MoOnligT SoNata🎻🖤

دگر روز لشکر بیاراستند درفش از دو رویه بپیراستند به هاماوران بود صد ژنده پیل یکی لشکری ساخته بر دو میل از آوای گردان بتوفید کوه زمین آمد از نعل اسپان ستوه تو گفتی جهان سر به سر آهن‌ست وگر کوه البرز در جوشن‌ست پس پشت پیلان درفشان درفش بگرد اندرون سرخ و زرد و بنفش بدرید چنگ و دل شیر نر عقاب دلاور بیفگند پر همی ابر بگداخت اندر هوا برابر که دید ایستادن روا سپهبد چو لشکر به هامون کشید سپاه سه شاه و سه کشور بدید چنین گفت با لشکر سرفراز که از نیزهٔ مژگان مدارید باز بش و یال بینید و اسپ و عنان دو دیده نهاده به نوک سنان اگر صدهزارند و ما صدسوار فزونی لشکر نیاید به کار برآمد درخشیدن تیر و خشت تو گفتی هوا بر زمین لاله کشت ز خون دشت گفتی میستان شدست ز نیزه هوا چون نیستان شدست بریده ز هر سو سر ترک‌دار پراگنده خفتان همه دشت و غار تهمتن مران رخش را تیز کرد ز خون فرومایه پرهیز کرد همی تاخت اندر پی شاه شام بینداخت از باد خمیده خام میانش به حلقه درآورد گرد تو گفتی خم اندر میانش فسرد ز زین برگرفتش به کردار گوی چو چوگان به زخم اندر آمد بدوی بیفگند و فرهاد دستش ببست گرفتار شد نامبردار شست ز خون خاک دریا شد و دشت کوه ز بس کشته افگنده از هر گروه شه بربرستان بچنگ گراز گرفتار شد با چهل رزم‌ساز ز کشته زمین گشت مانند کوه همان شاه هاماوران شد ستوه به پیمان که کاووس را با سران بر رستم آرد ز هاماوران سراپرده و گنج و تاج و گهر پرستنده و تخت و زرین کمر برین بر نهادند و برخاستند سه کشور سراسر بیاراستند چو از دژ رها کرد کاووس را همان گیو و گودرز و هم طوس را سلیح سه کشور سه گنج سه شاه سراپرده و لشکر و تاج و گاه سپهبد جزین خواسته هرچ دید بگنج سپهدار ایران کشید بیاراست کاووس خورشید فر بدیبای رومی یکی مهد زر ز پیروزه پیکر ز یاقوت گاه گهر بافته بر جلیل سیاه یکی اسپ رهوار زیراندرش لگامی به زر آژده بر سرش همه چوب بالاش از عود تر برو بافته چندگونه گهر بسودابه فرمود کاندر نشین نشست و به خورشید کرد آفرین به لشکرگه آورد لشکر ز شهر ز گیتی برین گونه جویند بهر سپاهش فزون شد ز سیصدهزار زره‌دار و برگستوانور سوار برو انجمن شد ز بربر سوار ز مصر و ز هاماوران صدهزار بیامد گران لشکری بربری سواران جنگ‌آور لشکری

یکی مرد بیدار جوینده راه فرستاد نزدیک کاووس شاه به نزدیک سالار هاماوران بشد نامداری ز کندآوران یکی نامه بنوشت با گیر و دار پر از گرز و شمشیر و پرکارزار که بر شاه ایران کمین ساختی بپیوستن اندر بد انداختی نه مردی بود چاره جستن به جنگ نرفتن به رسم دلاور پلنگ که در جنگ هرگز نسازد کمین اگر چند باشد دلش پر ز کین اگر شاه کاووس یابد رها تو رستی ز چنگ و دم اژدها وگرنه بیارای جنگ مرا به گردن بپیمای هنگ مرا فرستاده شد نزد هاماوران بدادش پیام یکایک سران چو پیغام بشنید و نامه بخواند ز کردار خود در شگفتی بماند چو برخواند نامه سرش خیره شد جهان پیش چشمش همه تیره شد چنین داد پاسخ که کاووس کی به هامون دگر نسپرد نیز پی تو هرگه که آیی به بربرستان نبینی مگر تیغ و گرز گران همین بند و زندانت آراستست اگر رایت این آرزو خواستست بیایم بجنگ تو من با سپاه برین گونه سازیم آیین و راه چو بشنید پاسخ‌گو پیلتن دلیران لشکر شدند انجمن سوی راه دریا بیامد به جنگ که بر خشک بر بود ره با درنگ به کشتی و زورق سپاهی گران بشد تا سر مرز هاماوران به تاراج و کشتن نهادند روی ز خون روی کشور شده جوی جوی خبر شد به شاه هماور ازین که رستم نهادست بر رخش زین ببایست تا گاهش آمد به جنگ نبد روزگار سکون و درنگ چو بیرون شد از شهر خود با سپاه به روز درخشان شب آمد سیاه چپ و راست لشکر بیاراستند به جنگ اندرون نامور خواستند گو پیلتن گفت جنگی منم به آوردگه بر درنگی منم برآورد گرز گران را به دوش برانگیخت رخش و برآمد خروش چو دیدند لشکر بر و یال اوی به چنگ اندرون گرز و گوپال اوی تو گفتی که دلشان برآمد ز تن ز هولش پراگنده شد انجمن همان شاه با نامور سرکشان ز رستم چو دیدند یک یک نشان گریزان بیامد به هاماوران ز پیش تهمتن سپاهی گران چو بنشست سالار با رایزن دو مرد جوان خواست از انجمن بدان تا فرستد هم اندر زمان به مصر و به بربر چو باد دمان یکی نامه هر یک به چنگ اندرون نوشته به درد دل از آب خون کزین پادشاهی بدان نیست دور بهم بود نیک و بد و جنگ و سور گرایدونک باشید با من یکی ز رستم نترسم به جنگ اندکی وگرنه بدان پادشاهی رسد درازست بر هر سویی دست بد چو نامه به نزدیک ایشان رسید که رستم بدین دشت لشکر کشید همه دل پر از بیم برخاستند سپاهی ز کشور بیاراستند نهادند سر سوی هاماوران زمین کوه گشت از کران تا کران سپه کوه تا کوه صف برکشید پی مور شد بر زمین ناپدید چو رستم چنان دید نزدیک شاه نهانی برافگند مردی به راه که شاه سه کشور برآراستند بر این گونه از جای برخاستند اگر جنگ را من بجنبم ز جای ندانند سر را بدین کین ز پای نباید کزین کین به تو بد رسد که کار بد از مردم بد رسد مرا تخت بربر نیاید به کار اگر بد رسد بر تن شهریار فرستاده بشنید و آمد دوان به نزدیک کاووس کی شد نهان پیام تهمتن همه باز راند چو بشنید کاووس خیره بماند چنین داد پاسخ که مندیش ازین نه گسترده از بهر من شد زمین چنین بود تا بود گردان سپهر که با نوش زهرست با جنگ مهر و دیگر که دارنده یار منست بزرگی و مهرش حصار منست تو رخش درخشنده را ده عنان بیارای گوشش به نوک سنان ازیشان یکی زنده اندر جهان ممان آشکارا نه اندر نهان فرستاده پاسخ بیاورد زود بر رستم زال زر شد چو دود تهمتن چو بشنید گفتار اوی بسیچید و زی جنگ بنهاد روی

ببارید رستم ز چشم آب زرد دلش گشت پرخون و جان پر ز درد چنین داد پاسخ که من با سپاه میان بسته‌ام جنگ را کینه خواه چو یابم ز کاووس شاه آگهی کنم شهر ایران ز ترکان تهی پس آگاهی آمد ز کاووس شاه ز بند کمین‌گاه و کار سپاه سپه را یکایک ز کابل بخواند میان بسته بر جنگ و لشکر براند

غمی بد دل شاه هاماوران ز هرگونه‌ای چاره جست اندران چو یک هفته بگذشت هشتم پگاه فرستاده آمد به نزدیک شاه که گر شاه بیند که مهمان خویش بیاید خرامان به ایوان خویش شود شهر هاماوران ارجمند چو بینند رخشنده‌گاه بلند بدین‌گونه با او همی چاره جست نهان بند او بود رایش درست مگر شهر و دختر بماند بدوی نباشدش بر سر یکی باژجوی بدانست سودابه رای پدر که با سور پرخاش دارد به سر به کاووس کی گفت کاین رای نیست ترا خود به هاماوران جای نیست ترا بی‌بهانه به چنگ آورند نباید که با سور جنگ آورند ز بهر منست این همه گفت‌وگوی ترا زین شدن انده آید به‌روی ز سودابه گفتار باور نکرد نیامدش زیشان کسی را بمرد بشد با دلیران و کندآوران به مهمانی شاه هاماوران یکی شهر بد شاه را شاهه نام همه از در جشن و سور و خرام بدان شهر بودش سرای و نشست همه شهر سرتاسر آذین ببست چو در شاهه شد شاه گردن‌فراز همه شهر بردند پیشش نماز همه گوهر و زعفران ریختند به دینار و عنبر برآمیختند به شهر اندر آوای رود و سرود به هم برکشیدند چون تار و پود چو دیدش سپهدار هاماوران پیاده شدش پیش با مهتران ز ایوان سالار تا پیش در همه در و یاقوت بارید و زر به زرین طبق‌ها فروریختند به سر مشک و عنبر همی بیختند به کاخ اندرون تخت زرین نهاد نشست از بر تخت کاووس شاد همی بود یک هفته با می به دست خوش و خرم آمدش جای نشست شب و روز بر پیش چون کهتران میان بسته بد شاه هاماوران ببسته همه لشکرش را میان پرستنده بر پیش ایرانیان بدین‌گونه تا یکسر ایمن شدند ز چون و چرا و نهیب و گزند همه گفته بودند و آراسته سگالیده از جای برخاسته ز بربر برین‌گونه آگه شدند سگالش چنین بود همره شدند شبی بانگ بوق آمد و تاختن کسی را نبد آرزو ساختن ز بربرستان چون بیامد سپاه به هاماوران شاددل گشت شاه گرفتند ناگاه کاووس را چو گودرز و چون گیو و چون طوس را چو گوید درین مردم پیش‌بین چه دانی تو ای کاردان اندرین چو پیوستهٔ خون نباشد کسی نباید برو بودن ایمن بسی بود نیز پیوسته خونی که مهر ببرد ز تو تا بگرددت چهر چو مهر کسی را بخواهی ستود بباید به سود و زیان آزمود پسر گر به جاه از تو برتر شود هم از رشک مهر تو لاغر شود چنین است گیهان ناپاک رای به هر باد خیره بجنبد ز جای چو کاووس بر خیرگی بسته شد به هاماوران رای پیوسته شد یکی کوه بودش سر اندر سحاب برآوردهٔ ایزد از قعر آب یکی دژ برآورده از کوهسار تو گفتی سپهرستش اندر کنار بدان دژ فرستاد کاووس را همان گیو و گودرز و هم طوس را همان مهتران دگر را به بند ابا شاه کاووس در دژ فگند ز گردان نگهبان دژ شد هزار همه نامداران خنجر‌گذار سراپردهٔ او به تاراج داد به پرمایگان بدره و تاج داد برفتند پوشیده رویان دو خیل عماری یکی درمیانش جلیل که سودابه را باز جای آورند سراپرده را زیر پای آورند چو سودابه پوشیدگان را بدید ز بر جامهٔ خسروی بردرید به مشکین کمند اندرآویخت چنگ به فندق گلان را به خون داد رنگ بدیشان چنین گفت کاین کارکرد ستوده ندارند مردان مرد چرا روز جنگش نکردند بند که جامه‌اش زره بود و تختش سمند سپهدار چون گیو و گودرز و طوس بدرید دلتان ز آوای کوس همی تخت زرین کمینگه کنید ز پیوستگی دست کوته کنید فرستادگان را سگان کرد نام همی ریخت خونابه بر گل مدام جدایی نخواهم ز کاووس گفت وگرچه لحد باشد او را نهفت چو کاووس را بند باید کشید مرا بی‌گنه سر بباید برید بگفتند گفتار او با پدر پر از کین شدش سر پر از خون جگر به حصنش فرستاد نزدیک شوی جگر خسته از غم به خون شسته روی نشستن به یک خانه با شهریار پرستنده او بود و هم غمگسار چو بسته شد آن شاه دیهیم‌جوی سپاهش به ایران نهادند روی پراگنده شد در جهان آگهی که گم شد ز پالیز سرو سهی چو بر تخت زرین ندیدند شاه بجستن گرفتند هر کس کلاه ز ترکان و از دشت نیزه‌وران ز هر سو بیامد سپاهی گران گران لشکری ساخت افراسیاب برآمد سر از خورد و آرام و خواب از ایران برآمد ز هر سو خروش شد آرام گیتی پر از جنگ‌وجوش برآشفت افراسیاب آن زمان برآویخت با لشکر تازیان به جنگ اندرون بود لشکر سه ماه بدادند سرها ز بهر کلاه چنین است رسم سرای سپنج گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج سرانجام نیک و بدش بگذرد شکارست مرگش همی بشکرد شکست آمد از ترک بر تازیان ز بهر فزونی سرآمد زیان سپاه اندر ایران پراگنده شد زن و مرد و کودک همه بنده شد همه در گرفتند ز ایران پناه به ایرانیان گشت گیتی سیاه دو بهره سوی زاولستان شدند به خواهش بر پور دستان شدند که ما را ز بدها تو باشی پناه چو گم شد سر تاج کاووس شاه دریغ‌ست ایران که ویران شود کنام پلنگان و شیران شود همه جای جنگی سواران بدی نشستنگه شهریاران بدی کنون جای سختی و رنج و بلاست نشستنگه تیزچنگ اژدهاست کسی کز پلنگان بخوردست شیر بدین رنج ما را بود دستگیر کنون چاره‌ای باید انداختن دل خویش ازین رنج پرداختن