ادبیات سئونلر

دونان، گیزلینجه برابر ییغدیغیمیز پالتار بوغچاسینی سینه‌سینه سیخیب، منی گؤزله‌مه‌سی، او آندا اوزونده‌کی ایفاده، تلاش، اومیدسیزلیک، آنی ایشیقلاندی و سونرا قارانلیق چؤکدو. آییلاندا آنام سسسیزجه آغلاییردی. آتام باشیمین اوستونده دورموشدو. گؤزلریمی آچان کیمی اوندان هئچ واخت گؤرمه‌دیییم شفقت‌له اوزه‌ریمه اَییلدی. «گونش» دئییب، آدیمی چکدی و ایندییه قدر ائشیتمه‌دیییم کیمی، اوندان سونرا آتامین دیلینده آدیمین او قدر مرحمت‌له و مهریبان سسله‌ندییینی ائشیتمه‌دیم. گؤزومو آچار-آچماز ظریفه‌نین سیماسی بِئینیمه هجوم ائتدی. دیکه‌لیب قالخماق ایسته‌ینده، آنام منی سینه‌سینه سیخماق ایسته‌دی. اونو کنارا ایته‌له‌ییب قالخدیم. اونلارین اوزونو گؤرمه‌سم ده ایکیسی‌نین ده دونوب قالدیغی‌نین فرقینده ایدیم. بیردن گئری دؤندوم. -سنین جمیله خالایا دئدییینی ائشیتمیشدیم من. سن ده جیحونو دؤیدون. من ده قاچاجاقدیم اونونلا، آمّا قورخدوم. کاش من ده اؤله‌یدیم. جیحون دا اؤلسون. ایندی نییه آغلاییرسیز؟-  آغلایا-آغلایا باغیریردیم. قاچیب اوزاقلاندیم و او آندا من ده اؤلمک ایسته‌ییردیم. آمّا یئنه جسارتیم چاتمیردی. آنام ظریفه‌نین آیاغی‌نین سوروشوب کانالا دوشدویون، چیخا بیلمه‌ییب بوغولدوغونو دئمیشدی. ظریفه بوتون کندده‌کی قیزلار کیمی اوزمه‌یی بیلمیردی. چونکی کانالدا اوزمه‌یی اؤیرنمک، چیم‌مک آنجاق اوغلانلارا ایجازه‌لی ایدی. آمّا اونون بوم-بوز سودان چیخیب، چیخماماق ایسته‌دییینی ده بیلمیردیم. بلکه ده ظریفه، اؤزو داها ائوه گئری دؤنمک ایسته‌مه‌میشدی.  یاناغیما سوزولن گؤز یاشینی سیلیب کانالا دوغرو قاچدیم. گوناه حسّی‌نین آغیرلیغی آلتیندا ازیلن ووجودومو داشییا بیلمیردیم. کانالین یانینداجا، اَییلیب دیزلریم اوسته دوشدوم. جیحونو آنجاق ایندی خاطیرلادیم. او بیلمیردی. بیلسه ایدی او دا منی گوناهلاندیراجاقدی. بلکه عؤمرو بویو منیم‌له دانیشمایاجاقدی. ظریفه‌نین او چکیج باش آدامدان قورخماسینا محل قویمایان کیمسه گوناهکار دییلدی، آمّا اؤلوموندن گوناهکار من ایدیم. جیحون دا بئله دوشونه‌جکدی. ایندی من ده بئله دوشونوردوم و او آندا اؤلمک ایسته‌ییردیم. کانالین ساحله یاخین کناریندا قامیشا ایلیشن کاغیذ پارچاسی دقتیمی چکدی. دونن ظریفه‌نین جوت اوووجونا قویدوغوم پوللار ایدی. بیر آز کنارداسا بیر کیتاب شیشیب سویون اوستونه قالخمیشدی. ظریفه‌یه وئردیییم «آل یئلکنلر» اثری ایدی و منه ائله گلدی کی، ظریفه سون آنا قدر آل یئلکنلی گمی‌نین گله‌جه‌یینی گؤزله‌ییب. الیمی اوزادیب سویا توخوندوم. سو سویوق دییلدی، حتی او آندا ایستی اولدوغونو حسّ ائتدیم. عکسی سویا دوشموش گونش‌سه سویوق ایدی و من ایستی سودان اوزه‌ریمه دوشن سویوق گونشین بوم-بوز شعاع‌لاریندان اورپه‌ریب، شیشیب سویون اوزه‌رینده اوزن کیتابا اومیدسیزجه باخاراق، هؤنکورتو ایله آغلاماغا باشلادیم.   عئیناً جمیله خالا کیمی... 5 مارت 2024 باکی سون‌ ایستی سودا سویوق گونش یازان: زومررود یاغمور کؤچورن: ویدا حشمتی سون  بؤلوم https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ایستی سودا سویوق گونش یازان: زومررود یاغمور کؤچورن: ویدا حشمتی سون  بؤلوم آتامین کؤینه‌یی بیر آز کناردا دوشوب قالمیشدی. ظریفه‌نین ده گلمه‌دییینی اؤیره‌ننده ایچیمده یارانمیش ساکت‌لیک یئنه پوزولدو و من آتامین کؤینه‌یی‌نین یانینداجا اوتوروب آغلاماغا باشلادیم. آنامین سسینه اویاندیم.  -گونش، بوردا نییه یاتیبسان؟- قالخ- کئی-کئی آنامین اوزونه باخدیم. - یاخشیدی ایندی. اؤزونه گلدی. آمّا رایوندا خسته‌خانایا یاتیردیلار. یاخشی ایدی، نییه بیردن بئله اولدو بیلمیرم. اون گون اوردا قالاجاق. قالخ، بیر آزدان یئنه چیخمالییام.  جیحونا لازم اولانلاری آپاراجام. سحر یئمه‌یینی اؤزون حاضرلا، گئیین، چایی قوی. من یئمک ده حاضرلامالییام. خسته‌خانانین یئمه‌یینی یئیه بیلمز قارداشین. من جیحونون گئجه‌نین سویوغوندا ظریفه‌نی آختاردیغی اوچون تکرار خسته‌لندییی‌نین عذابینی حسّ ائتدیم، آمّا آناما هئچ نه دئمه‌دیم. -آتام هاردادیر؟.. -جمیله خالاگیلده نه‌سه اولوب دئیه‌سن. یقین یئنه افغان دؤیوب یازیق قادینی. سسلری گلیردی، آتان اورا کئچدی. افغان هر دفعه‌ روسیادان قاییدیب بئش-اون گون کندده قالاندا ان آزی ایکی دفعه‌ جمیله خالانی دؤیردی. هر دفعه‌ اولماسا دا، آتام هردن  گلن سسه چیخیب اونلارا اوز توتور، هر دفعه‌ ده دئیینه-دئیینه گئری قاییدیردی. بیز جیحون‌لا بونلاری گؤروب سوساردیق و آتانین افغانین آرخاسینجا سؤیوب اوندان گیلئیلنمه‌سی منه او قدر ده صمیمی گلمزدی.  حتی بیر گون بونو جیحونا دئیه‌نده منه چمکیرمیشدی. -سن هر شئیی نییه ائله دیلینه گتیریب چؤله تؤکورسن؟ بیر آز دیلینی توتسان یاخشی اولار. -آمّا دوز دئییرم. آتام دا آنامی وورموشدو،  سؤیور ده، ائشیتمیشم. -آمّا افغان دؤیور. جمیله خالانین اوزونده قارا لکه‌نی گؤرموسن؟!  آنامدا ائله اولمور. -آمّا یئنه ده. -عینی شئی دییل- جیحون سؤزومو کسمیشدی. من نفرت‌له جیحونا باخمیشدیم. -سن ده ائله‌سن. اونلار کیمی... -سن بونلاری هاردان چیخاریرسان؟!  من اونلار کیمی اولمایاجام- جیحون باشینی دیک توتوب سینه‌سینی قاباغا وئرمیشدی. آمّا من جیحونون دا اونلار کیمی اولاجاغیندان نه‌دنسه امین ایدیم، آمّا علی فرقلی ایدی و اونون نه واختسا منی دؤیه‌جه‌یینی هئچ جور آغلیما سیغیشدیرا بیلمیردیم. علی‌نین فرقلی اولدوغونو، جیحونون افغان کیمی اولماسا دا آتام کیمی اولاجاغینی دئیه‌نده‌سه جیحونون چییینلری دوشموشدو و کئی-کئی اوزومه باخیب بیر سؤز دئمه‌دن اوتاقدان چیخمیشدی. منی وورا بیله‌ردی  اوندان چوخ بالاجا ایدیم و بونا گؤره کیمسه ده اونو قینامازدی. قارداش باجینی وورا بیلردی، آمّا بونو ائتمه‌میشدی. یالنیز بوندان سونرا اینانمیشدیم کی، جیحون اونلار کیمی اولمایاجاق. او سحر آنام جمیله خالاگیلدن سس گلدییینی دئیه‌نده جمیله‌نین دییل، ظریفه‌نین دؤیولدویونو دوشونوب، بوزوشدوم. افغان یقین کی، اونون قاچماق ایسته‌دییینی اؤیره‌نیب ظریفه‌نی دؤیوردو و من آنامین منه دیکیلن شوبهه‌لی گؤزلرینه باخیب ککله‌دیم. -نه اولوب، قالخ. نه اؤزونو یئره سورتورسن؟ قورخما قالخ. یاخشیدی جیحون، قورخما- آنامین سسی سرت دییلدی‌. حتی کدرلی ایدی.  منی قالدیرماغا چالیشیردی. آنامین الیندن چیخیب، قاپیدان چؤله آتیلدیم.  گؤزومه دَين ضعیف گونش ایشیغیندان‌می، سویوق هاوادان‌می، باشیم هرلن‌سه ده دایانمادیم، حیه‌طدن چیخیب یولو کئچدیم.  جمیله خالاگیلین حیه‌طینده ایندی چوخلو آدام واریدی. آتامی آختاردیم. بیر آز کناردا دایانیب، همیشه ماشینین آرخاسیندا ساخلادیغی کؤینه‌یی‌نین دویمه‌لنمه‌میش قوللارینی اوزونه باسیب سسسیزجه دایانمیشدی. گؤزوم ظریفه‌نی آختاریردی. جمیله خالانین سسی گلیردی، برکدن آغلاییردی. افغان دا بیر آز کناردا دورموشدو و منه ائله گلدی کی، او دا آغلاییر. آنام آرخادان منی قوجاقلایاندا گئری دؤندوم. آرتیق هئچ نه درک ائده بیلمیردیم. منی گئری، ائوه چکمه‌یه باشلایاندا دا چیرپینیب الیندن چیخدیم.  -ظریفه هانی؟ آنامین اوزو اَییلدی و او دا عیناً جمیله خالا کیمی سس چیخاریب آغلاماغا باشلادی. -ظریفه هانی؟-  من قیشقیریب آتامین یانینا قاچدیم. قیشقیریردیم، آمّا کیمسه ده منه نه ایسه دئمیردی. هر کس من قیشقیریب ظریفه‌نی سوروشدوقجا داها برکدن هؤنکوروب آغلاییردی.   آنام آرخادان منی قوجاقلاییب سینه‌سینه سیخدی. -گونششش. قوربان اولوم گل، گئدک بوردان. -آنا نه اولار؟ ظریفه هاردادیر؟-  گوجوم توکه‌نیردی. -کانالا دوشوب گئجه... من اصلینده، بایاقدان بیلدیییم حقیقتین اوزومه سیلله کیمی دَيمه‌سیندن سارسیلدیم. بوغولماغا باشلادیم. گئجه‌نین سویوغوندا ظریفه‌نین قورخا-قورخا، 

"بهروزصدیق" گوزگوم گؤیلو جیرماقلانان یارالاریم یاللی یارغان اؤپرمیسن یارامیزدان هئییی سن...... چاتلاق دوشن باغریمیزی توتقونلاشان چاغیمیزی گؤروب سئوین آغریمیزی هئییییی سن..... بیلیردین کی دایاق ایدین تیکانلیقدا آیاق ایدین قارانلیقدا مایاق  ایدین هئیییی سن...‌ سؤزون جانی ،کؤنلو قان دی یئریم یاندی ،گؤیوم یاندی سن "بولود"ون" قارداش آندی" هئیییی سن.... "موغان"تورپاغی ساندیغیم دویوب دویوب باریندیغیم حاییف سونوندا یاندیغیم هئیییی سن..... https://t.me/Adabiyyatsevanlar

‍رحمان پوراکبر خیاوی(روشن خیاوی)      فیلولوژی-Ph.D      شعر، زبان و نقد شعر    poetry , Language and Poetry Criticism,    Dichtung, Sprache und Dichtungskritik,         ادامه از بخش های پیشین...      شعر، شاعر و زبان...؟     شعر یک مونولوگ نیست، بلکه دیالوگی است بین «انسان شاعر» و جهان او، شعر گفتگویی دو طرفه است، در حقیقت شعر از جهاتی یک دیالکتیک است با قواعد و قوانین خاص خود میان شاعر به عنوان «دازاین-Dasein»، هستومندی هنرمند، و هنرمندی که در همه ی ابعاد وجود و هستی حضور دارد، حتا در تمام ابعاد هستی خود و جهان پیرامون...به سخنی دیگر شاعر انسان توانمندی است که می‌تواند بین خود و هستی دیالوگ برقرار کند، یعنی خود را در موقعیت یکطرف گفتگو و جهان را در طرف دیگر دیالوگ قرار دهد.     ...و گفتیم که شعر هنری اصیل و شاعر هنرمندی دارای اصالت است، اصالت داشتن در اینجا، به معنای حفظ پیوند با دیرینه ها و اعماق جریان تفکر و اندیشه ی انسانی، و حتا بودن بخشی از این پروسه ی درنگ ناپذیر و رو به تعالی راه و صیرورت «انسان اندیشمندتاریخمندزمانمند».    اما این هنر اصیل(شعر)، و بطور کلی، هنر در همه ی زمینه ها و همه نوعش، تقلید است از جهان، از زیبایی ها و زشتی های جهان، از رویدادهای ناهماهنگ و نا زیبای جهان و نیز از رویدادهای زیبا و هماهنگ جهان. به عنوان مثال، رویداد نا زیبا و ناهماهنگ جنگ را می‌شود به یاد آورد و نام برد...     اما آنچه تقلید می نامیم، ویا تقلید هنرمندانه و حتا به نام «هنر تقلید» گفته می‌شود، در حقیقت تداوم و امتداد و استمرار اندیشه‌ی انسانی است. مثلا شاعری از رویدادی زیبا و یا زشت جهان اطراف خود الهام میگیرد و اندیشه ای را در شعر خود بیان میکند، یا نقاشی مانند «ونکوگ» از دیدن یک جفت کفش کهنه و پاره در پای کودکی فقیر و ندار، به شکلی هنرمندانه از آن تقلید میکند، (این همان چیزی است که در ادبیات کلاسیک فارسی الهام شاعرانه گفته می‌شود)، و شاعر یا هنرمند دیگری همان اندیشه و الهام را اندکی کاملتر و رساتر و زیباتر بیان میکند، یا در اثر خود منعکس می سازد،...و همینطور اندیشه در درازنای تاریخ جریان پیدا می‌کند...     انسان که تقلیدگر هنرمند حوادث و رویدادهای جهان است، در ذات خود یک شعر است، یک شعر بلند به درازای تاریخ. تولد هر انسانی، تولد شعری بلند و سرنوشتی سروده است، چرا که هر انسان، همچنین یک سرنوشت و یک تاریخ نیز است، سرنوشت و تاریخی با ابعاد بی شمار و ناشناخته!...      همین انسان تا پای بر این جهان میگذارد، ستاره ای از اندیشه و «جهان باوری» بر کهکشان موجودیت انسان افزوده می‌شود،...با ستارگان دیگر همسفر و همراه می‌شود و سیر و سلوک و اندیشه و تفکر و تقلید را فرا می‌گیرد...و تکامل و تعالی می یابد، و به فرجام سفر، خود شعر کاملی می‌شود، بعضی از این شعرها زبان باز میکنند و به زبان می آیند و شعر خود را، و در حقیقت خود را می سرایند، خود را با صدای بلند قرئت میکنند و می خوانند، و بعضی نیز در خموشی و گمنامی به نقطه ی افول می‌رسند.(ابو علی سینا در کتاب «منطق الشفا»، خاستگاه شعر را دو امر دانسته: الف- التذاذی که از محاکاه(تقلید) حاصل می‌شود و فایده ی آن رسیدن به علم و دانش است، و ب- علاقه انسان به آهنگ، (هارمونی)،ص۱۷۲/۲. (رک فن شعر ارسطو، صفحه ۱۸۶).     شعر صدا و ترانه و سرود هستی- «عالم کبیر» در «عالم صغیر» است و ترنم و تراوش آن‌ها از قلم انسان-دازاین، و انعکاس ویا بازتاب آن ها در ساحت هستی است. شعر نه وسیله ی امرار معاش و نه حرفه و پیشه ی پر درآمد و نه جا و محل نظریه پردازی و شعار دهی است. شعر «بازخیز و رستاخیز» واژه ها و کلمات است، شعر همکلامی و همخوانی قصه ی پر غصه ی جهان انسان هاست، پیوند جهان درونی و بیرونی انسان ها...     شعر تفسیر جذاب و تاویل آن چیزی است که، ما آنرا زندگی می‌کنیم، ما نه در چیزها و چیزها هم نه در ما(انسان) زندگی نمی‌کنیم، بلکه ما چیزها را زندگی میکنیم، ما وقتی شکوفه ای را تماشا میکنیم، یا سیب سرخ گونه ی زیبایی را نگاه میکنیم، یا ترانه ی «سارؽ گلین» را گوش میکنیم، در حقیقت ما خود هر تک تک آنها میشویم، ما شکوفه را، سیب سرخ گونه ها را و ترانه ی اسطوره ای ساری گلین را زندگی میکنیم، خود آن و آن ها میشویم!...     قایناق : آکا دمی مشکین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

یعقوب_نامی داها گونشه‌ده اینانمیرام من اونون‌دا ایشیقی، ساختا‌دیر، ساختا! هر یانا باخیرسان کین‌دیر، کدردیر محبت قاپیسی، تاختادیر، تاختا! یای‌اوچون بو هاوا غصّه‌دیر، عاردیر گؤی‌لره باخیرسان، توتقون‌دور، تاردیر ایسینمیر اوره‌ییم، ال‌لریم قاردیر قارا قیش‌کیمی‌دیر، شاختادیر، شاختا! گؤزلرده باخیش‌لار بوز کیمی دونوب دوداقدا محبت سوزالیب، سؤنوب ال‌لرین الفتی، سمادن ائنیب داماردا قره‌‌ قان، لاختا‌دیر، لاختا! گئتدیکجه، گؤزومه دارالیر دنیا داها سوزالماق‌دا رویالی سئودا گلن بو واختادک، یارالی دورنا کیم گئده، کیم قالا، باختادیر، باختا! https://t.me/Adabiyyatsevanlar

حکیم_محمد_فضولی پریشان حالین اولدوم ، سورمادین حال پریشانیم غمین دن درده دوشدوم ، قیلمادین تدبیر درمانیم نه دئرسن روزگاریم بؤیله می کئچسین گؤزل جانیم گؤزوم ، جانیم ، افندیم ، سئودیگیم ، دولتلی سلطانیم گؤزوم دن دم به دم باغریم اوزوب یاشیم کیمی گئتمه سنی ترک ائتمه زم چون من ، منی سن داخی ترک ائتمه امان دیر ، ظالم اولما ، من کیمی مظلومی اینجیتمه گؤزوم ، جانیم ، افندیم ، سئودیگیم ، دولتلی سلطانیم فضولی شیوه احسانین ایستر بیر گدایین دیر دیریلدیکجه سگ کویون ، ئولن ده خاکپایین دیر گرک ئولدور ، گرک قوو، حکم حکمون ، رای رایین دیر گؤزوم ، جانیم ، افندیم ، سئودیگیم ، دولتلی سلطانیم  https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سحر_خیاوی اوزاقلاردا دئییلم سئوگیلیم بولودلاردا گَزسه ده هاوالی باشیم یئر اوزونده‌دیر آیاقلاریم آخی «من تورپاق قیزییام»،- دئمیشدیم. قارینجالار اؤزوندن بؤیوک دَنه‌لر داشیدیغی کیمی، سیرتیمدا داشییرام آغیر یئر کوره‌سینی، سَرت دونیا اوزوندن سیغینمیشام شعر دفتریمین سیجاق بوجاغینا یارالاریمی ساریییرام چیچک قوخولو ایپک مندیلی ایله. او قَدَر یورغونام کی؛ کهف کؤهولونون یولداشلاری کیمی بوتون دونیانی باشیمدان آتماغیم، اوچ‌یوز ایل یاتماغیم گلیر قورخورام آما… قورخورام یاتدیغیمدا ظالیم زامانین آغیر تَکَرلری کئچر اوستومدن یئتیم قالار اوخونمامیش کیتابلاریم یاریمچیق قالار دئییلمه‌میش سؤزلریم اودور کی کیرپیک‌لریمین آراسینا سامان چؤپو قویورام، بو ایکی گونلوک دونیادا، یومولماسین گؤزلریم اونسوز دا اوزون- اوزون مین ایللر یوخولایاجاییق، بئزه‌جه‌ییک یوخولاماقدان، اوره‌ییمیز بولاناجاق. یادیندادیرمی؟ دئمیشدین: هر اینسان چاپا حاضیرلانان بیر کیتاب‌دیر سهولرله دولو، رئداکته لازیم‌دیر اینسانا هله دوزه‌لیش ائتمه‌لی سهولریم وار بوللوجا… اؤزللیک‌له مین اوزلو آداملاری تانیماقدا چوووخ سویروشوب آیاغیم! سهولرله دولو کیتاب یوز کره چاپ اولسون بئله، کیمه نه فایداسی وار؟! درد اهلی اولاجاقسان بیر عؤمور هر آتدیغین آددیمیندان حساب چکسن آمما الینی جیبینه قویوب وئییل ده گزه بیلرسن هئچ زادی وئجینه آلمادان، الکتریک آغاجلاریندا، ساختا گولوشلریندن اینسان قانی دامان، اینسانلاری ایشیلدایان پوتونلاری آلتیندا دگرسیز بیر بؤجک سانان، اؤزلرینی اوره‌ک یاندیران تانیدیب، اوره‌کلری یاندیران، ائو تیکن تانیتدیریب، ائولر ییخان، اللری بیر کاسادا جلّادلارلا قان ایچن، بیرگه یئییب، آیری سی…ن بَی‌لر کیمی! دئمیشدین: دورو اول، آیدین اول بولاقلار سایاق او اوجالیقدا گؤی، سنه باش اَیه‌جک اؤزونو سنده گؤرمه‌یه آیاقلارینا ائنه‌جک گوندوزلر گونش، گئجه‌لر آی- اولدوز، سنده یویوناجاق، اوزونو اؤپه‌جک. چارپاشیق سیناقلاریندان باش اوجا چیخماق چتین اولسا دا، سنین درین سئوگینه لاییق بیری اولماق اوچون دورولماغا، دورّ(dürr) اولماغا چالیشیرام سئوگیلیم! https://t.me/Adabiyyatsevanlar

زلیم خان یعقوب . کؤک اوسته بوداغی نئچه دی بیلدیم بوداغدا یار پاغی نئچه دی بیلدیم سالخیمی ساچاغی نئچه دی بیلدیم بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. ساچاغی تیترشیر تئللرین کیمی یارپاغی اویناشیر اللرین کیمی آچیلیب دویمه سی  توللرین کیمی بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. سو ایچر سئوگینین کؤکو عؤموردن سئوگی ال اوزمه سین  تکی عؤموردن خوش بیر خاطیره دیر ایکی عؤموردن بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. بو سئوگی، بولایلای، بو بئشیک بیزیم چکر نوبه میزی  بو کئشیک بیزیم نه ییمیزه لازیم ائو ائشیک بیزیم؟ بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. اوجاق آللاهین دیر ایستی آللاهین آتش آللاهین دیر توستی آللاهین بو یاشیل آغاجین اوستو آللاهین بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. کؤنلو موز هاوالی گؤزوموزده آج گنجلیگین هاواسی با شیمیزدا تاج بیرسنسن  بیرمنم بیر یاشیل آغاج بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. دن کیمی سپه له  توخوم کیمی اَک زلیم خان بو آنین لذتینی  چک هله بیزدن سونرا  چوخو دییه جک بو یاشیل آغاجین آلتی بیزیم دیر. https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوخو ! سنین نغمه‌لرینی چکیم شکیلده. شکیل‌لریم نغمه‌لرین کیمی- گاه گولسون، گاه آغلاسین..! بیرگون اللرینه چاتاجاق یقین چاتاجاق بیرمکتوب مندن؛ اللرینده آلیب اویاجاقسان. مکتوبدا گؤردویون نغمه‌لرین می؟! شکیل‌لریم می؟! یا سنمی سن؟! نغمه لرده اولان شکیل‌لر کیمی شکیل‌لره هوپان نغمه‌لر کیمی سن ده ایته‌جکسن؛ و بیر سیر کیمی قالاجاق سنین نغمه‌لرین، منیم شکیل‌لریم…

عؤموردن قالان سس‌لر ▪️ مولف: سخاوت عزتی ▪️ ناشر: اختر ▪️ نشر تاریخی: 1399 ▪️ صحیفه سایی: 243 صحیفه ▪️ دیل: آذربایجان تورکجه‌سی ▪️ رسم‌الخط: عرب الفباسی بو کیتابی آشاغیداکی آدرسدن ائندیره بیلرسینیز https://ishiq.net/kitab/35143

بایاتی‌لاریم اوخلو ناغیل‌لاریم دار آغاجلی خیال‌لاریم آسیلی راحات یاشامادیم سنده بیر ساعات یئنه‌ده من سنی سئویرم حیات! دنیزلرینده قویلاندی آرزومون کهر آتی دالغالار دا بیلمه‌دیلر بیلسه‌لر ده دئمه‌دی‌لر هر طرفه اوچدوم سیندی قول- قانات یئنه‌ده من سنی سئویرم حیات! بیر باهار یاراتمیشدیم مهربان، تیکانسیز اونو دا بیر کولک سیلدی چوخ راحات یئنه‌ده یئنه‌ده من سنی سئویرم حیات!

یئنه بیر بیت غزل گؤزلرینه پای وئردیم بو داریسقال هاوادا باااخ هایینا های وئردیم آل یاشیل سؤزلرینه ماوی دنیز قاتدیقجا اولدوزون تویلوغونا اینجی دوزوب آی وئردیم پلمه‌لی کؤوشه‌نیمیز گول چیچک آچسین بلکه قار بوران فصلینه آخشام چاغیلیق یای وئردیم خونجالانمیش یارا واردیر غزلین قوینوندا مین چیچک شعریمی گؤی گؤزلرینه تای وئردیم بئله یالقیز بوراخیب کؤنلومو سنسیزلیک‌لر داملا داملا «جانای»ا آاااخ داشیدیم وای وئردیم

قوجا: «آي بالا، زنان خايلاقلاريندان يازماسان اولماز!» دئدي. گنج: «اولسون يازمارام» دئييب، سوروشدو: ـ اوندا به كيملري يازيم؟ قوجا: «بالا اوگون ائشيتديم بير نفر دئييردي: من گئتمسم مژليسه اورمو درياچاسي‌نين قوروماغي‌نين قاباغيني آلاجاغام، هئچ ايشده گؤره بيلمه‌سم بوشقاـ‌ بوشقا اورا سو داشيياجاغام. تاپ، گؤر اونون آديني نه‌دير اوّلده اونو ياز» دئدي. گنج اوغلان: «آي عمي اورومو درياچاسي سنين نه‌يينه كاردي آخي؟» دئيه سوروشدو. قوجا سيزيلتيلي بير سسله: «آي بالا دئييرسن دا! اوندا كي اورانين سويو واريدي، هاوالار خوش اولاندا نئچه دفعه گئديب، سويون قيراغيندا اؤزوموزو پالچيقلارديق، قوما قويلانارديق، هئچ بيليرسن نه قدر قول‌ـ قيچميزين سانجيسي كسيلردي؟ ايندي قيچ سانجيسيندان اؤلورم، كاش سويو قورومايايدي، بو ايل يايدا گئدرديم، بير آز سانجيم آزالاردي» دئدي. اوغلان دئدي: ـ عمي قيچ سانجيسينا گؤره دكتره گئتمه‌ليسن، قوم ـ‌ پالچيق نه‌دي؟ قوجا آجي گولرك: «آي بالا، دكتر يوخدور كي، هاميسي ياوادي، داوالاري دا كار سالمير» دئدي. اوغلان: «عمي من اورمو درياچاسينا سو داشيماغا وعده وئرن كانديدي تانيميرام. نماينده سئچمك اوچون آيري سؤزون وار دئ» دئدي. قوجا: «هن بالا! ائله‌لريني ياز كي هم رييانه‌لري آرتيرسينلار، دكترون داوانين پولون آزالتسينلار، بير ده آللاهدان اؤتور بيزيم كيمي كاسيب‌ـ كوسوبو آجليقدان قورتارسينلار» دئدي. اوزو قيرخيلي، اينينده تازا كت‌ـ شالواري اولان بير كيشي قيراقدا دوروب، قوجا ايله گنجين دانيشيغينا قولاق آسيردي. بو آندا او، قوجايا ياخينلاشيب، قولاغينا پيچيلدادي: ـ نماينده سئچمگي بوشلا، نماينده‌لر قاباقدان سئچيليب، رأي آدينا صانديغا سالينان بو واراقلار، خالقين باشيني قاتماق اوچوندو. رأي‌ين آغ يا دا يازيلي سالماغي‌نين هئچ فرقي يوخدور. قوجا اوزونو قولاغينا پيچيلدايان كيشي‌يه ساري توتوب، دئدي: ـ ائشيتمه‌ديم نه دئدين؟ بير ده دئ! كيشي «هئچ زاد» دئيه، اوندان اوزاقلاشدي. قوجا، گنج اوغلانا ساري دؤنوب: «ائله بيل دئدي رأي سالما! هن؟» دئيه سوروشدو. اوغلان: «بو آداملارين سؤزونو بوشلا،‌ او دوز دئيير، اؤز بورادا نه ايش گؤرور، حتما گليب رأي سالا دا. بونلار مين اوزولو بير آداملاديلار. خالقا دئديكلريني اؤزلري ائله‌مزلر. سن اؤز ايشنده اول!» دئدي. سونرا بير نئچه كانديدين آدلاريني اوزرينده يازديغي واراقلاري، كيشي‌نين الينه وئرركن آرتيردي: ـ ‌عمي بير برگه‌‌ده آلتي نفر مؤمن، ايش بيلن آداملارين آديني، او بيريسينده ده نئچه روحاني‌نين آديني يازديم، بو واراقلاري بوك، آپار سال صانديغا. قوجا واراقلاري اوغلاندان آلدي: «ساغ اول» دئييب، اونلاري آپاردي هر بيريني بير صانديغا سالدي. ***  مسجد چوخ شولوق دئييلدي، گاهدان بير آدام گليب، رأييني صانديغا ساليب، گئديردي. قوجا ياواش‌‌ـ ياواش اؤزونو مسجدين قاپيسينا چاتديردي. مسجدين پيلله‌لرينه يئتيشنده جانينا بير قيزيشما گلدي، ائله اورادا يئره اوتوردو. گؤزلري سولانميشدي، بدني قاشينيردي، دؤزه بيلمه‌ييب، بدني‌نين قاشينديغي يئرلريني تئزـ‌ تئز قاشيماغا باشلادي. بيردن ـ بيره مسجد، باشينا فيرلانماغا باشلادي، اورگي بولاندي، باشي گيجلدي، ائله اورادا يئره اوزاندي. قاپي‌ آغزيندا اولانلار اونو دؤوره‌له‌‌ديلر. ـ سينه‌سيني آچين! ـ اوزونه سو سپه‌سين! ـ چكيلين قيراغا هاوا گلسين. ـ آي بالا بونون آدامي يوخدو؟ ـ بترلشير زنگ وورون آمبولانس گلسين. ـ آمبولانس گلينجه چوخا چكر. ـ .... بير شاققاواتلي اوغلان قوجانين دؤوره‌سينه ييغيلان آداملاري قيراغا ايتله‌دي، اونو بئلينه آليب، ماشينينا ساري قاچدي. *** خسته‌خانانين اورژانسيندا قوجاني بير تختين اوستونده ياتيرديلار. دكتر گليب، معاينه ائتدي. اونا بير سئروملا نئچه ايينه ووردولار. قوجانين حالي بير آز ياخشيلاشدي. سئرومون ياريسيندان چوخو قوجانين بدنيه گئتميشدي، دكتر اونا ياخينلاشيب: «حاجي، نئجه‌سن؟ ائله بيل حالين ياخشيلاشيب ها!» دئدي. قوجا: «هن بالا آلله سني ساخلاسين قيزديرمادان،‌ قاشينمادان اؤلوردوم» دئدي. دكتر: «سحر نه يئميشدين؟» دئيه سوروشدو. قوجا: «هئچ زاد يئمه‌ميشم، دئديم گئديم رأي ساليم، سونرا قاييديم، بير زاد تاپيب يئيرم» دئدي. دكتر قوجاني خسته‌خانايا گتيرن اوغلاني گؤستريب، دئدي: ـ اوغلونا دا دئديم، آغير بير خسته‌ليك دئييل، ساده بير كهير دي «حساسيت» بير ساعت سونرا ياخشيلاشارسان. قوجا: آي بالا منيم اوغلوم يوخدو. ايكي قيزيم وار اونلاردا بورادا اولمازلار. اوغلان دكتره ياخينلاشيب، دئدي: ـ آآآ‌ دكتر قونشوموزدو. مسجده ييغيلميشدي، من تله‌سيك گتيرديم بورا. دكتر باشيني ترپه‌ديب:«ايندي بيلديم، بارماغينا دَين جوهر بو يازيغا كهير وئريب» دئدي. سونرا اوزونو قوجايا ساري توتوب، دئدي: ـ عمي بوندان بئله اليني جوهره وورما، سنين جوهره كهيرين وار، بير ده الين جوهره دَيسه سني ايشدن سالار ها! https://t.me/Adabiyyatsevanlar

احدفرهمندی جوهر چليگيني يئره دؤيه‌ـ دؤيه چوخ كورلوقلا اؤزونو محله‌نين مسجدينه چاتديردي. قاپيدا دوران ايكي سلاحلي انتظامي مأمورون بيرينين يارديمي ايله مسجدين پيلله‌لريندن يوخاري چيخدي. بير بوجاغا سيرالانميش نئچه ميزه ساري يئريدي. كهنه پئنجگي‌نين جيبيندن واراقلاري اپريميش سيجيلليسيني چيخارتدي. ميزين اوستونه قويدو. مغنه‌ـ چارشابا بورونموش بير خانيم سيجيلليني گؤتوردو. بيرينجي صفحه‌سيني آچدي. صفحه‌يه گؤز گزديركن قوجادان سوروشدو: ـ عمي آدين نه‌دي؟ قوجا كيشي يورقون سسله: «عبدالعلي‌دي بالا!» دئدي. ـ خوش‌گليبسن! ـ ساغ اول! خانيم، ايكي رأي واراقلاريني كيشي‌يه ساري اوزالتدي. الي ايله ميزين اوستونده اولان استانپي گؤرسترركن: «عمي بارماغيني باتير جوهره سونرا باس بو واراقلارين آلتينا» دئدي. كيشي تيترك اليني استامپا ياخينلاتدي. بارماغي‌نين اوجونو جوهره باتيردي. خانيم دقتله اونا باخيردي. يوكسك سسله دئدي: ـ حاج عمي الي‌نين داليسيني ياتيرد آشاغي، بارماغين ياخشي جوهر آلسين. كيشي او دئيه‌ني باشا دوشمه‌دي. خانيم بونو سئزدي. كيشي‌نين بارماغيندان ياپيشدي. وار گوجو ايله اوّل جوهره باتيريب، سونرا واراقلارين آلتينا باسدي. سيجيللي‌نين سون واراغينا ايكي چئشيدلي بوياقدا مؤهور ووردو. رأي برگه‌لري ايله سيجيلليني كيشي‌يه قايتاردي. مسجدين باشقا بير گوشه‌سينه قويولان ميزي گؤستريب: «حاج عمي گئت، او ميزين اوستونده رأي‌لريني ياز، گتير بوراداكي صانديقلارا سال!» دئدي. كيشي گوجسوز بير سسله: «آي بالا منيم ساواديم يوخدو كي، يازا بيلمرم، اؤزون ياز وئر ساليم» دئدي. خانيم‌: ـ عمي بيز بو ايشي گؤره بيلمريك، قاداغاندي. هر كس گرك اؤز رأييني اؤزو يازيب، صانديغا سالسين. سن گئت او ميزين يانيندا رأي سالانلارين هر بيرينه دئسن آليب، يازارلار. كيشي خانيما «ساغ اول» دئييب، آيريلدي. مسجدين او بيري گوشه‌سينه قويولموش ميزين دؤوره‌سينده نئچه آدام، دووارا ياپيشيلميش بير سياهي‌يه باخيب، رأي‌لريني يازيرديلار. قوجا اؤزونو اورايا چاتديردي. اليني رأي واراقلاريني يازان سئيرك ساققاللي بير اوغلانين چييينينه قويوب، دئدي: ـ آي بالا آل منيم بو پيتيكلريمي ده ياز! اوغلان باشيني يوخاري قالديردي، قوجايا باخيب، دئدي: ـ باش اوسته عمي، قوي بو واراقلاري يازيم سونرا دا سنين‌كيني يازارام. ـ ساغ اول بالا، قوجالميياسان! سئيرك ساققاللي اوغلان اؤز واراقلاريني يازاندان سونرا كيشي‌نين واراقلاريني آليب، سوروشدو: ـ عمي كيملرين آديني يازيم؟ ـ آي بالا من هئچ كيمي تانيميرام! اوغلان دوورا ياپيشيلميش ليستي گؤستريب: «بو آدلاري اوخويورام سن اونلارين ايچيندن سئوديكلريني سئچ، منه دئ يازيم» دئدي. ـ آي بالا دئديم كي من هئچ كيمي تانيميرام، قولاقلاريم ياخشي ائشيتمير، گؤزلريم ده ايشيقدان دوشوب، يئرآلما‌ـ‌ سوغان آلاندا دا سئچه بيلميرم، توكانچي اؤزو دولدوروب، وئرير. گنج اوغلان بارماغينداكي داش قاشلي اوزوگونو اوينادالارق گولومسه‌ييب، سوروشدو: ـ اولسون عمي. اما دئ گؤروم، ايسترسن نئجه بير آداملار مجليسه گئتسينلر، اورادا نه ايشلر گؤرسونلر؟ كيشي هئي‌سيز گؤزلريني اوغلانا زيلله‌ييب، دئدي: ـ آخي بيزيم‌كيمي يازيقلارا دا بير  ايش گؤرللر، منيم اصلا گؤزوم سو ايچمير؟ اوغلان: «اورا گئدنلرين هاميسي، ناماز قيلانديلار، آلله آداميديلار، بوتون مسلمانلاردان اؤترو، دينيميزدن اؤترو، اللريندن گلن قدر چاليشارلار، عمي!» دئدي. كيشي بير آز بئليني دوزلديب دئدي: ـ باخ اوغلوم، بيري بوكي قورـ قودوقلاردان يازما، گئديب اورادا دانيشماقلاريني باشارمازلار، بؤيوك باشلارا يامان‌ـ يووز دئيرلر، دونيا دَير بيرـ‌ بيرينه، بيزيم بو رييانه‌‌‌ميزي كسرلر. باش آشاغي، سس‌سيزـ كويسوزلردن خالقا شر آچمايانلاردان، يوخاريداكيلاري اينجيتمه‌ينلردن ياز. اوغلان گولوب: «عمي رييانه يوخ، يارانه» دئدي. كيشي: ـ آي بالا منيم ساواديم هاردايدي اونلاري ياديمدا ساخلييام، گوناه اونلاردادي كي آيدا وئرديكلري 300مين تومنه بير راحات آد قويماييبلار، نئچه ايلدي اونو دا آرتيرميرلار، آخي 300مين تونه نه وئريرلر با!. گنج دئدي: ـ عمي، جوان كانديدلردن يازمارام، آيري سؤزون ندير. كيملردن يازيم؟ قوجا سينه‌سيني صافاديب، دئدي: ـ بالا بيرده گؤزله آروادـ‌ مارواد يازماياسان ها، او گون بير نفر دئييردي: مژليسده آروادلارا پيس گؤزونن باخيللار، بعضي پيس ايشلريده گؤرورللر. آماندي آروادلاريميز گئدر اورا، بير ايش چيخارداللار آبريميز گئدرها! اوغلان: تعجبله قوجايا باخاراق سوروشدو: ـ عمي بو سؤزو كيمي دئيير؟ قوجا: «اودو با هامينين ديلينده‌دي، بير ده آرواد ندي ائله يئرلر ندي با؟» دئدي. اوغلان: «آي عمي بوشلا بو سؤزلري ائله ايشلر اولماز. جماعتين آغزينا هرنه گلير دانيشير. بو سؤزلر ضدانقلابلارين سؤزودو، اورا گئدن خانيملار حضرت فاطمه‌نين كنيزلريدي، خانيم دا آدامدي دا اؤزونه گؤره حاقي وار» دئدي.