گەشە(توسعه): سید هاشم هدایتی
前往频道在 Telegram
در این کانال یادداشت های شخصی اینجانب حول مباحث توسعە, با تمرکز بر کردستان و گاهی هم اشعار و دلنوشتەها و ...درج می شود. منتظر نظر و پیشنهادهای شما هستم. t.me/KDproblems لینک کانال
显示更多603
订阅者
无数据24 小时
+37 天
+430 天
帖子存档
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی(قسمت سیزدهم)
سید هاشم هدایتی
« در شگفتم از افرادی که از روی تنفر یا ترس از شنیدن حرف های متفاوت، رویگردانند. مگر می شود در دنیایی با این همە اطلاعات و دانش و یافته های متفاوت فقط یک حرف را شنید !»
« کاش حواسمان می بود که گاهی فقط یک لبخند ما می تواند دنیایی از غم و غصه یک نفر را بر باد دهد. محبت را دریغ نورزیم!»
« کاش نسل های جدید به این قناعت برسند کە اگر پدران و مادرانشان، در مسیر تربیت شان، در گذشته، گاهی راه را هم اشتباە رفتە اند، آرزویشان سعادت آن ها بودە است!»
« تردید دارم این حق را داشتە باشم بدون رضایت کسی به بهانە ی مصلحت اندیشی، وی را به کاری مجبور کنم!»
« یکی از مصداق های احساس خوشبختی زمانی است کە توفیق می یابم واسطه ی رد و بدل شدن یک خیر یا محبت بین دو یا چند نفر باشم!»
« فرزندانی کە بە خاطر برخی کاستی ها از والدینشان درخواست عذر خواهی دارند، حواسشان باشد، فردا خودشان هم پدر و مادر خواهند شد. همین!»
«گاهی فکر می کنم اگر خوش قولی از جامعه رخت بر بندد، چقدر تحمل ناپذیر می شود تعامل با دیگران !»
«هرگاە خارج از توانم ، وعده دادم، و بیش از ظرفیتم ادعا کردم، پشیمانی و شرمندگی نصیبم شد!»
«برای درک درستی و نادرستی یک رفتار هیچ منبعی مانند شهادت قلب انسان کارگشا نیست. آسمان و ریسمان لازم نیست کافی است با دلمان روراست باشیم!»
«زمانی کە با یک نفر قوی تر از خود وارد تعامل می شویم باید تبعات اعمال قدرت های بە حق و ناحق او را بپذیریم!»
«اگر با خود روراست نباشیم، تردید نکنیم در یک زمان نامناسب گرفتار خود خواهیم شد!»
«گاهی در سیاە ترین لحظات نا امیدی در زندگی، وقوع یک حادثه پیش بینی نشده، روزنه های امید را می گشاید.!»
«قصه "آسیاب به نوبت".قصه ی "مرگ" است.
حواسمان باشد روزی که نوبت مان فرا می رسد سر به زیر نباشیم!»
«امروز مردی را دیدم در حالیکه از شدت بارش باران و احتمال زیان باغات روستای شان، سخن می گفت این جمله را بر زبان می راند:" خدا حواسش به ما هست"!»
«یکی از آفت های افراط در محبت ورزی این است که گاهی ده ها بار تو را از یک سوراخ مارگزیده می کند و باز عبرت نمی گیرید!»
«خیلی سخت است بە حقیقتی حتمی پی ببری اما نتوانی با استناد بە مستندات قابل رؤیت و واقعیات آن را بیان کنی!»
«در پی یک تلاش سخت اگر احساس کردیم خستگی از تن مان بیرون شده است تردید نکنیم دز جهت هدف های عالی گام برداشته ایم !»
« چقدر سخت و دردآوربوده است زمانی کە یکی از عزیزانم از من انتظار حمایت روا داشتە و من توان انجامش را نداشتەام !»
« کاش بە جای اعتراض های مدام به برخورد دیگران نسبت به خودمان. یک بار هم به رفتارهای خودمان می نگریستیم، که مسبب رفتار دیگران بوده است!»
« گاهی برخی از ما برای توهین کردن بە دیگران لازم نیست، دلیلی اقامە کنیم اما برای احترام گذاشتن ، مصرانه، طلب بهانه می کنیم!»
t.me/KDproblems
فیلم سینمایی درخت گردو
🔹برخی حوادث در تاریخ غم انگیز کردها وجود دارد که فراموش کردن شان ستمی ناشدنی است. ۷ تیر سالگردبمباران شیمیایی سردشت و برخی روستاهای آن در سال ۱۳۶۶ است.
🔹 دیروز بە صورت تصادفی فیلم سینمایی درخت گردو را دیدم. فیلمی که گوشه ای از آن زخم جگرسوز را به تصویر کشیده است.
🔹من متخصص سینما و فیلم نیستم در مورد قوت و ضعف های فنی آن فیلم هم چیز زیادی نمی دانم. به لحاظ محتوا و ثبت حقایق هم تردید ندارم کاستی های زیادی دارد اما...اینکه فیلم توانست بیش از یک ساعت اشک را از چشمانم سرازیر کند یعنی تاحد زیادی در ثبت آن حادثه ضد بشری موفق بوده است.
🔹ديدن این فیلم را به همه هم میهنان به ویژه هم ولایتی های کرد توصیه می کنم. درخت گردو علاوه بر به تصویر کشیدن صحنه های غم انگیز خانواده قادر، به ویژه چگونگه مرگ دلخراش سه فرزند و همسر وفادارش و سرانجام گم شدن دختر معصوم اش تا پایان عمر، دیالوگ های پایانی قادر در دادگاه لاهه برای ارجمندی کار نویسنده و کارگردان فیلم کافی است
🔹بازی عالی بازیگران. به ویژه پیمان معاذی و پایبندی آنان به فرهنگ و ارزش های ملی کردها از جنبه های مثبت فیلم است
t.me/KDproblems
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی (قسمت دوازدهم)
سید هاشم هدایتی
«زمانی ساکت شدن و اشتباە نکردن را مناسب می دانستم، اما اکنون فعال بودن و اشتباە کردن و پوزش خواستن را ترجیح می دهم!»
«به هوش باشیم؛ عادات ناپسندی از دوران کودکی در وجود ما جای می گیرند، که جز در سایه ی تغییرات فرهنگی جامعه از بین نمی روند.!
«کاش به جای ایرادهایی کە گرفتە بودم، پیشنهاد و راە حل ارایە می دادم. چە آسان است ایراد گرفتن و چه سخت است راه حل دادن!»
«سال ها فکر می کردم کە پیروزی بر حریفان. موفقیت بزرگی بە شمار می رود اما اکنون به این نتیجه رسیده ام که آرامش مهمتر از برد و باخت است!»
«برخی زخم ها را هیچ مرهمی بهبود نخواهد بخشید! و شاید برای انسان ماندن ، وجود چنین زخم هایی اجتناب ناپذیر است»
«برخورداری از مهارت مدیریت بر خود علاوه بر ایتکه کمک می کند افراد رفتارهای خود را کنترل کنند اجازە نمی دهد آدمها در جای اشتباه بنشینند !»
«کتابخوانی راە گرانسنگی است برای بهرە گیرفتن از تجارب دیگران، در حالیکه سیاحت و گردش، برای خودمان تجربە می سازد!»
«چە بسیارند افرادی کە اگر می توانستند استعدادهای خود را بشناسند می توانستند میزان اثرگذاری شان بر جامعه بیشتر شود!»
«نظام آموزش عمومی و فرهنگ جامعه، مارا به نحوی بار می آورد که حق و ناحق بودن یک فکر یا رفتار را، صرفا بر اساس منافع شخصی خود ارزیابی می کنیم !»
«افزایش سن، بە تنهایی نمی تواند ملاک ارزیابی فهیم تر شدن انسان باشد اما بی شک یکی از عوامل مهم اثرگذار در فهم انسان از زندگی به شمار می آید!»
«واقعیت این است کە اگر ما انسان ها نسبت بە کسانی کە در کنار هم زندگی می کنیم رواداری و گذشت نداشتە باشیم، هرگز روی آرامش نخواهیم دید !»
کورد ئەیژێت:"سواری ئەسپی خەڵک بیت هەر پیادەی". گر سوار اسب دیگرانی باز پیادە هستی. اتکای بە خود یعنی عزت نفس!»
«تجربە نشان می دهد دیدار عزیزان حال را خوش می کند. روسیاه دنیا و قیامتند آنانی که موجب دورشدن عزیزان از یکدیگر می شوند !»
«خوشا بە حال آن کس که بد نیست اما بدش می پندارند و بدا به حال آن کس که خوب نیست اما خوبش می پندارند!»
«زمانی کە دل اسیر کینە و نفرت شود، یگانە راە رهایی آن، عشق و دوست داشتن بە دور از معاملەگری خواهد بود !»
«چه آرامشی دارند کسانی که به جای دل سپردن به مدح و یا نگرانی از نکوهش دیگران، رضایت درونی خود را ملاک زندگی قرار می دهند !»
«کاش می توانستیم دست از نیت خوانی رفتار دیگران برداریم و اجازە می دادیم هر کس بە خواست خود عمل کند و پاسخگوی عمل خود باشد !»
« گاهی فکر می کنم در دنیایی کە به سرعت روابط افراد بر اساس "منافع متقابل" شکل می گیرد آیا جایگاهی برای عاطفه و عشق باقی خواهد ماند؟
« دلم می خواست سزای کارهای نادرستم را بلافاصله ببینم. فاصله افتادن، قبح بدی ها را از بین می برد و ما را برای ادامه بدی جری تر می کند !»
t.me/KDproblems
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی (قسمت یازدهم)
سید هاشم هدایتی
«کاش می توانستیم در پایان هر روز، ذهن مان را ری استارت کنیم تا چیزی به نام خاطره بد و یا حسی برای انتقام در آن باقی نماند. دنیا بهشت می شد!»
«شاید اگر در زندگی، گاهگاهی از خود می پرسیدیم:"ته این راهی که می رویم به کجا ختم می شود" شاید مانع بیراهه رفتنمان می شد!»
«دمخور شدن با همه اقشار جامعه. از هر جنس و قشر، برکات زیادی دارد اما گاهی رعایت نکردن مرزبندی ، صدمات بسیار در پی دارد!»
«کاش زودتر پی می بردم رفتارهای ناشایست من، موجب گریزان شدن جوانان از دین، می شود. حواسمان باشد؛ ما الگوی عملی فرزندانمان هستیم!»
«گاهی "آگاهی بخشی" می شود مهمترین وظیفه، برای تک تک افراد جامعه، هرکس در حد فهم خودش، برای هر تعداد از اطرافیانش!»
«در موارد زیادی علیرغم ناتوانی برای انجام کاری پا پیش نهادم کە جز شرمندگی حاصلی نداشت. چه خوب است با خود روراست باشیم و اگر در کاری ناتوانیم مدعی نباشیم!»
« خدا نیارد آن روزی را که عینک انسان، رنگی به خود بگیرد، فرقی نمی کند چه رنگی، سرانجام به زمین اش می زند لامصب!»
« تاریخ می گوید:" ریشه ی تمام جنگ ها و مصائب بشری، وجود خط کشی های بتنی بین حق و باطل و خیر وشر است". کاش می پذیرفتیم که حق مطلق فقط خداست!»
« به قول آن بنده خدا. خدا نکنه آدم به خودش بدهکار بشه، حالش خراب میشه. وقتی کسی حالش خراب شد، حال اطرافیانش را هم خراب می کند!»
« کاش در تمام عمر بە جای نصیحت کردن، به اصلاح خطاهای خود می پرداختم. مردم بە الگوی عملی مشتاق تراند تا نصیحت کنندگان خوش بیان!»
« گاهی به تصور اینکه دلسوز دیگران هستم. پیشنهادهایی داده ام که خوشایندشان نبوده. افسوس دیر فهمیدم این روش جز دخالت در حریم آنان معنایی ندارد!»
«خدا نکند پس از سی روز روزە گرفتن، حالمان تغییر نکرده باشد. روزه، علاوه بر اینکە اطاعت امر خداست، فلسفه یی تربیتی نیز در خود دارد که غفلت از آن خسران است: "پرهیزکاری" !»
«نگران نیستم کە چە فرصت هایی را در گذشته از دست داده ام، نگرانم که گاهی قدر داشته های امروزم را نمی دانم!»
«کاش چیزهایی کە هرگز بە دردم نمی خورد و هرگز هم مورد استفادە قرار نمی دهم را یاد نمی گرفتم!»
«فقط تجربه شخصی است به ما می گوید "احساس بی نیازی" بسی بیشتر از خود بی نیازی انسان را از لغزش و فریب در امان نگه می دارد!»
«سال هاست درگیر این پرسشم کە اول مسلمانم یا کرد، یا ایرانی! غافل از اینکە اول باید انسان باشم!»
«خیلی از وقت ها بە خاطر مشاهده یک خطا یا یک اشتباه، و قضاوت عجولانه، دوستان خیلی خوبی را از دست دادم. افسوس!»
«گاهی فشارهای زندگی، و رفتارهای دور از انصاف ما را به عکس العملی وا می دارد که خوشایندمان نیست. کاش بتوانیم بیشتر بر خود مسلط باشیم!»
«شاید اگر در رودر رویی های زندگی ، می توانستم ، ولو فرضی، خودم را به جای حریفانم قرار دهم بسیاری از چالش ها پیش نمی آمد!»
«گاهی شنیدن عبارت"شوورەییە = زشت است" مانعی جدی در مسیر زیستن در یکرنگی و زندگی دلبخواە است!»
t.me/KDproblems
:
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی
(قسمت دهم)
سید هاشم هدایتی
« برای جریمه افراد بد دهان بهترین کار آن است که محل شان نگذارید. دهن دریده ها تشنە مجادلە اند!»
« اگر برای خود هدف نهایی تعیین کنیم. باخت های در مسیر نمی توانند ما را نا امید یا سر خوردە کنند !»
« ریشەی بسیاری از جدل های ما، ناشی از مشکلات اجتماعی است. درست! اما اگر این مشکلات حالا حالاها نخواست! رفع بشود، خودمان نباید کاری بکنیم!»
« "گفتگو"، تنها مرهم کم هزینە برای مداوای زخم های عمیق خودزنی و تقابل در جامعە است. کاش از گفتگو گریزان نباشیم؟!»
« در این سال هایی که در فضای مجازی فعالیت دارم دریافتم کسانی اجیر شده اند. سر موضوعات کم ارزش، مردم را به جان هم بیندازند! خیلی مراقب باشیم!»
«درس مهم سریال سنجرخان:
" کینەی زنانه، حسادت برادرانه. و قدرت طلبی فامیلی می توانند ابزار دست استبداد شوند »
«تا روزی که دیدگاه خودمان را معیار سنجش درستی و نادرستی بدانیم، هیچ همدلی و انسجامی در جامعە بوجود نخواهد آمد »
«کاش می توانستیم در اجرای آموزه های اصیل دین، در مقابل کلمات زشتی که در باره ما به کار می رود، با زبان خوش پاسخگو باشیم »
« اگر در زندگی خانوادگی و اجتماعی، گذشت نداشته باشیم، هرگز به آرامش نخواهیم رسید، زیرا همواره مشکلاتی برای جدل وجود دارد»
« خیلی بی انصافی است اگر کسی که بارها مرا خشنود کرده، به هر دلیلی یک بار نتواند خواسته ام را برآورد کند. تمام خوبی هایش را فراموش کنم»
« سال نو برای شصت و چهارمین بار به من می گوید:
"تغییر ، یک اصل لایتغیر است و هیچ گریزی از آن نیست".
چه خوب است خود به استقبالش بروم»
« اینکە گفته می شود جفای دیگران به خود را ببخشیم اما فراموش نکنیم به این معناست که اگر با دست خودمان مانع بهبود رابطه شویم. چه فایده دارد؟!
« همە ی ما می دانیم اندیشیدن بە انتقام بە سان هیزم ریختن بر آتشی خانمانسوز است اما باز غالبا غفلت می کنیم »
« گذشت زمان به ما آموخته است که، بخواهی نخواهی زندگی می گذرد. یک روز شاد و روز دیگر غمگین. خوشا به حال آنانکه شاد بودنشان ثمره اشک دیگران نیست »
« دوست عزیز! برای اینکه فراموش نکنی کی بودی و الان کی هستید، گاهگاهی خودت را در آیینه بنگر! حواست باشد چشم حقیقت همیشه باز است»
« چقدر به خود آسیب می رساندم زمانی کە نمی توانستم از خطاهای دیگران، حتی نزدیکانم چشم پوشی کنم.»
« با تمام وجود این فرموده قرآن را لمس کرده ام:"هر نیکی که بکنید برای خود کرده اید- سوره اسراء ". خوب و بد ما به خودمان بر می گردد»
« در تجربە چهار دهە فعالیت اجتماعی دریافتم توهین و بی حرمتی بە هر فکر و عقیده ای، جز تقویت آن فکر و عقیده، نتیجه ای ندارد»
«خیلی سخت است تائید کردن سخن حقی که از زبان مخالف، جاری می شود، اما ملاک خوبی است برای ارزیابی میزان صداقت هر فرد در ادعای حقجویی و حق طلبی!»
t.me/KDproblems
🔹معرفی کتاب
🔹مدیریت استراتژیک خانواده
🔹تالیف؛ دکتر سید هاشم هدایتی
🔹انتشارات مهکامه(تهران)
🔹سال انتشار: ۱۴۰۳
🔹تلفن:۶۶۹۶۱۵۰۹_٠٢١
t.me/KDproblems
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی (قسمت دهم)
سیدهاشم هدایتی
« برای جریمه افراد بد دهان بهترین کار آن است که محلشان نگذارید. دهن دریده ها تشنە مجادلە اند!»
« اگر برای خود هدف نهایی تعیین کنیم. باخت های در مسیر نمی توانند ما را نا امید یا سر خوردە کنند !»
« ریشەی بسیاری از جدل های ما، ناشی از مشکلات اجتماعی است. درست! اما اگر این مشکلات حالا حالاها نخواست! رفع بشود، خودمان نباید کاری بکنیم!»
« "گفتگو"، تنها مرهم کم هزینە برای مداوای زخم های عمیق خودزنی و تقابل در جامعە است. کاش از گفتگو گریزان نباشیم؟!»
« در این سال هایی که در فضای مجازی فعالیت دارم دریافتم کسانی اجیر شده اند. سر موضوعات کم ارزش، مردم را به جان هم بیندازند! خیلی مراقب باشیم!»
«درس مهم سریال سنجرخان:
" کینەی زنانه، حسادت برادرانه. و قدرت طلبی فامیلی می توانند ابزار دست استبداد شوند »
«تا روزی که دیدگاه خودمان را معیار سنجش درستی و نادرستی بدانیم، هیچ همدلی و انسجامی در جامعە بوجود نخواهد آمد »
«تا روزی کە دربدر دنبال عیوب و خطای دیگران می گشتم از درک عیب ها و خطاهای خودم ناتوان بودم. چه خوب گفته اند: "یک سوزن به خود. یک جوالدوز به دیگران" »
«کاش می توانستیم در اجرای آموزه های اصیل دین، در مقابل کلمات زشتی که در باره ما به کار می رود، با زبان خوش پاسخگو باشیم »
« اگر در زندگی خانوادگی و اجتماعی، گذشت نداشته باشیم، هرگز به آرامش نخواهیم رسید، زیرا همواره مشکلاتی برای جدل وجود دارد»
« خیلی بی انصافی است اگر کسی که بارها مرا خشنود کرده، به هر دلیلی یک بار نتواند خواسته ام را برآورد کند. تمام خوبی هایش را فراموش کنم»
« سال نو برای شصت و چهارمین بار به من می گوید:
"تغییر ، یک اصل لایتغیر است و هیچ گریزی از آن نیست".
چه خوب است خود به استقبالش بروم»
« اینکە گفته می شود جفای دیگران به خود را ببخشیم اما فراموش نکنیم به این معناست با دست خود مانع بهبود رابطه شویم. چه فایده دارد؟
« همە ی ما می دانیم اندیشیدن بە انتقام بە سان هیزم ریختن بر آتشی خانمانسوز است اما باز غالبا غفلت می کنیم »
« گذشت زمان به ما آموخته است که، بخواهی نخواهی زندگی می گذرد. یک روز شاد و روز دیگر غمگین. خوشا به حال آنانکه شاد بودنشان ثمره اشک دیگران نیست »
« دوست عزیز! برای اینکه فراموش نکنی کی بودی و الان کی هستید، گاهگاهی خودت را در آیینه بنگر! حواست باشد چشم حقیقت همیشه باز است"
« چقدر به خود آسیب می رساندم زمانی کە نمی توانستم از خطاهای دیگران، حتی نزدیکانم چشم پوشی کنم.»
« با تمام وجود این فرموده قرآن را لمس کرده ام:"هر نیکی که بکنید برای خود کرده اید- سوره اسراء ". خوب و بد ما به خودمان بر می گردد»
« در تجربە چهار دهە فعالیت اجتماعی دریافتم توهین و بی حرمتی بە هر فکر و عقیده ای، جز تقویت آن فکر و عقیده، نتیجه ای ندارد»
«خیلی سخت است تائید کردن سخن حقی که از زبان مخالف، جاری می شود، اما ملاک خوبی است برای ارزیابی میزان صداقت هر فرد در ادعای حقجویی و حق طلبی!»
t.me/KDproblems
تجارب تلخ و شیرین یک انسان معمولی (قسمت نهم)
سید هاشم هدایتی
« در شگفتم از کسانی که در فضای مجازی یا حقیقی، چسان چوب حراج به حیثیت دیگران می زنند و غافلند از دست انتقام کائنات !»
«ضرب المثل کردی:
"گورگێ بتخوات بتناسێ"
[کاش گرگی تو را بخورد کە بشناسدت]
کاش قبل از هر قضاوتی در مورد دیگران. می کوشیدم خوب بشناسم شان!»
«مادر بزرگ می گفت: وقتی از خانه بیرون می روی بگو: خوا لە دیواری زەدەو مرۆڤی قەرەچناخ لامان بدەی: "خدایا از دیوار شکسته و افراد بی حیا به تو پناه می بریم". چە دعای ارزشمندی!»
«این سخن برتراند راسل چە دردناک بە دل می نشیند:" چگونە بە تاول های پاهایم بگویم تمام مسیری کە آمدە ام اشتباە بودە است"!»
«گاهی نسبت به گذشته ابراز تاسف می کنیم، غافل از اینکه اگر شرایط ثابت باشد هزار بار دیگر به گذشته برگردیم، همانگونه رفتار می کنیم که کرده ایم!»
«حفظ و توسعه زبان کردی نشان داد که اگر ملتی بخواهد از هویت خود حراست کند، هیچ قدرتی نمی تواند هویت وی را خدشه دار کند!»
«نمی شود مدعی کنشگری در جامعه مدنی و حقوق بشر بود اما نسبت به رفتارهای مدنی و رعایت حقوق انسانی خانواده و نزدیکان بی تفاوت باشیم!»
«به یاد ندارم اهل انتقام بوده باشم، از لذت آن هم بی خبرم، اما لذت بخشش را از بالاترین لذت ها می دانم!»
«کافی است در زمان سختی اندکی صبور و در زمان آسایش اندکی سپاسگزار باشیم، انگاه زندگی شیرین تر می شود!»
«کاش می توانستیم بە جای رعایت مقررات از ترس ناظران، هر کاری را برای رضایت درون و وجدان خود انجام دهیم!»
بوی گند خود بزرگ بینی، چنان آزار دهنده است که نامدارترین مدعیان علم و دین را هم انگشت نما می کند. چه بوی مطبوعی دارد فروتنی!»
« تجربه به من آموخت جز خدا هیچ رازداری وجود ندارد. راز بین انسان ها سرانجام افشاء می شود. کاش رازمان را به کس نگوییم!»
«مەلێک هێلانەی خۆی لێ بشێوێت ئیتر لە هیچ هێلانەیەکا سەقام ناگرێت: بکوشیم در جای خود باشیم. جا بە جا شدن آوارگی می آورد !»
« مادام دل ها در خلوت خود شاد نباشند نمی توانند برای دیگران نیز شادی آفرینی کنند!»
« تردید نباید کرد فردی که دستش به خون آلوده شود، به صریح ترین شکل ممکن تقاص پس خواهد داد.!»
« مراقب باشیم از جمله جنایاتی که سیستم حاکم بر کائنات از آن نخواهد گذشت، نان بریدن است!»
«هر خصلت بدی که در دیگران دیدم، چون نیک نگریستم آن خصلت را در وجود خودم دیدم. بە هوش باشیم عیب خودمان را روی دیگران نگذاریم!»
« از وقتی کە تصمیم گرفتم با افراد عقده ای و روانی سر شاخ نشوم احساس آرامش می کنم!»
« هنر این است بتوانم با کسانی به گفتگو بنشینم که دیدگاه شان با من متفاوت است و گرنه دمخور شدن با همفکران از هر کسی بر میاد!»
« به صلاح ما است بدون سر و صدا از کنار آدم های ناراحت و از خود راضی رد بشویم و حتی از خیر سلام و علیک هم بگذریم !»
« درست است دنبال حرف دل راه افتادن گاهی مصیبت بار است اما ته خط، انسان راضی تر به نظر می رسد!»
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی حهوتهم – دوایین بهش)
بهندایهتی: چۆنیهتی یان چهندایهتی
ئیمڕۆ کە ئاخرین مەنزڵی ڕەمەزان بوو، شک و گومان بۆ پەی بردن بە شەوی قەدریش دوایی پێ هات، لە خوا داوا ئەکەم عیبادەت و شەوبێداری لە گلایەکتان قبووڵ کردبێت و لە هەڵەکانمان چاو پۆشی بکات.
لە شەوی بیستی ڕەمەزان پەیمانم لە گەڵ خوا و خۆم بەست زۆرترین کاتی شەوانی قەدر تەرخانی بیر کردنەوە بکەم و دەسکەوتەکانم وەک دەردە دڵ بسپێرم بە قەڵەم و پێشکەش هاووڵاتییە کورد زوانەکانی خۆمی بکەم. شەش بەشم نووسی و بڵاوم کردەو، ئەڵبەت بە ترس و لەرزەو. هیوادارم هەڵەم کەم بووبێ. سێ بەشی تریشم ئامادە کرد بۆ بڵاو کردنەوە ئیتر بەڕاسی نەموێرا و بە زوانێکی تر دڵم نەهات بڵاوی بکەمەوە. ترسیام بڕێ کەس بڕەنجن، یان قسەکانم زەرەری بوێت بۆ بڕوای بێ گەردیان. بەڵام لەم وتارە کوڵ و کورتا گەرەکمە بلاڵمەو لە خوا بۆ هیدایەتی دل و دەروونمان و دەستەو دامێنی ئەوانەی بم کە داعین و خۆیان بە خزمەتگوزاری دین ئەزانن و تکایان لێ بکەم و بێژم ئێوەن و خواتان:
یەک. عێبادەت تەنیا بە نوێژ و ڕۆژوو نەزانین. ئەونەی لە سەر ئەمانە پاگیرین. بە خەڵک ئەمانەیش بێژن:" بزە هاوردنە سەر لێو مرۆڤێکیش، عیبادەتە، یارمەتی دان بە لاوێکی بێکار بۆ دەس بە کار بوونیشی عیبادەت، سەردان لە خزم و کەس و کار و خزمەتکردن بە باوک و دایکیش، عیبادەتە، گران فرۆشی نەکردن و کەل و پەلی سالم فرۆشتنیش. عیبادەتە، بە جێ هاوردنی ئەرکی کارمەندی لە سەر کار و خزمەت بە هاو نەوعیش. عیبادەتە، ڕوو خۆشی تەک هاوسەر و مناڵیش، عیبادەتە، پاراستنی زوان لە قسەی خراپیش عیبادەتە، دەس درێژی نەکردن بە حەق و حقۆقی خەڵک و ستەم نەکردن ناو کۆمەڵگایشا عیبادەتە. تێکۆشان بۆ درووس کردنی کۆمەڵگایێکی پاک لە سەر برایەتی و بەرانبەری و عەداڵەت گەورەترین عیبادەتە و دەیان و سەدان چتی تریش...."
دوو. بە جئ ئەو گشتە تەئکید و دووپات کردنەوەو چەن پات کردنەوەو ژماردن ڕکاتە نوێژە سوننەتەکان و ڕۆژووە سووننەکان و حەجە زیاییەکان، تەئکید بکەین لە سەر چۆنیەتی و کەیفییەتی عیبادەتەکان و بە خەڵک بێژین نە تەنیا نوێژێک بە حوزووری قەلبەو باشترە لە حەفتا ڕکات نوێژی سەرسەری و بێ دەرکی مانا و ناوەرۆک، بەڵکوو سەعاتێ بیر کردنەوەو تەفەکوریش لە سەدان ڕکات نوێژە سەرسەری باشترە.
ئەرێ خۆشەویسانم چۆنیەتی و کەیفییەت نەکەینە قوربانی چەندایەتی و کەمییەت. ئەم باسە بۆ ئەوەیە ئەگەر نوێژەکان نەبنە باییس خاوێن بوونەوەمان یان رۆژووەکانمان نەبنە باییس پارێزکاریمان هەزار بەرانبەریش بن فایەی نیە.
سێ. خواگیان "ارحم الراحمین"ە. ئەونە خەڵک نەترسنین، ڕێعایەتی ئەسڵی "خوف و ڕجا" بکەین. بە خەڵک بێژین نیگەران مەبن. خوا گشت گوناحەکان ئەبەخشێت، کافیە لە کانگای دڵەوە خوامان خۆش بوێت. قدردان نیعمەتەکانی بین، بۆ خۆمان و بۆ خەڵک و ژینگەکەمان زەرەرمان نەبێت، موفید بین بۆ خۆمان و بۆ خەڵک.
لە بیریشمان نەچێت هەر کەس بەرپرسی بڕواو کردەوەی خۆیە، ئێمە تەک کەسا ناننە ناو قەبرێک. بە جئ دووربین خستنە بان ژیان و زیندەگی خەڵک، تێبکۆشین خۆمان ئینسانی باش بین. ئەمیشە بزانین و لە بیرمان نەچێت کە خەڵک زیاتر چاو لە کردار و ڕەفتاری ئێمە ئەکەن تا قسەکانمان. بە کردەوەی باش خەڵک ڕابکێشین بۆ لای دین نەک بە قسەی بێ عەمەڵ!
هیوادارم ڕۆژووی ڕەمەزان و بیرکردنهوهکان شەوی قەدر، ئێمەی بەم بۆچوونە بنهڕهتییە گەیاندبێت کە چۆنیهتی بهندایهتی گرینگترە لە چەندایەتی...
جەژنی ڕەمەزانتان لێ پیرۆز بێت
t.me/KDproblems
بێ نیاز
ئەی سەراسەر بارگاهت ڕەمز و ڕاز
دولبەری خاوەن کەماڵی ، پڕ ج ناز
ئێمە ئاتاجی سەری سفرەت، هەموو
تۆ دەهندەیت و حەکیمی چارەساز
بوونەوەر ، چی هەس، لە عەرز و ئاسمان
سەر بە ڕاتن ، گوێ بە فەرمان سەر بباز
چی لە عالەمدا دەچەرخێ و سووڕ ئەخوات
دەس وە سینەن ، بێ چڕین و قاو و گاز
ڕوو لە هەرکوێنەی ئەکەم پێ مەس ئەبم
کامە قۆزیم دی ، بە نازی تۆوە لاز
ئەو هەموو بۆن و بەرامەی دڵ دەبەن
کانیاوی عەتری تۆ کردوونی شاز
چی لە گەورە و دەس ڕۆیشتوو دێنە چاو
بان و خواری، گشت بە هێزی تۆ نیاز
هەست و هۆش و فام و سۆزی کایەنات
بێ ئەوینی تۆ لە کوێ بوون باڵەواز
چی بووە و چی هەس، ئەوانەیش بێنە دی
هەر بە دەستی خۆتە فەرمان و جەواز
من بە یادی تۆ هەدا دەگرم دەنا
بئ نیازی ، تۆ لە مەدح و بانگەواز
گاز ؛ فریاد
قۆزی ؛ زیبایی
لاز ؛ شوخ و زیبا
شاز ؛ شایستە، لایق
س.ه. هیدایەتی. ١٤٠٣،١،١٩
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی شهشهم)
بۆ بروا بە خوا و ڕۆژە پەسڵان لە کردەوەمانا کەمتر بە دی ئەکرێت؟!
. له زانستی ئیستراتێژیکدا دوو کۆڵەکەی گرینگ ههیه کە بریتین لە: یەکەم. دوائامانجکان و مهقسهد و بهرژهوهند، دووهەم. ڕێگا.بگار یان بوار. واتا له ژیانی ههر مرۆڤ یان ڕێکخراوه یان کۆمهڵگایهکدا، پێویسته سهرهتا بهرژهوهند و ئامانج و ههدهفهکان جا لەدواییا چونیهتی گهیشتن بهو ئامانجگهله دیاری و دابین بکرێن. ئەوە چوارچێوەیەکە کە بناغەی مودیرییەتی ئیستراتژیکی لە سەر دانراوە.
. لە دینداریشدا ئیمان و بڕوا به خوا و ڕۆژی قیامهت وهک مهنزڵ و مهقسهد و دوا ئامانج و بەرژەوەند، وه ژیانی ئهو دونیایەیش وهک بوار یان بگار جێ دەگرنەوە. بۆیە وای تێ گهیشتم که ئەسڵی(اناللە و انا الیە راجعون) وە هەر وەها بڕوا بە رۆژی قیامەت دەتوانن وەک بەرژەوەند و دوا ئامانج و هەدەفەکانی مرۆڤی ئیماندار بدرێن لە قەڵەم و تێکۆشانی ئەم دونیایەیش وەک ئەو بەرنامەو و گەڵاڵەیە لە مەسیر و بگار بێنە حەساو. دیارە بە پێ ئەم چوارچێوە تەواوی تەلاش و تێکۆشانی مرۆڤی ئیماندار بۆ گەیشتن بە بەرژەوەندی و ئامانجەکانی کە بریتین لە ڕەزامەندی خودا و ڕزگاری و سەعادەت لە ڕۆژی قیامەتدا. . .
مرۆڤی دیندار ئەو کاتە تووشی زەرەر و خەسارەت دەبێت کە تێکۆشانی زۆر بکات بۆ ڕۆیشتن بهڵام نهزانیت بۆ کوێ ئهچیت و خهریکی ڕێ پێوان بەرەو کام مەقسەدە؟ ئهم باسهم بۆ ئهو کهسانهیه که ئهڵێن ئێمه موسڵمانین و بڕوامان به دواڕۆژه، بەڵام هیچ جێ پایەکی قیامەت باوڕانە لە کردەوەیانا بە دی ناکرێت، ئهینا کهسانێک که بڕوایان به قیامهت نهبێت بگره گهیشتن به شتێکی دونیایی به بهرژهوهند و ئامانج دابنێن. ئهوه ئامانجه دهتوانێت مادی بێت وهک ماڵ و سامان و پووڵ و پاره ، یان گهیشتن به ئارامش و هێمنایهتی.
. تۆفیری ئهو دوو ڕهههنده دهبێ له بیر و بۆچوون و کردهوهکانیاندا خۆی نیشان بدات. بهداخهوه له کۆمهڵگای ئێمهی بەناو موسڵماندا که خۆمان به بڕوادار به قیامهت له قهڵهم ئهدهین، زۆر سهخته تۆ بتوانیت له نێوان یهک بڕوادار به قیامهت و یهک بێ بڕوا به قیامهتدا، تۆفیرێکی ئاشکرا ڕهچاو بکهیت. له حاڵێکدا دهبوا مرۆڤی بڕوادار به قیامهت وهک کهسێک که بۆ بەختەوەری و رزگاری قیامهت و به دهس هێنانی ڕهزامهندی خوداکهی تێدهکۆشێت به کردهوهی خۆی ئهو٨ ڕاستییه بنوێنێت که بۆ ژیانێتر له دونیایێکی تردا دهکۆشێت. واتا نەدەبوایە ئەو شتانەی کە بە ناو سووچ و گوناح ناسراون ئەنجام بدەن وەک خەیانەت بە خەڵک، وەک ماڵ مەردم خواردن، وەک ستەم کردن لە ژن و منداڵ و هاوساو، هاووڵاتیی و چتی وا...
بهداخهوه، وهک ئهوهی لە حاڵی خۆما ئهیبینم کهمتر چاومان له خوا و لە دواڕۆژه. وەک کەسێکین کە نە خوا دەبینین و نەیش ترسمان لە دوا ڕۆژە. ههرچێ تێکۆشان و ههڵپ و وهڕهزیمانه بۆ ژیانی ئهم دونیایه. بگره زۆرینهی کێشهکانی کۆمهڵگای به ناو موسڵمانیش ههر ئهمهیه. دهیان جار قورئانی پیرۆز دوو پاتی دهکاتهوه؛ ژیانی مرۆڤی دیندار دوو باڵی ههیه: یهک. بڕوا به خواو دواڕۆژ که دهبێته ههر ئهو بهرژهوهندی و دوا ئامانجانه، دوو. کردهوهی چاک و پاک ، یان عهمهلی ساڵح که دهبێته ئیستراتێژییهکان و چۆنیهتی ڕهفتاری دونیاییمان.
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی پێنجم)
داوای لێبووردنێک!
. کهتمانی ناکەم به هۆی دواکهوتویی شۆڕشی ئیسلامی، له درێژهی بیس ساڵ چالاکی شۆڕشگێڕانە و بیس ساڵیش چالاکی ڕێفۆرمخوازانە بۆچوونی تایبهتی خۆم بووە، نایشی شارمهوه زۆر جار لەو ساڵانەدا، دهرههق کهسانێک هەڵوێستی توندم بووە. کە یهکێ لهو کهسانه، کاک ئهحمهدی موفتی زادهیه.
. گهرچی خۆم دهزانم ههرگیز دڵم له خۆشهویستی ئهوان خاڵی نهبووه بهڵام دەزانم زۆر جار لە ههڵوێستهکانمدا بێ ئینسافیم دەر هەقیان کردووە. ئینکاریشی ناکەم لەو ساڵانەدا زۆر هەستم بە پەشیمانی کردووە، بەڵام دوای زیندان چوونی بە ناحەقی و ئەو ئاڵ و گۆڕییە فیکرییەێ کە بە سەریاندا هات، بەڕاستی تووشی شهرمه زاریێکی زیاتر بووم. دوای ئازادی له زیندان و مهرگی شههادهت ئاسایان، ئەو ههستەم زیاتر بوو. چهن جاریش به نووسینی مەقالەو لێکۆڵینەوە تێکۆشام بهشێک لهو ههسته دهر ببڕم تا ئهوهی که پاش بیست ساڵ دووری له زێد، گهڕامهو بۆ سنه و زانیاری زیاترم له دوایین بۆچوون و هەڵوێستەکانی کاک ئهحمهد وه دهس هێنا.
ئێستا لەو شەوە بەڕێزانا هاو دەم بوون لە گەڵ دیوانی شێعری کاک ئهحمهد کە بە وردی خوێندمەوە حاڵێکی تری پێ بەخشیم.
حهزم کرد وهک داوای لێبووردن له ڕۆحی ئهو پیاوه دڵپاک و، بهڕاستی مهزڵۆمه، بە ڕێزەوە ناویان بێنم و چهن تێبینیم له سهر شێعرهکانی بوێت و پێشنیارێکیش ئاراستهی کهسانێک بکهم که پهئڕهوی فیکری و دواکهوتووی ڕوانگەی عارفانەی کاک ئهحمهدن:
. دیارە دیوانی شێعری کاک ئهحمهد چهن بهشی جیاوازه وهک: مهسنهوییهکانی:'مهولوونامه، وهسییهت نامه، باوهژن، ڕهمهزان، سێ ڕێیان، ئێکسیری گهوره و هیتر، کە هەرکامیان پەیام و ئامۆژگاری تایبەتیان پێیە، هەروەها غهزهڵهکان که بهڕاستی بازێکیان هانه بانترین پلهی شێعریا، یان شێعره ههورامییهکان که ئهوهنه بهرز و پڕ ئێحساسن ههر دڵێک تێرنه کوڵ و ههر چاوێک تێرنه گریان، بهیتهکانی لانسار که پهخشانه شێعرێکی تایبهتن وه ههر وهها دوو بهیتی و چوار خشتهکییهکان و تهک بهیتهکان که ئهتوانن نیشانهگهلێک بن بۆ حاڵ و ههوای کاک ئەحمەد له تهک سلوولی و بهندیخانهکانی تاران و نیشاندەری دوایین بۆچوونەکانی ئەو بن. وائەزانم زۆر پێویستە بۆ ئەوەی خەڵک بەربڵاو چێژی لێ بگرن بە شێوەی رازاوەتر دەستەبەندی بکرێت و لە سەر ڕێنووسی نوێ زمانی کوردی لە چاپ بدرێتەوە.
. دیاره کهس شاعێر بوونی کاک ئهحمهدی چاوهڕوانی نهئهکرد و ئیسهیش نیازی نیه بهو ناوهوه بناسرێت. بۆیە زۆر پێویستە شاگردان و هۆگرانی کاک ئهحمهد، کۆڕێکی پسپۆڕ و شارهزا له بواری فهلسهفهو ئایین و ئەدەبیاتی کوردیدا پێک بێنن بۆ شهرحی شێعرهکانی کاک ئهحمهد. ئهو دیوانه سێسهد لاپهڕهییه باشترین بهڵگهیه بۆ ناسینی باشتری دوایین روانگە و بیر و بۆچوونه تازەکانی کاک ئهحمهد.
. ئهگهر بکرێت کهسایهتی کاک ئهحمهد له سێ قۆناخدا لێک جیا بکریتهوه، قۆناخی سێهەم واتا قۆناغی زیندان گرینگترینهو وا ئهزانم بۆ داهاتووی کوردهواری شایانی تێڕوانینێکی تایبهت بێت. بێ گومان کوردستانی نوێ، کە خەریکە لە ئیسلامی سیاسی ماڵ ئاوایی ئەکات، لە داهاتوودا ئهم جۆره دیندارییهی پێویسته. بێ گومان دوو قۆناخی تریش له شوێنی خۆیدا زۆر گرینگن: قۆناخی یەکەم. ساڵهکانی نێوان 1340 تا 1357 وهک سهردهمێک که کاک ئهحمهد وهک موسلێح و ڕێفۆرمخوازێکی دینی بدرێت له قهلهم. بۆچوونهکانی بهڕاستی گرینگن. قۆناخی دووههمیشی له سهردهمی شۆڕشی ئیسلامی لە ساڵی پەنجاو شەشەوە تا ئهو ڕۆژهی خرایه بهندیخانهوه بۆ مێژوو وه بۆ دهرس گرتن له ئەزموونە درووس و ههڵهکان بۆ نەتەوەکانی داهاتوو زۆر نیازە.
. له دوایین بهشی ئهم یادداشهدا پێشنیار ئەکەم هاوفیکرانی زاناو قەڵەم بەدەستی کاک ئهحمهد، کۆڕ، یان بنکه یان ئهنجومەنێک پێک بێنن بۆ کۆکردنهوه، ڕێک خستن و بڵاو کردنهوهی نووسراوهو، وتار و دیمانهکانی کاک ئهحمهد و ئهو ههله بڕهخسێنن ههر ڕەخنه گرێک بتوانێت ڕوانگهاکانی ئهو پیاوه ناودارە بخاتە بهر تیشکی لێکۆڵینهوهو ڕهخنهوه. لە ڕاستیدا بمهنهوێت یان نا. ناوی کاک ئهحمهد و کهسایهتی ئەو ساڵههای ساڵ شوێن پای له کۆمهڵگای کوردهواری دەمێنێتەوە وەکەس ناتوانێ لە لاپەڕەکانی مێژووی بسرێتەوە!
ڕۆحی شاد و یادی هەرمان
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی چوارم)
دۆعای بێ تهکان نایبڕێت!
گهرچی بۆ پاڕانهوه له خوای گهورهو دۆعاو نزا هیچ سنوور و مهرجێک دانهنریاوه و بڕوادار ئهتوانیت له ههر کات و شوێنێکا، ڕوو بکاته خوای دڵۆڤان و داخوازهکانی خۆی باس بکات! بهڵام هیچ شکێک لهوهیشا نیه که نیوهشهوان و تهنیایی به چێژترین کاتە بۆ وتووێژ له گهڵ خوا، هۆی ئهو ههڤبازییە ئهوهسه لهو تهنیاییا هیچ کهس و هیچ چتێک نیه به دهورو بهرییهوهو به وردبینیی و به تهواوی وجوودهوه له خزمهت خوا دائهنیشێت و چێژ لهو تهنیاییهی وهر ئهگرێت.
به پێ پلهو پایهی مانگی ڕهمازان که مانگی قورئانه و گهورهیی شهوی قهدر که "خیر من الف شهر"ه و له ههزار مانگ خێرۆمهندتره، دۆعا و لاڵینهوه له خوای مێهرهبان، لهو شهوا، تام و چێژێکی تایبەتی ههس. بۆ ئهم گهورهییهیش قورئان و فهرموودهکانی پێغهمبهری خۆشهویس، وه ههر وهها وتهی گهوره زانایان شایهتن.
له خوای گهوره سپاسگوزارم ئهو بهختهوهرییهی کرده بهشمان لهو شهوانهی وا گومانی قهدریان لێ ئهچێت له خزمهتیا دابنیشین و چۆکی بهندهیی دابهین له بهرانبهریا و سپاس و پێزانینی خۆمان بۆ ئهو گشته نیعمەتەی پێمانی داوە دەر ببڕین و دهستهو دۆعا بین و بپاڕێنهوه له ههڵهو خهتاو سووچهکانمان چاو پۆشی بکات و به لوتف و مێهرهبانییهوه دڵ و دهروونمان بهرهو چاکه و خۆشهویستی و خێرخوازی ڕێنموون بکات.
له کنار ئهو گشته دڵ قایمی و چێژ گرتنهی لهو شهوانا به نهسیبم بووه، دڵه خورپهیێکی نهرم له دهروونمهوه سهر ههڵ ئهداو نیگهرانیێک ئهخاته دڵمهوه. له خۆم ئهپرسم ئایا ههر وا که خوا فهرمووگیه"ادعونی استجب لکم" داوابکهن تا وڵامتان بدهمهوه، به تهنیا داواکردن له خوا کافییه؟ دهی ئهگهر واسه بۆچی دهیان جار پێش هاتووه له کانگای دڵهوه دۆعام کردووه بهڵام هیچ وڵامێکم وهر نهگرتووه، تۆ بێژی گیر و گرفتێک هاله کارا! ئهزانم ئهم نیگهرانییه چتێکی ئاسایی نیه. فرهێک له سهرچاوه دینییهکان مهرجگهلێکیان بۆ قبووڵکردنی دۆعا باس کردووه. بهڵام ههندێ جار تهواوی ئهو مهرجه ڕواڵهتییانهیش بهڕێوه ئهبهین باز وڵامی دۆعاکه وهر ناگرینهوه!
لهو شهوانا بهشێک له وهختی خۆم به بیر کردنهوه به وڵامی ئهو پرسیاره ئهبهمه سهر. لهم بارهوه به چهن چت بیرم کردوتهوه: یهک ئهوهی که چتگەلێک له خوا داوا نهکهم که ئهرکی سهرشانی خۆمهو ئهبێ خۆم بهڕێوهی ببهم. وهک ئهوهی:
. پارێزم نهکردوێت و نهخۆش کهوتوێتم و دۆعا بکەم چاک بوومەوە. لە حاڵێکا ئهبێ بڕۆمه دوکتور و خۆم دهرمان بکهم و لهوهو بهدوایش ناپارێزی نهکهم. تهنیا ئهبێ له خوا داوا بکهم که دهرمان و نوسخهی دوکتۆرهکانم بۆ بکا به شهفا. تهواو.
. بهداخهوه زۆر جار ئێمه بێ ئهوهی ئهرک و وهزیفهی خۆمان بهڕێوه بوهین له خوا داوای چاک بوونهوه ئهکهین کە هەڵەس.
. یان داخوازییهکانمان مهربووت بن بهو چتگهله کە خوا قانوونی بۆ دانیاون و ئهبێ ئێمه چاو له قانوونهکانی خودا بکهین. زۆر جار ئهبینین ژن و پیاوێک منداڵیان ناوێت. دیاره ئهمه قانوونی خۆی ههیه و به دۆعا و پاڕانهوه دروس ناوێت. ههندێ درۆزن به ناو دینهوه ئهڵێن ئێمه دۆعاتان بۆ ئهنووسین منداڵتان ببێت، ژن و مێردی نهزانیش فریوی ئهم کاسبکارانه ئهخۆن و پارهیهکی زۆر ئهدهن، دیاره هیچ فایهیکیشی نیه و مناڵدار بوون نیازی به دهوا و دهرمانی تایبهته.
وهک خوێنکارێکی ڕشتهی کارگێڕی و مودیرییهت بهم قهناعهته گهیشتووم که دۆعا بریتییه له 'بڕیاردان' و ئێراده کردن بۆ بهڕێوه بردن و ئهنجامدانی ئیش و کارێک. واتا تا بڕیارم نهداوهو کهل و پهلی پێویست بۆ بهڕێوه بردنی کارێکم ئاماده نهکردووه دەستەو دۆعا نەبم. واتا ئهگهر خوای نهخوازهڵا منداڵهکهم نهخۆشه، ئەول بکهومه ڕێ بۆ لای دوکتور جا دهستهو دۆعا بم خوا دهرمانی دوکتور بکات به شیفا بۆ منداڵهکهم.
دوایین قسەم تەئکید لە سەر ئەو مەتەڵە پڕ ماناسە" لە ئێوە حەرەکەت، لە خوا بەرەکەت" ئەمەسە مانای دۆعا!
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی سێههم)
بۆچی قورئان دهخوێنم؟
ههر له سهرهتای مانگی ڕهمهزانهوه، وهک ڕهسمی ههر ساڵه، دهستم کرد به خوێندنی قورئانی پیرۆز. وهک کهسێک که له ساڵ 1350 وه دڵ و دهروونم ئاوێتهی قورئان بووه، لەو مانگەدا بێ ئهوهی پهله بکهم دهورێکی کامڵ خهتمی قورئان ئهکهم و به وردیش سهرنج ڕا ئهکێشم بۆ ماناکهیی و لهو شوێنانهی که نیازم زانینی زیاتربێت، دهستهو دامانی مامۆستایانی شارهزا یان کتێبه تهرجهمهو و تهفسیرهکان ئهبم. کهتمانی ناکهم ، تیلاوهتی قورئانم پێ خۆشه و جیا له ماناکهی تام و چێژێکی تایبهتی ههیه بۆم و دڵی خۆمی پێ ئهگهشێنمهوه. بهڵام ئهوهیش ناشارمهوه که ساڵیانێکه تێگهیشتن له ماناو مهنزووری ئایهت و سوورهکانی قوئان بۆم بووهسه ئهسڵ و لام وایه قهرائهتی بێ تێگهیشتن ئهو شتهی نیه که خودی قورئان و پێغهمبهری ئیسلام تهئکیدیان لە سەر کردووه. دهلیلیشم ئهوهیه ئهگهر لە سەرەتا وتراوه قورئان تیلاوهت بکهن، گوێگر و بیسهری ئهو پهیامه، لەو سەردەمەدا، ههموو عهرهب بووگن و دیاره عرهبێک که قورئان بخوێنێتهوه، له ماناکهیشی تێدهگات، بهڵام بۆ منی کورد وانیه. من یان دهبێ بڕۆم و زمانی عهرهبی فێر بم یان دهبێ له تهرجهمهو وهرگێڕاوی قورئان بە زمانی دایکیم کهڵک بگرم.
دیارە کورد – به تایبهت له ئێرانا - عهرهبی نازانین. من وهک خۆیشم چێژ ئهگرم له خوێندنهوهی قورئان، ناڵێم ئهو کهسهی ماناکهی نازانێت ناتوانێت چێژ له قورئان وهر بگرێت بهڵام ئهو پرسیارهیش ئاراستهی کۆمهڵگای کوردهواری ئهکهم، به تایبهت له مامۆستایانی ئایینی دهپرسم: بهڕاستی قورئان بۆچی هاتووه؟ بۆ تێگهیشتن و عهمهل پێ کردن یان بۆ قهرائهت، بێ تێگهیشتن؟ لام وانیه کهسێک ههبێت بڵێت قورئان بۆ ئهوه هاتووه له مانگی ڕهمهزان یان له ڕۆژانی ههینی یان له ڕیوڕهسمی سەرخۆشی مردووهکان بخوێنرێتهوه. قورئان به تهئکیدهوه دهڵێت ئهو قورئانه بۆ هیدایهتی خهڵک هاتووه. ئهم باسه زۆر زەینی منی به خۆیهوه سهرگهرم کردووه.
یهکێ لهو کهسانهی که چل پهنجا ساڵی پێش بزووتنهوهی گهڕانهوهی قورئان بۆ ناو ماڵهکان و کۆمهڵگای کوردی ڕێ خست خوالێخۆشبوو کاک ئهحمهدی موفتی زاده بوو که هاودهنگ له تهک کهسانێک وهکوو عهلی شهرێعهتی هاواریان کرد قورئان بۆ ئهوه نههاتووه له مهراسمی مردوودا قهرائهت بکرێت بەڵکوو قورئان دهستوور و یاسای ئینسان سازییه و نابێ له ناو خهزینهی کتێبخانهکان یان پهستووی ماڵهکان بشاردرێتهوه. بهختهوهرانه دهبینین زۆر له خهڵک، به تایبهت لاوهکان له گهڵ قورئاندا هاونهفهسن. باس کردنی من بۆ ئهوهیه به هاووڵاتیانی کوردم بڵێم ئهگهر زمانی عهرهبی نازانن تهرجهمهی کوردی قورئانی پیرۆز له پاڵ دهستی خۆیان دابنێن پاش قهرائهتی ههر لاپهڕهیەک له قورئان وهرگێڕاوی ئهو ئایهتانهیش بخوێننەهو له گهڵ ماناو مهفهوومی قورئاندا شارهزابن.
له ڕابوردوودا گهوره پیاوگهلێک مامۆسا مهلا عهبدولکهریمی مودهڕڕسی بیاره و مامۆستا شێخ موحهممهدی خاڵ و کەسانێتر و لهو ساڵالهی دواییشدا وهرگێڕاوی کوردی له قورئانمان زۆرن وهک تهرجهمهکهی مامۆستا ههژار و دوکتور موزهففهری پهرتوماه وه کهسانیتر. ئهویشمان له بیر بێت تهرجهمهو تهفسیری موختهسهری خوا لێخۆشبوو دوکتور موستەفا خوڕڕەمدڵ به زمانی سادهی فارسی سهرچاوهگهلێکی زۆر به نرخن بۆ ئێمە. هیوادارم له ماڵی ههر کوردێکدا قورئانێکی کوردی ماڵەکانمان بڕازێننێتهوهو ببێته باییسی شارهزایی زیاترمان له فەرموودەکانی خوا و ڕوون بوونهوهی دڵهکانمان له بهر تیشک و نووری قورئاندا
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان
(بهشی دووههم)
بهدوای خۆما دهگهڕێم!
شهوی دووههمی شهونخوونی قهدره و من ههر وهها له بهینا بهینی دۆعا و پاڕانهوهو نوێژهکاندا بیر دهکهمهوه. بیر دەکەمەوە ... دەمەوێت کهمێ به دوای خۆما بگهڕێم. قهی چی ئهکات با بۆ ههزارمین جار له خۆم پرسیار بکەم: ئهرێ تۆ کێیت؟ له کوێوه هاتوویت و چ دهکهیت و له کوێ دهژیت و بهرهو کوێ ئهسپت زین کردووه؟ ئهڵبهت دهزانم له خۆڕا نههاتوومه دی. ههزاران هۆ دهستیان داوهته دهست یهک تا مهوجوودێک وهکوو من هاتؤته دونیاوە.
ناوم مرۆڤه، مرۆڤ! پێم ئهڵێن ئهشرهفی مهخلۆقات! تاجی "لقدکرمنا بنی آدم"م له سهره! نه وهک دهیڵێن بهڵکوو له عهمهلیشدا ئهوهی له دهور و بهرم دایه له خاک، ئاو، ههوا و ئاور له ڕواڵهتی خۆڵ و بهرد و گیا و دار و دهوهن و جڕ و جانهوهر و حهیوانات و مانگ و خۆر و باران و چی و چی ، له ژێر دهسهڵاتی من دان و بۆ بهختهوهری من دهستهو سینه ڕاوهستاون. جا ئێتر چیم دهوێ له خوا!
من مرۆڤم! حهیوانێکی خاوهن بیر و عەقڵ و ئێختیار! کهرهسهیهکی زۆر گرینگیشم به دەستەوهیه به ناو زمان. واتا قودرهتی نوتقم ههیه. عاتیفهو ههستی خۆشهویستی تایبهتیشم ههیه که زیاتره له ههستی غهریزی حهیوانهکان. کهوایه ههموو کهرهسه و پێداویستیێکم له بهر دهستایه، بۆ ئەوەی بهرهو بان بڕۆم و ئاکارێک لە خۆم بنێنم که خالقی من شانازی پێوه بکات. بیریشم کردەوە؛ باشه ئهگهر وایه ئهی بۆ له سهرهتای ژیانی مرۆڤهوه تا ئێستا له ههر کوێ مرۆڤ دهژیت پڕیه له ئاژاوه و توندو تیژی و کوشتن و بڕین و ئهستهم و کردهوهی ناحهز و نالهبار!
وهک خالقی بهرزی بێ هاوتا ڕای گهیاندووه، مرۆڤ، ئهو ئێختیار و دهسهڵاتهی پێ دراوه که بتوانێت بهرهو بان، بهرهو گهشهو بهرز بوونهوه و سهروهری بچێت ئەیشتوانێت بهرهو خوار و بهرهو نزمی و بهروه زهلیلی دابەزێت! لە بەر خۆمەوە وتم خوا ڕای گهیاندووه ، له دهروونی مرۆڤدا، پێگە بۆ چاکی و خراپی، واتا "تقوا و فجور" ههیهو مرۆڤ بە خۆیە لە سەر بنەمای کامیان ههنگاو ههڵبگرێت. دەزانم ههزاران نموونهی چاکی و خراپی له ناو کۆمهڵگای بەشەریدا به دی دهکرێت بهڵام ناتوانین کهتمانی بکهین نموونهی خراپمان زۆرتره، بهداخهوه! بەڕاستی بۆ وایه؟ بۆ وڵام دانەوە ئهو پرسیاره سهرهتایی و ئیستراتیژیکانهم هات بە دڵدا " ئێمه بۆ هاتووینه دونیا و ئاکامی ژیانی ئهم دونیایه کامهیه و بهرهو کوێ دهچین؟" به داخهوه زۆرینهی ئێمە خۆمان لهو پرسیاره زۆۆۆر گرینگانه نادهین و سهرمان داخستووهو بێ ئهوهی سهرنجی دوو بهشی جهستهو ڕۆحی مرۆڤ بدهین زۆرینهی تێکۆشانمان بۆ خزمهت به جهستهکهمانه. بگرە وایشیان به گوێماندا خوێندبێت که جهسته له ناو چوو ژیان دوایی پێ دێت. بۆیه ههموو پێوهرهکانمان بۆ گهیشتن به بهختهوهری جهسته تەرخان کردووە. ئهمه له حاڵێکدایه که ئهو جهوههره بهرزهی وا ژیان و زیندهگی به ئێمه بەخشیوە، ڕۆحه. ڕاسته پاش تهواو بوونی ژیانی ئهم دونیایه جهسته دهمرێت و به قهولی خهیام "گل کوزه ی کوزهگران خواهیم شد" بەڵام ڕۆح چی لێ دێت!؟
لەوایە یهکێک لهو خهسارهتانهی بووگهسه باییس ئهو ههموو شهڕ و توند و تیژییه، له بیر کردنی ڕۆح بێته. به واتهیەکیتر له بیر کردنی درێژه پێدانی ژیانه له دونیایێکی تردا. دوور نیە ئهگهر مرۆڤ تهنیا بهم ههقێقهته باوڕ بکات که مردنی جهسته به مانای تهواو بوونی ژیان نییه، لەوایە زۆر لهو ئهستهم و کردهوه ناشیرینانهی لێ به دی نهکرێت، دوایی پێ بێت یان کەم بکرێتەوە. زۆر بیستوومانه ئهوانهی بڕوایان به ژیانی دوا ڕۆژ نیه، کارکردی ئێمەی بە ناو ئیماندار دهگرنه شایهت و دهڵێن موسڵمانهکان و ئیماندارهکان زیاتر خهریکی ئهستهم و جهور و کردهوهی دژی مرۆڤن. ئهمانه خافڵن لهوهی که ئهگهر کهسێک به ڕاستی بڕوای به ئیدامەی ژیان له دونیایهکی تردا ههبێت مهحاڵه تووشی زوڵم و خراپهکاری بێت.
به پێ ئهو وانه و دهرسانهی له ژیانی خۆمدا وهرم گرتووه و فێر بووگم لام وایه "ئارامش و هێمنایهتی له ژیانی دونیاییدا" ئاخرین پلهیەکه کە مرۆڤ دهبێ بۆی بکۆشێت. سهعادهت و بهختهوهری به دی نایێت مهگهر مرۆڤ بهم قهناعهته بگهیێت که ههر بیر و کردهوهیهک دهبێتە باییس تێک چوونی ئەو ئارامشەی لە ژیاندا، بینێته لاوه. که وابوو زۆرێک لهو توندی و تیژی و شهڕ و ئاژاوه و ئهستمە نامێنێت وە یان زۆر کەم دەبێتەوە ، چوونکوو ههموو ئهوانه بشێونهی ئارامش و هێمنایهتین.
t.me/KDproblems
شهوانی قهدر و تهدبیری ژیان(بەشی یەکەم)
١. وهسه له بیرم دێت، وهک مرۆڤێکی ئاسایی، لام وابووه شهوی قهدر شهوێکی موبارهکهو دەبێ لهو شهوه دا خهریکی نوێژ کردن و قورئان خوێندن بین، به پێ فهرموودهی زانایانی دینی، بگره شهوێک بێت له شهوه تاکهکانی ده شهوی ئاخری مانگی ڕهمهزان، یان به قسهی بهشێکیتر له زانایان، شهوێکه له ده شهوی ئاخری ڕهمهزان و بۆی نیه حهتمهن شهوی تاق بێت.
٢. تهمهنم که له پهنجا تێپهڕ بوو، به خۆما پهرمیام پرسیار بکهم: "بۆچی نه خودا و نه پێغهمبهری خۆشهویستی، تاقه شهوی قهدریان به خهڵک نهناساندووە تا خەڵک به دڵنیاییهوه دهس بکهن به دۆعا و پاڕانهوه له خودا و بهشی ساڵانهی خۆیان له خودا وهر بگرن؟!" دوایی تێ گهیشتم دهمێکه ئهو پرسیاره کراوهو زانایان بۆچوونی جۆراو
جۆریان به خهڵک ڕاگهیاندووه بهڵام ڕاستتان دهوێت هیچیان بۆ قهناعهت نابن و کهس نازانێت بۆ شهوی قهدر نامهعلوومه. بهس دهزانین، به پێ فهرموودهی قهتعی قورئان، له مانگی ڕهمهزاندایه و بهس! ئهوهیش دهزانین که هۆی گهورهیی شهوی قهدر ئهوهیه که قورئان لهو مانگهدا هاتۆتە خوارەوە!
٣. چهن سال لهمهو پێش، ماوهی سێ مانگ له سوێد بووم. مانگی ڕهمهزانیشی تێ کهوت. مانگێکی تایبهت بوو بۆ من. زۆربهی شهوهکانی دادهنیشتم و خهریکی بیر کردنهوهو وتووێژ بووم له گهڵ خوداو قورئان و بیرەوەرییەکانی خۆمدا. فرسهتێک بوو، تا بێ هیچ مڵؤزمێک! ئازادانه بیر بکهمهوهو بۆچوونهکانی خۆم له زهینمدا تۆمار بکهم. له ئاخریدا دهسکهوتهکانم کرد به فایلێکی وتاری و دامنا. لهو حاڵ و ههوادا، بەو بڕوا گهیشتم که شهوانی قهدر به تایبهت ئهو ده شهوهی ئاخری ڕهمهزان شهوانی خهڵوهت کردنه تهک خۆت و خودای خۆتدا و نابێ کهس موزاحێمی تۆ بێت.
٤. دواییش له تاران ههر وام کرد تا ئهوهی که پاش بیست ساڵ دووری، تارانم به جێ هێشت و هاتمهو بۆ زێدەکەم، سنه. تامهزرۆی تهراوێحی مزگهوتهکانی شار بووم، بۆیه به ئیشتیهایێکی زۆرهوه شهوانی ڕهمهزان، به تایبهت ده شهوی ئاخر دهچوومه مزگهوت و له تهک جەماوەری دڵپاک و بڕواداردا تا پارشێو دهمامهوهو له نوێژ و دۆعا و سکاڵا و پاڕانهوه، به تایبهت قهرائهتی زۆر خۆشی قاریانی قورئان چێژم دهگرد. بهڵام ئهوساڵ چوومهوه سهر ئهو دهسکهوتهی له سوئێد گیرم هاتبوو و خهڵوهت و تهنیاییم به باشتر زانی له تهراوێحی به جهماعهت و، له ماڵ دانیشتم و بهرنامهی تایبهتی خۆمم بهم جۆره گرتەبەر:
٥. ئهو شهو که شهوی ئهوهڵی بهرنامهی تهدبیری ساڵی داهاتووی منه، دهستم کرد به ژماردنی ئهو کارانهی له ساڵی ڕابوردوو کردومن. واتا دهستم کرد به ڕهخنه گرتن له خۆم. گهورهترین شتێک که هاته بهر چاوم ئهوه بوو تێگهیشتم من له ساڵانی پێشوو لە کتێبی "گزارش یک تجربه شخصی" بهرژهوهندیێکم بۆ خۆم داناوە که بریتییه له گهیشتن به "ئارامش و هێمنایهتی ڕۆحی". وه له گهڵ خۆم پهیمانم بهستووە ههر فکر و کردهوهیهک ببێته هۆی له ناو بردن یان کهم کردنهوهی ئهو ئارامشه، له خۆمی دوور بکهمهوه. ئیمشهو تێ گهیشتم له ڕابوردوودا، گەرچی خوا یارمەتی داوم بڕێ ئیش و کاری بە کەڵکم ببێت بەڵام بڕێ بیر و کردهوهیشم بووه که بهڕاستی دژی ئارامش و هێمنایهتی ڕۆحم بووگن. لەو خاڵە تاڵ و شیرینانەن وەک:
🔹 گەرچی دڵشاد بووم بە هاوکاری لە تەک ئەنجومەنگەل مەردمی، بەڵام گاهێ فیکری خۆم به شتانێکهوه مهشخووڵ کردووه که قازانجی پێویستیان بۆ ژیانی خۆم و ئامانجهکانی کۆمەڵگا نەبووه،
🔹 دەزانم له گهڵ کهسانێک ههڵسان و دانیشتنم بووه که پڕ بوون لە زانیاری و ئەزموون، بەڵام لەوە ناچێت توانیبێتم قازانجی شیاویانم لێ وەر گرتبێت
🔹ئاواتەخواز بووم کارگەلێک بکەم و چتگەلێک بنووسم که بۆ کۆمهڵگا بایخ و قازانجی ببێت. لەو بارەوە خۆم بە سەرکەوتوو نازانم!
🔹بێ شک لە گەڵ کهسانێک پێوەندیم گرتووه که کانگای خۆشەویستی و خێرخوازی بوون بەداخەوە نەمتوانی بۆ خاوێن کردنەوەی دل و دەروونم لە ڕق و قین ، دەرسی پێویستیان لێ بگرم!
🔹گەرچی بۆ ڕازی کردنی ژن و مناڵ و خزم و کەس هرچێکم لە دەس هاتووە درێخم نەکردووە بەڵام هێشتا کۆڵێ هەقیان ها بە سەرمە و گلەییان لێم هەس کە بووەسە باییس لە ناو چوونی بەشێک لە ئارامشی دەروونیم!
🔹بۆیە تێگهیشتم دهبێ ساڵی داهاتوو وریاتر بم خۆم بەو فیکری و ئیش و کارانەوە سەرقاڵ بکەم کە ئارامش و هێمنایهتی زیاتر بۆ خۆم و بنەماڵەو کۆمەڵگام بە دی بێنن(درێژەی هەیە)
t.me/KDproblems
دەردە کورد!
دەردی بێ دەرمانی کوردان، دژ بە یەکتر بوونەوەس
دەستی خۆ تا نەیتە کایە، نایشکێنێ دەستی کەس
هەر زەمانێ بەرز ئەبێتەو، دەستێ بۆ تیماری زام
چەندەها دەس، بەر دەبن لێ، دێن بە گژیا، هەر بە قەس
سەیری مێژوو کەن لە مادەو تا هەرێمی ئەو سەدەی
خەنجەری کوردان لە پشتەو بۆ برا کوشتن چەنەس
تۆ بڵێی کەی تێ بفکرین بۆ برایی و هاو دڵی
تا بە کەی ئامرازی دەستی، نابرایەل، لار و پەس
سەد کەڕەت مار پێوە داوین بەس لە یەک سیلاخەوە
وەرزی زستان نابڕێتەو، واینە ژێر باری هەرەس
دوو کەسی ئێمەی لە گەڵ یەک پێکەوەی نامانکرێ
وەک بڵێی عەهدی ئەلەستە، تا وزەی ئاخر نەفەس
ئەو دەڵێ هەر کەس وەکوو من، بیر نەکاتەو، کورد نیە
من دەڵێم کوردی بەڕاسی هەر بەتەنیا منم و بەس
نایەڵن چەترێکی کوردی، گشتمان بگرێتە بەر
هەرکەسێ خۆی لاوە کوردەو، مابەقی زۆڵەو بڤەس
هاوەڵان، بگرین، بناڵن، ڕۆژ و شەو وەک دەردەدار
کینە هەروەک مۆریانە ناقی کوردی بردە بەس
کوردە هاوار ! دەسمە دامان با بەسی کەین دوژمنی
لەو بوارەی، پێکەوەی بوون، هێڵی سوورەو ناوەرەس
١٤٠٣،١،٨ سەید هاشم .هیدایەتی
t.me/KDproblems
🟢🟡 بەرەو پیری ساڵی تازە و نەورۆزی پیرۆز
✍ . . . سەید هاشم هیدایەتی
١٤٠٢،١٢،٢٩
«بە ناوی سەرچاوەی ئەوین»
▫️وەرن با عەقڵانییەت و خۆشەویستی بکەین بە دروشمی بنەمایی بۆ داهاتوومان!
نیازی بە بەڵگە نیە، عەقڵانییەت، وەک کەرەسەی بیر کردنەوەو لێکۆڵینەوە، خۆشەویستیش وەک کانیاوێک بۆ سڕینەوەی ناکۆکیی و دوو بەرەکی و چەن بەرەکیمان، پێویست ترین پێداویستی ئەو سەردەمەیە بۆ ئێمەی کورد.
▫️سەرنجدانێکی سەرسەری لە مێژوو، بۆمان دەردەخات، خۆخۆری و دژایەتی لە گەڵ یەکتر، بە ناحەزترین شێوە، سەدان ساڵە ڕەخنەی کردۆتە ناومان و هەر ڕۆژ بە بیانوویەکی تازە و کۆن، دروس یان نادروسەوە، دەکەوینە گیانی یەکتر و لە گەڵ یەک توندی و تیژی دەکەین و ئارەزوومەندی مەرگ و لە ناوچوونی یەکترین! بەڕاستی بۆ؟! و تا کەی؟!
▫️هیچ بیرمان کردۆتەوە بە درێژایی تەمەنی کورد، نەیاران و دەسەڵاتدارانی دڵڕەق، بۆ پتەوتر کردنی ئەم ناکۆکی نێوان ئێمە، بە گەڵاڵەوە هەنگاویان هەڵگرتووە و بە شێوەگەلی جۆراوجۆر، ئێمەیان داوەتە گژی یەکتریدا وخۆیان لە دوورەوە چەپڵەیان بۆ لێداوین؟!
▫️براینە! خۆشکینە!
بەڕاستی بۆ هاودڵی و هاوڕێیی سەدان هۆکار و دەلیلی ڕوون و ئاشکرامان لە بەر چاوە، کە گرینگترینیان، ناسنامەی هاوبەش و ژیانی هاوبەشە . . !
▫️کامەمان نازانین ئێمە بێ هاو دڵی و هاوفکری و هاوکاری ناتوانین سەر کەوین؟! کێهامان نازانین دوو بەرەکی و ناکۆکییەکان، سەرەکیترین هۆی دواکەوتن و ژێر چەپۆکیمانە!
▫️کە وایە وەرن با بە هەر سووچ و گوناح و هەڵەیەکەوە، گەردنی یەکتر ئازا بکەین و پەیمان ببەستین؛ هاودڵ و هاو دەنگ و هاوڕێ بین بۆ گەیشتن بە ئاواتەکانمان، گەیشتن به ئاواتە گەورە و بەرزەکانمان، کە سەروەری و سەربەستی، بەرزترینیانە، وەرن باوڕ بکەین بێ یەک گرتن هەرگیز - ئەرێ هەرگیز - ئاواتەکانمان نایێنە دی!
▫️سڵاو لە تاکە تاکەتان و سڵاو لە ئەو هەنگاوانەی بەرەو هاودڵی و هاودەنگی و هاوفکری و خۆشەویستی هەڵیان دەگرن!
🌹ساڵی نوێتان لێ پیرۆز بێت🌹
🌐 لینک مطلب در وبسایت نیشتمان قلم؛👇
https://nishtmanghalam.ir/?p=3674
🆔 @nishtmanghalam
