مینروا

آنچه امروز مرا آزار می‌دهد، صرفاً سکوت بخشی از جامعهٔ بالینی نیست؛ بلکه ژست جعلی "متخصص" در لحظه‌ای است که خود واقعیت فریاد می‌کشد. مسئله فقط موضع‌نگرفتن نیست؛ مسئله آنجاست که رنج جمعی به مادهٔ خام تولید محتوا تبدیل می‌شود. در دل یک بحران اجتماعی عریان، عده‌ای سرگرم برگزاری گروه‌درمانی‌اند، تحلیل‌های روانکاوانهٔ شسته‌رفته می‌نویسند و زبان‌هایی را بازتولید می‌کنند که نه روشنگر است، نه بخشی از این پدیده را بازتاب می‌دهد. این جلسات و نوشته‌ها نه تفکرند و نه درمان؛ صرفاً محمل‌اند، محملی برای گریز از موضع‌گیری روشن. و اگر صادق‌تر بگوییم، گاه احمقانه‌اند؛ زیرا رنج را از ساحت سیاسی-اخلاقی‌اش تهی می‌کنند و به امر بالینی تقلیل می‌دهند. تناقض رسوا دقیقاً همین‌جاست: همان‌ها که وقتی آنالیزاند به بن‌بست مالی می‌رسد، درمان را با توجیه حرفه‌ای قطع می‌کنند. ناگهان چارچوب و قرارداد مقدس می‌شود؛ اما در بزنگاه اجتماعی، همان قواعد بهانه‌ای می‌شوند برای گمنامی و بی‌مسئولیتی. اگر روانکاوی قرار است چیزی بیش از یک تکنیک باشد، باید بداند که بی‌موضعی نیز موضعی کاملاً روشن همسو با منطق ساختار قدرت است. نمی‌شود از رنج، سوگواری و ترومای جمعی نوشت و هم‌زمان از لمس واقعیت خشن اقتصادی، سیاسی و اخلاقی گریخت. این نه وفاداری به فروید است و نه به هیچ سنت و مکت روانکاونه؛ بلکه وفاداری به سنت خود تطهیری است. اگر روانکاوی نقد عقلانیت مسلط است، اگر قرار است با فقدان و شکاف مواجه شود، باید جرأت کند در جای ناآرام بایستد؛ نه آنکه با زبان پیچیده، خشونتی نرم تولید کند. در غیر این صورت، آنچه باقی می‌ماند نه درمان است و نه تحلیل؛ بلکه صنعتی کوچک از معنا‌سازی برای ندیدن واقعیت. و این، دقیقاً همان چیزی است که امروز باید به آن نه گفت! (امیررضا مینویی‌فر) @minerva_channel