کەناڵی م.هەڵگورد مصطفی گەڵاڵەیی

لەشەو و ڕۆژی هەینی دا سونەتە زۆر سەڵەوات لێ بدەن . اللهم صل على محمد وعلى آل محمد، كما صليت على إبراهيم، وعلى آل إبراهيم، إنك حميد مجيد، اللهم بارك على محمد، وعلى آل محمد كما باركت على إبراهيم، وعلى آل إبراهيم إنك حميد مجيد .

بەڵگەکانی زیندوو بوونەوە لەدوای مردن : ٥ / زیندوو بوونەوەی باڵندەکان / م هەڵگورد گەڵاڵی

موسلمانانی بەڕێز و خۆشەویست بۆ ئاگاداری بەڕێزتان .. ئەم مانگە مانگی ( مُحَرَّم ) ە بەرۆژووبون لەم مانگەدا زۆر خێرە بەتایبەتی لە نۆیەم و دەیەمی ؛ کە پێی دەوترێت ( تاسوعا و عاشورا ) . پێغەمبەری خوا صلى الله علیه وسلم فەرمویەتی : ( أفضل الصيام بعد رمضان شهر الله المحرم وأفضل الصلاة بعد الفريضة صلاة الليل). صحيح الترغيب والترهيب رقم حديث 1015 (صحيح) 1/ 245 . واته‌ : ( باشترين و خێرترين ڕۆژوو له‌ دواى مانگى ڕه‌مه‌زان ڕۆژووى مانگى (مُحَرَّم)ه وه‌باشترين و خێرترين نوێژ له‌ دواى نوێژه‌ فه‌ڕزه‌كان شه‌ونوێژه‌) . وە سەبارەت بە تاسوعا و عاشورا ئیبن عەباس رەزای خوای لێبێت فەرمویەتی : حين صام رسول الله (صلی الله‌ علیه‌وسلم) يوم عاشوراء وأمَرَ بصيامه، قالوا يا رسول الله (صلی الله‌ علیه‌وسلم) إنه يوم تعظمه اليهود والنصارى؟ فقال رسول الله (صلی الله‌ علیه‌وسلم) : فإذا كان العام المقبل إن شاء الله صمنا اليوم التاسع، قال فلم يأت العام المقبل حتى توفي رسول الله (صلی الله‌ علیه‌وسلم) ) أخرجه مسلم 3/ 151 ، والبيهقي 4/ 287 وغيرهما. واته‌ : ( كاتێك پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ علیه‌وسلم) ڕۆژى عاشوراء به‌ ڕۆژوو بوو وه‌ ئه‌مرى به‌ موسڵمانان كرد به‌ به‌ڕۆژوو بوون له‌م ڕۆژه‌ دا ، هاوه‌ڵه‌ به‌ڕێزه‌كانى )(ڕه‌زای خوایان لێبێت) فه‌رموويان : ئه‌ى پێغه‌مبه‌ر خوا (صلی الله‌ علیه‌وسلم) ڕۆژى عاشوراء ڕۆژێكه‌ جوله‌كه‌و گاوره‌كان به‌ گه‌وره‌ى داده‌نێن (واته‌ تێيدا به‌ ڕۆژوو ده‌بن) پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله‌ علیه‌وسلم) فه‌رمووى: ئه‌گه‌ر ساڵى داهاتوو هات (إن شاء الله) ڕۆژى نۆيه‌ميش به‌ ڕۆژوو ده‌بين ، به‌ڵام ساڵى داهاتوو نه‌هات پێغه‌مبه‌رى خوا (صلی الله‌ علیه‌وسلم) وه‌فاتى كرد) . نوسینی : هەڵگورد مصطفى گەڵاڵەیی

پاراستنی حورمەتی موسڵمان و مەترسیی ئابڕووبردنی ! ​پاراستنی شەرەف و کەرامەتی موسڵمانان، یەکێکە لە گرنگترین ئەو ئەرکانەی کە شەریعەتی ئیسلام جەختی لێکردووەتەوە. پێغەمبەری خوا (ﷺ) لە حەجی ماڵئاواییدا فەرمووی : ​«بێگومان خوێن و ماڵ و شەرەفتان لە نێوانتاندا حەرامە ، وەک حەڕامی ئەم ڕۆژەتان، لەم مانگەتاندا، لەم شارەتاندا» (البخاري و مسلم گێڕاویانەتەوە). وە فەرموویەتی : ( كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ حرامٌ عِرْضُهُ ومالُه ودمُهُ ) . رواه الترمذيُّ وَقالَ: حديث حسن . واته‌ : هه‌موو موسڵمانێك له‌سه‌ر برا موسڵمانه‌كه‌ی حه‌رامه‌ ؛ نامووسی وه‌ ماڵی وه‌ خوێنی . ​​خودای گەورە بەڵێنی سزایەکی توندی داوە بەوانەی کە حەز دەکەن خراپە و هەواڵی ناڕێک لە نێوان بڕواداراندا بڵاوببێتەوە. ​خودای گەورە دەفرموێت: {إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَن تَشِيعَ الْفَاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ وَأَنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ} [النور: ١٩]. واتە: {بێگومان ئەوانەی حەز دەکەن کاری خراپ و بێڕەوشتی لە نێوان ئەو کەسانەدا بڵاوبێتەوە کە ئیمانیان هێناوە، سزایەکی بەئازاریان بۆ هەیە لە دونیا و دوارۆژدا، و خودا دەزانێت و ئێوە نازانن}. ئەگەر ئەمە سزای کەسێک بێت کە تەنها حەزی لە بڵاوبوونەوەی بێت، ئەی دەبێت سزای ئەو کەسە چۆن بێت کە خۆی ئابڕووی خەڵک دەبات و بڵاوی دەکاتەوە؟!

بەڵگەکانی زیندوو بوونەوە : ٤ / دروست بوونی ئاسمانەکان و زەوی . م هەڵگورد گەڵاڵی

واتای ( قثاءها ) . قال الله تعالى : ( فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنبِتُ الْأَرْضُ مِن بَقْلِهَا وَقِثَّائِهَا ) . البقرة : ٦١ . واتە : بپارێوە بۆمان لە پەروەردگارت، تا لەو شتانەمان بۆ بڕوێنێت و دەربهێنێت كە زەوی دەیڕوێنێت؛ لە سەوزەوات و ته‌ڕۆزی . قِثَّاء جمْعُ قِثَّاءَةٍ، وهو نَبْتٌ ثِمَارُه تُشْبِهُ الخِيَارَ، ولكنه أَطْوَلُ منه. واتە : وشەی قثاء کۆی وشەی (قِثَّاءَة)یە، ئەویش ڕووەکێکە کە بەرهەمەکەی لە خەیار دەچێت، بەڵام لەو درێژترە.

شاهد هذا الفيديو الذي نشرته على TikTok! https://vt.tiktok.com/ZSQDW7mQu/

بەڵگەکانی زیندوو بوونەوە لەدوای مردن : ٣ / لەخەو هەستان / م هەڵگورد گەڵاڵی

واتای: ( حمالة الحطب) . قال الله تعالى : {وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ} [المسد: 4]: واتە : هاوسەرەکەیشی، کە هەڵگری درک و داڵ بوو . أي: المرأة التي كانت تحمل الشوك، فتُلقيه في طريق النبي ﷺ: واتە: ئەو ئافرەتەی کە دڕکی هەڵدەگرت و دەیخستە سەر ڕێگای پێغەمبەر ﷺ. And "so will" Abu Lahab's wife, the carrier of "thorny" kindling: هاوسەری ئەبو لەهەب، هەڵگری دڕک و داڵی داگیرسێنەر.

بەڵگەکانی زیندوو بوونەوە لەدوای مردن : ٢ / م هەڵگورد گەڵاڵی

واتای ( شانئك) . قال الله تعالى : ﴿إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ﴾ {الكوثر: 3} . واتە : ڕق لێبووەکەت (ئەو کەسەی ڕقی لێتە) ئەو بڕاوە لەهەموو خێر و بەرەکەتێک و ناوبانگ .

بەڵگەکانی زیندوو بوونەوە : ١ . زیندوو بوونەوەی خاکی سەر زەوی / م هەڵگورد گەڵاڵی