1 550
订阅者
-1524 小时
+557 天
+23330 天
帖子存档
1 550
جهان عرب و جنبش مهسا
پارلمان لبنان، ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، کمتر از ۲ هفته پس از قتل مهسا امینی، جلسه رایگیری برای رئیس جمهور جدید. آراء ماخوذه: ۶۳ رای سفید، ۳۶ رای برای میشل معوض، چند رای پراکنده دیگر و یک رای هم به نام مهسا امینی!این حرکت نمادین، تنها یکی از اپیزودهای داستان مهسا در جهان عرب است. چهار سال از کشتهشدن دختر ایران، مهسا امینی و جنبش مبارک زن زندگی آزادی میگذرد. حوادث این جنبش و پیامدهای دراز دامنش مانند دگرگونی چهره شهرها و عقبنشینی نسبی گروههای تندرو از سنگر حجاب را همه شاهد بودهایم. اما چند سوال مهم جالب در اینجا مطرح است. آیا «واقعه مهسا» نمونه مشابهی در جهان عرب دارد؟ سپس اینکه: واکنش جهان عرب به این واقعه چه بود؟ و مبارزات مدنی زنان ایرانی چه بازتابی در کشورهای عربی داشت؟ بخش اول: واقعه مهسا بیمانند است! صریح و سریع بگویم: چیزی مانند جنبش مهسا در جهان عرب رخ نداده. به دو علت: اول اینکه حجاب در جوامع عرب با اکثریت قاطع مسلمان، مثل نوروز برای ایرانیهاست. ریشه فرهنگی خیلی عمیقی دارد و مخالفت گستردهای میان عموم زنان با آن وجود ندارد. اما تحمیل قانونی حجاب اسلامی بر زنان ایرانی، تلاشی بوده برای به زور جا دادن ایران در میان کشورهای اسلامی، تا کشوری که سودای رهبری جهان اسلام را داشته، ویترین اسلامی هم داشته باشد. در این کشورهای یکپارچه مسلمانتر مثل کشورهای خلیج و عراق، اساسا زنها با حجاب خو گرفتهاند و بیش از اینکه به حق مالکیت بر بدن بیندیشند، به گرفتن گواهینامه دلمشغول بودهاند. این را هم مدنظر داشته باشید که پوشش تابع اقلیم است و در اقلیمی با آفتاب سوزان و همیشگی، پوشش سراسری بدن یک ضرورت است. علت دومی که جنبش مهسا در جهان عرب نمونه مشابهی ندارد این است که در کشورهای متکثرتر از لحاظ فرهنگی و مذهبی مانند لبنان و سوریه و مصر، اولا حجاب از دیرباز آزاد بوده و چالشی میان جامعه و دولت نبوده. دولتها نیز مستقیما بر سر قدرت تقلا میکردند؛ نه دستوپا زدن برای ارضای عطش هویتی. از طرف دیگر تحمیل قانونی حجاب شرعی اساسا یک آرزوی اخوانی است و بسیاری از دولتهای عربی دشمن اخوان المسلمین بودند. شاید نزدیکترین موارد به مهسا در جهان عرب این دو باشند: ۱: کشتهشدن شیما صباغ در مصر در سال ۲۰۱۵ بود؛ که نیروهای ضد شورش در یک تظاهرات مسالمتآمیز علیه دولت، به او شلیک کردند و او در راه بیمارستان جان داد و بعدا پزشکی قانونی مصر گفت: گلولهای که به شیما خورد چندان کشنده بود؛ شیما چون نحیف و ظریف بود کشته شد! ۲: مرگ بسیار مشکوک روانپزشک اهل بصره «بان زیاد طارق» در سال ۲۰۲۵ که علیرغم نشانههای واضح قتل، توسط پزشکی قانونی خودکشی اعلام شد. گویا قتلی ناموسی بوده که مقامات تصمیم گرفتند سرپوش بر آن بگذارند. اما در افکار عمومی عراق تا مدتها محل بحث و جدل بود ولی به خشم و طغیان خیابانی منجر نشد. بعضی نویسندگان عرب، بان زیاد را مهسا امینیِ عراق دانستند؛ اما اصلا تشبیه دقیقی نیست. بخش دوم: واکنش جهان عرب به ماجرای مهسا چه بود؟ لبنان، سوریه، عراق و تونس بیشترین کشورهایی بودند که در آنها تظاهراتی در حمایت از زنان ایرانی و جنبش مهسا شکل گرفت. کردهای شمال سوریه و شمال عراق و همچنین دیاسپورای کرد در بیروت، واضحا بخاطر کرد بودن مهسا واکنش دادند؛ اما در بیروت و بغداد و تونس تظاهرات دیگری هم از سوی فعالان حقوق زنان سازماندهی شد. 🔹در تجمع زنان در برابر موزه بیروت در سال ۲۰۲۲، عباس یزبک، روحانی شیعه مخالف جمهوری اسلامی، برای اعلام حمایت حاضر شد؛ اما تعدادی از زنان معترض با حضور او مخالفت کردند و گفتند مسئله آنها صرفاً مخالفت با جمهوری اسلامی نیست، بلکه اعتراض به اصل «سلطه دینی» بر بدن و زندگی زنان است. یزبک در نهایت تجمع را ترک کرد. 🔹در اکتبر ۲۰۲۲، دهها نویسنده، روزنامهنگار، هنرمند و روشنفکر لبنانی بیانیهای در حمایت از خیزش زنان ایرانی منتشر کردند. بین امضاکنندگان این بیانیه، نام چهرههای فرهنگی هنری مهمی دیده میشود. مانند «هدی برکات» از مهمترین رماننویسان معاصر لبنان و برنده بوکر عربی؛ و «حنان الشیخ» از شناختهشدهترین نویسندگان زن عرب. این بیانیه، جنبش زنان ایران را ادامه مسیری میدانست که با انقلابهای بهار عربی آغاز شده بود و صراحتاً میگفت تجربه ایران میتواند بر لبنان و دیگر کشورهای عربی اثر بگذارد. 🔹همچنین در اکتبر ۲۰۲۲ آمال مثلوثی خواننده تونسی، در حمایت از زنان ایران، قطعهای را با ملودی «سلطان قلبها» اجرا کرد و به فارسی با زنان ایرانی سخن گفت. 🔹در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲ گروهی از فعالان حقوق زنان و فمینیستهای تونسی مقابل مرکز فرهنگی ایران در تونس تجمع کردند. شعارشان «تونسیات نساند الإيرانيات» بود. کارکنان سفارت ایران تلاش کردند با فرستادن شیرینی برای معترضان فضای تجمع را کنترل یا آرام کنند؛ معترضان شیرینیها را نپذیرفتند. همچنین سفیر ایران خواستار دیدار با نائلة الزغلامی، رئیس انجمن زنان دموکرات تونس، شد؛ اما او نپذیرفت و سپس یک دسته از موهایش را به نشانه همراهی با زنان ایرانی برید. بوقچیهای گمراهکننده و مرتجعین کینهتوز از سوی دیگر، واکنشهای منفی ضد جنبش مهسا کم نبودند. بعضی شخصیتها و رسانههای عربی که خط و ربطشان معلوم آشکار است، شروع به تکرار روایت حکومتی از ماجرای مهسا کردند و جنبش زنان ایرانی را توطئه آمریکایی/صهیونی خواندند. بسیاری از مردم عادی در جهان عرب که این روایتها را میپذیرفتند کسانی بودند که چه همسو با حکومت ایران چه نا همسو، وضعیت زن ایرانی برایشان شوکهکننده و ناخوشایند است. بسیاری از شهروندان و حکومتهای عربی دوست ندارند الگوی پوشش زن ایرانی و ایده «مالکیت بر بدن» به جوامع عربی سرایت کند. مسلمانان متعصب اعم از شیعه و سنی، با دیدن زن ایرانی سکته میکنند. گاهی در سوشال مدیا افرادی که حتی خودشان را روشنفکر و منتقد فرهنگی و سیاسی میپندارند، زن ایرانی را که نمیخواهد در این شرایط ایران بچهدار شود، متهم به بیبندوباری جنسی میکنند. برای این گروهها (که از قضا عمدتا از عراق و کشورهای خلیج هستند!) آزادی اجتماعی چنان بیمعنا و غریبه است، که دیگر حقوق زنان ایرانی مانند حق رانندگی و رایدادن و خیابان رفتن را نشانهای بر وجود آزادی بیش از حد در ایران میدانند و نتیجه میگیرند که جنبش زنان ایرانی حتما یک توطئه خارجی بوده است. بررسی واکنش جهان عرب به جنبش مهسا، یکی از بهترین راهها برای فهم سطح توسعهیافتگی انسانی در این جوامع است.
این یادداشت تحقیقی برای گرامیداشت چهارمین سالگرد جنبش مبارک #زن_زندگی_آزادی و طبق مشاهدات و تحقیقات محدود خودم تهیه شده. جامع نیست؛ اما سعی شده دورنمایی نسبتا شفاف باشد.#مصر #بغداد #بيروت #تونس #سوريه #آمال_مثلوثي #هدى_بركات #حنان_الشيخ #نائلة_الزغلامي #مهسا_اميني #شيماء_الصباغ #بان_زياد @arabian_nights_101
1 550
+6
۱: بیروت
۲: دیاسپورای کرد در بیروت
۳: فعالان حقوق زنان مقابل موزه ملی لبنان
۴: راندن شیخ عباس یزبک از تجمع
۵: احتمالا اربیل عراق
۶: تجمع فعالان حقوق زنان در بغداد
۷: تونس
1 550
Repost from On Liberty | دربارهی آزادی
نمیشه اسلحه بگیری سمت مردمت و همزمان ادعای آرمانشهر بودن هم بکنی...🎞 گفتوگوی رونالد ریگان و جورج شولتس، پردهای از فیلم «در آستانهی جنگ» (The Brink of War) ➣ @Notes_On_Liberty
1 550
در این پست👆که به درخواست شما عزیزان (و با ساعتها مطالعه) تهیه شده، سعی کردم چندین دهه تاریخ یمن را هرچه سادهتر و شفافتر توضیح بدهم تا درک بهتری از آنچه این روزها در یمن میگذرد، داشته باشید. بعضی جزئیات و ظرافتها سادهسازی شدهاند تا فهم سیر وقایع آسان شود.
اگر پسندتان افتاد، لطفا همرسانی کنید. ممنونم
1 550
+4
داستان مختصر یمن: گذشته و اکنون
در داستان یمن ما با یک کشور یکپارچه روبرو نیستیم. یک یمن شمالی داریم به مرکزیت صنعاء و یک یمن جنوبی داریم به مرکزیت عدن. هر کدام داستانی جدا دارد.
شمال یمن، ۱۹۶۲
پس از تلاش شکستخوردهای در چند سال عقبتر، در نهایت در این سال، سلطنت زیدیه در شمال یمن، با انقلاب افسران جمهوریخواه به پایان رسید و «جمهوری یمن شمالی» تاسیس شد.
یمن شمالی از چند سده پیش تحت حکمرانی زیدیه بوده؛ فرقهای از شیعیان که فقط تا علی بن حسین (سجاد) با شیعیان دوازدهامامی هممسیر هستند و بعد از آن معتقدند هر کسی از نسل دختر پیامبر باشد + بتواند علیه ظلم بجنگد، همو امام است و کسی که نجنگد امام نیست.
(فکت جالب: شاهان آل بویه ابتدا زیدی بودند و سپس دوازدهامامی شدند؛ چون از طرف امام غایب حکومت کردن خیلی آسانتر است؛ ویژه آن که آل بویه اساسا تبار ایرانی داشتند.)
به هر حال، ساختار حکومت زیدی شمال یمن، مبتنی بر نظریه امامت زیدی، حکومتهای محلی و قدرت مرکزیِ محدود و بسیار وابسته به قبایل بود.
از ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۰ یک جنگ داخلی در «یمن شمالی» میان سلطنتطلبان و جمهوریخواهان جریان داشت.
پهلوی و سعودی از زیدیه (سلطنتطلبان) حمایت کردند.
(فکت جالب: محمدرضا پهلوی در سرکوب شورشیان کمونیست در جنگ ظفار نیز، به عمان کمک کرد؛ و سلطان قابوس تاج و تخت خود را مدیون شاه ایران میدانست.)
شوروی و خصوصاً مصرِ ناصری نیز، در جنگ داخلیِ شمال یمن از جمهوریخواهان حمایت کردند. این جنگ به «ویتنام مصر» معروف است. جنگ تا ۱۹۷۰ ادامه داشت و جمهوری یمن شمالی تثبیت شد.
▫️▫️▫️
جنوب یمن، مسیر دیگری داشت.
تا پیش از ۱۹۶۷، عدن و بخشهایی از جنوب تحت سلطه بریتانیا بودند. در دهه ۱۹۵۰، ناسیونالیسم عربی و جنبشهای ضد استعماری در جنوب رشد کردند. در دهه ۱۹۶۰، بسیاری از این نیروها که در ابتدا ناصری یا پانعرب بودند، به مارکسیسم ـ لنینیسم گرویدند.
با بیشتر قدرت گرفتن این نیروها، بریتانیا در ۱۹۶۷ از جنوب خارج شد؛ و با حمایت شوروی «جمهوری یمن جنوبی» (تنها دولت مارکسیستی جهان عرب) به مرکزیت عدن تاسیس شد. دولت جدید بهتدریج به سمت یک نظام سوسیالیستی رفت: ملیسازی، تقویت دولت مرکزی، محدود کردن مالکیت خصوصی و تضعیف ساختارهای سنتی و قبیلهای.
اما این مارکسیسم با جامعه یمن سازگار نبود. جامعه همچنان روستایی، مذهبی و قبیلهای بود و خود حزب حاکم نیز گرفتار اختلافات شدید داخلی شد. در ۱۹۸۶ این اختلافات به جنگ داخلی در عدن انجامید و هزاران کشته گرفت.
نکته مهم: یمن را نمیشود با دوگانه سادهانگارانه «زیدی/مارکسیست» توضیح داد؛ زیرا بخشی از نیروهای مبارز جمهوریخواه خودشان خاستگاهی زیدی داشتند.اتحا... دوباره جنگ داخلی در ۱۹۹۰، با فروپاشی شوروی و ضعیف شدن جنوب، زمینهای فراهم شد که دو طرف تصمیم به اتحاد گرفتند و یمن متحد تشکیل شد و علی عبدالله صالح رئیسجمهور شد. اما اختلافات ساختاری از بین نرفت. حالا دو ارتش، دو شبکه قدرت و دو ساختار سیاسی متفاوت باید یک کشور را اداره میکردند. رهبران جنوبی نیز از تمرکز قدرت در صنعا ناراضی بودند و در ۱۹۹۴ تلاش کردند دوباره استقلال جنوب را اعلام کنند. جنگ دیگری درگرفت؛ ولی در جولای همان سال با پیروزی شمال و سقوط عدن، جنوب دوباره زیر کنترل صنعا رفت. اما مسئله جنوب حل نشد؛ فقط شکست خورد. ۲۰۰۴؛ فتنه حوثی در شمال، گروهی از زیدیها به رهبری حسین بدرالدین الحوثی با حکومت صالح وارد درگیری شدند. از ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ چندین جنگ میان دو طرف رخ داد. مشکل حوثیها فقط مذهبی نبود؛ اعتراض به حکومت صالح، نفوذ عربستان و آمریکا و گسترش سلفیسم در مناطق زیدی هم در آن نقش داشت. در این مرحله، حوثیها هنوز یک جنبش محلی بودند؛ رابطه آنها با ایران بعدها مهمتر شد.
درباره روابط تاریخی پیچیده ایران و یمن این صفحه را بخوانید.بهار عربی تا امروز از اینجا به بعد به طور خلاصه: صالح از قدرت خلع شد و معاونش «هادی» رئیسجمهور شد. گفتوگوی ملی بینتیجه ماند و اختلافات حل نشد. در ۲۰۱۴ حوثیها که از روند انتقال قدرت ناراضی بودند، به صنعا رسیدند و در این مسیر با دشمن قدیمیشان، علی عبدالله صالح، متحد شدند. هادی ابتدا به عدن و سپس در ۲۰۱۵ به سعودی گریخت. در همین سال عربستان و متحدانش وارد جنگ با حوثیها شدند؛ تا این نیروی غربستیزِ نزدیک به ایران، خطری را متوجه منافعشان نکند.
نکته: صالح که از ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۰، به همراه دیگر افسران جمهوریخواه با سلطنتطلبان جنگیده بود، به لطف مناصب مختلف نظامی و امنیتی و شناخت و تجربه عمیقش از یمن، توانست ۳۴ سال در قدرت بماند. ابتدا عملکردی ستودنی داشت ولی وقتی قدرت مطلقه در دهانش مزه کرد، سرنوشتی شوم برای خودش و کشورش رقم زد. صالح نهایتا در ۲۰۱۷ توسط خود حوثیها کشته شد.#اليمن #صنعاء #تعز #مصر #السعودية #عبدالناصر #الحوثي @arabian_nights_101
1 550
شهر تعز، یمن را ببینید.
بخاطر اخبار پیوسته از جنگ، ممکن است فکر کنیم یمن صحرایی سراسر خرابی و آوار است؛ حال آنکه به شکلی مسحورکننده زیباست.
بگذریم که غنای تاریخ تمدناش نیز از دیگر مناطق شبه جزیره عربستان، بسیار بیشتر است.
اگر فتنه حوثی در چند دهه اخیر دامنگیر یمن نبود، این کشور امروز به قطر و امارات هم پول توجیبی میداد.
#يمن #تعز #حوثي
@arabian_nights_101
1 550
در عراق یک کلمه رایج هست: «چول» که گفته میشود ریشهای ترکی دارد. چول به معنای صحرا و بیابان پرت و دورافتاده است!
این اصطلاح وارد ادبیات سیاسیشان نیز شده است. وقتی میخواهند یک سیاستمدار یا وزیر و مسئولی را تحقیر کنند به او میگویند: عربچولي. یعنی عرب صحرایی دور از تمدن و آبادی! نزدیکترین معادلش در فارسی میشود: پشتکوهی!
با این موارد میتوانید بفهمید که دعوای هویتی میان شهر/روستا در سطح سیاسی چقدر عمیق جریان دارد. وقتی کشوری مدام درگیر انقلاب و دگرگونی ساختهای نهادی و تمدنیاش هست، و طبقه نخبگانِ تاریخدار خودش را از دست میدهد و جایشان به اسم عدالت اجتماعی، مشتی کمسواد و بیمایه تازه به دوران رسیده مینشاند، شکست و بیکفایتی سرنوشت محتوم آن کشور است.
اصطلاح عربچول در عراق به طور خاص برای مسئولان شیعی وابسته به خارج عراق استفاده میشود. قدرتگیری شیعیان در عراق تنها پس از سقوط صدام توسط آمریکا رخ داد و ناگهان گروهی که دههها تحت سرکوب بودند و فاقد نخبگان نظامی و اقتصادی و سیاسی بودند قدرت گرفتند. حکایت این نیروهای ناگهان قدرتگرفته مانند قحطیزدهای است که به مهمانی دعوت میشود و به شکلی کثیف و غیرمتمدن پرخوری و اسراف میکند و هم خودش را بیمار میکند و هم دیگران را محروم میکند.
#عربچول
@arabian_nights_101
1 550
لیریکها برای عزیزانیست که در حال فراگیری زبان عربی هستند؛ تا همزمان با شنیدن موسیقی، کلمات جدید بیاموزند و نحوه تلفظ آنها را هم فرا بگیرند.
برای ترجمه هم که جناب چتبات و ترجمه خودکار تلگرام در خدمت هستند.
1 550
اديني فرصة أفهمك
واديني وقت أكلمك
من غير كلامي ما يصدمك بعديها ليك الإختيار خليني مرة اقول كلام وأعلمك سر الغرام هيفيد بإيه بس الخصام اسمعني بس وخد قرار أنا حبي ليك أنا روحي فيك وخلاص عرفت الدنيا بيك شفت بعينيك شفت الحياة إديني وقتك ثانيتين أشرح شعوري في كلمتين انت اللي بحلم أكون معاه من وسط كل العاشقين دخلت قلبي بنظرتين وهلاقي زيك تاني فين قلبي لوحدك انت فيه يا عطر ورد باتوه معاه وعشت همساته وغناه ماتقولش نبعد تاني لا ده انا عمري وياك ابتدي#مصر #آمال_ماهر #موزیک_عربی @arabian_nights_101
1 550
حبيبي لو رسمت كل تفصيلة فيه
حنيته إبتسامته الطيبة اللي في عينيه
رجولته اللي في ملامحه وسمار لونه، وجماله وتقله وأنا باصالحه وغيرته وانفعاله عايزالي ألف صورة لو قالي ارسميني هارسم بقلبي صورة وهاكمل بعيني عايزالي ألف صورة لو قالي ارسميني هارسم بقلبي صورة وهاكمل بعيني حبيبي من وسامته القمر بيغير في الجدعنة وشهامته يتكتب أساطير لو شاف قلقي بعينيا من قبل ما باشتكيله ألاقيه طبطب عليا بحضن ماليش بديله عايزالي ألف صورة لو قالي ارسميني هارسم بقلبي صورة وهاكمل بعيني عايزالي ألف صورة لو قالي ارسميني هارسم بقلبي صورة وهاكمل بعيني#مصر #آمال_ماهر #موزیک_عربی @arabian_nights_101
1 550
غلطت أنا ومن مش بيغلط كل يوم
علشان دخلت في حب كان ما لهوش لزوم
وأنا برضو في الأول وفي الآخر بشر ومفيش في الدنيا حد من الغلط معصوم غلطت أنا ومن مش بيغلط كل يوم علشان دخلت في حب كان ما لهوش لزوم وأنا برضو في الأول وفي الآخر بشر ومفيش في الدنيا حد من الغلط معصوم زمان غلطت عشان آمنت بسرعة ليك وشفت فيه عكس اللي لازم أشوفه فيه زمان غلطت عشان آمنت بسرعة ليك وشفت فيه عكس اللي لازم أشوفه فيه إحساسي بيك كان غلطة أنا بدفع ثمنها وحبي ليك كان ذنب هتحاسب عليه بصعوبة بعد أما انتهيت ثاني ابتديت بصعوبة ويا الوقت بنسى إني إتأذيت كلمة يا ريت لو بيها أنسى الحب ده ممكن بقيت عمري أفضل أقول يا ريت زمان غلطت عشان آمنت بسرعة ليك وشفت فيه عكس اللي لازم أشوفه فيه زمان غلطت عشان آمنت بسرعة ليك وشفت فيه عكس اللي لازم أشوفه فيه إحساسي بيك كان غلطة أنا بدفع ثمنها وحبي ليك كان ذنب هتحاسب عليه#مصر #آمال_ماهر #موزیک_عربی @arabian_nights_101
1 550
این خانم مصری هم معرفی دوستان هست. قشنگ اما معمولی است. برای مقایسه با لهجه لبنانی بد نیست 👇👇👇
1 550
قوم نحرق هالمدينة ونعمر واحدة أشرف
قوم ننسى هالزمان ونحلم بزمن ألطف
مازالك بلا شئ ما فيك تخسر شئ وأنا مليت من عشره نفسي كان بدّي غير العالم، مش عارف كيف العالم غيرني كان بدي أحمل السماء وهلا أنجق حامل نفسي قول إني منيح قول إني منيح
1 550
وِالطَّرَابِيش خَذُونَا، عَالحبُوس عَشَان يُخصُونَا،
ويَعمِلُوا أوسَام
خَيَّطنالُن أَعلَامنَا مَن أَكفَان جِثَثِ الأَصحَاب،
اللِّي كَانُوا عَالإِعدَام
خِبزِ الغُرَاب بَدَأ ينمَى
منُورَث الأَرض غدًا يامَّا
خِبزِ الغُرَاب بَدَأ ينمَى
منُورَث الأَرض غدًا يامَّا
