هفته‌نامه تجارت‌فردا

📹 چرا باید کتاب مانیفست سرمایه‌داری را خواند؟ 🎙 نسخه صوتی میزگرد موسی غنی نژاد و یوهان نوربرگ درباره کتاب مانیفست سرمایه‌داری 🔹 «مانیفست سرمایه‌داری» نوشته یوهان نوربرگ یکی از کتاب‌های با کیفیت انتشارات دنیای اقتصاد است که اخیرا روانه بازار شده است. این کتاب دفاعی عقلانی از نظام سرمایه‌داری است و می‌کوشد نشان دهد اقتصاد آزاد و رقابتی نه‌تنها کارآمدترین نظام اقتصادی، بلکه انسانی‌ترین و اخلاقی‌ترین سازوکار شناخته‌شده برای بهبود زندگی بشر است. 🔹نوربرگ استدلال می‌کند که سرمایه‌داری نه‌تنها موفق‌ترین نظام اقتصادی در افزایش رفاه انسان‌ها بوده، بلکه عامل اصلی کاهش فقر، رشد فناوری و ارتقای کیفیت زندگی در سراسر جهان است. 🔹پس از انتشار کتاب، هفته‌نامه تجارت‌فردا میزگردی میان یوهان نوربرگ و موسی غنی‌نژاد برگزار کرد که ویدئوی آن را اینجا، اینجا و اینجا می‌توانید ببینید. صدای آن را اینجا می‌توانید بشنوید و متن آن هم اینجا در دسترس شما قرار دارد. 🔹افراد زیادی از جمله ایلان ماسک به ستایش این کتاب پرداخته‌اند که باعث شده این کتاب تا مدت‌ها در صدر کتاب‌های پرفروش آمازون قرار داشته باشد. 📺 @ecoiran_webtv

📹 نیلی: عبور از چالش‌های ایران با شنیدن صدای جامعه ممکن است ▫️مسعود نیلی، اقتصاددان در گفت‌وگو با اکوایران اظهار داشت که ادامه حیات ایران در گرو یک نوسازی اساسی در نظام سیاسی کشور است. ▫️او توضیح می‌دهد که حالا که تصمیم گرفته شد تا با بیرون کشور یک مدارایی شود، باید در داخل نیز این مدارا رخ دهد. باید صدای افراد مختلف جامعه شنیده شود. ▫️نیلی معتقد است شنیده شدن صدای جامعه می‌تواند یک لنگر و محور داشته باشد که آن محور عبور از مشکلات و چالش‌های کشور، کاهش تورم و توسعه اقتصادی است. ▫️به نظر می‌رسد با گذشت 11 سال از برجام، جامعه ایران از نظر روحی و روانی فرسوده شده است. اینکه جامعه بتواند مجددا شادی خود را بدست‌آورد و چشم انداز مثبتی را داشته باشند، از واجبات است. 📍لینک این برنامه در آپارات 📺 @ecoiran_webtv

📹 اگر توان گفت‌وگو با بیرون را داریم، چرا در داخل به وفاق نمی‌رسیم؟ ▫️مسعود نیلی، اقتصاددان در گفت‌وگو با اکویران بیان کرد که درحال حاضر افرادی که یک زمانی انقلابی بودند، در معرض شعارهایی مانند سازشگر، خائن و امثال این قرار گرفته‌اند. ▫️مهارت ما آن است که آیا می‌توانیم در این شرایط در داخل به یک نظم سیاسی دست یابیم یا خیر؟ ▫️او توضیح می‌دهد که سیاست داخلی ما دچار یک ضعف بنیادی است. تمام عواملی که باعث می‌شوند در زمینه اقتصادی تصمیمات انحرافی و غلط گرفته شود، به همین آشفتگی سیاست داخلی مربوط است. ▫️نیلی تاکید می‌کند که اگر ما توانسته‌ایم در مقابل بزرگترین دشمن خود به یک گفتمانی برسیم، پس حتما باید بتوانیم در داخل نیز یک نظمی ایجاد کنیم. اینکه بتوانیم یک نظمی را در سیاست داخلی کشور در راستای توسعه اقتصادی کشور اجرا کنیم، از الزامات امروز است. 📍لینک این برنامه در آپارات 📺 @ecoiran_webtv

📌 جوان ایرانی در فهرست برترین اقتصاددانان جوان جهان رتبه بندی آوریل 2026 #تجارت_فردا @tejaratefarda

⭕️ شمعی در باد چرا صنعت نشر رو به افول است؟ ✍🏻 مینا علیزاده /نویسنده نشریه 🔹صنعت نشر ایران اکنون در نقطه‌ای ایستاده که بسیاری از چالش‌های اقتصادی، اجتماعی و فناورانه کشور را می‌توان در آن مشاهده کرد. بازاری که زمانی یکی از مهم‌ترین عرصه‌های تولید و گردش سرمایه فرهنگی محسوب می‌شد، اکنون با کاهش تقاضا، افزایش هزینه‌ها و تغییر رفتار مخاطبان روبه‌رو است. فعالان این حوزه می‌گویند مسئله فقط گران‌شدن کتاب یا کاهش قدرت خرید نیست، بلکه مجموعه‌ای از تحولات همزمان از دگرگونی سبک زندگی و تغییر الگوهای مصرف محتوا گرفته تا نااطمینانی‌های اقتصادی و افت پویایی اجتماعی شرایطی را رقم زده که بر کل زنجیره نشر اثر گذاشته است. 🔹نشر در ایران امروز در میانه یک فشار چندلایه قرار گرفته است. نخستین لایه به افزایش هزینه‌های تولید مربوط می‌شود. کاغذ، مقوا، خدمات چاپ، صحافی، حمل‌ونقل و توزیع همگی تحت تاثیر تورم مزمن و شوک‌های ارزی سال‌های اخیر با افزایش شدید قیمت رو‌به‌رو شده‌اند. در اقتصادی که طی دهه گذشته بارها جهش‌های ارزی را تجربه کرده، هیچ بخشی از زنجیره تولید از آثار این تکانه‌ها مصون نمانده است. ناشران نیز از این قاعده مستثنی نیستند. افزایش هزینه‌های تولید باعث شده قیمت پشت جلد کتاب‌ها با سرعتی به‌مراتب بیشتر از رشد درآمد خانوارها افزایش پیدا کند؛ شکافی که درنهایت به کاهش تقاضا منجر شده است. اما مسئله فقط به هزینه‌های تولید محدود نمی‌شود. زنجیره نشر از مرحله تولید محتوا تا رسیدن کتاب به‌دست مخاطب با مشکلات ساختاری متعددی دست‌و‌پنجه نرم می‌کند. 🔹حسین جاوید، مدیر انتشارات سده، بر این باور است که وضعیتی که امروز صنعت نشر با آن مواجه شده است، نتیجه یک عامل واحد نیست و نمی‌توان گفت که فقط مسائل اقتصادی، اجتماعی یا حتی جنگ موجب شکل‌گیری این شرایط شده‌اند، بلکه مجموعه‌ای از عوامل در کنار یکدیگر چنین وضعیتی را رقم زده‌اند. اکنون وضعیت روحی، روانی و اجتماعی جامعه به سمتی حرکت کرده است که حتی اگر مخاطب توان خرید کتاب را داشته باشد یا کتاب در دسترس او قرار گیرد، فرآیند مطالعه و خواندن کتاب دشوارتر از گذشته شده است. این دشواری هم ناشی از تحولات فناورانه است و هم به شرایط زیست امروز ما به‌عنوان انسان ایرانی بازمی‌گردد؛ شرایطی که با دشواری‌های متعددی همراه شده است. 🔹با وجود این تصویر نگران‌کننده، صنعت نشر هنوز نشانه‌هایی از پویایی و مقاومت را در خود حفظ کرده است. تجربه ناشران نشان می‌دهد که در بسیاری از شهرهای کوچک و دور از مراکز اصلی فرهنگی کشور همچنان تقاضای جدی برای کتاب‌های تخصصی، فکری و تحلیلی وجود دارد. برخلاف تصور رایج، نسل جوان به‌طور کامل از کتاب فاصله نگرفته است و همچنان بخشی از مخاطبان وفادار بازار را تشکیل می‌دهد. همین مخاطبان هستند که اجازه داده‌اند چراغ بسیاری از انتشاراتی‌ها در سال‌های دشوار اخیر خاموش نشود. با این همه پرسش اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا صنعت نشر می‌تواند از زیر بار فشارهای اقتصادی، محدودیت‌های ساختاری و تغییرات فناوری عبور کند؟ #تجارت_فردا @tejaratefarda 📌متن کامل گزارش را در سایت تجارت فردا و گفت‌گو با بهرنگ کیائیان درباره چالش‌های صنعت نشر را اینجا بخوانید.

⭕️ حافظه تشنگی خاک چه بر سر دشت‌های شرق تهران آمده است؟ جواد حیدریان/ نویسنده نشریه 🔹دشت لار در قلب البرز مرکزی، یکی از مهم‌ترین منابع آبی فلات مرکزی ایران به‌شمار می‌رود. رودخانه لار که از پیوند چشمه‌های سرد کوهستانی و ذوب برف قله دماوند شکل می‌گیرد، منبع اصلی تغذیه سد لار است. این سد، بخشی از آب آشامیدنی کلان‌شهر تهران را تامین می‌کند. بارندگی سالانه بیش از ۷۶۰ میلی‌متر، انباشت برف در ارتفاعات بالای چهار هزار متر، و صدها چشمه دائمی، این دشت را به یک آبخوان ارزشمند تبدیل کرده است. متاسفانه خشکسالی‌های پی‌درپی و برداشت بی‌رویه، تعادل هیدرولوژیک لار را برهم زده و اکنون ذخیره استراتژیک برف آن رو به کاهش است و سد لار به حجم مرده نزدیک می‌شود. 🔹سامانه آبی تهران وارد «شدیدترین فاز خشکسالی هیدرولوژیک» شده است. مرحله‌ای که در آن حتی بارندگی‌های نسبتاً مناسب سال‌ آبی ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز نتوانسته وضعیت آبخوان‌ها را ترمیم کند. به گفته او، در شرق تهران به‌ویژه در دشت هومند-آبسرد و مناطق دماوند، افت سطح آب‌های زیرزمینی در برخی نقاط به ۴۰ تا بیش از ۶۰ متر رسیده است و این منطقه اکنون به یک «دشت بحرانی و ممنوعه» تبدیل شده و توازن هیدرولوژیک آن بر اثر حفر هزاران چاه غیرمجاز و توسعه بی‌رویه ویلاها از بین رفته است. 🔹مسئله فقط دشت لار نیست، بلکه تمامی پهنه شرق تهران در بومهن، رودهن، دماوند و... به دلیل ازدیاد جمعیت و استقرار شهرها و پمپاژ آب در معرض فرونشست قرار دارد. هرچند حجم برداشت هر ویلا به‌تنهایی زیاد نیست، اما تجمع و تراکم ویلاسازی‌ها در سال‌های اخیر باعث شده است که برداشت تجمعی آب به سطح قابل‌توجهی برسد و این مسئله روند فرونشست و تحریک گسل‌ها را تشدید کند. به گفته دکتر مهدی زارع، کارشناس زلزله، دشت لار به‌دلیل این فعالیت‌ها در شرایط بحرانی قرار دارد و نباید صرفاً به سبب پایین بودن حجم برداشت هر واحد، از تاثیر چشمگیر ساخت‌وسازهای گسترده در منطقه غافل شد. 🔹این پدیده‌ها می‌توانند بر وقوع زمین‌لرزه‌ها اثر بگذارند و یکدیگر را تشدید کنند، به‌ویژه در مجاورت حجم بالای مداخله انسانی. صرف ساختن چند ویلا باعث به‌هم ریختن تنش محیطی نمی‌شود، بلکه مشکل اصلی جایی است که شهرسازی گسترده انجام می‌شود. زمانی که شما مجموعه‌های آپارتمانی عظیم را به یک منطقه می‌برید، مثل اتفاقی که در رودهن، بومهن و پردیس در حال رخ دادن است، درواقع با یک بارگذاری جمعیتی عظیم مواجه می‌شوید. مثلاً در شهر پردیس حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار نفر جمعیت ساکن شده‌اند، درحالی‌که ۳۰ سال پیش شاید پنج هزار نفر هم آنجا نبودند. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.

🔻موسی غنی‌نژاد: شریعتی شیاد بود | میلاد دخانچی: شریعتی مارکسیست نبود 🔹گفت‌وگوی انتقادی موسی غنی‌نژاد و میلاد دخانچی درباره پروژه پسااسلامیزم و چپ نو مسلمان 🔹️غنی نژاد و دخانچی در نشستی با میزبانی «اقتصادنیوز» درباره چپ نو اسلامی، شریعتی و اسلام سیاسی، موضوعات متفاوتی مطرح و پرونده‌های جدیدی را باز کردند. 🔹️غنی نژاد، شریعتی را مارکسیستی می‌داند که نه مارکسیسم را فهمیده و نه اسلام را. از سوی دیگر، میلاد دخانچی تاکید کرد شریعتی مارکسیست نبود. ⬅️ متن و ویدیوی این اظهارات جنجالی به زودی در اقتصادنیوز منتشر می‌شود بله | وبسایت | اینستاگرام @EghtesadNews_com

⭕️ جنون ماندگار بررسی فیلم «پول خارجی» در گفت‌وگو با موسی غنی‌نژاد و آرش خوشخو طاهری: پول خارجی یکی از فیلم‌های بسیار مهم تاریخ سینمای ایران است که همانند یک آینه، تحولات اقتصادی اواخر دهه ۶۰ را به‌شکلی عریان نشان می‌دهد. اگرچه این فیلم در گیشه چندان موفق نبود، اما محتوایی دارد که حتی امروز، پس از 37 سال وقتی آن را تماشا می‌کنیم، انگار درباره زندگی این روزهای ما ساخته شده است. «پول خارجی» داستان زندگی یک کارمند معمولی دولت است که در تنگنای معیشتی و رفاهی به‌سر می‌برد و به‌طور اتفاقی، کیفی پر از دلار پیدا می‌کند. او در تلاش برای تبدیل دلار به ریال، ناخواسته درگیر اتفاقاتی می‌شود و درنهایت آن را از دست می‌دهد؛ به‌قولی، پول بادآورده را باد می‌برد. بعد متوجه می‌شویم که تمام این اتفاقات، از ابتدا تا انتها، صرفاً در ذهن و خیال این کارمند شکل گرفته، اما همین رویا او را تا مرز فروپاشی روانی می‌برد، تا جایی که کارش به بیمارستان روانی می‌کشد. اهمیت فیلم اما در این است که پس از گذشت نزدیک به 40 سال، ما همچنان گرفتار تورم بالا و جهش در بازار دارایی‌ها و افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها هستیم. غنی‌نژاد: در شرایط شوک و بحران اقتصادی، درآمد خانوار کاهش پیدا می‌کند. افراد در تامین نیازهای خانواده کم می‌آورند و به قول معروف شرمنده خانواده و همسر و بچه‌هایشان می‌شوند. کل مسئله به سیاست‌گذاری غلط اقتصادی برمی‌گردد که به رشد تورم و کاهش قدرت خرید منجر می‌شود. نظام اقتصادی دستوری بازدهی پایینی دارد و تولید ثروت نمی‌کند و خانوار زیر فشار قرار می‌گیرد. روی دیگر سکه اقتصاد دستوری هم ایجاد رانت و فساد است و عده‌ای را به درآمدهای افسانه‌ای و ثروت بادآورده می‌رساند. در فیلم هم می‌بینیم که آقای الفت رویای درآمد بادآورده دارد. دو روی این سکه، اخلاقیات در جامعه را از بین می‌برد. یک عده مثل آقای الفت احساس می‌کنند بازنده‌اند و با درست کار کردن به جایی نمی‌رسند، چون گروهی رانت‌خوار وجود دارند که ثروت بادآورده به دستشان می‌رسد. خوشخو: به‌نظر می‌رسد نوعی نادیده‌انگاری مزمن در مورد مسئله تورم در کشور ما وجود دارد. یعنی در مقابل بقیه معضلات و مشکلات کشور مثل نفوذ، به تورم بسیار کمتر توجه شده، درحالی‌که اهمیتش از هر مسئله دیگری بالاتر است. برای همین است که ما نزدیک به یک‌ونیم دهه است که با تورم بالای ۳۰ درصد و ۴۰ درصد دست‌به‌گریبانیم. طی دهه‌های اخیر در کشور ما برای برخی هزینه‌های اساسی مانند برق، آب، گاز و سوخت یارانه‌های بسیار سنگینی پرداخت شده تا تورم را برای طبقات فرودست و متوسط قابل‌تحمل کند و امروز که کم‌کم یارانه‌ها حذف می‌شود، مردم با غول تورم مواجه شده‌اند. در فیلم می‌بینیم که کوپن روغن و قند و شکر چقدر اهمیت دارد و امروز هم مردم برای تامین مواد غذایی با مشکل تورم روبه‌رو شده‌اند. غنی‌نژاد: چینی‌ها به این نتیجه رسیدند که اگر می‌خواهند فقر را کاهش دهند و وضعیت طبقه کارگر را بهبود ببخشند، راه‌حل، سیاست‌های مائو مانند ایجاد ذوب آهن خانگی و از این دست ایده‌های تخیلی نیست. فضیلت دنگ شیائوپینگ که بعد از مائو روی کار آمد این بود که به‌دنبال بازار آزاد و فناوری رفت و ایدئولوژی کمونیستی را که از هر نظر عقب‌مانده بود کنار گذاشت. در چین برای اداره کشور و برای رسیدن به منافع ملی، یک پراگماتیسم بیرون آمد که ابتکار تعدادی از سردمداران خود حزب کمونیست بود. آنها به یک واقع‌بینی رسیده بودند و توانستند از اسارت ایدئولوژی خلاص شوند. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل میزگرد را می‌توانید اینجا مطالعه کنید.

📌 اقتصاد فراموشی زوال عقل و آلزایمر چه هزینه‌هایی به اقتصاد و جامعه تحمیل می‌کنند؟ #تجارت_فردا @tejaratefarda

⭕️ مرگ تولد کاهش زادوولد چگونه بر اقتصاد اثر می‌گذارد؟ ✍🏻 فائزه مومنی /نویسنده نشریه 🔹کاهش نرخ زادوولد در ایران دیگر یک روند آماری ساده نیست، بلکه به‌تدریج به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده آینده اقتصاد کشور تبدیل شده است. تازه‌ترین آمارهای رسمی نشان می‌دهد تعداد موالید از حدود ۹۷۳ هزار نفر در سال ۱۴۰۳ به ۸۹۲ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته؛ کاهشی که در امتداد یک مسیر بلندمدت رخ می‌دهد و نشانه‌ای روشن از تغییر ساختار جمعیتی ایران از جوانی به سمت سالمندی است. این تغییر در حالی اتفاق می‌افتد که ایران تا چند دهه پیش، یکی از جوان‌ترین جمعیت‌های منطقه را داشت، اما امروز سرعت افت باروری به‌گونه‌ای است که بسیاری از کارشناسان از آن به‌عنوان یکی از جدی‌ترین چالش‌های پیش‌روی توسعه یاد می‌کنند. 🔹یکی از پیامدهای کاهش باروری نیز تغییرات ساختار سنی جمعیت است. در این چهارچوب، مفهومی با عنوان «پنجره جمعیتی» یا «سود اول جمعیت‌شناسی» مطرح می‌شود. این وضعیت ناشی از آن است که با کاهش باروری، بخش بزرگی از جمعیت در سنین جوانی و سن کار قرار می‌گیرد. در چنین مرحله‌ای می‌توان بیشترین اثر مثبت جمعیت بر اقتصاد را از طریق رشد نیروی کار مشاهده کرد. متاسفانه در سال‌های اخیر، به دلایل مختلف ازجمله کاهش سرمایه‌گذاری، نتوانستیم به‌خوبی از این پنجره جمعیتی استفاده کنیم. در نتیجه، با وجود آنکه جمعیت زیادی در سنین کار و جوانی قرار داشتند، امکان ایجاد اشتغال متناسب برای آنها فراهم نشد و این مسئله خود را در قالب رشد بیکاری و برخی آسیب‌های اجتماعی نشان داد. 🔹اگرچه پنجره جمعیتی عمدتاً مربوط به دوره جوانی جمعیت است، اما مرحله میانسالی نیز با نوع دیگری از فرصت اقتصادی همراه است. رشد اقتصاد را اگر به‌صورت ساده در نظر بگیریم، بر دو متغیر اصلی استوار است؛ یکی رشد نیروی کار و دیگری رشد سرمایه. ما تا حد زیادی مرحله رشد نیروی کار را پشت سر گذاشته‌ایم، اما اکنون در مرحله‌ای قرار داریم که می‌تواند با رشد سرمایه همراه باشد. در واقع، تحولات جمعیتی همزمان می‌توانند هم فرصت باشند و هم تهدید. درست است که کاهش باروری در بلندمدت باعث کاهش نیروی کار می‌شود، اما در کنار آن، پدیده‌ای به نام «سود دوم جمعیت‌شناسی» نیز وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است. 🔹سیاست‌های جمعیتی موجود نیز با نقدهای زیادی مواجه‌اند؛ زیرا این سیاست‌ها معمولاً پیوند عمیقی با سیاست‌های اقتصادی، بهداشتی و اجتماعی ندارند. برای مثال، اکنون که بخش بزرگی از جمعیت ایران وارد سنین میانی شده‌اند، نیازهای جامعه نیز تغییر کرده است. نیازهای دوره میانسالی با کودکی و جوانی متفاوت است و طبیعتاً سرمایه‌گذاری بیشتری در حوزه سلامت می‌طلبد. امروز یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر در این سنین، بیماری‌هایی مانند سرطان است و بخشی از افزایش این بیماری‌ها نیز به تغییر ساختار سنی جمعیت بازمی‌گردد. بنابراین سیاست جمعیتی نمی‌تواند صرفاً بر موضوع موالید متمرکز باشد، بلکه باید با نظام سلامت، اقتصاد، آموزش و سایر حوزه‌ها هماهنگ شود. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل گزارش را در سایت تجارت فردا مطالعه کنید.

⭕️بازیگران بقا بنگاه‌های ایرانی این روزها با چه مشکلاتی مواجه‌اند؟ ✍🏻 مینا علیزاده /نویسنده نشریه 🔹در سال‌های اخیر، بنگاه‌های اقتصادی ایران در فضایی مملو از بی‌ثباتی متغیرهای اقتصاد کلان، نوسان‌های شدید ارزی و نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی فعالیت کرده‌اند. این شرایط، برنامه‌ریزی تولید، سرمایه‌گذاری و تامین مالی را برای بسیاری از واحدهای تولیدی دشوار کرده است. بااین‌حال در وضعیت کنونی، بنگاه‌ها با چالشی تازه و حتی حیاتی‌تر مواجه شده‌اند؛ اختلال در تامین مواد اولیه. تحولات و تنش‌های حاکم بر منطقه خلیج فارس، که یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجارت و تامین کالا برای اقتصاد ایران محسوب می‌شود، دسترسی بنگاه‌ها به مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای را با مشکل روبه‌رو کرده است. 🔹بنگاه‌های ایرانی سال‌ها با مختصات اقتصاد نااطمینانی خو گرفته بودند. در گذشته ریسک‌ها عمدتاً ماهیتی اسمی داشتند؛ نوسان تورم و نرخ ارز با ابزارهای کلاسیک مالی و تکنیک‌های حسابداری مدیریت می‌شدند و درنهایت هزینه‌های ناشی از آن با تغییر در قیمت فروش یا انتقال به مصرف‌کننده، تراز می‌شد. اما بحرانی که اکنون با آن روبه‌رو هستیم از جنس دیگری است. امروز گلوگاه اصلی، نه کمبود نقدینگی، که کمبود کالا و نهاده است. اختلال در زنجیره تامین به‌قدری عمیق شده که ماهیت بحران را از ترازنامه به خط تولید منتقل کرده است؛ جایی که ماشین‌آلات به دلیل نبود قطعه و مواد اولیه متوقف می‌شوند و ابزارهای مالی دیگر توان حل بحران را ندارند. 🔹در بحث پیرامون زمان‌بندی سرریزِ این بحران به بازار، باید به تحلیل تاخیر فاز و افق دید بنگاه‌ها توجه کرد. در واقع پاسخ به این پرسش که آثار این کمبودها چه زمانی در بازار نمودار می‌شود، به طور مستقیم به عمق انبار استراتژیک بنگاه یا همان Inventory Buffer بستگی دارد. در حال حاضر بازارها در حال تخلیه انبارهای قدیمی هستند و به همین دلیل هنوز فروپاشی عرضه یا توقف گسترده خطوط تولید، به‌طور ملموس احساس نشده است؛ اما بر اساس متدهای مدیریت انبارداری می‌توان یک تاخیر فاز سه تا شش‌ماهه را برای بروز آثار این بحران پیش‌بینی کرد. 🔹بنگاه‌های ایرانی با سطحی از افزایش عدم‌قطعیت مواجه‌اند؛ عدم‌قطعیتی که هم در بعد هزینه، هم در بعد زمان و هم در دسترسی به مواد واسطه‌ای و مواد خام در زمان مناسب و با قیمت حداقلی قابل‌پیش‌بینی خود را نشان می‌دهد. هرچه این سطح از قطعیت کاهش یابد و عدم‌قطعیت افزایش پیدا کند تابع تولید از وضعیت پایدار خارج می‌شود و بنگاه‌ها را از منطق تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری به سمت تصمیم‌گیری‌های معطوف به بقا سوق می‌دهد. پیامد نهایی این وضعیت آن است که مزیت رقابتی به‌تدریج از مقیاس به سمت تاب‌آوری و انعطاف‌پذیری جابه‌جا می‌شود. #تجارت_فردا @tejaratefarda 🔸متن کامل گزارش را در سایت تجارت فردا و گفت‌وگو با قدیر قیافه درباره پیامدهای اختلال در زنجیره تامین را اینجا مطالعه کنید.

⭕️ کالبدشکافی یک بلوا اعتراضات دهه 70 مشهد چه درس‌هایی برای امروز دارد؟ ✍🏻شادی معرفتی/ نویسنده نشریه 🔹خرداد ۱۳۷۱ برای مشهد، نه با عطر بهار، که با بوی تند لاستیک‌های سوخته و گاز اشک‌آور آغاز شد. شهری که همواره در هیبت زیارت و آرامش شناخته می‌شد، ناگهان در چنگال خشمی فرو رفت که ریشه‌هایش نه در سیاست، که در اعماق زمین‌های حاشیه‌نشین «کوی طلاب» ریشه داشت. داستان از یک تضاد تلخ شروع شد؛ تضادی میان «شهری که می‌خواست مدرن شود» و «مردمانی که در حاشیه مانده بودند». شهرداری مشهد، در تب‌وتاب اجرای برنامه‌های توسعه، به جان خانه‌هایی افتاده بود که در زمین‌های کشاورزی حاشیه شهر، بی‌پروانه و خودجوش سبز شده بودند. 🔹در واکاوی ریشه‌های این اعتراض، نباید تخریب خانه‌ها را علت نهایی دانست. تخریب، بیشتر نقش جرقه را داشت تا علت. علت اصلی را باید در انباشت نارضایتی جست‌وجو کرد؛ نارضایتی که در بستر سال‌های پس از هشت سال جنگ تحمیلی شکل گرفته بود. برنامه سازندگی پس از جنگ، هرچند از منظر کلان ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به‌نظر می‌رسید، با مجموعه‌ای از سیاست‌های تعدیل اقتصادی همراه شد که آثار توزیعی آن به‌شدت نابرابر بود. افزایش تورم، کاهش قدرت خرید، گران‌تر شدن هزینه‌های زندگی و تعمیق شکاف میان برخورداران و فرودستان، فشار مضاعفی بر طبقات پایین‌شهری وارد کرد. 🔹اگر بخواهیم ریشه اعتراضات مشهد را در یک مفهوم کلیدی خلاصه کنیم، آن مفهوم احتمالاً «حاشیه‌نشینی» است. اما حاشیه‌نشینی را نباید فقط به‌معنای سکونت در حاشیه جغرافیایی شهر فهمید. حاشیه‌نشینی، بیش از هر چیز، موقعیتی در اقتصاد سیاسی است: قرار گرفتن در لبه بازار رسمی کار، لبه دسترسی به خدمات، لبه امنیت حقوقی، و لبه دیده شدن در سیاست‌گذاری؛ زندگی زیر پونز نقشه. ساکنان کوی طلاب، مانند بسیاری از ساکنان نواحی غیررسمی، فقط با فقر مادی مواجه نبودند. آنها با نوعی بی‌ثباتی نهادی هم روبه‌رو بودند؛ یعنی معلوم نبود آیا حق ماندن دارند یا نه، خانه‌شان به رسمیت شناخته می‌شود یا نه، خدمات شهری دریافت می‌کنند یا نه، و آیا دولت آنها را به‌عنوان شهروندانی برخوردار از حق می‌بیند یا صرفاً مسئله‌ای برای کنترل و ساماندهی. 🔹اعتراضات مشهد حقیقت دیگری را هم آشکار کرد. اینکه مسئله در ایران نه فقط ضعف دولت، که حضور نامتوازن آن است. دولت در برخی عرصه‌ها بیش از حد حاضر، سختگیر و مداخله‌جو است؛ اما در برخی عرصه‌های حیاتی برای زندگی روزمره غایب یا ناکارآمد است. حاشیه‌نشینان شهری ممکن است سال‌ها از خدمات مناسب، مسکن رسمی، حمل‌ونقل کارآمد یا حمایت اجتماعی بی‌بهره بمانند؛ اما درست زمانی که نوبت به کنترل ساخت‌وساز و تخریب می‌رسد، دولت ناگهان با تمام ظرفیت ظاهر می‌شود. این حضور نامتوازن، به‌جای آنکه اقتدار تولید کند، مسبب احساس بی‌عدالتی است. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل یادداشت را اینجا مطالعه کنید.

یوساشناسی و بررسی کتاب «قبیله علیه آزادی» در کتاب‌نامه نهمین شماره فصلنامه کتاب‌نامه، به سردبیری -محمد قوچانی- پرونده‌ای ویژه را به بررسی کتاب «قبیله علیه آزادی» اختصاص داده است. کتابی خواندنی که به‌تازگی با ترجمه خانم‌ها مهشید معیری و آسیه اسدپور توسط انتشارات دنیای اقتصاد منتشر شده و در آستانه چاپ سوم قرار دارد. استقبال از این کتاب نشان می‌دهد که علاقه‌مندان بسیاری در پی شناخت سیر تحول فکری ماریو بارگاس یوسا، برنده جایزه نوبل ادبیات و یکی از برجسته‌ترین مدافعان آزادی در جهان معاصر، هستند. اهمیت پرونده کتابنامه در آن است که به تغییر مسیر فکری یوسا از سوسیالیسم به لیبرالیسم می‌پردازد. او که در جوانی شیفته اندیشه‌های سوسیالیستی و انقلاب کوبا بود، به‌تدریج و در پی تجربه‌های سیاسی و سلوک فکری خود، از سوسیالیسم فاصله گرفت و به دفاع از لیبرالیسم و جامعه باز پرداخت. کتاب قبلیه علیه آزادی را می‌توانید از کتابفروشی‌های معتبر از جمله نشر چشمه، شهر کتاب، بوک‌لند، پرهام و همچنین کتابفروشی دنیای اقتصاد تهیه کنید. همچنین برای تهیه کتاب می‌توانید با شماره تلفن 02152189186 تماس بگیرید. @eco_philo_book

یوساشناسی و بررسی کتاب «قبیله علیه آزادی» در کتاب‌نامه نهمین شماره فصلنامه کتاب‌نامه، به سردبیری -محمد قوچای- پرونده‌ای ویژه را به بررسی کتاب «قبیله علیه آزادی» اختصاص داده است. کتابی خواندنی که به‌تازگی با ترجمه خانم‌ها مهشید معیری و آسیه اسدپور توسط انتشارات دنیای اقتصاد منتشر شده و در آستانه چاپ سوم قرار دارد. استقبال از این کتاب نشان می‌دهد که علاقه‌مندان بسیاری در پی شناخت سیر تحول فکری ماریو بارگاس یوسا، برنده جایزه نوبل ادبیات و یکی از برجسته‌ترین مدافعان آزادی در جهان معاصر، هستند. اهمیت پرونده کتابنامه در آن است که به تغییر مسیر فکری یوسا از سوسیالیسم به لیبرالیسم می‌پردازد. او که در جوانی شیفته اندیشه‌های سوسیالیستی و انقلاب کوبا بود، به‌تدریج و در پی تجربه‌های سیاسی و سلوک فکری خود، از سوسیالیسم فاصله گرفت و به دفاع از لیبرالیسم و جامعه باز پرداخت. کتاب قبلیه علیه آزادی را می‌توانید از کتابفروشی‌های معتبر از جمله نشر چشمه، شهر کتاب، بوک‌لند، پرهام و همچنین کتابفروشی دنیای اقتصاد تهیه کنید. همچنین برای تهیه کتاب می‌توانید با شماره تلفن 02152189186 تماس بگیرید. @eco_philo_book

🎥 از گندم واشنگتن تا نفع اقتصادی ایران و آمریکا از توافق نهایی در گپ و گفت با معاون وزیر امور خارجه 🔹️حمید قنبری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در گفت‌وگوی تصویری با «اقتصادنیوز» تاکید کرد: در متن تفاهم ایران و آمریکا، هیچ شرطی برای خرید کالاهای آمریکایی وجود ندارد.» 🔹️او می گوید؛ «در مذاکرات جدید باید نقاط ضعف برجام، به‌ویژه در حوزه تجارت مستقیم ایران و آمریکا، تکرار نشود. توافقی که منافع اقتصادی ایران یا آمریکا را تأمین نکند پیشاپیش محکوم به شکست است.» 🔹️معاون عراقچی تاکید دارد که «همکاری اقتصادی با آمریکا به معنای کنار گذاشتن چین، روسیه یا همسایگان نیست.» 🔹️مشروح گفتگو با حمید قنبری را فردا در سایت «اقتصادنیوز» بخوانید. 🔹️فیلم کامل این گفتگو فردا در رسانه تصویری «اکوایران» منتشر خواهد شد. 🔹️گزیده‌ای از گفتگو نیز فردا در «روزنامه دنیای اقتصاد» چاپ و در دسترس مخاطبان محترم گروه رسانه ای دنیای اقتصاد قرار خواهد گرفت. بله | وبسایت | اینستاگرام @EghtesadNews_com

📌 جنگ و تحریم جنگ چگونه زخم‌های قدیمی را عمیق‌تر کرد؟ #تجارت_فردا @tejaratefarda

⭕️از ژئوپلیتیک تا ژئواکونومی حکمرانی امنیت شبکه‌ای در منطقه خلیج فارس چه اهمیتی دارد؟ ✍🏻 عباس آخوندی/ استاد دانشگاه تهران 🔹 با تضعیف نظم لیبرال و برآمدن تدریجی نظمی نو، مبتنی‌بر کاربست مستقیم زور از سوی ایالات‌متحده و قدرت‌های طراز اول جهان، امنیت کشورهای میانی در معرض مخاطره‌ای جدی قرار گرفته است. در نظم لیبرال نیز قدرتمندان هر زمان که به سودشان بود، خود را از قواعد مستثنی می‌کردند. اما همان قواعد تا حدودی موجب خودکنترلی از سوی آنان می‌شد و فراتر آنکه نظم لیبرال نسبتاً قابل‌قبولی از کشورهای کوچک‌تر محافظت می‌کرد. اکنون اما قدرت‌های میانی ناگزیرند مستقیماً در اندیشه تامین امنیت خود باشند؛ پرسش این است که، چگونه؟ نکته دیگر اینکه نمونه‌های تاریخی چنین منازعاتی به جنگ‌های فرسایشی و طولانی تبدیل شده‌اند. نمونه‌های درگیری‌های نظامی آمریکا با ویتنام، افغانستان و عراق و همچنین درگیری شوروی با افغانستان یا روسیه با اوکراین نیز نمونه‌های دیگر هستند. آیا هیچ راهی برای خروج از این تله وجود دارد؟ 🔹ایده استقرار یک سیستم حکمرانی امنیت شبکه‌ای منطقه‌ای، تا حد زیادی به مکتب امنیتی کپنهاگ نزدیک است و با نظم مدرن جهانی پیشنهادی «بوزان» هم‌راستاست. بوزان بر این باور است که نظام حکمرانی امنیت در جهان امروز چندلایه است، بازیگران آن متنوع‌اند و ابعاد آن فقط به حوزه نظامی محدود نمی‌شود، بلکه عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی را نیز در بر می‌گیرد. او با تکیه بر جهانی‌شدن غیرمتمرکز یادآور می‌شود که «امنیت نو» واجد چهار مولفه جدید است: 1- تضعیف نظم غربی، 2- برآمدن چین، 3- تفرق نهادی و 4- ظهور هنجارهای رقیب. در نتیجه، امنیت جمعی در قرن بیست‌ویکم، لزوماً با سازمان‌دهی یک نظم جهانی سلسله‌مراتبی و یکپارچه تعریف نمی‌شود، بلکه بیش و پیش از هر چیز، یک آرمان هنجاری است که سازه‌های ادراکی و زمینه همکاری در حوزه‌های گوناگون را فراهم می‌کند. 🔹فرضیه بنیادین این پیشنهاد آن است که تهدید علیه ایران، صرفاً تهدید علیه یک کشور به‌صورت منفرد نیست، بلکه تهدید علیه زنجیره ارزش جهانی در این حوزه جغرافیایی است. ایران، به‌مثابه یکی از بازیگران کلیدی در تامین انرژی، ترانزیت کالا و مواد اولیه در سطح بین‌المللی، نقشی مستقیم در ثبات زنجیره عرضه جهانی ایفا می‌کند؛ ازاین‌رو، هرگونه تهدید یا اقدام نظامی علیه ایران، افزون‌بر پیامدهای سیاسی، موجب اختلال در کارکرد اقتصاد منطقه‌ای و جهانی و تجارت بین‌الملل خواهد شد. درواقع، آمریکا و اسرائیل فقط ایران را هدف قرار نداده‌اند، بلکه منافع همه ذی‌نفعان در زنجیره ارزش جهانی این منطقه را به مخاطره افکنده‌اند. از همین‌رو، خروج از وضعیت کنونی مستلزم آن است که ایران در پی یک توافق امنیتی جمعی برای منطقه، میان ذی‌نفعان اصلی این زنجیره ارزش باشد و مذاکرات به‌صورت جمعی میان این ذی‌نفعان و آمریکا برای دستیابی به سازوکاری برای مدیریت مخاطرات جمعی انجام شود. 🔹مدیریت ریسک مخاطرات امنیتی زنجیره ارزش و زنجیره تامین برای چین از یک‌سو و تامین امنیت لازم برای توسعه کشورهای حاشیه خلیج فارس -با اهداف توسعه‌ای گسترده و نیاز به دسترسی پایدار به منابع مالی، فیزیکی، انرژی و فناورانه- از سوی دیگر، نشان می‌دهد که زمینه لازم برای بنیان‌گذاری ایده نوعی امنیت جمعی در این منطقه فراهم است. البته تاکنون فقط وضعیت برخی بازیگران، یعنی چین، ایران و کشورهای جنوب خلیج فارس، به‌طور اجمالی بررسی شده است، حال آنکه ایالات‌متحده و اتحادیه اروپا در سطح بالادست، و کشورهایی چون پاکستان، عراق، مصر، ترکیه، هند، افغانستان، دولت‌های محصور در خشکی آسیای میانه و بازارهای جنوب نیز از امنیت این حوزه منتفع خواهند شد. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل یادداشت را اینجا مطالعه کنید.

⭕️ پول بی‌برکت واکاوی پدیده بی‌برکت‌شدن پول در مشاوره با دکتر کامران ندری ✍🏻 صبا نوبری /نویسنده نشریه 🔹وقتی مردم می‌گویند پول دیگر برکت ندارد، در واقع از کاهش قدرت خرید سخن می‌گویند. یعنی پولی که روزی می‌توانست بخش مهمی از نیازهای زندگی را تامین کند، امروز توان گذشته را ندارد. در ادبیات اقتصادی، این همان کاهش ارزش پول است. پول زمانی ارزشمند است که بتواند در برابر کالاها و خدمات، قدرت مبادله خود را حفظ کند. اما وقتی تورم افزایش پیدا می‌کند، قیمت کالاها بالا می‌رود و ارزش واقعی پول کاهش می‌یابد. به بیان ساده، مشکل فقط کم بودن پول نیست، بلکه مسئله این است که همان مقدار پول، دیگر توان خرید گذشته را ندارد. به همین دلیل، مفهوم بی‌برکتی پول را می‌توان ترجمه اجتماعی و فرهنگی پدیده تورم دانست. مردم شاید از اصطلاحات تخصصی اقتصاد مانند کاهش ارزش واقعی پول یا افت قدرت خرید استفاده نکنند، اما تجربه روزمره آنها دقیقاً همین واقعیت را بازتاب می‌دهد. 🔹تحلیل پدیده‌های اقتصادی از منظر تجربه زیسته جامعه، بستری برای درک عمیق‌تر اثرات سیاست‌گذاری‌ها فراهم می‌کند. عبارت «بی‌برکت شدن پول» که وجهی سنتی و فرهنگی در جامعه ایران دارد، در واقع دقیق‌ترین توصیف عموم مردم از فرآیند نزولی ارزش اسمی دارایی‌ها در برابر شتاب قیمت‌هاست. از منظر اقتصاد کلان، این پدیده ساختار و سازوکار روشنی دارد که ریشه آن را باید در شیوه نگهداری دارایی‌ها و عدم توازن میان درآمدهای اسمی و نرخ تورم جست‌وجو کرد. 🔹هنگامی که دولت هزینه‌های خود را از مسیر درآمدهای پایدار نظیر مالیات یا روش‌های غیرتورمی تامین نمی‌کند، ناگزیر به سمت منابع پولی و خلق پول از طریق شبکه بانکی یا به‌طور مستقیم از طریق بانک مرکزی گام برمی‌دارد. در این شرایط، عرضه پول در اقتصاد افزایش می‌یابد، درحالی‌که سرعت رشد تولید واقعی هم‌پای سرعت رشد پول نیست. برای نمونه، در وضعیت رشد نقدینگی 40درصدی، تولید واقعی فقط یک یا دو درصد رشد می‌کند و این شکاف خود را در قالب تورم نشان می‌دهد. این روند که در ادبیات اقتصادی از آن به‌عنوان پولی‌سازی کسری بودجه یاد می‌شود، ریشه اصلی افت مستمر ارزش ریال است. 🔹یکی از کلیدی‌ترین مفاهیمی که در سال‌های اخیر برای تبیین شتاب‌گیری قیمت‌ها و پیش‌خور شدن تورم در بازارها مورد توجه قرار گرفته، مفهوم «انتظارات تورمی» است. انتظارات به این معناست که آحاد اقتصادی بر اساس برداشت‌های خود از آینده، رفتارهای مالی امروزشان را تنظیم می‌کنند؛ اگر جامعه انتظار داشته باشد قیمت‌ها در ماه‌های آینده افزایش یابد، تقاضای خود را به زمان حال منتقل می‌کند و همین امر موجب جهش زودهنگام قیمت‌ها می‌شود. انتظارات تورمی متغیری بسیار تعیین‌کننده است، اما شکل‌گیری انتظارات منفی خود معلول حکمرانی اقتصادی ضعیف و عدم اداره مطلوب کشور است. زمانی که جامعه به عملکرد دولت اعتماد داشته باشد و کیفیت مدیریت را مثبت ارزیابی کند، انتظارات نسبت به آینده اصلاح می‌شود؛ بنابراین ناامیدی و انتظارات منفی جاری نیز اساساً برخاسته از ریشه‌های حکمرانی است. #تجارت_فردا @tejaratefarda متن کامل گزارش را اینجا و متن گفت‌و گو با دکتر تیمور رحمانی درباره ساز و کار کاهش قدرت خرید خانوار را اینجا مطالعه کنید.

تیتر یک | اقتصاد ایران در دوراهی احیای رشد یا ماندگاری تورم 🎙نسخه صوتی در «تیتر یک» شنبه 6 تیر 1405 ببینید 00:26 بازارها| گزارش روز بازارهای مالی ایران و جهان 06:05 کلان| گزارش تورم مرکز آمار و سناریوهای پیشn‌رو 17:41 صمت| گزارش شامخ اردیبهشت 21:20 بازارهای جهانی| ریسک‌های بازارهای سهام جهانی 27:05 مسکن| بررسی معاملات اوراق تسه در بورس 30:16 کلان| بررسی گزارش رشد بانک مرکزی 37:49 سیاست جهان| مرور مدل‌های عبور و مرور از تنگه هرمز 44:23 انتشارات| معرفی شماره 636 تجارت فردا ▫️ تیتر یک پنجره روزانه به اقتصاد ایران و جهان #تیتر_یک ⭕️ لینک این برنامه در یوتیوب 📍لینک این برنامه در آپارات ⭕️ لینک این برنامه در یوتیوب 📺 @ecoiran_webtv

آیا شاهکارهای ادبی محصول بحران‌های اقتصادی‌اند؟ ۸۷ سال از انتشار رمان «خوشه‌های خشم» نوشته جان اشتاین‌بک می‌گذرد و هنوز هیچ کتاب، مقاله پرارجاع یا پژوهش اقتصادی نتوانسته ابعاد دردناک فقر و ناامنی اقتصادی را به‌خوبی این شاهکار ادبی روایت کند. به عقیده اقتصاددانان اتفاقی نیست که بسیاری از شاهکارهای ادبی در زمان بحران‌های اقتصادی خلق شده‌اند. آثار ادبی و سینمایی چگونه می‌توانند به درک عمیق‌تر فقر و نابرابری کمک کنند؟ #تجارت_فردا @tejaratefarda