💥 УМРНИНГ УЧ ФАСЛИ. 2- қисм.
Гр:🔥Ҳикоя ва қиссалар🔥
– Бозорга кетяпти. Турдибой энди катта йигит. Бозорга бориб мана шу жониворларни сотиб келади.
– Вой, бир ўзи борадими тоға? Бешта мол, беш томонга судраса, қийналмасмикан?
– Етовда юрган моллар, қизим, хавотир бўлма, уканг кечгача бемалол бориб келади.
Райҳонбиби кўнгли аллатовур бўлиб далага жўнади.
Турдимурод эшакни карвонсаройда қолдириб, ҳўкизларнинг бўкиришига, қўй-қўзиларнинг маърашига, “кеп қолинг, об қолинг” садолари аралашиб, тўхтовсиз ғувуллаётган, тумонат одам кириб чиқаётган бозор дарвозаси томонга молларни етаклади. Шу топда бошига салла ўраб, чопони устидан белбоғ ўраган чўққи соқол бир киши югуриб олдига келди-да, молларнинг арқонларини йигитнинг қўлидан деярли тортиб олди.
– Юринг, ука, бир пасда сотиб бераман. Молларга қанчадан сўраяпсиз?
Турдимурод тоғаси тайинлаб юборган нархларни айтди. .
Улар молларни бозорга етаклаб киришлари билан харидорлар ўраб олишди.
Пешинга яқин моллар сотилиб бўлди. Турдимурод даллолнинг улушини санаб, қўлига тутқазди.
– Рози бўлинг, ука!
Йигит пулларни белбоққа ўраб, белига маҳкам боғлагач, устидан чопонини кийиб, бозордан чиқди.
Қуёш уфққа эниб борар, Турдимурод тоғаси айтган вақтдан кеч қолмасликка ҳаракат қилиб, дамба-дам эшакни нихлар, жонивор ҳақиқатан ҳам илдам экан, ҳар халачўп текканда тезлиги анча ошарди. Жалойир қишлоғи қабристони ёнидан ўтаётганида йўлини тўсиб чиққан тўртта талончини қаёқдан пайдо бўлганини йигит сезмай қолди.
– Ҳой бола, туш эшакдан!
Қўрқиб кетган Турдимурод эшакка халачўп урди:
– Хих, жонивор!
Талончилардан бири икки сакраб эшакка етиб олди ва нўхтасини бир силтаб, тўхтатди. Яна бири йигитни бир тортиб эшакдан юлиб олди.
– Ҳой бола, пулни яхшиликча бер-да, истаган томонингга жўна!
– Мени пулим йўқ! Пул тоғамники! Пулсиз борсам уриб ўлдиради!
– Э, кўп гапирма!
Қароқчи Турдимуроднинг оғзи-бурни аралаш мушт қўйиб юборди. Йиқилиб тушиб, тупроққа беланган йигит чопоннинг барларидан маҳкам ушлаб, ғужанак бўлиб олди. Аммо бошига теккан тепкидан бирдан кўз ўнгги қоронғилашиб, бармоқлари бўшашиб кетди.
У ўзига келганида атроф жим-жит, фақат эшак жонивор тепасида бошини эгиб турарди. Йигит талончиларни ҳамон шу атрофда фараз қилиб гапиринди:
– Тоғам уриб ўлдиради, тоғамни пулини беринглар...
Содир бўлган воқеани идрок қилишдан ожиз йигит аянчли инграганча, бир амаллаб эшакка миниб олди...
...Унга биринчи бўлиб молларга ўт-ўлан ўриб юрган Бердимуроднинг кўзи тушди. У бироз ҳайрон қараб тургач, югуриб акасининг ёнига келди.
– Ҳа, ака, нима бўлди? Йиқилиб тушдингизми, ё биров урдими?
Йигит эшакдан тушиб укасини қучоқлар экан, шишиб кетган лаблари зўрға гапга қовушди.
– Бердижон, опам қайда?
– Опам баҳоркорда, буғдой ўтоққа кетган.
– Бор, чақириб кел, мен шу ерда бекиниб тураман.
Райҳонбиби узоқдан ўзи томон бир қора югуриб келаётганини кўриб юраги шувв этди. Бир пас қараб турди, укасини таниган заҳоти, ӯзи ҳам югурди.
– Опа, акам... опа, акам... – деди ҳарсиллаб югуриб келган бола нафаси тиқилиб.
– Ҳа, Бердижон, акангга нима бўлди?
Бердимурод акам, акам дер, деярли гапиролмай ҳансирарди.
– Гапирсанг-чи, Турдижон тирикми?
– Тирик! Фақат ёмон одамлар калтаклашибди!
Далада ишлаётганлар жон ҳолатда қишлоқ томон югуриб кетаётган опа-укага ҳайрон бўлиб қараб қолдилар...
– Опа, мен бу ердаман!
Райҳонбиби таққа тўхтаб, овоз келган томонга қаради. Кўзи укасига тушди-ю, шу томон отилди. Жигарини бағрига босиб, бошини силади, рўмоли билан унинг бурнидан оқаётган қонни артди:
– Нима бўлди сенга, укажон?
Турдимурод бошини опасининг елкасига қўйиб, бурнини торта-торта йиғи аралаш сӯзлади:
– Опа, молларни сотиб, пулини тоғам айтгандай белимга тугиб қайтаётган эдим. Жалойирдан ўтаётганимда қароқчилар эшакдан йиқитиб олиб уриб, пулларни тортиб олишди. Энди тоғамга нима дейман? Тоғам қамчи билан уради. Жоним чиқиб кетгунча савалайди! Битта нон учун Зиёдуллани қанча урган эди, мени соғ қўймайди. Опа, мени қўйиб юборинг, ит топмас жойларга қочиб кетаман. Ўлмасам, бир кунимни кўриб кетарман. Бешта молни пули-я! Тоғам ўлдириб қўяқолади!
– Йўқ, Турдижон, қочиб кетолмайсан. Қочиб кетсанг, молларнинг пулини ўзинг олиб қочм