفله  آتامین آستا خورولتوسونون زومزومه‌سینده یوخویا گئتدیم. سونرالار نئجه اولدوسا، بو ناغیلین آردینی نه آتامدان ائشیتدیم، نه کیتابدان اوخودوم، باشیم بؤیومه‌یه قاریشدی.  آنجاق زامان-زامان آلما باغینداکی بارماغی یارالی اوغلانین عاقیبتینی دوشونوردوم‌ غریبه اولسا دا، ایللر سونرا معلّیم اولاندان سونرا اوخودوم بو ناغیلی. آنجاق اونو اوخویانا قدر بیر نئچه دفعه‌ اوغلانین سونراکی حیاتی‌نین سوژئت خطینی قورموشدوم دوشونجه‌لریمده و بلکه ده، اونون نتیجه‌سیدیر کی، چوخ سونرالار خوشبختلییی آختاران اوشاق حاقیندا اوغورلو بیر ناغیل یازدیم. اوشاق یازیچیسی کیمی مقدّس ماموریّتین داوامچیسی اولدوم. ایندی ائلناره آکیم‌اووانین فیکری ایله راضیلاشماماق اولمور: «بلکه  یازیچی هئچ اوشاق متنی یازمیر،  آمّا ایچینده‌کی اوشاغین، اوشاقلیغی‌نین الیندن توتوب چیخیر یارادیجیلیغین چتین یولچولوغونا...».   «پوئزییادا وطن»   بو بؤلمه بیزیم درسلیکلریمیزین آیریلماز حیصّه‌‌سیدیر. اوشاقلاردا عالی حیسّلری اویاتماق بیرباشا مکتبین، معلّیمین عهده‌سینه دوشور. معلّیملر وطن حاقیندا بیر حئکایه‌، شعر اوخویاندا اونو شاگردلره بوتون صاف ائموسییا(عواطف و احساسات) ایله اؤتورورلر. بیز معلّیملر اونلارا دئمیریک: «وطنی سئومه‌لی‌ سینیز!» بیز اونلارین قلبینی تیتره‌دن موضوع‌لار زامانی گؤزلری‌نین ایچینه باخیر و بیرلیکده بوتؤو آذربایجان یارادیریق. ائلناره آکیم‌اووا ائله بو کیتابدا بؤیوک حیصّه‌نی آذربایجانچی‌لیغا حصر ائدیب. او دئییر: «دوشونجه‌ده، اووقاتدا،  فلسفه‌ده، واحد مکانی یارادا بیلمک معناسیندا معنویّات آداملاری‌نین اوزه‌رینه هر زامان حلّ‌ائدیجی رول دوشوب... «البته‌‌، مولیفین ده قئید ائتدییی کیمی، بو موضوع‌دا مختلف دؤور یازیچی،  شاعرلری، ان گؤزل نمونه‌لری-اثرلری اورتایا قویورلار. اونلارین قلبلره یول آچماسی ایسه ان چوخ مکتبین، معلّیم‌لرین عهده‌سینه دوشور. مؤلف یازیر: «بوتون بؤیوک عمللرین اساسیندا آزاد، بؤیوک فیکیرلر دایانیر. ۲۰-جی عصرین اوّل‌لرینده معاریفچیلیک دالغاسی‌نین فورمالاشماسیندا خدمتی(حکایتی!)  اولان اینسانلارین .م.ف‌ آخوندزاده،  س.ع. شیروانی، س. ولی‌بی‌‌اوو، ع. شایق، ع. صحّت،.م.ع. صابیر و دیگرلری‌نین قدرتی سایه‌سینده اوشاقلاریمیزا «وطن دیلی»‌نده خطاب اولوندو ۱۸۹۸-جی ایلده حاضرلانان «وطن دیلی»‌ندن عباس صحّتین «وطن» شعرینه قدر چئوره‌له‌نن بو ائستئتیک اراضیده میلّی اوشاق ادبيّاتی‌نین اؤز حرکت ترایئکتورییاسی(مسیر،⅝ جهت) جیزیلیردی...». دگرلی تنقیدچی‌نین آدلارینی چکدییی بو اینسانلار بؤیوک پئداقوقلار اولوبلار. بیز بو معاریفچیلری خاطیرلادیقجا همیشه پئشه‌میزین ده درین و مقدس یولونو ایشیقلی توتاجاغیق. من ائله بو کیتابدا مولفین غیر عادی اوشاق یازیچیسی خانیم‌آنا علی‌بیلی حاقینداکی مقاله سیندن مؤحتشم (اوشاق واختی درسلیکدن ده اوخودوغوم) شعری بیر داها خاطیرلاماق ایسته ییرم: یوللار دونیادا چوخدور، سایی-حسابی یوخدور. بوستان یولو، باغ یولو، آران یولو داغ یولو. بیر یول وار کی، دونیادا اونو گئتمیرسن هدر، همیشه دوشور یادا - قوجا اولانا قدر. باخ، اوشاقلا دولودور او، مکتبین یولودور.   کیتابین ۲۸۸-جی صحیفه‌‌سی «اوشاق ادبيّاتی پروبلئملری» ایله باشلاییر.  تفصیلاتلی و تلاطوملو چیخیشلار دینله‌ییرم. بوراداکی مذاکره جدّی‌دیر. البته‌‌ کی، تصّوب‌کش انسانلارین فیکرینی اوخوماق، اونلاری دینله‌مک بیزه چوخ لازیمدیر. یاخشی کی، مولف کیتابیندا بئله بیر مقاله‌یه یئر وئریب، چونکی ماراقلی و لازملی یئنیلیکدیر. بورادا اوشاقلارین سئویملی یازیچیسی سئوینج نورو قیزی‌نین صحبتی دقتیمی چکدی: «... بسیط اوشاق شعرلری باش آلیب گئدیر... ایندیکی اوشاقلار او سويّه‌ده دوشونمور، پریمیتیو(کهن، قدیمی، باستانی) دوشونجه‌لی موضوع‌لارا یئر وئریلیر... اصلینده بو گون اوشاق متنی نئجه اولمالیدیر؟»...  سوالینی دا اورتایا قویور دگرلی یازیچیمیز، اوشاق کیتاب‌خاناسی‌نین دیرئکتورو شهلا قمبرووا یئنی‌یئتمه‌لر اوچون ماتئریال کاسادلیغیندان دانیشیر.  حؤرمتلی آذر توران دا یول آختاریر، فاکتلاری گونده‌مده ساخلاماغی، آچیق تنقیدلر یازماغین واجیبلییینی قئید ائدیر.

اوشاق ادبیاتی اوشاق ادبيّاتیندا تنقیدچی‌نین گؤستردییی یولا معلّیم باخیشی یازان :نورلانا ایشیق کوچورن:ویدا حشمتی حاضیرلایان:ادبیات سئونلر مندن سوروشسالار کی، بیر معلّیم کیمی حال-حاضردا اؤز دوغما یوردونو هانسی ائستئتیکا ایله علاقه‌‌لندیریرسن -دوشونمه‌دن: «آذربایجان اوشاق ادبيّاتی»-دئیه‌رم     «کؤنلومون سئوگیلی محبوبو منیم، وطنیمدیر، وطنیمدیر، وطنیم...»   عباس صحّت   ادبيّات‌شوناس عالیم ائلناره آکیم اوانین بو کیتابی(آذربایجان اوشاق ادبيّاتی: تاریخی تجربه‌سی و معاصر استیقامتلری باک، «علم و تحصیل» نشریّاتی ۲۰۲۴) بیز پئداقوقلار اوچون ده بیر تاپینتیدیر. لاپ اوّلدن باشلاییب تنقیدچیمیز: طبیعتین اؤزوندن و دایما انکیشافدا اولان ائستئتیکاسیندان: «طبیعتی اؤیرنمه‌یین ان گؤزل واسطه‌‌سی اوشاق ادبيّاتیدیر» کیتابدا ان ذؤوقلو شاعرلردن نمونه‌لر گتیریلیر»... منه ایلهام وئریر او یاشیل چمن، اوستومه قوش‌باشی یاغان یاسمن... بالاجا اوشاقلار هله کی قارین آدینی و رنگینی تانیییرلار. فورمالارینی ایسه قار دنه‌لرینی مشاهده ائتدیکجه اؤیرنه‌جکلر: «قوش‌باشی» سؤزونو شعردن ائشیدنده حئیرتله‌نه‌جکلر. قار دنه‌لری‌نین مختلف فورمالارینی کشف ائده‌جکلر  شعرده ایسه اونون پوئتیک معناسینا واراجاقلار. باخاق کیتابداکی توفیق محمود یارادیجیلیغینا: «... گونشلی ناخچیواندا/ گونشلی بیر مقبره... بونو یارادان کیمدیر؟/ بؤیوک معمار عجمی»...   بورادا دا اوشاقلار فاکتلارین تصویرینی پوئزییادان اؤیره‌نیرلر. مؤلّف بیزی، بلکه ده، هئچ یئرده گؤرمه‌دیییمیز غیر عادی نمونه‌لرله تانیش ائدیر، مثلا «... دئییرم کی، اوتانما/ کئچ ایچری، آی بوداق/ائوده تک داریخیرام/ گل بیرلیکده اوینایاق...»(رافیق یوسیفوغلو). ابتدایی صینیفلر اوچون گؤزل بیر نمونه دئییلمی!؟ ائلناره آکیمووا بیزه بو جور سانباللی نمونه‌لر تقدیم ائتمکله آچیق‌گؤزلو اولماغیمیزی ایسته‌ییر. چونکی ایندی درسلیکلرده‌کی موضوع‌لاردا جدّی پروبلئملر وار. خانیم آنا علی‌بیلی حاقینداکی مقاله‌یه نظر یئتیریرم: «او  شعر یازارکن اونلارین اوشاقلار اوچون تربیه‌ ائدیجی، اؤیره‌دیجی فونکسییا داشیماسی‌نین قئیدینه قالیر، اوشاقلاردا محکم کاراکتئر تربیه‌ ائتمه‌یه چالیشیردی...»  بو گون بیر معلّیم کیمی درسلییی ایزله‌ینده بئله اثرلرین اهميّتلی درجه‌‌ده آزالدیغی‌نین شاهدی اولورام. بیر واختلار شاگردلرین دیللر ازبری اولان سون درجه‌‌ ائستئتیک نمونه‌لری یئنیدن بو کیتابدا خاطیرلانیر: «... آی آنا، بؤیوینده/ گونش اولارام من ده.( خانیم‌آنا علی‌بیلی)، او گون کی، فصلی یاز اولور/ گئجه-گوندوز تاراز اولور...»  و یا «یای سحری» (عباس صحّت)، «قیز مکتبینده»(حسین جاوید)  و س... «کیتابدا کایناتین سئوگییه و قایغییا احتیاجی وار» مئساژی تئز-تئز خاطیرلانیر. کتابی اوخویان معلّیم‌لر منجه، بو اینجه مقاملارین فرقینه واراراق اؤز تعلیملرینده پئداقوژی اوستالیق گؤستره‌جکلر. بونو تکجه اوشاق یازارلاری ائتمیر آخی. مؤلّف کتابیندا ان ذوقلو اثرلردن نمونه‌لر گتیریب. اؤزو ده کلاسیک چاغدان بو گونوموزه قدر ایشیق توتوب. بو کتاب اونا گؤره معلّیملرین ده استولو اوستو کیتابی اولمالیدیر کی، اونلار کئچه‌جکلری متنلرین دگرینی بیلسین و کؤکون هارادان گلدییینی، اؤزه‌یین نئجه یئتیشدییینی ایزله‌یه بیلسینلر. مثلا مؤلف اینتیباه(اویانیش، اویانماق) دؤوروندن باشلاییر: او دؤورله بو دؤورون یاش پسیکولوژیسینا توخونور و حاقلی اولاراق نظامی ارثی‌نین دونیا اوشاق ادبيّاتینداکی یئریندن دانیشیر، اونو آذربایجان اوشاق ادبيّاتی‌نین معماری آدلاندیریر. آخی نصیحت آمیز فیکیرلرین  عبرت آمیز حئکایه‌لرین، عائله‌‌ مناسیبتلری‌نین، تانری سئوگیسی‌نین اوشاق پسیکولوژیسی ایله بیرباشا علاقه‌‌سی وار. بیر معلّیم و اوشاق یازیچیسی کیمی، فیکریم‌جه، بوتون ادبيّات بیر گون یوخا چیخسا، تکجه فیلسوف نظامی‌نین یارادیجیلیغی ایله اون‌بیر ایللیک مکتبی ان کئیفيّتلی شکیلده باشا وورماق اولار. مؤلف بیزه گنجوی‌نین اثرلری اساسیندا یارانان دیگر نمونه‌لری و اونلاری یارادان ضیالیلاری تقدیم ائدیر. داها سونرا فریدون بَی کؤچرلی، سئید عظیم شیروانی، عباس صحّت، میرزه علی‌اکبر صابیر کیمی معاریفچیلرین اوشاق ادبيّاتی یولونداکی سونسوز سئوگیسیندن، عزمیندن، تمنّاسیز فداکارلیقلاریندان دانیشاراق بیزه حقیقت یولونو گؤسته‌ریر. منیم دقتیمی بیر مقام دا چکدی؛ ائلناره خانیم قئید ائدیر کی، ناغیللار عالمینده بؤیوین اوشاقلارین تفکّور اوفوقلری گئنیش اولور: ی.و. چمن زمینلی‌دن گتیریر: «بو مدنيّتین اسرارینی بیلمک اوچون ناغیل و افسانه‌لری اونوتماماق لازیمدیر».

اوشاق ادبیاتی اوشاق ادبیاتی هر هفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

مخالفت مجلس با کلیات طرح تدریس ادبیات زبان‌های محلی در مدارس 🔹در جلسه علنی امروز (چهارشنبه ۸ اسفند ماه) مجلس شورای اسلامی، طرح تدریس ادبیات زبان‌های قومی و محلی در مدارس کشور موضوع اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در دستورکار قرار گرفت. 🔹پس از مطرح شدن نظرات موافقان و مخالفان، کلیات طرح مذکور تصویب نشد.

خبر دیدار تیم های تراکتور و سپاهان، پنجشنبه ۹ اسفند در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار می شود. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

*شمس لنگرودی* تو مثل منی برف راه می‌روی و آب می‌شوی. تو مثل منی برف آتش را روشن می‌کنی تا در هرمش بمیری یاس‌های تابستانی ادای تو را در می‌آورند پروانه‌ها که تو را ندیدند عاشق او می‌شوند نکند سرنوشت مرا جائی دیده‌ئی برف. کاش می‌توانستی تابستان‌ها بباری تا با تن‌پوشی از برف برابر خورشید عشوه‌ها می‌کردیم. به شادی مردم اعتماد مکن برف تا می‌باری نعمتی چون بنشینی به لعنت‌شان دچاری. *هستی در آستانه‌ی زوال* در ژرفای این سروده، برف به تمثیلی از انسان بدل می‌شود، انسانی که چونان حقیقتی زودگذر و محکوم به فنا، در دل جهان گام برمی‌دارد و بی‌آنکه اراده‌ای در کار باشد، آب می‌شود، محو می‌شود، در گرمای لحظه‌ها نابود می‌شود. شاعر، خود را در ذات ناپایدار برف می‌یابد، در آن سکوتِ سفید، در آن آمدنی که نویدبخش است، و رفتنی که بی‌بازگشت. او از سرنوشتی مشترک سخن می‌گوید، سرنوشتی که هرچند از جنس روشنی است، اما با هر گام، به نیستی نزدیک‌تر می‌شود. برف، تنها پدیده‌ای طبیعی نیست، او شعله‌ای در خویشتن دارد، آتش را برمی‌افروزد، اما نه برای ماندن، که برای سوختن. تضادی عظیم در این تصویر موج می‌زند: چگونه ممکن است که برف، که ماهیتی سرد دارد، آتش را شعله‌ور کند؟ اما شاعر، از طبیعتِ متناقض وجود انسانی سخن می‌گوید، از کسانی که خود قربانی آتش‌اند، اما روشنی‌بخش دیگران، از آنانی که در هرم شوق و عشقی بی‌بازگشت نابود می‌شوند. و آن‌گاه، یاس‌های تابستانی، که ادای برف را در می‌آورند، نشان از تقلیدِ خام و ناتمام هستی از ناب‌ترین چیزها دارد؛ و پروانه‌ها که هرگز او را ندیدند، عاشق «او» می‌شوند، شاید اشاره‌ای باشد به سرگردانی آدمیان در تمنای چیزی که حقیقت را نمی‌شناسند، و در توهمِ یافتن آن، دلبسته‌ی سرابی دیگر می‌شوند. این همان دور باطل عشق و حقیقت است که تاریخِ بشری را در خود فرو برده است: آن‌که ناب‌ترین است، دیده نمی‌شود، و آن‌که جلوه‌ای از او را دارد، معبود عاشقان می‌شود. شاعر، در اوج این تشبیه، از برف می‌پرسد: نکند سرنوشت مرا جایی دیده‌ای؟ گویی که زندگی و مرگِ خویش را، در سفری که برف از آسمان تا زمین طی می‌کند، از آغاز تا پایان، از پاکی تا نیستی، بازمی‌یابد. و حسرتی پنهان در این جمله موج می‌زند: آیا می‌شد سرنوشتی دیگرگونه داشت؟ آرزو می‌کند که برف، تابستان ببارد، که از دل تضاد، نظم دیگری در هستی بیافریند؛ که اگر چنین بود، می‌توانست با تن‌پوشی از برف، در برابر خورشید عشوه‌ها کند، با آتش عشق بازی کند، بی‌آنکه بسوزد، بی‌آنکه آب شود. اما این رؤیا، ممکن نیست. چرا که برف، فرزند زمستان است، همان‌گونه که انسان، زاده‌ی فناپذیری و گذرایی است. و آن‌گاه، هشدار نهایی: به شادی مردم اعتماد مکن، برف! این بیت، ضربه‌ی نهایی حقیقتی است که در سراسر تاریخ بشر تکرار شده است: تا زمانی که حضور داری، تو را می‌ستایند، اما همین که بنشینی، همین که از حرکت باز بمانی، به لعنت‌شان گرفتار خواهی شد. این تنها درباره‌ی برف نیست؛ درباره‌ی تمام چیزهایی است که در اوج، محبوبیت هستند و در افول، منفور. درباره‌ی انسانی است که تا زمانی که فدا می‌شود، ستایش می‌شود، اما همین که از فداکاری بازایستد، از چشم می‌افتد. این همان تقدیر بی‌رحم حقیقت در دنیای ظاهرگراست؛ تقدیری که شاعر، در آئینه‌ی برف، به نظاره نشسته است. و بدین‌سان، برف، استعاره‌ای می‌شود از کسانی که می‌آیند، می‌درخشند، و خاموش می‌شوند؛ از تمام آنانی که هستی‌شان را در راه چیزی بزرگ‌تر از خود نثار می‌کنند، و در نهایت، نادیده گرفته می‌شوند. این شعر، حدیثی است از سرنوشتِ روشنی در دنیایی که نور را تاب نمی‌آورد، و هشدار شاعرانه‌ای است به همه‌ی آنانی که همچون برف، بی‌آنکه خواسته باشند، می‌سوزند، و بی‌آنکه کسی ببیند، محو می‌شوند. https://t.me/Adabiyyatsevanlar