کانال تخصصی اقتصاد

🔵 سراب رفاه با یارانه آب 👤 دکتر تیمور رحمانی؛ عضو هیات‌علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران ✍️ بحران آب، از بی‌شمار بحران‌هایی است که «نوع نگاه ما به تخصیص منابع» به بار آورده است. ✍️ ایران سرزمینی خشک است و مشکل کمبود آب تاریخی طولانی دارد، آن هم زمانی که جمعیت ایران بسیار قلیل بوده تا چه برسد به وضعیت کنونی. ✍️ آنچه قابل سرزنش است عدم توجه به واقعیت آشکار کمبود آب در سیاستگذاری و تخصیص منابع توسط دولت‌ها بوده است. ✍️ مشکل کمبود و اکنون بحران آب موضوعی نیست که یک دولت یا یک وزیر خاص را به‌عنوان مقصر آن معرفی کرد و همه دولت‌ها، حداقل از شروع دهه 1350، در شکل دادن آن نقش داشته‌اند. ✍️ در یک تحلیل واقع‌بینانه باید بپذیریم که دولت کنونی نه در ایجاد این مشکل نقش پررنگی داشته و نه امکان چندانی برای حل این مشکل پیش‌رو دارد. ✍️ حل بحران آب نیازمند آن است که در الگوی مصرف آب تغییر اساسی صورت گیرد و این تغییر مستلزم آن است که کل جامعه یا بخشی از جامعه هزینه این تغییر الگوی مصرف را متحمل شوند. ✍️ مثلا مصرف‌کنندگان محصولات کشاورزی را با قیمت بالاتر خریداری کنند یا از سود اندک کشاورزان کاسته شود. ✍️ ما طی چندین دهه، سرابی از ایجاد رفاه، مبتنی بر دادن «یارانه آب» ترسیم کرده‌ایم (در همراهی با سایر یارانه‌ها). تمام داستان بحران آب محصول یارانه بسیار سخاوتمندانه برای مصرف آب به قیمتی پایین‌تر از ارزش اقتصادی آن، آن هم در سرزمینی خشک است. ✍️ بدون توجه به ارزش اقتصادی آب و تصحیح قیمت آن، هیچ راه‌حل بلندمدتی برای مساله آب وجود ندارد. این یافته‌ای تجربی در علم اقتصاد است. ✍️ به‌عنوان یک واقعیت تلخ باید بپذیریم که تحت هیچ شرایطی در دوره حیات هم سن و سال‌های بنده مشکل آب نه تنها حل نمی‌شود، بلکه به‌‌طور محسوس هم بهتر نمی‌شود. ✍️ اگر صاحب‌نظری از جمله در حوزه اقتصاد و همچنین اصحاب سیاستی ادعا کند که روش‌های ساده و کم هزینه‌ برای حل بحران آب به‌ویژه در کوتاه‌مدت دارد، قطعا نباید حرف او را جدی گرفت. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 انا لله و انا الیه راجعون ❄️ کانال دکتر منجذب

سهمیه‌بندی ارزی در شرایط جنگی و تحریمی ضروری است 🔷 دکتر حسین راغفر، عضو هیات علمی دانشگاه الزهراء: 🔹 در شرایط فعلی، پرداختن به ریشه‌های اقتصادی بحران و اتخاذ راهکارهای فوری برای حمایت از اقشار آسیب‌دیده، امری حیاتی برای ثبات کشور است. 🔹 تجربه موفق جهانی و همچنین الگوی مدیریت اقتصادی در دوران دفاع مقدس، راهکارهای آزموده‌شده‌ای برای کنترل بازار و حمایت از رفاه مردم را پیش روی ما قرار می‌دهد. 🔹 اکنون اولویت اصلی باید معطوف به ایجاد امید و ثبات برای خانواده‌های آسیب‌دیده از طریق سیاست‌هایی چون کنترل قیمت‌ها و حمایت از اشتغال باشد. 🔹 در شرایطی که با محدودیت منابع و تقاضای بالا مواجهیم، سهمیه‌بندی ارزی، امری ضروری است. 🔹 کاهش نسبی قیمت ارز در ۱۲ روز جنگ، در مقایسه با افزایش قیمت آن در ماه‌های پیش از تهاجم، نشان می‌دهد که عوامل غیراقتصادی در تعیین قیمت ارز، نقش موثری دارند. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

حلقه های ضعیف چگونه سیستم را ناکارا می کند؟ 👤 دکتر جعفر خیرخواهان؛ اقتصاددان ✍️ جمله قدیمی «قدرت یک زنجیر به اندازه ضعیف‌ترین حلقه آن است» را همه شنیده‌ایم یعنی قدرت یا عملکرد کلی یک سیستم، گروه یا ساختار را ضعیف‌ترین جزء آن تعیین می‌کند. ✍️ در بسیاری از فرآیندهای سیاستگذاری، تولیدی و مدیریتی، کیفیت عملکرد تک‌تک اجزای سیستم به‌شدت به هم وابسته‌ است. ضعف حتی در یک حلقه و بخش، کل زنجیره‌ ارزش را مختل می‌کند. ✍️ به این ترتیب، در کشورهایی که اجزای نهادهای حکمرانی، زیرساختی، آموزشی، یا فناوری ناکامل یا ناهمسطح است، در دام توسعه‌نیافتگی گرفتار می‌شوند. حتی اگر منابع طبیعی، سرمایه فیزیکی یا استعداد بالایی دارند. ✍️ در پروژه‌هایی که به دقت و کیفیت بالا و هماهنگی دقیق بین اجزا نیاز است (مانند تولید دارو، برنامه‌نویسی نرم‌افزار، دیپلماسی یا امنیت و دفاع ملی)، ترکیب افراد ضعیف با افراد قوی باعث افت شدید کل کار می‌شود، چون کیفیت ضعیف یکی باعث شکست پروژه می‌شود. ✍️ در مورد علل توسعه‌نیافتگی ایران هم، با وجود منابع طبیعی فراوان، نیروی انسانی متخصص و بسیاری زیرساخت‌ها، ضعف‌هایی مانند چالش‌های نهادی، ناکارآمدی نظام گزینشی و آموزشی، عدم شفافیت اطلاعات و ساختارهای اداری، مانند حلقه‌های ضعیف یک زنجیر عمل می‌کنند. ✍️ توسعه همه‌جانبه، از ترکیب چند عنصر خوب و قوی با تعدادی عنصر بد و ضعیف محقق نمی‌شود، بلکه پروژه‌ای «سیستمی» با زنجیره‌ای از هم‌افزایی‌ها است. ✍️ یک مثال روشن از حلقه ضعیف، مورد گزینش در نظام اداری و استخدامی ایران است. اگر نظام حکمرانی افراد را فقط بر پایه وفاداری سیاسی انتخاب کند، به احتمال زیاد برخی افراد که دانش، مهارت و تجربه پایینی دارند وارد پست‌های کلیدی می‌شوند. ✍️ عملکرد ضعیف این افراد، کل زنجیره سیاستگذاری و تصمیم‌گیری را تضعیف می‌کند، حتی اگر برخی وزرا یا مدیران بسیار توانمند باشند. ✍️ نتیجه چنین استخدام‌هایی جذب نیروهای با وفاداری [احتمالا] بالا اما توان تخصصی پایین یا روحیه منفعلانه و ماندن در «منطقه امن» است و پیامدهای کلان آن احتمالا با کارآمدی پایین ادارات، دانشگاه‌ها، نظام قضایی، سیاستگذاری، آموزش و توسعه علمی مشخص می‌شود. ✍️ در توسعه، نیروی انسانی محور و مبنای همه چیز است. ضعیف‌بودن این حلقه (نظام گزینش)، خروجی کل سیستم توسعه‌ای را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. ✍️ هرگونه سیاست توسعه‌گرا باید به‌جای تمرکز بر بخش‌های موفق، حلقه‌های بحرانی را ترمیم، توانمندسازی یا جایگزین کند. مطلب مرتبط: ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✍️ «حذف چهار صفر از پول ملی»، راهکار ویترینی یا ریشه‌ای؟ کامران ندری در #خبرآنلاین نوشت: ▫️حذف صفر، نه سیاست پولی مؤثری است و نه راهکاری برای کنترل تورم. بلکه تنها یک اصلاح شکلی در واحد پول ملی محسوب می‌شود که بیشتر جنبه حسابداری و تسهیل در نگارش و خوانش اعداد دارد. ▫️شاید بیش از یک سال است که نشانه‌هایی از حذف چهار صفر از پول ملی در طراحی اسکناس‌ها مشاهده می‌شود. برای مثال، اگر به اسکناس ۲۰۰ هزار ریالی نگاه کنید، بخشی از آن که معادل ۲۰ هزار تومان است، چهار صفر به‌صورت کمرنگ درج شده و طراحی آن طوری است که انگار عدد «۲۰۰» برجسته‌تر شده است. در واقع، این اقدام از مدت‌ها پیش در بانک مرکزی آغاز شده و تا حدی جنبه عملیاتی به خود گرفته، هرچند هنوز به‌طور رسمی نهایی نشده است. ▫️این طرح همچنان مراحل قانونی خود را طی می‌کند. پس از بررسی در کمیسیون‌های تخصصی، گفته شده به‌زودی به صحن مجلس می‌آید. البته پس از تصویب در صحن نیز باید به تأیید شورای نگهبان برسد تا به قانون تبدیل شود. در مجموع، این طرح نه ضرر قابل‌توجهی به اقتصاد وارد می‌کند و نه اثرات قابل ملاحظه‌ای در شاخص‌های کلان خواهد داشت. مطلب مرتبط: تبعات مثبت و منفی حذف صفر از پول ملی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 تبعات مثبت و منفی حذف صفر از پول ملی 🔵 دکتر محمدرضا منجذب 🔶 معمولا در شرایط تورمی روز به روز ارزش پول ملی کاهش می یابد و بابت خرید مقدار کالایی معین باید پول بیشتری پرداخت کرد. لذا به مرور ارزش پول خورد از بین میرود و باید پول های درشت تر را برای کالای کمتر استفاده کرد. در فضای مجازی مثال های از این دست زده میشود که با 17000 تومان در دهه چهل یک خانه خریداری میشده و ...و امروز که چه میتوان خرید. 🔶 لذا از نظر روحی و روانی ارزش صفرها در ذهن کم کم از بین میرود و این در بلندمدت اهمیت و اعتماد مردم به پول ملی را کاهش دهد. از این منظر بعد از طی دوره ای طولانی آثار روانی منفی دارد. برای همین بعضی ها معتقدند برای اینکه نخواهیم واحد پول ملی را تغییر دهیم (تغییر اسم آن از ریال به اسمی دیگر) که خود تبعات منفی و پرهزینه ی دیگری خواهد داشت بیاییم و مثلا 4 صفر را از آن حذف کنیم. بدین معنا که با چاپ 1 ریال جدید آن را معادل 10000 ریال قدیم در نظر گرفته و طی یک دوره زمانی ریال جدید جایگزین ریال قدیم شود. در اصل تفاوتی در ظاهر قضیه رخ نمیدهد و طی این دوره انتقالی اگر کالایی 1000000 ریال (صد هزار تومان) ارزش دارد با پول جدید صد ریال (یک تومان) خرید و فروش میشود که برای مصرف کنندگان فرقی ندارد. 🔶 البته آثار روانی آن این است که چون تعداد صفرها کم میشود مجدد اهمیت ذهنی آن (نه واقعی و نه قدرت خرید آن) افزایش مییابد. 🔶 ناگفته نماند، این موضوع هیج تاثیری بر وضعیت معیشت جامعه ندارد. سیاستگذار همواره در مسیر افزایش ظرفیت تولید و درآمد جامعه باید گامهای اصولی طراحی کند و بردارد، تا افزایش رفاه بصورت پایدار نهادینه شود. 🔶 تنها نکته ی قابل ذکر اینست که چنین حرکتی در اقتصاد در شرایطی قابل توصیه است که اقتصاد در شرایط تورمی شدیدی نباشد تا بتواند آثار مطلوب خود را به جای گذارد. زیرا با تورم شدید مجدد بعد از مدتی تعداد صفرها از منظر مصرف کننده افزایش مییابد و عملا آثار مثبت چندانی نخواهد داشت و لذا به نظر میرسد در حال حاضر بهتر است این سیاست به زمانی موکول گردد که سیاستگذار بر مشکل تورم شدید (ناشی از کسری بودجه و تحریم و ...) فائق آمده باشد. ❄️ کانال دکتر منجذب

🔵دکتر موسی غنی‌نژاد: مردم ما از تبلیغات صبح تا شب رسانه ملی از ایدئولوژی‌های کمونیستی زده شدند و از آن بدشان می‌آید.

🔻 تهدیدهای ترامپ و احتمال فعال سازی مکانیسم ماشه جذب سرمایه را دشوار کرده /برای جذب سرمایه گذاری، اول باید فسادها و بی ثباتی های اقتصادی داخلی را درمان کرد دکتر مرتضی افقه، اقتصاددان: 🔹سرمایه گذاری، چه داخلی و چه خارجی، زمانی انجام می شود که شرایط و بسترها فراهم باشد. یکی از مهمترین بسترها نیز، ثبات و آرامش است. اکنون این بستر آرام و مناسب برای جذب سرمایه در کشور ما وجود ندارد. 🔹همچنین ما با بی ثباتی مدیریتی و بی ثباتی سیاست ها، قوانین، مقررات و فسادها رو به رو شده ایم و مجموعه این ها باعث شده که حتی سرمایه گذار داخلی ما رغبت نکند به اندازه کافی در کشور سرمایه گذاری کند 🔹کدام سرمایه گذار خارجی می تواند یا حاضر است سرمایه های عظیم خود را از طریق صرافی های کوچک انتقال دهد؟ هم اکنون با تهدیدهای لفظی ترامپ نیز رو به رو هستیم و احتمال فعال سازی مکانیسم ماشه نیز وجود دارد./چندثانیه

❄️ گروههای مفید: ♦️گروه استاتا، ایویوز و اقتصادسنجی ♦️گروه تحلیل اقتصادی 🔶کانال مدل های اقتصادسنجی

بازار مسکن چه زمانی «تغییر فاز» خواهد داد؟ 🔹5 صاحب‌نظر بخش مسکن و ساختمان در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد»،‌ طول‌عمر «رکود فعلی در دو حوزه معاملات و ساخت‌وساز» را برآورد کردند. 🔺برآیند تحلیل‌ها حاکی است، در کوتاه‌مدت و میان‌مدت،‌ محتمل‌ترین سناریو،‌ «ادامه رکود با همین شدت» است به این معنا که احتمال خیلی زیاد، سرمایه‌گذاری ساختمانی کماکان افت خواهد داشت و تقاضایی نیز برای خرید آپارتمان شکل نخواهد گرفت. 🔹آنچه رکود مسکن را ادامه‌دار می‌کند، «چالش زنجیره تامین و تورم تولید مسکن از یک‌سو و نااطمینانی سرمایه‌گذاران به آینده بازار ملک تحت تاثیر ریسک‌هایی از جمله تنش نظامی» است. 🔹فردین یزدانی می‌گوید، برآیند نبض‌های بخش مسکن و ساختمان، «مثبت نیست» و سازنده‌ها تمایلی به تکمیل ساختمان‌های نیمه‌کاره ندارند. 🔹محمود اولاد معتقد است، نباید انتظار تکرار «دوره رونق طلایی مسکن دهه 80» را داشت چرا که تقاضا در این بازار از پیک آن دهه عبور کرده است. 🔹روزبه ظهیری نیز تصریح می‌کند، قدرت خرید مسکن باید ترمیم شود تا بتوان به «خروج از رکود» امیدوار بود. 🔹فرشید پورحاجت اما به «تغییر وضعیت بازار مسکن در نیمه دوم سال» خوش‌بین است. 🔹هادی شفائی نیز به یک «رفتار هوشمندانه» نزد گروهی از سازنده‌ها برای «نحوه فعالیت در این دوره» اشاره می‌کند و می‌گوید، این گروه «ساخت واحدهای مسکونی متراژکوچک» را در دستور کار گذاشته‌اند. ✳️

🔵 نقش جنگ بر انتظارات و مصرف 🔵دکتر محمدرضا منجذب آثار جنگ بر اقتصاد کلان و مصرف مردم می‌تواند بسیار پیچیده و چندبعدی باشد. به طور کلی، جنگ می‌تواند تأثیرات زیر را بر مصرف مردم داشته باشد: 1. کاهش درآمد و قدرت خرید: جنگ معمولاً منجر به کاهش تولید ناخالص داخلی (GDP) و افزایش بیکاری می‌شود، که در نتیجه قدرت خرید مردم کاهش می‌یابد. این امر می‌تواند منجر به کاهش مصرف کالاهای غیرضروری شود. اگر جنگ طولانی شود تقاضای کالاهای مصرفی بادوام تغییر می کند و قیمت آنها دچار تغییر می شود. 2. تغییر در الگوی مصرف: در دوران جنگ، مردم ممکن است به سمت کالاهای ضروری و اولیه مانند مواد غذایی، دارو، و کالاهای بهداشتی روی آورند و مصرف کالاهای لوکس و غیرضروری را کاهش دهند. 3. افزایش قیمت‌ها: جنگ معمولاً انتظارات تورمی را تشدید می نماید و باعث افزایش قیمت کالاها و خدمات می‌شود، به ویژه کالاهای اساسی و ضروری. با افزایش قیمت آنها این امر می‌تواند منجر به کاهش مصرف شود زیرا مردم نمی‌توانند هزینه‌های بالای کالاها را تأمین کنند. (اینجا را ببینید) 4. کمبود کالا: جنگ ممکن است منجر به اختلال در زنجیره تأمین و کمبود کالاها شود، که خود باعث تغییر در الگوی مصرف می‌شود. مردم ممکن است مجبور شوند کالاهای جایگزین را خریداری کنند یا از برخی کالاها صرف‌نظر کنند. این ممکن است منجر به عدم تامین کالری مورد نیاز روزانه بدن شود و فقر غذایی را افزایش دهد. 5. افزایش مصرف کالاهای خاص: برخی کالاها مانند سلاح، تجهیزات نظامی، و کالاهای مرتبط با امنیت ممکن است در دوران جنگ افزایش تقاضا پیدا کنند. بطور معمول بخش بیشتری از بودجه دولتها معطوف به این موضوع می شود و بدین لحاظ تامین کالاهای ضروری و یا عمومی دچار نقصان می شود. 6. تأثیرات روانی: ترس و عدم اطمینان ناشی از جنگ می‌تواند باعث تغییر در رفتار مصرف‌کنندگان شود. مردم ممکن است در خرید کالاهای ضروری، کالاهای بی دوام و با دوام تغییر رویه دهند. رفنار مردم در بازارهای موازی تغییر می کند. 7 .جنگ می تواند منجر به مهاجرت شهروندان گردد. در اینصورت مهاجرت نخبگان نیز تشدید می شود. با کاهش بهره وری تولید نیز به این دلیل هم کاهش می یابد. 8. به دلایل فوق تخصیص منابع در تولید دچار تغییر و تحول می شود که احتمالا موجب کاهش کارایی نیز می شود. در نتیجه، آثار جنگ بر مصرف مردم معمولاً شامل کاهش مصرف کالاهای غیرضروری، افزایش مصرف کالاهای ضروری، تغییر در الگوی مصرف و افزایش قیمت‌ها می‌شود. ❄️ کانال دکتر منجذب

آیا تقاضا در بازارهای دارایی‌ بدون «کنترل تورم» مهار می‌شود؟ 🔹شورای نگهبان طرح «مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی» را پس از اصلاحات مجلس تایید کرد و این قانون به‌زودی ابلاغ می‌شود. 🔹هدف از این قانون، مهار سوداگری در بازارهایی مانند مسکن، خودرو، طلا، ارز و هدایت سرمایه‌ها به سمت فعالیت‌های مولد اعلام شده است. 🔹اگرچه هدف از اجرای این مالیات، کنترل انتظارات تورمی و تقاضای سوداگری در دارایی‌ها اعلام شده، اما با این حال، کارشناسان تاکید دارند که به‌کارگیری مالیات بر عایدی سرمایه، به‌عنوان ابزاری برای مهار تورم در بهترین حالت می‌تواند اثری کوتاه‌مدت و محدود بر روند رشد قیمت‌ها داشته باشد؛ چراکه تورم مزمن عمدتا ناشی از رشد نقدینگی، کسری بودجه و شوک‌های ارزی است و صرفا با ابزار مالیاتی کنترل نمی‌شود. 🔹هر چند مسوولان تاکید کردند که این مالیات در حدود ۵درصد از مردم را به‌عنوان هدف در نظر گرفته و اثری بر کاهش درآمد عامه مردم نخواهد گذاشت، اما به نظر می‌رسد که اجرای اصلاحات ساختاری برای مهار تورم مزمن عایدی بیشتری را برای آحاد اقتصادی به‌همراه خواهد داشت. مطلب مرتبط: مصائب مالیات در ایران ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

✅بنگاه‌های کوچک در معرض فروپاشی‌اند؛ حمایت‌ها باید بلندمدت شود مرتضی افقه( استاد دانشگاه شهید چمران اهواز): 🔸 بحران فعلی تولید ناشی از جنگ ۱۲ روزه نیست بلکه ریشه‌ای و مزمن است.بنگاه‌های کوچک و متوسط با وجود نقش کلیدی در اشتغال، بسیار آسیب‌پذیرند. این بنگاه‌ها برخلاف واحدهای بزرگ، سهم بالایی در رفاه و کاهش نابرابری دارند. سال‌هاست فقط با ۴۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت کار می‌کنند که علت آن ناکارآمدی مدیریتی و فساد اداری است.  جنگ اخیر ضربه نهایی بود که تعدادی را به تعطیلی کشاند و موجب بیکاری کارگران شد. بسیاری دیگر نیز توان پرداخت مالیات و بیمه را ندارند؛ معافیت‌های دولتی یک ضرورت است.  🔸 با این حال، حمایت‌ها تا پایان مرداد کافی نیست و باید پایدار و بلندمدت باشند. منابع مالی دولت برای استمرار این حمایت‌ها ناکافی‌ست و به دلیل بی‌تدبیری گرفتار دور باطل شده‌ایم. حتی اگر تحریم‌ها برداشته شود، مشکلات مدیریتی همچنان باقی خواهد ماند.بدون اصلاحات عمیق در ساختار اداری، امکان پیشرفت واقعی وجود ندارد./ایلنا ✳️

🎥اقتصاد یک طرز تفکر است که هرکسی ندارد دکتر مسعود نیلی: وضع اقتصادی ما با منابع هنگفت و جمعیت کم هیچ سازگاری ندارد. اگر تفکر اقتصادی وجود داشت بدون این منابع هنگفت هم میتوانستیم وضع بهتری داشته باشیم.

🟢 دولت و بانک‌ها از تورم ارتزاق می‌کنند 👤دکتر محمدرضا رنجبرفلاح، کارشناس بانکی: این سیستم اقتصادی بر مبنای تورم، ارزش اسمی همه چیز را بالا می‌برد و بدتر این که از همان تورم، مالیات هم دریافت می‌کند.

🔵 صادرات خودرو چین از ژاپن و آلمان جلو زد. همانطور که تولیدش پیشی گرفت.

🔷عربستان با صادرات ۷ میلیون بشکه نفت به پیشواز ماشه علیه ایران رفت. ✍️ عبداله باباخانی ‏ 🔹داده‌های صادراتی نشان می‌دهد عربستان سعودی دقیقاً در لحظاتی که ایران با تهدید احیای تحریم‌ها مواجه شده، صادرات نفت خام و میعانات خود را به اوج رسانده است. نمودارهای بین‌المللی از ژوئیه ۲۰۲۵ حکایت از آن دارند که صادرات نفت عربستان از مرز ۷ میلیون بشکه در روز گذشته، آن‌هم هم‌زمان با عبور عرضه جهانی نفت از تقاضا. ‏🔹این هم‌زمانی تصادفی نیست. عربستان سعودی در حال پر کردن خلأ ناشی از عقب‌نشینی اجباری ایران از بازار نفت است. افزایش صادرات به کشورهای غیرسنتی نیز نشانه‌ای از بازتعریف راهبرد بازارسازی این کشور در دوران جدید است. در چنین شرایطی، «ماشه» علیه ایران به معنای «موتور جهش» برای عربستان خواهد بود. ‏🔹 اگر تصور کنیم می‌توان بازی را تا دو هفته پایانی آگوست برای کسب امتیاز ادامه داد، احتمالاً در تله‌ای بزرگ افتاده‌ایم. این مانور نفتی عربستان، نشانه‌ای از سیاستی فراتر و هدفمندتر دارد. ‏•خط نارنجی: تقاضای جهانی نفت (میلیون بشکه در روز) ‏•خط قرمز تیره: عرضه جهانی نفت (میلیون بشکه در روز