Iran PBD

🌟تحول معیار طبقه‌بندی دیوارهای سازه‌ای؛ از سهم بار ثقلی تا الزامات عملکردی🌟 1- رویکرد سنتی: در FEMA P-2018، مرز سیستم دیوار باربر و قاب–دیوار بر پایه توزیع بار ثقلی تعیین می‌شود؛ اگر بخش قابی کمتر از ۲۵ درصد بار ثقلی را تحمل کنند، سیستم دیوار باربر است. 2- محدودیت معیار: سهم بار ثقلی به ‌تنهایی بیانگر رفتار دیوار نیست؛ زیرا ظرفیت تغییرشکل آن از اندرکنش نیروی محوری، خمش، هندسه مقطع و توزیع فشار تأثیر می‌پذیرد. 3-رویکرد ACI 318-25: برای دیوارهای ویژه با نسبت بعدی بیش از 2.0، در صورت رعایت کامل الزامات فصل 18.10، انتظار می‌رود دیوار باربر به اهداف عملکردی دیوار ویژه در سیستم قاب ساختمانی دست یابد. 4- نتیجه: معیار از سهم بار ثقلی به هندسه، جزئیات و عملکرد لرزه‌ای منتقل شده و امکان استفاده از R=6 به‌جای R=5 برای این دیوارها فراهم می‌شود. ☑️ دیوارهای بتن‌آرمه متوسط یکی از اقتصادی‌ترین و اجرایی‌ترین راهکارهای تعمیرپذیری ساختمان‌های بتن‌آرمه .

🌟توضیحات سانتیاگو پوجول در ارتباط با تست انجام شده توسط Sozen🌟 ☑️ پوجول تأکید می‌کند که هدف اصلی کنترل دریفت است. دیوار بتن‌آرمه، در کنار مهاربند، میراگر و جداسازی لرزه‌ای، یکی از ابزارهای کنترل دریفت است. پوجول می‌گوید:

“Yeah, of course it’s about the drift. You can control the drift in many ways. Wall is just sort of a dumbproof way to control drift.” «بله، مسئله اصلی دریفت است. دریفت را می‌توان به روش‌های مختلف کنترل کرد؛ دیوار، راهکاری ساده، مطمئن و با خطای کمتر برای کنترل آن است.»

☑️ عملکرد این سیستم بارها در زلزله‌ها اثبات شده و قابلیت اعتماد آن بر پایه شواهد میدانی است. این بیان، مکمل نتیجه آزمایش Sozen است. افزایش مقاومت بدون تغییر محسوس سختی، الزاماً جابه‌جایی را کاهش نمی‌دهد؛ برای کاهش واقعی آسیب باید سختی افزایش یابد. ☑️ شواهد میدانی مورد استناد پوجول نشان می‌دهد ساختمان‌های دارای دیوار و سختی جانبی کافی، آسیب سازه‌ای و غیرسازه‌ای، هزینه و مدت زمان تعمیر کمتری دارند؛ بنابراین کنترل دریفت با دیوار، علاوه بر سادگی و قابلیت اعتماد، از منظر اجرا و هزینه چرخه عمر نیز راهکاری اقتصادی است. .

🌟توضیحات جک میلی در ارتباط با تست انجام شده توسط Sozen🌟 ☑️ میلی آزمایش انجام شده توسط Sozen را شاهدی بر یک تغییر بنیادین در مهندسی زلزله می‌داند: مقاومت بیشتر، لزوماً به معنای جابجایی کمتر نیست. در این آزمایش، با وجود افزایش تقریباً 4 برابری مقاومت خمشی یکی از مدل‌ها، هر دو سازه تحت تحریک مشابه تقریباً جابجایی بام یکسانی را تجربه کردند؛ نتیجه‌ای که در آزمایش‌های تمام ‌مقیاس بعدی نیز تأیید شد. میلی می‌گوید:

“Strength isn’t necessarily what matters in a structure. It could be important, but it’s not necessarily the most important thing.” "مقاومت می‌تواند مهم باشد، اما لزوماً مهم‌ترین عامل تعیین ‌کننده رفتار سازه نیست."

☑️ مهندسی زلزله را نمی‌توان به محاسبه نیرو و تقسیم آن بر ضریب رفتار تقلیل داد؛ زلزله، سازه را ناگزیر به تجربه تغییرمکان می‌کند. بنابراین ابتدا باید تقاضای جابجایی تعیین شود و سپس مقاومت، ظرفیت تغییرشکلی و جزئیات لازم تأمین گردد. افزایش مقاومت بدون افزایش سختی، الزاماً دریفت و آسیب را کاهش نمی‌دهد. ☑️ ایده افزایش سختی و کاهش پرید ارتعاشی برای اولین بار توسط Tachu Naito در 1927 مطرح شد. .

🌟 سختی یا مقاومت جانبی؟🌟 ☑️ در سال 1979، آزمایشی بر روی میزلرزه و زیر نظر Mete Sozen در دانشگاه ایلینوی انجام شد. ☑️ دو مدل ساختمان 10 طبقه با هندسه و سیستم سازه‌ای مشابه، تحت یک رکورد زلزله یکسان مورد ارزیابی قرار گرفتند. ☑️ تفاوت اصلی دو مدل، میزان آرماتور طولی اجزای مرزی دیوارهای بتن‌آرمه بود؛ در یک مدل 2 میلگرد و در مدل دیگر 8 میلگرد طولی به کار رفته بود. بنابراین، مقاومت خمشی یکی از دیوارها به‌مراتب بیشتر بود، درحالی‌که سختی جانبی اولیه دو ساختمان تقریباً در یک سطح قرار داشت. ☑️ نتیجه آزمایش قابل ‌تأمل بود: با وجود آنکه مقاومت خمشی یکی از ساختمان‌ها حدود چهار برابر دیگری بود، حداکثر جابه‌جایی بام دو ساختمان تحت رکورد زلزله مشخص، تقریباً برابر بود. ☑️ نتیجه : مقاومت جانبی، تا زمانی که حداقل ظرفیت لازم برای جلوگیری از فروریزش را تأمین کند، ضروری است. اما افزایش آن فراتر از این حد، الزاماً به کاهش جابه‌جایی و آسیب منجر نمی‌شود. در مقابل، سختی جانبی با اثر مستقیم بر زمان تناوب ارتعاشی و تقاضای تغییرشکلی، نقش تعیین‌کننده‌تری در کنترل خسارت و حفظ تعمیرپذیری ساختمان دارد. ☑️ سختی جانبی در ساختمان‌های شیلی

ساختمان‌های ارزشمند آینده ایران چگونه تعریف خواهند شد؟ از «عدم فروریزش» تا «حفظ ارزش سرمایه، تداوم بهره‌برداری و بازگشت سریع به کاربری پس از زلزله‌های شدید» در صنعت ساختمان، برخی تغییرات زمانی دیده می‌شوند که دیگر به یک استاندارد جدید تبدیل شده‌اند. سازندگان پیشرو، معمولاً کسانی هستند که این تغییر را پیش از عمومی شدن آن تشخیص می‌دهند. در حال حاضر یکی از همین تغییرات در حال شکل‌گیری است: تعریف ساختمان ارزشمند در حال تغییر است... برای دهه‌ها، مهم‌ترین معیار موفقیت ساختمان در برابر زلزله، جلوگیری از فروریزش و حفظ جان انسان‌ها بوده است. این هدف همچنان پایه اصلی ایمنی ساختمان‌هاست، اما واقعیت اقتصادی ساختمان‌های امروز چیز دیگری را نیز نشان می‌دهد. ساختمان فقط مجموعه‌ای از بتن و فولاد نیست؛ یک دارایی اقتصادی است. سرمایه‌ای بزرگ در آن قرار گرفته، محل فعالیت کسب‌وکارهاست، اعتبار مالک را نمایندگی می‌کند و توقف بهره‌برداری آن می‌تواند خسارتی بسیار بزرگ‌تر از آسیب فیزیکی ایجاد کند. به همین دلیل، دیگر سؤال آینده صنعت ساختمان فقط این نخواهد بود که آیا ساختمان پس از زلزله فرومی‌ریزد؟ پرسش اصلی این خواهد بود که پس از زلزله، چه میزان از ارزش، عملکرد و قابلیت بهره‌برداری ساختمان حفظ خواهد شد؟ رویکرد جهانی تاب‌آوری لرزه‌ای در برابر رویکرد ایران ساختمانی که پس از زلزله پابرجا می‌ماند، اما ماه‌ها یا حتی سال‌ها امکان بهره‌برداری ندارد، هزینه‌های سنگین تعمیر به مالک تحمیل می‌کند و ارزش اقتصادی خود را از دست می‌دهد، از نگاه سرمایه‌گذاری ساختمان موفقی محسوب نمی‌شود. اینجاست که «تاب‌آوری لرزه‌ای» معنا پیدا می‌کند : یعنی ساختمان طوری طراحی شود که در زلزله آسیب کمتری ببیند، زودتر تعمیر شود، بهره‌برداری خود را از دست ندهد و ارزش سرمایه‌گذاری انجام‌شده را بهتر حفظ کند. در کشورهای پیشرو، این تغییر نگاه سال‌هاست آغاز شده است. بسیاری از آیین‌نامه‌های ساختمانی پیشرفته از رویکردی که تنها هدف آن «عدم فروریزش» است عبور کرده‌اند و به سمت طراحی مبتنی بر عملکرد، تعمیرپذیری و بازگشت سریع به بهره‌برداری حرکت کرده‌اند. دلیل این تغییر فقط دغدغه مهندسی نیست؛ دلیل اصلی اقتصاد پس از زلزله است. مطالعات انجام‌شده در ایالات متحده، نیوزیلند، ژاپن و شیلی و سایر کشورهای لرزه‌خیز نشان می‌دهد که هزینه «تعمیرپذیر بودن» ساختمان، در بسیاری از موارد، در مقایسه با ارزش کل ساختمان و خسارت‌های احتمالی پس از زلزله، رقم ناچیزی است. به بیان ساده، هزینه ساخت یک ساختمان تعمیرپذیر، هزینه پیشگیری از شکست اقتصادی یک سرمایه‌گذاری بزرگ است. ریسک اصلی همیشه در چیزی نیست که دیده می‌شود. بسیاری از ساختمان‌ها ممکن است پس از یک زلزله بزرگ فرونریزند؛ اما با آسیب‌های گسترده غیرسازه‌ای، توقف فعالیت، تعمیرهای طولانی و کاهش ارزش اقتصادی روبه‌رو شوند. این همان «ریسک پنهان» ساختمان‌های نسل گذشته است. کتاب بهتاب 1 : ریسک پنهان سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های ایران در آینده صنعت ساختمان ایران، مزیت رقابتی فقط در ساخت سریع‌تر، بلندتر یا لوکس‌تر نخواهد بود. همان‌طور که کیفیت معماری، فناوری ساخت، استانداردهای اجرایی و مدیریت پروژه به معیار تفاوت میان پروژه‌های معمولی و ممتاز تبدیل شدند، توانایی ساختمان در حفظ ارزش و بازگشت سریع پس از بحران نیز به یکی از شاخص‌های اصلی کیفیت پروژه تبدیل خواهد شد. پروژه‌های شاخص آینده، فقط ساختمان‌هایی نخواهند بود که لوکس ساخته می‌شوند؛ بلکه ساختمان‌هایی خواهند بود که در طول زمان ارزش خود را بهتر حفظ می‌کنند. با احترام جواد قدرتی ینگجه Iran PBD .

🌟تحليل فنى-اقتصادى تغييرات ويرايش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رويكرد تعميرپذيرى و كنترل آسيب 🌟 ☑️ به گزارش روابط عمومی سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی، در راستای هم‌افزایی میان نهادهای اجرایی و جامعه مهندسی، این سمینار طی دو روز برگزار گردید. ☑️ این نشست که در محل سازمان برگزار شد، با حضور اعضای هیات‌مدیره، مسعود افراز معاون ترویج دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان و نمایندگان اداره کل راه و شهرسازی استان برگزار گردید که نشان از اهمیت راهبردی موضوع مورد بحث برای نهادهای نظارتی- اجرایی است. ☑️ جواد قدرتی مدرس این دوره، مباحث مهمی در خصوص تغییرات اساسی در ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ مطرح نمود. تمرکز اصلی این نشست بر تحلیل فنی-اقتصادی این تغییرات و چگونگی مدیریت آسیب‌ها در سازه‌ها و همچنین رویکرد «تعمیرپذیری» در سازه‌های آسیب‌دیده بود. ☑️ قدرتی در طول 12 ساعت، به بررسی دقیق چگونگی کنترل آسیب‌ها در طول عمر سازه و ارزیابی هزینه‌های اقتصادی ناشی از تغییرات استاندارد پرداخت که برای مهندسان در پروژه‌های زیربنایی بسیار حائز اهمیت است. ☑️ بازخوانی ویرایش پنجم استاندارد 2800 (از ایمنی جانی تا تاب‌آوری اقتصادی) .

لینک ورود به کلاس مجازی: https://vc.razavi.pnu.ac.ir/course_extra_rzv_442453/

#دوره_آموزشی 🔻 نهمين گردهمايى مهندسان عمران 🔹 تحليل فنى-اقتصادى تغييرات ويرايش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رويكرد تعميرپذيرى و كنترل آسيب 👤 مدرس دوره: مهندس جواد قدرتى 📆 زمان: چهارشنبه ٣١ تير،ساعت ۱۵ تا٢١ پنجشنبه ۱ مرداد، ساعت ٩تا۱۵ 📍 مكان: سازمان نظام مهندسى ساختمان استان 🌐 ثبت نام: sajam.nezammohandesi.ir

🌟بازخوانی ویرایش پنجم استاندارد 2800 (از ایمنی جانی تا تاب‌آوری اقتصادی)🌟 ☑️ برگزار کننده وبینار : سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران ☑️ سه شنبه 9 تیرماه 1405 ☑️ دانلود این کلیپ از آپارات ☑️ اهداف طراحی لرزه‌ای ویرایش چهارم و پنجم استاندارد 2800 با اهداف طراحی لرزه‌ای آیین‌نامه‌های ژاپن، نیوزیلند، ایالات متحده، کانادا، اروپا، چین، شیلی و هند مقایسه شد. ☑️ ادبیات فنی نوین در حوزه تاب‌آوری لرزه‌ای، بازیابی کاربری و تعمیرپذیری مطابق با به‌روزترین اسناد بین‌المللی تشریح شد. ☑️ به دلیل محدودیت زمانی برخی موارد به صورت خلاصه بررسی شد و برای کسب اطلاعات بیشتر لینک‌های زیر مفید خواهند بود. ☑️ رویکرد جهانی تاب‌آوری لرزه‌ای در برابر رویکرد استاندارد 2800 ☑️ عدم قطعیت در مهندسی زلزله و تاب‌آوری لرزه‌ای ☑️ چرا دنیا به این نتیجه رسیده است که افزایش سختی جانبی سازه برای تامین عدم فروریزش و تعمیرپذیری گریز ناپذیر است؟ ☑️ تشدید نیروی برشی دیوار در یوروکد 8 نسخه 2026 ( EN 1998-1-2 2026) ☑️ خرید کتاب بهتاب 1 : ریسک پنهان سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های ایران ☑️ این کلیپ در استدیو مادیا ضبط، تدوین و منتشر شده است. .

گراهام پاول، یکی از پیشگامان مهندسی زلزله و تحلیل غیرخطی سازه‌ها درگذشت. گراهام پاول، استاد بازنشسته دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، از چهره‌های برجسته مهندسی زلزله، در تاریخ ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶ درگذشت. پاول که در جامعه مهندسی سازه با عنوان «آقای غیرخطی» نیز شناخته می‌شد، بیش از شش دهه در زمینه پژوهش، آموزش و فعالیت حرفه‌ای در حوزه مهندسی سازه، تحلیل غیرخطی و طراحی لرزه‌ای سازه‌ها نقش‌آفرینی کرد. تمرکز اصلی فعالیت‌های علمی و حرفه‌ای او بر مدل‌های نرم‌افزاری در تحلیل غیرخطی و توسعه طراحی لرزه‌ای مبتنی بر عملکرد بود. از مهم‌ترین دستاوردهای گراهام پاول می‌توان به نظارت بر توسعه مجموعه برنامه‌های DRAIN برای تحلیل دینامیکی غیرارتجاعی اشاره کرد. او همچنین بعدها نرم‌افزار PERFORM-3D را توسعه داد؛ نرم‌افزاری که به یکی از ابزارهای مهم و پرکاربرد در طراحی عملکردی تبدیل شد. پاول در طول دوران فعالیت خود بر آموزش و تربیت نسل‌های مختلفی از دانشجویان و مهندسان اثرگذار بود و از طریق تدریس، تألیف، برگزاری سمینارها و توسعه ابزارهای تحلیلی، نقش مهمی در پیشرفت مهندسی سازه و زلزله ایفا کرد. درگذشت او، فقدان یکی از چهره‌های اثرگذار در توسعه تحلیل غیرخطی و طراحی عملکردی سازه‌ها به شمار می‌رود. Iran PBD .

گزارش بانکوک نه ممنوعیت مطلق بلندمرتبه سازی را تأیید می‌کند و نه نمایش تحلیل‌های تاریخچه زمانی غیرخطی را کافی می‌داند. بخش سوم : گزارش نیوزیلند را نباید به یک حکم کلی درباره ممنوعیت بلندمرتبه‌سازی روی خاک نرم تبدیل کرد. گزارش نشان می‌دهد که زلزله دوردست، حوضه رسوبی عمیق و ساختمان‌های بلند می‌توانند ترکیب حساسی ایجاد کنند، اما از این واقعیت نمی‌توان نتیجه گرفت که هر نوع بلندمرتبه ‌سازی در پهنه‌های ساحلی یا نرم باید به‌صورت مطلق رد شود. نتیجه دقیق‌تر این است که بلندمرتبه‌سازی در چنین پهنه‌هایی فقط با طراحی اصولی، شناخت دقیق ساختگاه، سیستم باربر جانبی مناسب، کنترل دریفت، جزئیات اجرایی قابل اعتماد و توجه جدی به اجزای غیرسازه‌ای قابل دفاع است. از سوی دیگر، گزارش را نباید بهانه‌ای برای پناه بردن فوری به عنوان‌هایی مانند طراحی عملکردی، تحلیل تاریخچه زمانی غیرخطی یا مدل‌سازی پیشرفته دانست. تحلیل پیشرفته زمانی ارزشمند است که روی یک سیستم سازه‌ای درست و با داده‌های درست انجام شود. اگر پیکربندی ساختمان نامناسب باشد، سختی جانبی کافی وجود نداشته باشد، دریفت به‌درستی کنترل نشود و جزئیات اجرایی قابل اعتماد نباشد، تولید گزارش نرم‌افزاری نمی‌تواند ضعف اصلی را پنهان کند. تجربه شیلی برای فهم این نکته بسیار مهم است. شیلی کشوری ساحلی، بسیار لرزه‌خیز و دارای سابقه طولانی در ساخت ساختمان‌های بلند بتن‌آرمه است. اگر قرار بود پاسخ مهندسی به برج‌سازی ساحلی، ممنوعیت مطلق باشد، تجربه شیلی باید این ممنوعیت را تأیید می‌کرد. اما نمونه‌هایی مانند Plaza del Mar در شهر Viña del Mar نشان می‌دهد که ساخت ساختمان بلند در نزدیکی ساحل، ذاتاً محکوم به شکست نیست. ساختمان Plaza del Mar یک ساختمان 23 طبقه با زیربنای حدود 22876 مترمربع و ارتفاع 68.4 متر از روی فونداسیون است. این ساختمان در سال 1983 ساخته شد و در نزدیکی ساحل قرار دارد. این سازه پس از بهره‌برداری، زلزله 1985 شیلی با بزرگای 7.8 و زلزله 2010 شیلی با بزرگای 8.8 را تجربه کرد. زلزله 2010 یکی از بزرگ‌ترین زلزله‌های ثبت‌شده تاریخ بشر بود، اما این ساختمان بدون آسیب سازه‌ای مهم در چرخه بهره‌برداری باقی ماند. اهمیت این نمونه در این است که Plaza del Mar پیش از رواج طراحی عملکردی به معنای امروز، پیش از دسترسی گسترده به نرم‌افزارهای پیشرفته کنونی و پیش از فراگیر شدن ادبیات تحلیل غیرخطی ساخته شده بود. بنابراین، عملکرد قابل قبول آن را نباید در شعارهای امروزی جست‌وجو کرد، بلکه باید آن را در پیکربندی مناسب، استفاده از دیوارهای بتن‌آرمه، سختی جانبی بالا، کنترل دریفت، ارتفاع منطقی طبقات و جزئیات اجرایی قابل قبول دید. این مقایسه، پیام بانکوک را دقیق‌تر می‌کند. بانکوک نشان می‌دهد که فاصله بیش از 1000 کیلومتر از کانون زلزله به‌تنهایی ایمنی ایجاد نمی‌کند. شیلی نشان می‌دهد که ساحلی بودن و لرزه‌خیز بودن نیز به‌تنهایی ممنوعیت مطلق ایجاد نمی‌کند. کنار هم گذاشتن این دو تجربه نشان می‌دهد که پاسخ مهندسی، نه ساده‌سازی خطر است و نه ساده‌سازی راه‌حل. پاسخ مهندسی، اصلاح منطق طراحی است. برای ایران، این نتیجه اهمیت مستقیم دارد. در بحث نوار ساحلی مازندران، نمی‌توان با این استدلال که تهران از ساحل فاصله دارد، اثر احتمالی زلزله‌ای بزرگ را نادیده گرفت. تجربه بانکوک نشان می‌دهد که زلزله دوردست، در حضور خاک نرم، حوضه رسوبی و ساختمان‌های بلند، می‌تواند مسئله‌ساز شود. از طرف دیگر، نمی‌توان از این مقدمه درست، به نتیجه ممنوعیت مطلق بلندمرتبه‌سازی ساحلی رسید. تجربه شیلی نشان می‌دهد که ساخت ساختمان بلند در ناحیه ساحلی، اگر با سیستم مناسب و ضوابط سخت‌گیرانه انجام شود، می‌تواند عملکرد قابل قبولی داشته باشد. بنابراین، مسئله اصلی در نوار ساحلی مازندران «ساختن یا نساختن» نیست. مسئله این است که با چه منطق طراحی، با چه سیستم باربر جانبی، با چه سطح کنترل دریفت، با چه مطالعات ژئوتکنیک و لرزه‌خیزی، با چه جزئیات اجرایی، و با چه سطح توجه به اجزای غیرسازه‌ای و خدماتی ساخته می‌شود. اگر برج‌سازی با قاب خمشی شل و ول، ارتفاع طبقات زیاد، سختی جانبی ناکافی، کنترل حداقلی دریفت ( به 2% در زلزله طرح)، مطالعه ناکافی ساختگاه و بی‌توجهی به اجزای غیرسازه‌ای انجام شود، نقد آن کاملاً قابل دفاع است. جمع‌بندی نهایی : گزارش بانکوک، تجربه شیلی و مسیر جدید مهندسی اجزای غیرسازه‌ای یک پیام مشترک دارند. ساختمان بلند موفق ساختمانی نیست که فقط فرو نریزد. ساختمان بلند موفق باید درست پیکربندی شود، سیستم باربر جانبی مناسب داشته باشد، دریفت آن کنترل شود، اجزای غیرسازه‌ای و خدماتی آن طراحی شوند، آسانسورها و تأسیسات آن در ارزیابی عملکردی پس از زلزله لحاظ شوند و پس از زلزله امکان ارزیابی، تعمیر، سکونت مجدد و بازگشت به بهره‌برداری داشته باشد. Iran PBD .

گزارش بانکوک نشان می‌دهد که ساختمان فقط با سازه اصلی تعریف نمی‌شود. بخش دوم : گزارش نیوزیلند نشان می‌دهد که بیشتر ساختمان‌های بلند بررسی‌شده در بانکوک دچار فروریزش یا آسیب سازه‌ای گسترده نشدند. این نتیجه در نگاه نخست مطلوب است، اما گزارش دقیقاً در همین نقطه هشدار اصلی خود را مطرح می‌کند. ساختمان بلند ممکن است فرو نریزد، اما همچنان از نظر بهره‌برداری دچار اختلال جدی شود. بنابراین معیار موفقیت ساختمان پس از زلزله فقط ایستایی سازه اصلی نیست، بلکه قابلیت استفاده، قابلیت تعمیر و امکان بازگشت سریع به چرخه بهره‌برداری نیز باید سنجیده شود. در ساختمان‌های بازدیدشده، آسیب‌های سازه‌ای در بیشتر موارد محدود بود، اما گزارش چند آسیب موضعی مهم را نیز ثبت کرد. در برخی ساختمان‌ها، آسیب‌هایی در دیوارهای بتن‌آرمه، دیوارهای غیرسازه‌ای، طبقات دارای عقب‌روی و بخش‌هایی با نامنظمی قائم مشاهده شد. این مشاهدات نشان می‌دهد که حتی در زلزله‌ای دوردست، جزئیات طراحی، کیفیت اجرا، کنترل دریفت، پیوستگی مسیر انتقال نیرو و پرهیز از تمرکز تغییرشکل اهمیت زیادی دارد. گزارش در یکی از موارد بیمارستانی، ضعف کیفیت بتن و جزئیات ناکافی دیوار را از عوامل مهم آسیب مشاهده ‌شده می‌داند. در این نمونه، مقاومت بتن در بخشی از دیوار حدود 15 مگاپاسکال گزارش شد، در حالی که مقدار مورد انتظار طراحی حدود 30 مگاپاسکال بود. این داده نشان می‌دهد که عملکرد لرزه‌ای فقط با انتخاب آیین‌نامه یا اجرای تحلیل پیشرفته تضمین نمی‌شود، بلکه کنترل کیفیت مصالح، جزئیات اجرایی و نظارت دقیق نیز بخشی از ایمنی و عملکرد ساختمان را می‌سازد. با این حال، بخش مهم‌تر گزارش به آسیب‌های غیرسازه‌ای و اختلال در بهره‌برداری مربوط است. در ساختمان‌های بلند بانکوک، آسیب به دیوارهای داخلی، سقف‌های کاذب، نما، شیشه، نازک‌کاری، تجهیزات، اجزای خدماتی و سامانه‌های دسترسی مشاهده شد. این آسیب‌ها در بسیاری از موارد، بیش از آنکه خطر فروریزش ایجاد کنند، بهره‌برداری از ساختمان را مختل کردند. همین نکته نشان می‌دهد که ساختمانِ ایستاده، الزاماً ساختمانِ قابل استفاده نیست. یکی از داده‌های بسیار مهم گزارش، عملکرد آسانسورها بود. گزارش بیان می‌کند که برای حدود 70 درصد ساختمان‌های بازدید شده، دست‌کم یک آسانسور از کار افتاد. در برخی موارد، بازگشت کامل آسانسورها به عملکرد عادی هفته‌ها تا ماه‌ها زمان برد. این داده برای ساختمان بلند تعیین‌کننده است، زیرا آسانسور در برج فقط یک وسیله رفاهی نیست، بلکه بخشی از امکان سکونت، دسترسی، امدادرسانی، تخلیه، حمل تجهیزات و بهره‌برداری روزمره ساختمان است. از کار افتادن آسانسورها نشان می‌دهد که ساختمان بلند ممکن است از نظر سازه‌ای قابل قبول باشد، اما از نظر عملکردی با اختلال عمده مواجه شود. در برج‌ها، اختلال در آسانسور می‌تواند ساکنان طبقات بالا را با مشکل جدی مواجه کند، دسترسی نیروهای امدادی را دشوار کند و سکونت مجدد ساختمان را به تعویق بیندازد. بنابراین، برای ارزیابی لرزه‌ای ساختمان‌های بلند باید آسانسور، تأسیسات، مسیرهای خروج، سامانه‌های برق، آب، اطفای حریق و ارتباطات نیز در کنار سازه اصلی بررسی شود. از این منظر، دیوار جداکننده، سقف کاذب، نما، شیشه، تاسیسات آسانسور و سیستم برق عناصر فرعی ساختمان نیستند. این اجزا در زمان زلزله می‌توانند ایمنی، هزینه تعمیر، زمان توقف بهره‌برداری و امکان بازگشت ساختمان به چرخه استفاده را تعیین کنند. اگر این اجزا درست طراحی، مهار، اجرا و قابل تعمیر نباشند، ساختمان حتی بدون آسیب سازه‌ای جدی نیز می‌تواند برای مدت طولانی از مدار استفاده خارج شود. گزارش بانکوک به همین دلیل فقط یک گزارش درباره ساختمان‌های بلند نیست، بلکه گزارشی درباره مفهوم جدید عملکرد ساختمان پس از زلزله است. در این نگاه، ساختمان موفق ساختمانی نیست که فقط فرو نریزد. ساختمان موفق باید پس از زلزله قابل ارزیابی، قابل دسترسی، قابل تعمیر، قابل سکونت مجدد و قابل بهره‌برداری باشد. این همان نقطه‌ای است که بحث تعمیرپذیری سازه‌ای و غیرسازه‌ای به هم می‌رسد. Iran PBD .

گزارش نیوزیلند مسئله زلزله دوردست و ساختمان بلند را دوباره صورت‌بندی می‌کند. بخش اول گزارش فنی نیوزیلند درباره زلزله 28 مارس 2025 ماندالای، گزارشی درباره یک زلزله دور از بانکوک نیست؛ بلکه گزارشی درباره این واقعیت است که فاصله زیاد از کانون زلزله، به‌تنهایی نمی‌تواند ایمنی یک شهر با ساختمان‌های بلندمرتبه را تضمین کند. این زلزله با بزرگای Mw 7.7 در مرکز میانمار رخ داد و کانون آن بیش از 1000 کیلومتر از بانکوک فاصله داشت، اما اثر آن در ساختمان‌های بلند بانکوک به‌روشنی مشاهده شد. گزارش تأکید می‌کند که این رخداد، آسیب‌پذیری منطقه را در برابر زلزله‌های بزرگ دوردست آشکار کرد، زیرا بانکوک روی یک حوضه رسوبی عمیق قرار دارد و تعداد زیادی ساختمان بلند در آن ساخته شده است. این گزارش از همان ابتدا مسئله را به‌درستی از سطح «فروریزش یا عدم فروریزش» فراتر می‌برد. هدف اصلی تیم ارزیابی نیوزیلندی، بررسی اثر زلزله ماندالای بر ساختمان‌های بانکوک با تمرکز بر آسیب‌های غیرسازه‌ای، بازیابی کاربری، جنبه‌های ژئوتکنیکی و عملکرد سازه‌ای ساختمان‌های بلند بود. این انتخاب موضوع نشان می‌دهد که در مهندسی زلزله امروز، ساختمان فقط با ایستایی سازه اصلی ارزیابی نمی‌شود؛ بلکه عملکرد کل ساختمان پس از زلزله نیز بخشی از مسئله طراحی و ارزیابی محسوب می‌شود. تیم نیوزیلندی 10 ساختمان بلند را در بانکوک بررسی کرد. این ساختمان‌ها شامل کاربری‌های تجاری، مسکونی، بیمارستانی و ترکیبی بودند. روش بررسی نیز فقط به بازدید چشمی محدود نشد، بلکه ابزارگذاری موقت لرزه‌ای، برداشت ارتعاشات محیطی، بررسی چشمی آسیب‌ها، تکمیل فرم‌های عملکرد ساختمان و گفت‌وگو با مهندسان و مدیران ساختمان را دربر گرفت. همین روش چندلایه باعث شد گزارش، صرفاً یک روایت خبری از زلزله نباشد و به یک سند فنی درباره عملکرد ساختمان‌های بلند در حوضه رسوبی عمیق تبدیل شود. یکی از داده‌های کلیدی گزارش، رفتار زمین در بانکوک بود. شتاب‌های ثبت‌شده در پریودهای ارتعاشی کوتاه در چهار ایستگاه بانکوک بزرگ نبودند و بیشینه شتاب زمین در این ایستگاه‌ها حدود 0.019g تا 0.023g گزارش شد. با این حال، مسئله اصلی در این زلزله شتاب‌های بزرگ در پریودهای ارتعاشی کوتاه نبود، بلکه پاسخ قابل توجه زمین در پریودهای ارتعاشی بلند بود. طیف‌های پاسخ نشان دادند که در برخی ایستگاه‌ها، پیک‌های مشخصی در حدود 6 ثانیه و 8 ثانیه وجود داشت. گزارش این پیک‌ها را به پاسخ رسوبات نرم و عمیق زیر بانکوک نسبت می‌دهد و بیان می‌کند که این بازه‌های پریودی می‌توانند با پریود ارتعاشی بسیاری از برج‌های بلند و لاغر شهر هم‌پوشانی داشته باشند. این نکته، مرکز ثقل فنی گزارش را تشکیل می‌دهد. بانکوک در فاصله‌ای بیش از 1000 کیلومتر از کانون زلزله قرار داشت، اما هم‌زمانی سه عامل، پاسخ ساختمان‌های بلند را مهم کرد. عامل نخست، زلزله بزرگ دوردست بود. عامل دوم، حوضه رسوبی عمیق و نرم زیر شهر بود. عامل سوم، وجود ساختمان‌های بلند و لاغر بود که می‌توانستند در بازه پریودهای ارتعاشی بلند پاسخ قابل توجهی نشان دهند. بنابراین گزارش نشان می‌دهد که دور بودن از گسل یا کانون زلزله، وقتی با اثر حوضه رسوبی و ساختمان‌های بلند همراه شود، برای قضاوت مهندسی کافی نیست. برداشت‌های ارتعاش محیطی نیز همین تصویر را تقویت کرد. در تراز فونداسیون ساختمان‌های بازدیدشده، پریود غالب ارتعاش خاک روی بستر سنگی حدود 6.7 تا 7.8 ثانیه برآورد شد. این مقدار با همان بازه‌ای هم‌خوانی داشت که در رکوردهای زلزله به‌صورت تقویت پریودهای ارتعاشی بلند مشاهده شده بود. این هم‌خوانی، اهمیت اثر ساختگاه را در ارزیابی ساختمان‌های بلند بانکوک برجسته کرد و نشان داد که تحلیل خطر در چنین شهرهایی نباید فقط به فاصله از کانون زلزله یا بزرگی زلزله محدود شود. از این منظر، گزارش نیوزیلند برای بحث بلندمرتبه‌سازی ساحلی نیز اهمیت دارد. گزارش نمی‌گوید که هر پهنه نرم یا هر شهر ساحلی باید از ساخت ساختمان بلند منع شود. همچنین گزارش نمی‌گوید که پاسخ همه مسائل را می‌توان با نمایش تحلیل‌های پیچیده پیدا کرد. پیام دقیق‌تر گزارش این است که ساختمان بلند در پهنه‌ای با خاک نرم و پاسخ قابل توجه در پریودهای ارتعاشی بلند، باید بر اساس شناخت درست زمین، شناخت درست سازه و شناخت درست عملکرد ساختمان پس از زلزله ارزیابی شود. بنابراین، گزارش ماندالای و بانکوک یک هشدار ساده اما بسیار مهم دارد. اگر یک شهر در فاصله بیش از 1000 کیلومتر از کانون زلزله قرار داشته باشد، اما روی رسوبات عمیق و نرم ساخته شده باشد و تعداد زیادی ساختمان بلند داشته باشد، نمی‌توان آن را صرفاً به دلیل فاصله زیاد ایمن دانست. این گزارش نشان می‌دهد که زلزله دوردست می‌تواند در شهرهای بلندمرتبه، به‌ویژه در حضور حوضه رسوبی عمیق، مسئله‌ای کاملاً واقعی و مهندسی ایجاد کند.