پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)

🔵 سندرم رژ لب در سلامت 🔹 وقتی مردم از سلامت خود می‌زنند ▫️ «اثر رژ لب» در اقتصاد، فقط درباره خرید یک کالای کوچک در روزهای سخت نیست؛ گاهی می‌توان ردّ پای آن را در اقتصاد سلامت هم دید. ▫️ وقتی قدرت خرید مردم کاهش پیدا می‌کند، سبد سلامت آرام‌آرام کوچک می‌شود؛ نه لزوماً چون مردم سلامت را نمی‌خواهند، بلکه چون هزینه‌های ضروری زندگی، سلامت را به انتهای صف می‌فرستند. ▫️ و این اتفاق می‌تواند سه چهره نگران‌کننده داشته باشد: 1⃣ اول خروج سلامت از سبد هزینه خانوار ▫️ ویزیت پزشک، آزمایش، تصویربرداری، دندان‌پزشکی، دارو و مراقبت‌های پیشگیرانه، برای بخشی از جامعه به هزینه‌هایی تبدیل می‌شوند که می‌توان به فردا موکولشان کرد. ▫️ «فعلاً صبر می‌کنم» در اقتصاد سلامت، گاهی مقدمه یک فاجعه است. چون بیماری منتظر بهتر شدن درآمد نمی‌ماند. ▫️ وقتی پیشگیری و درمان زودهنگام به دلیل هزینه به تعویق می‌افتد، بیماری می‌تواند دیرتر تشخیص داده شود و هزینه انسانی و اقتصادی آن چند برابر شود. 2⃣ دوم رونق برخی هزینه‌های زیبایی در کنار کاهش هزینه‌های سلامت ▫️ ممکن است در همان جامعه‌ای که فرد برای یک چکاپ، دندان‌پزشکی یا مراجعه پزشکی دست نگه می‌دارد، بازار برخی خدمات زیبایی و آرایشی همچنان پررونق باشد. ▫️ زیبایی و آراستگی ذاتاً مسئله‌ای منفی نیست؛ اما وقتی سلامت ضروری از سبد خانوار حذف می‌شود و هم‌زمان هزینه‌های مرتبط با ظاهر همچنان امکان پرداخت پیدا می‌کنند، این تناقض باید برای سیاست‌گذار یک علامت هشدار باشد. ▫️ جامعه‌ای که برای «دیده شدن» هزینه می‌کند، اما برای «سالم ماندن» توان مالی ندارد، دچار مشکل اولویت‌گذاری نیست؛ دچار مشکل قدرت خرید و سیاست‌گذاری سلامت است. 3⃣ سوم سفره‌ای که هم فقیرتر می‌شود، هم چاق‌تر فشار اقتصادی فقط مقدار غذا را کم نمی‌کند؛ گاهی کیفیت آن را قربانی می‌کند. ▫️ مواد غذایی باکیفیت ممکن است گران‌تر شوند و خانواده برای مدیریت هزینه، به سمت غذاهای ارزان‌تر، پرکالری و کم‌ارزش‌تر برود. ▫️نتیجه می‌تواند پارادوکس عجیبی باشد: سوءتغذیه در یک سو، اضافه‌وزن و چاقی در سوی دیگر. ▫️یعنی ممکن است انسان کالری کافی دریافت کند، اما مواد مغذی کافی نگیرد؛ شکم پر باشد، اما سفره سالم نباشد. اینجاست که اقتصاد از پشت میزهای سیاست‌گذاری وارد بدن مردم می‌شود. اگر مردم برای درمان ضروری پول کافی ندارند، اگر خدمات پیشگیرانه برایشان هزینه‌ای لوکس شده، اگر دارو و دندان‌پزشکی به تعویق می‌افتد، اگر تغذیه سالم از توان خانواده خارج می‌شود، اما در همان حال برخی بازارهای زیبایی همچنان رونق دارند، نباید فقط رفتار مردم را سرزنش کرد. ▫️ باید از سیاست‌گذار پرسید: چرا سالم ماندن، برای بخشی از مردم، روزبه‌روز گران‌تر می‌شود؟ سلامت نباید کالایی باشد که فقط در زمانبرخورداری خریداری شود. وظیفه سیاست‌گذاری عمومی این نیست که مردم را به انتخاب میان نان، دارو، دندان‌پزشک و غذای سالم وادار کند. ▫️ وقتی بیمه ناکافی است، وقتی پرداخت از جیب بالاست، وقتی پیشگیری جدی گرفته نمی‌شود، وقتی تغذیه سالم برای بسیاری گران تمام می‌شود، نمی‌توان همه پیامدها را به «انتخاب فردی» نسبت داد. ▫️ انتخاب فردی، بدون قدرت خرید، انتخاب کامل نیست. و این شاید مهم‌ترین درس «سندرم رژ لب» در سلامت باشد: ▫️ مردم ممکن است هنوز به ظاهرشان برسند، هنوز رستوران بروند، هنوز قهوه بخورند، هنوز برای زیبایی هزینه کنند؛ اما پشت این ظاهر، ممکن است سلامتشان آرام‌آرام از سبد زندگی حذف شده باشد. ▫️ و اگر امروز این زنگ هشدار شنیده نشود، هزینه آن را فردا نه فقط خانواده‌ها، که کل جامعه و نظام سلامت خواهند پرداخت. ▫️ جامعه سالم، با بیمارستان بیشتر ساخته نمی‌شود؛ با مردمی ساخته می‌شود که توان مالیِ سالم ماندن داشته باشند. ▫️ اگر سیاست سلامت نتواند «سلامت» را از یک کالای پرهزینه به یک حق قابل دسترس تبدیل کند، آن‌وقت شاید روزی برسد که ظاهر جامعه هنوز آراسته باشد، اما پشت این ظاهر، سلامت مردم آرام‌آرام تحلیل رفته باشد. ✍️ ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ پالنا / اینستاگرام / روابط عمومی @pezeshkanghanon