منابع یادگیری شطرنج

مرثیۀ اول محقق شد😢 💥 بالاخره کارهای سازمانی تغییر پرچم پویا ایدنی استادبزرگ پردانش کشور به پایان رسید و رسماً از این به بعد با پرچم فرانسه بازی خواهد کرد. دلیل عدم حضور او در ترکیب تیم ملی ایران در المپیاد جهانی اخیر همین اقدام و تصمیم قبلی وی در تغییر پرچم خود به فرانسه بود که امروز کار تمام شد و رسماً در لیست بازیکنان فرانسوی جای گرفت. 😢 برای پویای عزیز آرزوی بهترین‌ها را داریم و امیدواریم با هر پرچمی که بازی کند موفق و سربلند باشد ما نیز از پیگیری بازیهای او همچنان لذت خواهیم برد. .

همزمان در جریان پیکارهای استاندارد و آزاد جام نوزدهم ابوعلی سینا در همدان، استادبزرگ مسعود مصدق پور با کسب 5.5 امتیاز بعد از دور ششم صدرنشین رویداد است. 💥 برای کنترل نتایج این رویداد اینجا کلیک کنید.

و اما در جدول A پیکارهای نهمین مسابقۀ بین‌المللی استانبول، که دور پنجم خود را پشت سر گذاشته است، باراد احمدی نوجوان 14 سالۀ ایران، با کسب 4.5 امتیاز در صدر جدول جای گرفته است (0.5 امتیاز بیشتر از نفر دوم).

💥 پس از پایان دور ششم پیکارهای آزاد نهمین مسابقۀ بین المللی زردآلوی طلائی مالاتیا در ترکیه، عرشیا علاقمند با اقتدار کامل و کسب 6 امتیاز، دو امتیاز بیشتر از نفر دوم جدول که امیررضا پورآقابالا با 4 امتیاز است، در صدر این جدول نسبتاً دشوار قرار گرفته است. 💥عملکرد عرشیا در این رویداد تا اینجای کار معادل 2946 بوده که محصول آن کسب 76+ واحد به عدد ریتینگ اوست!

⬆️️ 💢در بخش «استراتژی و ساختار پیاده» به نکات جالب زیر اشاره کرده است: 1. زمانی که آخرین پیاده از صحنه‌ی نبرد ناپدید می‌شود، هرچند «محاسبه» و «برنامه‌ریزی» هنوز برقرار است اما «استراتژی» دیگر کاربردی ندارد و تنها «تاکتیک محض» در صحنه باقی خواهد ماند. 2. اگر پیاده‌ها از تحرک بیافتند، ساختار ضعیف خواهد شد. استراتژی در حقیقت علم مدیریت تغییر ساختار پیاده است. 3. در برابر ساختار منسجم و ایده‌آل همراه با مدیریت صحیح، ابزاری به مثابه‌ی انقلاب وجود دارد که آن را «ترکیب» می‌نامیم. ترکیب عاملی برای تغییر و دگرگونی ساختاری است و نقطه‌ی مقابل رویه‌ی تغییر و دگرگونی پوزیسیونی است. این دگرگونی اگر با حرکت پیاده حاصل شود، ماهیت «پوزیسیونی» دارد و اگر با کمک گرفتن از موقعیت پیاده‌ها و نقش‌آفرینی سوارها ایجاد شود، ماهیت «ترکیبی» خواهد داشت. 4. در بحث اختلاف میان «بازی پوزیسیونی» و «بازی استراتژیک» به نظر زایتسف تمامی فعالیت‌ها زیر مجموعه‌ی بازی استراتژیک هستند و اسپاسکی تنها قهرمان جهان بود که به اختلاف این دو شیوه‌ی بازی پی برده بود. 5. به موضوع برتری دینامیک و استاتیک و اهمیت «زمان» و «نوبت حرکت» یا همان «تمپو» اشاره کرده است و حتی گفته به نظر برخی بزرگان، هر سه تمپو معادل یک پیاده است. 6. تمام تقابل‌ها در صحنه‌ی شطرنج از میان منشور استراتژی که خود در پیوند مستقیم با تکامل تدریجی ساختاریست، دیده می‌شود. 7. زایتسف با تحلیل دقیق بازی‌ها و یافتن ایده‌های نوین در پوزیسیون‌های نمونه‌وار تلاش می‌کند ضعف‌های استاتیک پوزیسیون را با اقدامات دینامیک پوشش دهد. 8. در حضور پیاده‌ی رونده، هر طرف که در گسترش سوارها برتری داشته باشد، وضعیت امیدوارکننده‌تری دارد. به عبارت دیگر اگر سطح هماهنگی سوارهای او در اوج باشد می‌تواند وضعیت بهتری داشته باشد. 9. در ارزیابی پوزیسیون، عناصر استاتیک طرفین اندازه‌گیری می‌شوند اما برای ارزیابی دینامیک تنها «محاسبه» می‌کنیم و ارزیابی پوزیسیونی کاربردی ندارد. 10. نقش شهود در شطرنج چیست؟ 11. نقش انواع ساختارهای مرکزی به ویژه مرکز باز یا سیال که در آنها تنها راه استراتژیک کسب برتری عوامل دینامیک هستند. 💢 در بخش «نقش خرد و منطق در بازی شطرنج» زایتسف نگرانی خود را از وابستگی بیش از اندازه به کامپیوتر و در نتیجه در سایه قرار گرفتن تدریجی «خرد» و «درایت» انسانی، ابراز می‌دارد. به نظر او ممکن است خلاقیت و درک پوزیسیون که قبلاً با یاری تجربه‌ی حاصل از بازی‌های استادان برجسته و قهرمانان جهان حاصل می‌شد بدین ترتیب تحت سلطه‌ی کامپیوترها قرار گرفته و در نهایت خرد و منطق انسانی به تدریج کاربردی نداشته باشند! 💢 و اما در فصلی از کتاب با عنوان «حمله به خانه‌ی مستحکم» در راستای معرفی کاربردهای این شیوه‌ی عملکرد به نکات مهم و جالب زیر اشاره کرده است: 1. مسدود کردن یک خانه‌ی کلیدی در اردوی حریف و ایجاد اختلال در هماهنگی و عملکرد سوارهای او 2. با هدف افزایش قدرت جنگی فیل با باز شدن قطرها 3. تعریف سه واژه‌ی جالب «نقطه» و «عرصه» و در نهایت «گره» در پوزیسیون 4. شرح مغایرت این شیوه‌ی عملکرد با مفهوم «حمایت بیش از حد نیمزوویچ» 5. حمله به خانه‌ی نیرومند با هدف گسترش آتی سوارها در همان مراحل اولیه‌ی گشایش 6. خالی کردن یک خانه‌ی مهم در مرحله‌ی وسط بازی 7. کاربرد ایده‌ی حمله به خانه‌ی مستحکم در جریان گشایش به‌ ویژه در دفاع فرانسه و بررسی موضوع فیل خوب و فیل بد در این دفاع 8. بحث ساختارهای مشابه یا نمونه‌وار و اجرای همسان این استراتژی در آنها 💢 در بخش «قانون حفظ برتری» به موضوع جالبی اشاره کرده است. به نظر زایتسف بعد از وضعیت مساوی به شرط ارائه‌ی بهترین بازی از سوی طرفین دوباره به وضعیتی مساوی خواهیم رسید. اما اگر هر یک از طرفین در اجرای حرکت خود «خطا» کند برتری از یکی به دیگری انتقال پیدا خواهد کرد و توازن آن بهم خواهد خورد. ♨️ از آنجائی که در منابع متعدد دیگری از نقطه‌ نظرات زایتسف به ویژه محتوای بخش «حمله به خانه مستحکم» مطالب و مثال‌های جالبی از بازی‌های قهرمانان نیرومند معاصر جهان آورده شده، تحقیق جالبی با عنوان «نقطه‌نظر مربیان و نویسندگان برجسته‌ی شطرنج جهان درباره‌ی تکنیک «ضربه به قوی‌ترین‌ خانه»‌ ایگور زایتسِف» در ۴۰ صفحه تهیه کردم که در اینجا به عنوان مکمل کتاب ارایه خواهم کرد. پیشنهاد من بر این بود که این بخش به محتوای کتاب افزوده شود، اما بعدها تصمیم نهایی عوض شد. قطعاً بعد از مطالعه‌ی نقطه نظرات زایتسف با کاربرد این ایده‌ها توسط دیگر قهرمانان جهان نیز در عمل آشنا خواهید شد. ◻️برای دریافت فایل pdf این تحقیق 👈 اینجا کلیک کنید. ◻️برای دریافت نسخه انگلیسی و روسی کتاب زایتسف اینجا کلیک کنید. امید داریم که نشر چنین ایده‌های بکری منجر به رشد و تعالی دانش و ایده‌های نوین در جامعۀ شطرنجی کشور گردد. محمّد خیرخواه .

📕 یادآوری ایده و محتوای کتاب «حمله به پایگاه نیرومند» در شهریور ۱۳۹۵ و در جریان ارزیابی یکی از کتاب‌های «یاکوب آگارد» با عنوان «حمله و دفاع» به سوژۀ جالبی برخورد کردم که بعد از جست‌و‌جو و پیگیری بیشتر به ایدۀ ناب «ایگور زایتسف» رسیدم. این ایده به نظر، بسیار هیجان‌انگیز و بکر بود! یک ماه پس از آن در کتاب دیگری با عنوان «نکاتی پیرامون بهبود بازی شطرنج» که توسط «آماتسیا اَونی»، نویسنده‌ای خلاق، در سال ۲۰۰۸ منتشر شده به ایدۀ مشابهی برخورد کردم که از زاویۀ دیگری به موضوع نگاه کرده بود و سوژه را با عبارات و اصطلاحات متفاوتی بیان کرده است. او یک فصل کتاب خود را به ‌عنوان «آسیب‌پذیری نواحی مستحکم» اختصاص داده که مضمونی دقیقاً مشابه با ایدۀ ناب « ایگور زایتسف» دارد. در حقیقت زایتسف ایده‌های نسبتاً ساده و منطقی خود را تبدیل به شیوه‌های اجرائی کرده و با استفاده از آن‌ها چه در ‌دستان خود و چه توسط شاگردانش، همانند کارپوف، حرکت‌های ابتکاری بسیار زیادی را خلق و به نمایش عموم گذاشته است. بعدها ایدۀ خود را ساخته و پرداخته کرد و در سال ۲۰۰۴ آن را در قالب کتابی با نام «حمله به پایگاه نیرومند» به زبان روسی منتشر کرد. بلافاصله به دنبال اصل کتاب رفتم و در نهایت نسخۀ روسی آن را پیدا کردم. کتاب هنوز به هیچ زبان دیگری ترجمه نشده بود و این نخستین بار بود که به زبان دیگری ترجمه می‌شد و آنچه در کتاب‌های متعدد دربارۀ این ایده آورده شده همه بر اساس نقل قول‌هایی از زبان مربیان برجستۀ روس نظیر مارک دوورتسکی یا آرتور یوسوپوف است. با توجه به اهمیت آشنائی با این ایده‌های جالب، پیشنهاد ترجمه به فارسی کتاب را به دوست فرهیخته و پیشکسوت گرامی استاد فیده دکتر مهدی دوستکام دادم و با اشتیاقی که در او سراغ داشتم، همانطور که انتظار می‌رفت، با کمال میل موافقت کردند و با همت و پشتکاری مثال‌زدنی کار ترجمۀ «حمله به پایگاه نیرومند» خیلی سریع انجام گرفت. ♦️ درواپسین روزهای اتمام کار آماده‌سازی و انتشار کتاب، خبر رسید که ترجمۀ انگلیسی کتاب نیز در آمریکا و با همکاری گری‌کاسپارف آماده و انتشار یافته که این موضوع نیز تأکیدی بر حسن انتخاب کتاب برای ترجمه به فارسی و اهمیت محتوای آن داشت. ♨️ اما زایتسف در این کتاب دربارۀ چه نکاتی سخن گفته و چرا این کتاب ارزش ترجمه و مطالعه را برای شطرنجبازان فارسی زبان دارد؟ زایتسف در این کتاب دربارۀ پنج موضوع مهم صحبت کرده است: 1. ترکیب در شطرنج 2. استراتژی و ساختار پیاده 3. نقش خرد و منطق در بازی شطرنج 4. حمله به خانۀ مستحکم 5. قانون حفظ برتری 💢 در بخش «ترکیب» به موضوعات مهمی اشاره کرده که خلاصۀ آن به شرح زیر است: 1. قانون بقای انرژی و قانون بقای برتری 2. ارتباط همکاری مشترک مهره‌ها و تقابل آن با همکاری نیروهای حریف و نقش انرژی حاصل از این اصطکاک در صحنۀ نبرد 3. موضوع تبدیل ماهیت استاتیک (حالت غیرفعال) به دینامیک (حالت فعال مهره) و ارتباط آن با موضوع ترکیب 4. ایجاد دگرگونی پوزیسیونی با بهبود ساختار پوزیسیونی و تخریب ساختار حریف و ارتباط آن با ترکیب. 5. بسته به بازی حریف، تصمیم‌گیری برای انتخاب شیوۀ بازی متناسب با سبک حریف ⬇️

شاید لحظۀ کلیدی بازی در این وضعیت رخ داده است. اکنون نوبت سفید است و باید انتخاب حرکت کند. با توجه به نمونه بازی پیام قبل حرکت پیشنهادی سفید چه بود و طرح جالب او برای ادامۀ بازی از چه نکاتی بهره برده است؟

آن دوستانی که علاقمند به شرکت در دوره‌های فیده ترینر به زبان انگلیسی و آنلاین هستند تا فردا فرصت هست تا در این دورۀ دو روزۀ جمعه و شنبه همین هفته، مشارکت کنند!! دوره توسط استادبزرگ آرتور یوسوپوف، استادبزرگ آدرین میخالچیشین، استادبزرگ اوگنی ولادیمیروف، ولادیمیر آکوپیان در محیط zoom برگزار خواهد شد و ساعت کلاس‌ها و موضوعات هریک در جدول بالا ثبت شده است. 💰هزینه شرکت در این دور 200 یورو در نظر گرفته شده است. و برای هماهنگی ثبت نام می‌توانید در محیط واتساپ به شمارۀ 00971544489494 یا آدرس ایمیل microchesssportsacademy@gmail.com تماس بگیرید. 💥هماهنگ‌کنندۀ این دوره آکادمی مایکروچس دبی در امارات است و امیدوارم با حضور علاقمندان ایرانی مشکلی نداشته باشد.🤔

✨ در این وضعیت اسب سیاه با تهدید c3 سفید مجبور شد موقعیت مرکزی خویش را به b5 تغییر دهد و اکنون نوبت حرکت با سفید است. با ارزیابی پارامترهای مختلف پوزیسیونی تلاش کنید وضعیت را ارزیابی کرده و بهترین انتخاب سفید را پیدا کنید. معیار انتخابی شما برای تصمیم گیری می‌تواند دلایل متفاوتی با یکدیگر داشته باشند اما مهم وضعیت نهایی پس از اندرکنش‌های آتی است که ارزیابی آن وضعیت آرمانی باید به سود سفید باشد. 💥نکات نهفته در این وضعیت چه هستند که باید بر آن تمرکز بیشتر داشته باشیم؟

برخی از نوجوانان ایرانی نیز به دلایلی میزان زیادی ریتینگ پس از سه دور مسابقه از دست داده اند که امیدبخش نبوده برایشان. آدرینا ایمانی، که با عدد ریتینگ 2035 در این رویداد ظاهر شده، با عملکردی معادل 1281 چیزی برابر با 52.4- واحد ریتینگ از دست داده که عدد قابل توجهی است و شاید به همین سبب در دور چهارم در جدول حضور ندارد و از قرعه کشی خارج شده است. 🫣

استادبین الملل امید نوروزی نیز در این جدول بازی میکند و پس از سه دور عملکری معادل 1925 نشان داده و 12.1- واحد ریتینگ از دست داده است.

مهسا علوی نیز پس از سه دور مبارزه در جدول A استانبول، توانسته با عملکردی معادل 2214، 19.6+ واحد به عدد ریتینگ خود بیفزاید.

ایلیا حجت نژاد که هم اکنون در دور چهارم نهمین دورۀ پیکارهای استاندارد استانبول بازی می‌کند، بعد از سه دور مسابقه 50.4+ واحد به عدد ریتینگ خود (2227) افزوده و اگر با همین آهنگ ادامه دهد، عنوان استاد فیدۀ FM خود را در همین رویداد دریافت خواهد کرد. 💥عملکرد او معادل 2568 بوده است!

دیگر جوان مستعد حاضر در این جدول علی زینالی است که در طول پنج دور گذشته 43.6+ به عدد ریتینگ خود افزوده عملکردی معادل 2260 از خود نشان داده است. او تنها چهارده سال دارد، و اکنون بهرۀ فراوانی از این حضور خود خواهد برد.

اما عرشیا علاقه‌مند با عملکردی معادل 2908 در همین رویداد ظاهر شده و اکنون روی میز 1 بازی میکند و پس از پنج دور قبلی این رویداد 43.6+ به عدد ریتینگ خود (2297) افزوده است. او شانزده سال دارد و امید و فرصت زیادی برای پیشرفت و توسعۀ مهارتهای شطرنجی خود دارد و حضورش در چنین رویدادهایی بهرۀ فراوانی برایش خواهد داشت.

حضور تمامی ایرانیان در مسابقات بین‌المللی، ضرورتاً به معنای فرصت کسب ریتینگ و افزایش آن نیست و بسته به اینکه به چه میزان هماهنگی و انسجام فکری ضروری و متناسب با عدد ریتینگ خود را در دورۀ مسابقه داشته باشی می‌توانی از این حضور بهره‌برداری کنی وگرنه اوضاع برعکس خواهد شد و به جای دریافت و جمع آوری این عدد باید چیزی به دیگر بازیکنان نیز هدیه دهی! با مرور عملکرد تعدادی از بازیکنان ایرانی در جدول آزاد مالاتیای ترکیه متوجه شدم بعد از اتمام پنج دور این رویداد برخی از دوستان مقادیر نسبتاً زیادی عدد ریتینک از دست داده‌اند. وحید خالصی، که قبلاً سکان کمیتۀ مربیان فدراسیون شطرنج را بر عهده داشت، در این رویداد عملکرد خوبی نداشته و بعد از دور پنجم چیزی برابر 22.6- از عدد ریتینگ خود را از دست داده است.