مزدا پژوهی | Mazdā Studies

جنگ بویب میان سپاه ساسانی به فرماندهی مهران همدانی و سپاه مسلمانان به فرماندهی مثنی رخ داد و مسلمانان با کمک قبایل مختلف، از جمله بنی کنانه، بنی سعد، خثعم و بنی عمرو بسیج شدند. در این نبرد، گروهی از مسیحیان نصرانی تغلب به مسلمانان پیوستند و فعالانه در شکست سپاه ساسانی مشارکت کردند؛ یکی از آنان مهران همدانی را کشت و بر اسب او نشست و سلاح و جامه وی میان فرماندهان مسلمان تقسیم شد. سپاه ایرانی دارای فیل و صفوف منظم بود اما پراکندگی و عدم هماهنگی سبب شکست آنان شد. مثنی با فرماندهی دقیق، سازماندهی صفوف، انگیزه‌دهی به سربازان و مدیریت پل‌ها و آذوقه، موجب پیروزی مسلمانان شد. در جریان جنگ، جناح‌های ایرانی پراکنده شدند و مسلمانان بر مناطق سواد و دجله مسلط شدند. آذوقه غنیمتی میان سربازان و خانواده‌ها تقسیم شد و سپاه با کنترل پل‌ها مانع عبور دشمن شد. نبرد در رمضان سال سیزدهم هجرت رخ داد و استخوان‌های کشته‌شدگان هنوز در محل بویب قابل مشاهده است.

پس مثنی سپاه بر گرفت و بساحل غربی شعبه یی از فرات که بویب نام داشت آمد. در اینجا مهران سرداری ایرانی با لشگری انبوه بسوی او شتافت و از ظهر تا غروب با کمال ایستادگی جنگ کردند. اما کشته شد و آنان ناچار از فرات گذشته به تیسفون باز گشتند. در این جنگ مانند اغلب جنگها مسيحيان كمك بسیاری به لشگر عرب کردند. عربها این جنگ را «یوم الاعشار نوشته اند چه میگویند در این روز صد نفر از جنگاوران عرب هر يك صد تن از دلیران ایرانی را بکشتند ! فیروز نامی پس از مهران در برابر عرب ایستادگی کرده دو هزار تن از ایشان بکشت ولی سر انجام او نیز کشته شد.

مرقس هیچ داستانی درباره تولد عیسی ندارد؛ متی و لوقا روایت‌های متفاوتی ساخته‌اند که تنها در نام پدر و مادر، محل تولد و پرورش توافق دارند. باقی جزئیات تفاوت دارد و برخی اختلاف‌ها به تناقض واقعی منجر می‌شود، از جمله تبارنامه‌ی یوسف، محل سکونت و شک خانواده به مأموریت مسیحی. متی و لوقا شفاهای عیسی را از مرقس گرفته و بزرگنمایی کرده‌اند، با تفاوت در تعداد بیماران، زمان و جزئیات، که گاهی باعث تناقض در روایت‌ها می‌شود. دیگر معجزات و رویدادها مانند غسل تعمید، وسوسه در بیابان، تغذیه جمعیت، تجلی و مأموریت حواریون نیز تفاوت‌هایی دارند که نشان‌دهنده کپی‌برداری همراه با بزرگنمایی و تناقض در جزئیات است. چنین بزرگنمایی‌ها سنتی قدیمی در متون کتاب مقدس بوده و اعمال آن توسط اناجیل‌نویسان چندان شگفت‌آور نیست.

Can Christians Prove the Resurrection? A Reply to the Apologists By Chris Sandoval Page 260 - 263

اناجیل متی، مرقس، لوقا و یوحنا همگی زندگی و رسالت عیسی مسیح را روایت می‌کنند، اما در ترتیب رویدادها، جزئیات، و تفسیر الهیاتی اختلافات مهمی دارند. این تفاوت‌ها شامل ناسازگاری زمانی، روایت‌های متضاد و برداشت‌های گوناگون از شخصیت و اعمال عیسی است. برای مثال، ماجرای تطهیر معبد در یوحنا در آغاز، ولی در اناجیل هم‌نظر در پایان رسالت آمده، یا در داستان سیر کردن جمعیت، اعداد و جزئیات متفاوت گزارش شده‌اند. همچنین تصویر عیسی در یوحنا بیشتر الهی و پیش‌ازآفرینش است، درحالی‌که اناجیل هم‌نظر بر وجه زمینی و خدمت او تأکید دارند. این اختلافات بیانگر دیدگاه‌های متفاوت نویسندگان و چندلایگی هویت عیسی است و همسوسازی کامل روایات را دشوار می‌سازد.

Biblical Contradictions A Critical Analysis By Richard Ravenbrook

عیسی پیش از مرگ هیرودس (حدود ۴ قبل از میلاد) به دنیا آمد و شواهد تاریخی مرگ هیرودس را در این سال تأیید می‌کند. سرشماری لوقا احتمالاً قبل از سال ۶ میلادی و در زمان هیرودس انجام شده است.

THE CHRONOLOGY OF JESUS By Harold W. Hoehner Page 2316 - 2329

به‌طور کلی پذیرفته شده است که جزئیات مربوط به والدین مریم (یواکی‌م و آنا)، تولد و تربیت او که در کتاب پروت‌یعقوب فصل‌های ۱ تا ۸ آمده، به احتمال زیاد بر اساس اطلاعات تاریخی نیست؛ تأثیر داستان‌های عهد عتیق درباره تولد و کودکی افراد مشهور در آن مشهود است. گفته لوقا که «نسبت» مریم، الیزابت، از «دختران هارون» بود، نشان می‌دهد که مریم از قبیله لاوی بوده است. روایت‌های انجیل توافق دارند که در زمان تولد عیسی، مریم نامزد بود و عیسی نخستین فرزند او بود. نامزدی معمولاً هنگامی انجام می‌شد که دختر حدود دوازده یا سیزده سال داشت و یک سال بعد ازدواج صورت می‌گرفت، بنابراین مریم در زمان تولد عیسی احتمالاً نوجوانی کم‌سال بوده است.

THE BIRTH OF JESUS By Richard T. France Page 2376

چهار انجیل عهد جدید (متی، مرقس، لوقا و یوحنا) به زبان یونانی نوشته شدند اما ریشه‌های آنها به منابع آرامی و شفاهی برمی‌گردد. نویسندگان اصلی آنها مشخص نیست و نسبت دادن نام‌ها به این انجیل‌ها بیش از یک قرن پس از عیسی شکل گرفت. انجیل‌های متی، مرقس و لوقا دیدگاه مشابهی دارند و بیشتر به مرقس تکیه دارند، در حالی که یوحنا دیدگاهی متفاوت ارائه می‌کند. در جزئیات زندگی و تعلیمات عیسی در این انجیل‌ها تناقضاتی وجود دارد. اولین انجیل احتمالاً مرقس است که حدود ۶۰–۷۰ میلادی نوشته شده و سایرین بعدها به آن افزوده شدند. این اناجیل بر پایه سنت‌های شفاهی و برخی متون اولیه شکل گرفته‌اند و هنوز مشخص نیست چقدر روایت‌هایشان دقیقاً از عیسی است و چقدر حاصل ویرایش نویسندگان است. انتخاب این چهار انجیل به عنوان متن اصلی کلیسا بدون یک شورا یا رای رسمی انجام شد و بیشتر بر اساس محبوبیت و اعتبارشان در جوامع مسیحی اولیه بود. بسیاری انجیل‌های غیررسمی دیگر نیز وجود داشتند.

THE HISTORICAL JESUS: HOW TO ASK QUESTIONS AND REMAIN INQUISITIVE By James H. Charlesworth Page 96 - 99

عیسی ناصری حدود ۳۵ سال در فلسطین زندگی کرد و بخش زیادی از گفتارها و رفتارهایش که می‌توانست تصویری نسبتاً کامل از او بدهد، برای همیشه از دست رفته است. این وضعیت برای بسیاری از شخصیت‌های تاریخ باستان صادق است؛ منابع محدود و ناقص‌اند و حتی بزرگان تاریخی نیز بخش‌هایی از زندگی‌شان ناشناخته است. به همین دلیل، «عیسی واقعی» و «عیسی تاریخی» دو مفهوم متفاوت‌اند و شناخت کامل عیسی از طریق پژوهش تاریخی ممکن نیست. پژوهش درباره «عیسی تاریخی» تلاشی مدرن برای بازسازی تصویری علمی از اوست، اما این تصویر هرگز نمی‌تواند تمام واقعیت را دربرگیرد.

BASIC METHODOLOGY IN THE QUEST FOR THE HISTORICAL JESUS1 By John P. Meier Page 291 - 299

روایات و سخنان اضافی درباره عیسی که جدا از اناجیل باشند، در نوشته‌های مسیحی خارج از کانن بسیار نادرست. پژوهش‌های انتقادی تعداد این سخنان مستقل را به چند مورد محدود کاهانده‌اند که برخی ممکن است برگرفته از سنت‌های کهن تر باشند، اما تعداد کمی هستند که واقعاً سخنان ناشناخته‌ای از عیسی تاریخی را منعکس کنند. منابع مختلف خارج از کانن، مثل انجیل توماس و اسناد دیگر، اغلب محتاطانه به عنوان منبع برای عیسی تاریخی مورد استفاده قرار می‌گیرند و نقش اصلی آنها بیشتر در فهم سیر انتقال سنت‌های مذهبی است تا شناخت دقیق عیسی تاریخی جستجو برای یافتن اطلاعات بیشتر درباره عیسی تاریخی خارج از اناجیل نتایج کمی داشته و اناجیل تقریباً تمام اطلاعات مهم را شامل می‌شوند. کمبود داده‌های اضافی در متون مسیحی نشان می‌دهد که سنت عیسی از ابتدا محدود و منسجم بوده و بعدها با هدف کامل‌نگاری و ارتقای هویت دینی، اساطیر و اناجیل جدیدی شکل گرفته‌اند.

THE HISTORICITY OF JESUS HOW DO WE KNOW THAT JESUS EXISTED? By Samuel Byrskog Page 2202 - 2206

تولد عیسی احتمالاً بین سال‌های ۷ تا ۴ پیش از میلاد رخ داده است، با شواهدی از فرمانداری پیلاطس و حکومت هیرود بزرگ که مرگش در ۴ پیش از میلاد اتفاق افتاده است. تاریخ سنتی ۲۵ دسامبر برای تولد عیسی در قرن چهارم و به دلایل ایدئولوژیک تعیین شده و از نظر تاریخی چندان قابل تأیید نیست. رویدادهای نجومی و سفر مجوسیان نیز تاریخ دقیق تولد را نامشخص می‌کند، اما احتمالاً عیسی در پایان این بازه زمانی به دنیا آمده است. شواهد فصل تولد هم قطعی نیست و روایت‌های مختلف، جزئیات دقیق را ارائه نمی‌دهند.

THE BIRTH OF JESUS By Richard T. France Page 2371 - 2372

داستان‌های تولد عیسی بر اساس وعده‌های نبوی و الگوهای سنت‌های اسرائیل شکل گرفته و تا حدودی با روایت‌های یونانی-رومی و میدراش شباهت دارند، اما کاملاً همخوان نیستند. اشاره به «دختر باکره باردار خواهد شد» در متی بیشتر تمثیلی است و مفهوم باکرگی از ترجمه یونانی وارد شده است. در تاریخ ادیان، تولد معجزه‌آسا برای برخی قهرمانان رایج بوده، اما شباهت‌ها صرفاً ظاهری است و داستان تولد عیسی ریشه مستقیم در این اسطوره‌ها ندارد و ویژگی‌های خاص مسیحیت یهودی را بازتاب می‌دهد. تاریخ تولد عیسی احتمالاً بین ۶ تا ۴ پیش از میلاد و در زمان هیرودس بزرگ بوده، اما تعیین دقیق آن دشوار است.

ENCYCLOPEDIA OF THE HISTORICAL JESUS By Craig A. Evans Page 73 - 74

مسئله پذیرش تاریخی اهمیت زیادی دارد و لوقا و پلوتارخ با نگرش همسانی به اساطیر داشتند که داستان‌های خدایان با زنان انسانی صرفاً اسطوره‌ای و نه تاریخی‌اند. با این حال، هر دو روایت‌هایی از میلادهای الهی ارائه دادند که در قرن اول ترسایی پذیرفتنی و تاریخی به نظر می‌رسیدند، البته نه به معنای واقعی حقایق عینی، بلکه چارچوبی فرهنگی برای پذیرش. پلوتارخ اساطیر را به نوعی عقلانی و اخلاقی میداند و به نمادینگی آن‌ها باورمندست، اما آن‌ها را واقعی نمی‌داند. در مقابل، لوقا بیشتر بر اساطیر عبری تمرکز دارد و با مهارت داستان تولد معجزه‌آسای عیسی و یحیی تعمیددهنده را به هم پیوند می‌دهد، بی آنکه به اساطیر یونانی مستقیم اشاره کند. این پرهیز لوقا نشان‌دهنده هدف دفاعی او در برابر تأثیرات فرهنگی یونانی-رومی و تأکید بر یکتایی و الهی بودن مسیح است؛ بنابراین، او اساطیر یونانی را نه تنها غلط، بلکه کم‌اهمیت جلوه می‌دهد.

Iesus Deus: The Early Christian Depiction of Jesus as a Mediterranean God Page 62 - 64

در تاریخ مسیحیت، تولد باکره مریم یکی از مسائل مهم و پرچالش بوده است. نخستین مسیحیان با تهمت‌ها و شایعاتی مواجه شدند که درباره تولد عیسی از مریم، از جمله ادعاهای غیرواقعی و حتی نامشروع بودن بارداری او، مطرح می‌شد. این موضوع بیشتر به دلیل شباهت‌هایی بود که داستان تولد مریم با داستان‌های تولد باکره در اساطیر یونانی و روم داشت؛ داستان‌هایی که در آنها قهرمانان و خدایان با قدرت‌های الهی یا معجزه‌آسا به دنیا آمده‌اند. مسیحیان اولیه و متفکرانی چون اوریژن و جاستین شهید، تلاش کردند این شباهت‌ها را نقد و تبیین کنند، برخی آن را پیش‌نماد یا آمادگی جهان برای پذیرش تجسد عیسی دانستند، در حالی که دیگران به شدت با مقایسه‌های اساطیری مخالفت کردند. همچنین در جهان هلنیستی، تولدهای معجزه‌آسا و بدون لقاح برای بزرگان و حکیمان امری رایج بود که این امر باعث پیچیدگی و چالش در تفسیر تولد مریم شده بود.

Alone Of All Her Sex The Myth And Cult Of The Virgin Mary. By Marina Warner Page 35 - 36

در حالی که زنای با محارم پدر-دختر در جهان معمولاً توسط پدر انجام می‌شود، داستان لوط در کتاب مقدس نقش‌ها را معکوس نشان می‌دهد. اما برخی نقاشان مانند گولتسیوس با تصویرکردن لوطی هشیار و حسابگر، روایت رسمی را زیر سؤال می‌برند و نشان می‌دهند که او عامل اصلی بوده است. با این حال، چرا متن کتاب مقدس دختران را متهم می‌کند؟ پاسخ در پدیده رایج «سرزنش قربانی» نهفته است؛ الگویی که در آن قربانیان سوءاستفاده جنسی به‌جای متجاوزان مقصر جلوه داده می‌شوند (مشابه اظهارات اخیر یک کشیش در توجیه تجاوز به کودک). این روایت بازتاب جامعه مردسالاری است که حتی نویسندگان کتاب مقدس نیز تحت تأثیر آن، دختران را «اغواگر» تصور کرده‌اند.

The Kingdom of Children A Liberation Theology By R. L. Stollar

چند پیشینه روایی برای داستانی وجود دارد که در آن دختر، فردی بزرگسال بوده و خود آغازگر یا با رضایت کامل در اغواگری نقش دارد. یکی از آن‌ها داستان دختران لوط (سفر پیدایش ۱۹:۳۱–۳۶) است که پس از مرگ مادرشان، همراه با پدر در غاری دورافتاده زندگی می‌کنند. در حالی که می‌خواهند «نسل خانواده را از طریق پدر حفظ کنند»، دختران لوط با شراب ذهن او را پریشان کرده و او را اغوا می‌کنند. این زنا با محارم به دلیل ضرورت تولیدمثل توجیه می‌شود.

Extremities Trauma, Testimony, and Community Page 216

پس امنون دراز کشید و خود را بیمار نشان داد؛ و چون پادشاه برای دیدنش آمد، امنون به پادشاه گفت: خواهش می‌کنم بگذار خواهرم تامار بیاید و در برابر چشمانم چند قرص نان برایم آماده کند تا از دست او بخورم. باب سیزدهم کتاب دوم سموئیل ادامه می‌دهد که امنون با خواهر ناتنی خود همبستر شد.

Incest, Raped and Battered By Phyllis S. Edwards Page 121

پسر داوود، امنون، مدت طولانی به خواهر ناتنی خود، تامار، میل شهوانی داشت. او با وی دوستی می‌کرد و از او مراقبت می‌نمود. اما هنگامی که تامار خواسته‌های جنسی او را رد کرد، امنون به تامار تجاوز نمود و باعث شرم و اندوه شدید او شد. ابشالوم، برادر تنی تامار، سخت خشمگین شد و امنون را به قتل رساند. این ماجرا خصومتی تلخ در خاندان داوود پدید آورد که سرانجام به مرگ بدنام ابشالوم نیز انجامید و موجب اندوه فراوان داوود شد (دوم سموئیل، ۱۳:۳۴ – ۱۹:۸).

Sex, Marriage, and Family in John Calvin's Geneva Courtship, Engagement, and Marriage By Jr. Witte, John، John Witte، Robert M. Kingdon .Page 322

تامار به‌طور ضمنی می‌پرسد: چرا می‌خواهی به من تجاوز کنی، در حالی که اگر داوود موافقت کند می‌توانیم ازدواج کنیم؟ ما هیچ راهی برای دانستن اینکه آیا ازدواج میان برادر و خواهر ــ که در برخی سلسله‌های مصری رواج داشته ــ در هر زمانی در اسرائیل باستان نیز اجرا می‌شده است یا نه، نداریم. به‌نظر می‌رسد همه گفتار او اشاره دارد به واژه‌ی «נבלה» که بیانگر «عمل شنیع» رفتار امنون است، و این عمل شنیع در نظر او، قصد تجاوز و پیامد آن یعنی از دست دادن بکارت بوده، نه خود رابطه‌ی جنسی محارم‌آمیز که در این عمل پنهانست. ابشالوم به محض دیدن تامار گریان، بی‌درنگ حدس می‌زند که امنون مقصرست. این حدس سریع، او را تا حدی به شریک جرم تبدیل می‌کند (زیرا آگاهی قبلی یا حتی ظنّ، می‌توانست احتمالاً به اقدام منجر شود). او نه فوراً واکنش می‌دهد و نه نزد داوود برای دادخواهی می‌رود، بلکه به تامار توصیه می‌کند سکوت کند، زیرا «او برادر توست».

The Intercourse of Knowledge On Gendering Desire and 'Sexuality' in the Hebrew Bible By Athalya Brenner Page 98 , 99