Татар дулкыны

Россиядә юлларның аерым участокларында хәрәкәт тизлеген (скорость движения) арттырырга кирәк. Бу очракта машина йөртүчеләр башка хәрәкәт режимын эзләмәячәк, дип хәбәр итте Госавтоинспекциясе башлыгы урынбасары (замначальника) Олег Понарьин. Источник: https://www.gazeta.ru/auto/news/2025/12/26/27505513.shtml

Сөембикә журналы:

Туй сөлгесе фрагменты. Киҗе-мамык һәм ефәк җепләр, укалы тасма, алтын чук, тамбур җөе. XIX гасыр.

Первоисточник: «Тартарика. Этнография»

Бүген Рагаиб төне - теләкләр төне ✨ Рагаиб төне Раджаб аеның беренче җомгасында була. Быел бу 25 декабрьдән 26 декабрьгә каршы төн. Ул пәнҗешәмбе көнне кояш баегач башлана һәм җомга намазлары белән тәмамлана. "Рагаиб" сүзе үзе гарәпчә "рагиба-яргабу" фигыленнән ясалган һәм хыяллар (мечты) яки теләкләр дип тәрҗемә ителә. Бу төнне Аллаһы Тәгалә үзенең колларына аеруча мәрхәмәт күрсәтә (особую милость проявляет). Мөселманнар бу төнне күбрәк дога кылырга тырышалар. Аллаһы Тәгаләдән мәрхәмәт һәм ярлыкау (прощение) сорыйлар. Бу төн Рамазан аенда бөек уразаны көтеп чистарыну юлында беренче адым. Источник: https://t.me/islamiccapital/7198

Бүген Россиянең халык артисткасы Вера Алентова вафат булды, аңа 83 яшь иде. Ул "Москва слезам не верит" фильмында төп роле белән билгеле. Әлеге фильм 1981 елда Оскар алды. Источник: https://t.me/bbbreaking/222166

Нижгар халкына яңалык. 2025 елның 1 июленнән Түбән Новгород өлкәсендә федераль ана капиталы + төбәк бюджетыннан акча (+ 1 миллион сум кадәр) түлиләр. Беренче бала өчен төбәк акчалары ата-ана хезмәт хакына өстәмә түләү рәвешендә (в виде надбавки к заработной плате) генә түләнә. Өч ел буена һәр ата-анага аена 10 мең сум. Икенче бала өчен ата-аналар шунда ук 500 мең сум номиналлы төбәк сертификаты ала. Ә калган түләүне өч ел дәвамында ата-ананың хезмәт хакына өстәмә түләү рәвешендә. Өченче бала өчен төбәк сертификаты - 700 мең сум. Дүртенче һәм аннан соңгы балалар өчен төбәк сертификаты - 1 млн сум. Источник: https://www.nn.ru/text/gorod/2025/07/01/75664154/

Ундүрт дәүләт Израильнең унтугыз яңа җирлек төзүен хуплауны (одобрение) Иордан елгасының көнбатыш ярында гаепләде (осудили). Коалиция Бельгия, Канада, Дания, Франция, Германия, Италия, Исландия, Ирландия, Япония, Мальта, Нидерланд, Норвегия, Испания һәм Бөекбританиядән тора. Коалиция Израильнең ООН резолюциясен үтәвен таләп итә (требует исполнения). Гаепләүгә (к осуждению) бердәнбер G7 иле - США, кушылмады. Источник: www.theguardian.com/world/2025/dec/24/israel-condemned-approval-19-settlements-occupied-west-bank

Элеккеге партнерлар (ex-partners) артыннан күзәтү кешене психка әйләндерә. Хәтта социаль челтәрләрдә элеккеге партнерны очраклы (случайный) карау да стрессны көчәйтә, көнләшү (ревность) уята һәм көн буе кәефне боза. Социаль челтәрләр шәхси детальләрне һәм потенциаль «көндәшләрне» (соперников) күрсәтә, бу аерылышудан соң борчылуларны кискенләштерә. Борчулы кешеләргә моның белән шөгыльләнү гомумән ярамый. Тизрәк торгызу өчен лентадан бер-берсеннән яшерү яки хәтта блокировкалау яхшырак. Источник: https://www.psypost.org/social-media-surveillance-of-ex-partners-linked-to-worse-breakup-recovery/

Лондонда Россия Snickers сата башладылар (рус телендә язулар белән). Импортны алмаштыру (импортозамещение) ничектер кире якка китте… 🤔 Источник: https://t.me/trends/22742

26 декабрьдә Бохара шәһәрендә бөек татар дин белгече һәм мәгърифәтчесе Шиһабетдин Мәрҗани тормышы турында «Укытучы» исемле нәфис фильм төшерү башлана. Аның иҗаты татар мәдәнияте үсешенә зур йогынты ясады (большое влияние оказало). Фильм галимнең балачагы, үсмерлеге һәм үсеш еллары турында сөйләячәк. Бохара өлешеннән соң төшерү Татарстанда дәвам итәчәк. Фильм Россия һәм Үзбәкстан киностудияләренең уртак тырышлыгы белән булдырылачак. Ярдәмне шулай ук «Мосфильм» һәм ике илнең мәдәният министрлыклары күрсәтәчәк (окажут). Источник: https://t.me/milliardtatar/20260

"Дзен" татар телендә яңалыклар бастыруга ярдәм итә башлады. Популяр "Дзен" платформасы РФ милли телләренә ярдәм итү программасын җибәрде. Әлеге программа милли телләрне үстерүгә ярдәм итәчәк. Тест өчен беренче булып татар теле сайланды. Хәзер Татарстан кулланучылары үз төбәк лентасын редакцияли алалар. Алар рус һәм / яки татар телләрендәге материалларны сайлап ала алалар. Источник: https://www.tatar-inform.ru/news/v-dzene-poyavilis-novosti-na-tatarskom-yazyke-6011438

Татарстанда бөтен Россия буенча татар теле укытучылары өчен грантлар булдырылды. Ел саен Россиянең башка төбәкләрендә эшләүче иң яхшы биш укытучы 100 мең сум грант алачак. Конкурста катнашу өчен педагогларга масштаблы агарту чарасы оештырырга һәм уздырырга кирәк. Мәсәлән, 50 дән артык аудиторияле түгәрәкләр, онлайн-курслар яки мәгариф чаралары. 20 басма битле (20 печатных листов) китап, мәкалә яки методик кулланма бастыру альтернатива булып тора. Источник: https://t.me/milliardtatar/20150

Без 1940-нчы еллар җырларына күчәбез. Сугыш вакытында Казан Мәскәү мәдәни элитасының үзәгенә әверелә. Соңрак Казанда трофей фильмнары һәм музыкаль язмалар шактый күп барлыкка килә. 1941 елда ТАССР башкаласында Ключарев редакциясендә 145 әсәрдән торган "Татар халык җырлары" дигән зур җыентык (сборник) дөнья күрә. 1947 елда шәһәргә Олег Лундстрем оркестры күчә. Аларның беренче рәсми язмалары (официальные записи) татар көйләрен яңадан аңлау булачак. Татар музыкасы яңа тембрлар, ритмнар белән баюын дәвам итә. Мәсәлән, рус хорына аллюзияләр - "Бормалы су". Акрынлап композиторлар традицион жанрлардан читкә китәләр һәм инде Совет жанрларында иҗат итәләр. Казанда Рәшит Ваһапов карьерасының яңа этабы башлана. Мәскәүдәге Асадуллаев йортыннан ул Казан филармониясенә күчә. Пластинкалар һәм радио өчен бик күп халык композицияләрен яздыра. Мәскәүдә татар әдәбияты һәм сәнгате декадасына бу унъеллыкта беренче татар балеты языла. Источник: https://100tatar.ru/40ru

Рәсемнәрдә татарларның Башкортстанның кайсы районнарында яшәвен күрергә була. Интертат:

Башкортстандагы җанисәп нәтиҗәләре. Төрле елларда төрле районнардагы татарларның һәм башкортларның күләме ничек үзгәрүенә игътибар итегез. 1939 ел - совет заманында үткәрелгән җанисәп, 1970 елгы нәтиҗәләр дә әллә ни үзгәрмәгән. 1979 ел - Башкортстанда Мидхәт Шакиров тарафыннан татарларны башкорт дип яздыру сәясәте башлана, шуңа күрә татарлар саны кими. 1989 ел - үзгәртеп кору башлана, сәяси басым кими, шуңа күрә җанисәп нәтиҗәләре дә үзгәрә. 2002 елгы җанисәп башкортлаштыру сәясәте көчәйгән вакытта үткәрелә. Башкортстанга Рөстәм Хәмитов килгәннән соң, 2010 елда үткәрелгән җанисәп нәтиҗәләре вакытында татарларның саны кабат беркадәр арта.

Источник: https://t.me/intertatgazeta/67

Бүген Башкортстан Республикасы Конституциясе көне билгеләп үтелә! Котлыйбыз! Источник: https://t.me/radiyhabirov/12094

"Яңа кешеләр" партиясеннән депутатлар Ксения Горячева һәм Сардана Авксентьева бәйләнчек эзәрлекләү (навязчивое преследование - сталкинг) өчен җаваплылык кертергә тәкъдим итә. Источник: https://t.me/bbbreaking/222070

Зеленский США белән сөйләшүләрдә тыныч планның 20 пункты турында сөйләде. Россия өчен кабул ителми торган пунктлар: 4. "ВСУ-ның" саны — тыныч вакытта 800 мең кеше. 5. США, НАТО һәм Европа Украинага НАТО-ның 5 маддәсе мисалында (по примеру 5 статьи) куркынычсызлык гарантияләре бирәчәк. 6. Россия Ауропа һәм Украинага һөҗүм итмәү сәясәтен барлык кирәкле законнарда язачак. 14. Территорияләр. Иң катлаулы пункт. Вариантларның берсе - Россия Украинаның күпчелек өлкәләреннән чыга. Ә Донецк, Луганск, Запорожье һәм Херсон өлкәләрендә - "басып торган җирдә басып торабыз". Россия киресенчә Украинаның чыгуын тели. США компромисс тәкъдим итә (ирекле икътисадый зона - свободная экономическая зона). Зеленский фикеренчә, Украинаның үз өлкәләреннән нинди дә булса чыгуы референдум аша гына мөмкин. Раштуа (Рождество) Рус православие, Иерусалим, Серб һәм Грузин чиркәүләрендә 7 гыйнвар (иске стиль буенча 25 декабрьдә) билгеләп үтеләчәк. Ә Украинада 2026 елның 7 гыйнварында нәрсә билгеләп үтеләчәк? Дөрес, программист көне. Источник: https://t.me/bbbreaking/222068

Узган ел безнең барыбыз өчен авыр булды, ләкин борчылмагыз, киләсе ел тагын да авыррак булачак — Италия премьер-министры Мелони. Әзерләнәбез. Источник: https://t.me/bbbreaking/222055

WhatsApp* Россия хакимиятен бәйрәмнәр алдыннан шәхси коммуникациягә 100 миллионнан артык гражданны чикләүдә гаепләде, дип хәбәр итә Reuters. * Минюст РФ Meta-ны экстремистик дип таныды. Ул Facebook, Instagram социаль челтәрләре һәм WhatsApp мессенджеры хуҗасы. Чит ил мессенджерларының акрынаюы кибермошенниклыкларның кимүенә китерде, дип хәбәр иттеләр Кремльдә. Россиядә барлык каналлар Мах-ка күчкәнче хәтле Telegram-ны блокламаячаклар, чөнки Telegram каналларның күбесенә "көчләр дә, акчалар да салынган", дип белдерде Дәүләт Думасы комитеты рәисе Сергей Боярский. Источник: https://t.me/bbbreaking/222029