Bukharamag

شب جنگ‌های ایران و روس به مناسبت انتشار کتابهای «مآثر سلطانیه» و «از گلستان تا ترکمانچای»، نهصد و پنجاه و ششمین شب از شب‌های بخارا به شب جنگ‌های ایران و روس اختصاص یافته است. این نشست در ساعت پنج بعدازظهر دوشنبه هشتم تیرماه ۱۴۰۵ با سخنرانی غلامحسین زرگری‌نژاد، محمدعلی اکبری، گودرز رشتیتانی، جواد مرشدلو، حسین اصغری و علی دهباشی در تالار استاد جلیل شهناز خانهٔ هنرمندان ایران برگزار می‌شود. جنگ‌های ایران و روس در دوران قاجار، از مهم‌ترین حوادث دو سدۀ اخیر ایران است که آثار آن همچنان در جغرافیا، سیاست و فرهنگ امروز برجای مانده و احساس می‌شود. مؤلف مآثر سلطانیه که مقارن ایام جنگ‌ اوّل با روسیه در دارالسلطنه تبریز حضور داشته، شاهد بسیاری از حوادث قفقاز و آذربایجان بوده و روایت مستقیم و دست اولی از این جنگ در کتاب خود آورده است. با توجه با اینکه عبدالرزاق در آستانۀ هجوم دوم روس‌ها به ایران، درگذشت و نتوانست حوادث دورۀ دوم جنگ‌ها را نیز روایت کند، در این تصحیح گزارش جنگ‌های مرحلۀ دوم، از نسخۀ خطی تاریخ ذوالقرنین، نوشتۀ خاوری شیرازی به پایان کتاب افزوده شده است. کتاب مآثر سلطانیه در زمان حیات مؤلف و یک سال پیش از درگذشت دنبلی، در چاپخانه سنگی تبریز به چاپ رسید و در سال ۱۳۵۱ چاپ افستی از روی چاپ سنگی صورت گرفت. تصحیح حاضر بر اساس همان چاپ سنگی صورت گرفته و افزون بر مقدمۀ مصحح دربارۀ تاریخ جنگ‌های ایران و روسیه، پیشینۀ طایفۀ دنبلی و سرگذشت عبدالرزاق مفتون، از توضیحات مفصلی به صورت زیرنویس برخوردار است. همچنین کتاب از گلستان تا ترکمانچای: یادداشتهای ژنرال یرمولوف در فاصلۀ دو جنگ ایران و روسیه (۱۸۱۴-۱۸۲۶ میلادی) اثر مهم دیگری در زمینه جنگهای ایران و روس است و متشمل براطلاعاتی از ایران است که ژنرال پرمولوف فرماندار کل قفقاز در خلال جنگها، بنا به دستور تزار جمع آوری کرد و به روسیه ارسال نمود. این یادداشتها برای نخستین بار و پس از حدود ۲۰۰ سال، از روسی به فارسی ترجمه و منتشر شده است خیابان طالقانی، خیابان موسوی شمالی، بوستان هنرمندان، خانهٔ هنرمندان ایران، تالار استاد جلیل شهناز