Finote Hiwot የቀጨኔ ደብረ ሰላም መድኀኔ ዓለምና ደብረ ትጉሃን ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ፍኖተ ሕይወት ሰንበት ትምህርት ቤት

የተለያዩ ገዳማትና አድባራት ሰንበት ትምህርት ቤት በጃንሜዳ ተሰላፊዎች

የማኅበረ ቅዱሳን አባላት ለጥምቀት ተሰላፊዎች

የማኅበረ ቅዱሳን አባላት ለጥምቀት ተሰላፊዎች

በደብረ ሰላም አጥቢያ ከሚገኙ ማኅበራት ለጥምቀት ከሚሰለፉ በጥቂቱ

በገና፤ ‹‹ወበ መዝሙር ዘ ፲ቱ አውታሪሁ ዘምሩ ሎቱ›› (ዐሥር አውታር ባለው በበገና አመስግኑት መዝ. 32፥2

#ተቀነዩ ለእግዚአብሔር በፍርሃት ወተሐሰዩ ሎቱ በረዓድ፡፡ ለእግዚአብሔር በፍርሃት ተገዙ፥ በረዓድም ደስ ይበላችሁ:: /መዝሙረ ዳዊት 2፥11 / #‹‹ለጥምቀት ያልሆነ ልብስ ይበጣጠስ፡፡›› ንፍሑ ቀርነ በዕምርት ዕለት (በተመረጠችው ቀን ቀንደ መለከትን ንፉ፡፡)

#በቀጣ_ዘገባችን_ይጠብቁን_..... #ዘመነ አስተርእዮ #በዓለ ጥምቀት /የጥምቀት በዓል/ #ለጥምቀት በዓል ምዕመናን የማይዙት ዥንጉርጉር በትር ምሳሌው #ጥምቀት በብሉይ ኪዳን #ጥምቀት በሐዲስ ኪዳን #፩. የጌታችን ጥምቀት የጥምቀት መስራች ማነው? በምንስ ተመሰረተ? ጥንተ ጥምቀት /ጌታችን መቼ ተጠመቀ? ጌታችን ለምን ተጠመቀ? ባሕረ ዮርዳኖስ ጌታችን ለምን በዮርዳኖስ ተጠመቀ? ጌታችን ለምን በውሃ ተጠመቀ? ጌታችን ለምን ወደ ዮሐንስ ሄደ? ለምንስ በዮሐንስ እጅ ተጠመቀ? ጌታችን በማን ስም ተጠመቀ? ጌታ ለምን በሠላሳ ዘመኑ ተጠመቀ? የጥምቀት ጥቅም(በጥምቀት የሚገኝ ጸጋ) #፪. የልጅነት ጥምቀት (ጥምቀት በውኃና በመንፈስ)፡- #፫. የንስሐ ጥምቀት፡- #፬. የፈውስ ጥምቀት፡ #፭. በጥምቀት በዓል የምንረጨውና የምንጠመቀው ጥምቀት፡ #፮. ለየት ያሉ ጥምቀቶች፣ ##በምሥጢረ ጥምቀት ላይ የሚነሱ ጥያቄዎችና መልሶቻቸው ###ሥርዐተ_ማኅሌት_ዘጥምቀት ####ሥርዐተ_ማኅሌት_ዘቃና_ገሊላ

#ጥምቀት_በኢትዮጵያና #የጥምቀት_በዓል_አከባበር_በአዲስ_አበባ_ከእንጦጦ_ጋራ_ጥግ_እስከ_ጃንሆይ_ሜዳ ……. (ያንብቡ) #ጥምቀት_በኢትዮጵያ፤ በኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የተጠመቀው የንግሥት ሕንደኬ በጅሮንድ አቤላክ(ባኮስ) ‹‹እነሆ ውኃ አለ፣ ታድያ መጠመቅን ማን ይከለክለኛል?›› /የሐዋ. ፷፥፳፱-፴፮/ ብሎ በሐዋርያው ፊልጶስ በተጠመቀ ጊዜ ነው፡፡ ይህ ሥርዐት ግን ተስፋፍቶ የቀጠለው በነገሥታቱ በአብርሃ ወአጽብሐ (315-351ዓ.ም.) የቤተ መንግሥቱ ጃንደረባ በነበረውና ኋላ ጳጳስ በሆነው በፍሬምናጦስ(አባ ሰላማ) ዘመን ነው፡፡ በዓሉ ግን አሁን በምናከብረው ዓይነት ስዕላዊ በሆነ መልኩ መከበር የጀመረው ከማኅሌታዊው ቅዱስ ያሬድ ዜማ መስፋፋት ጋራ በአፄ ገብረ መስቀል ዘመነ መንግሥት (530-544ዓ.ም.) እንደሆነ ይነገራል፡፡ ገዳማቱና አድባራቱም በአቅራቢያቸው ወደሚገኙ የውኃ ምንጮች በተናጥል በመውረድ በዓለ ጥምቀትን ያከብሩ ነበር፡፡ ተቀራርበው የሚገኙ አብያተ ክርስቲያናት ታቦታቸውን በአንድ ቦታ እንዲያሳድሩ ዐዋጅ የታወጀው፥ ትእዛዝ የተላለፈው በጻድቁና በጠቢቡ ንጉሥ ላልይብላ(1140-1180ዓ.ም.) ዘመነ መንግሥት ነው፡፡ በዚሁ ዘመን የነበሩት አቡነ ገብረ መንፈስ ቅዱስ በአኵሱም በመቀለና በመርጡለ ማርያም ያሉ ጥምቀተ ባሕሮችን ባርከዋል፤ በአፄ ይኩኖ አምላክ ዘመን ደግሞ በአቡነ ተክለሃይማኖት አሳሳቢነት ሥርዐተ ጥምቀቱ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ዐዋጅ ታውጇል፡፡ እስከ አጼ ዘርዐ ያዕቆብ ድረስም ታቦታቱ ዕለቱን ጠዋት ወጥተው ማታ መለሱ ነበር፤ አፄ ዘርዐ ያዕቆብ ግን ታቦታቱ በዋዜማው ጥር 10 ከሰዐት በኋላ ወደ ትምቀተ ባሕር ወርደው እንዲያድሩ፤ አገሩንም በኪደተ እግር እንዲባርኩ፤ በሄዱበት መንገድም እንዳይመለሱ በዐዋጅ ወሰኑ፡፡ ቀጥሎም አፄ ናዖድ ሕዝቡ ታቦታቱን አጅቦ ወደ ጥምቀተ ባሕር እንዲሄድ በዐዋጅ አስነገሩ፡፡ ይህ ሥርዐትም እስካሁን ከኛ ዘንድ ደርሷል፡፡ በዘመናት ውስጥም የጥምቀት በዓል ሲከበርባቸው ከነበሩ ቦታዎች ዐበይቶቹን ለመጥቀስ ያህል፤ #በአኵሱም የንግሥተ ሳባ መዋኛ ‹‹ማይ ሹም›› #በጎንደር የአፄ ፋሲል መዋኛ ገንዳ #በቅዱስ ላሊበላ የዮርዳኖስ ወንዝ #በሸዋ የአፄ ዘርዐ ያዕቆብ ፍርድ መስጫ አደባባይ #44ት ታቦታት የሚያድሩበትን የሸንኮራ ሜዳ ‹‹ራቡቴ ወንዝ›› #በአዲስ አበባ የጃንሆይ ሜዳ (ጃንሜዳ) #በአዲስ አበባ የእንጦጦ ማርያምና ቅዱስ ራጕኤል ታቦት ማደሪያ #የጥምቀት_በዓል_አከባበር_በአዲስ_አበባ_ከእንጦጦ_ጋራ_ጥግ_እስከ_ጃንሆይ_ሜዳ በአዲስ በአበባ ያሉ ገዳማትና አድባራትም በቦታ ርቀት እስከ ተለያዩበት ቀን ድረስ በእንጦጦ ጋራ ጥግ በአንድ ላይ በመፈናኘት ያድሩ ነበር፤ ኋላ ከቦታ ርቀት በኋላ የተቀሩት በጃንሆይ ሜዳ ማደር ጀምረዋል፡፡ እያደረም ሌሎች ገዳማትና አድባራት ሲመሠረቱ ከጃንሆይ ሜዳ በተጨማሪ ለአጥቢያቸው በሚቀርብ ቦታ ማደር ጀመሩ፡፡ በዓለ ጥምቀት በጃን ሜዳ (ጃንሆይ ሜዳ) መከበር የጀመረው ከ1887 ዓ.ም. አንስቶ መሆኑ ይነገራል፡፡ ስያሜውምና አጀማመሩም ጃንሜዳ የሚለው ጃን፥ ጃኖ ከሚለው ጋራ የተዛመደ ሲሆን ነገሥታት ለመሾም ለመሻር፣ ዳኝነት ለመስጠት፣ ሊቃውንትን ለመሾምና፣ ዐዋጅ ሲያስነግሩ በቤተ መንግሥታቸው አቅራቢያ በሚገኝ ሜዳ ላይ የጃኖ ድንኳን ተክለው ያስነግራሉ፤ ይህም ሜዳ ከጃኖ ጋራ እየተናበበ የቦታ መጠሪያ ሁኗል፡፡ ለምሳሌ፤ ‹‹ጃን ተከል›› በጎንደር ነገሥታት፤ ‹‹ጃን መራቂ›› በላስታ ነገሥታት፤ ‹‹ጃን ተራራ›› በአማራ ሳይንት በአፄ በዕደ ማርያም ‹‹ጃን ሜዳ›› በደብረ ታቦርና በአዲስ አበባ ናቸው፡፡ አዲስ አበባ መዲና በሆነችበት ሰዓት ‹‹መሐል ሰፋሪ‹‹ የሚባሉ የመኳንንት ጕባኤ በዚሁ በጃንሜዳ በስውር ዐድማ የሚያደርጉበት ሆነ አድማውን ሲያደርጉም በጃን ሜዳ ያለው የጃኖው ድነኳን ከሩቅ እንዳይታይ በማቅ ይሸፈን ነበር፡፡ እቴጌ ጣይቱ ይህን የመሰለ ሜዳ የክፉ ምክር መምከሪያ ሆኖ ከሚኖር ተባርኮ ለጥምቀት በዓል ማክበሪያ ቢሆን ብለው ለአፄ ምኒልክ ሃሳብ አቀረቡላቸው፤ አፄ ምኒሊክም ማለፊያ ብለው ሐሳባቸውን በመቀበል ጃን ሜዳ የጥምቀት በዓል ማክበሪያ እንዲሆን አዘዙ፡፡ እንዲሁም የአፄ ምንሊክ አልጋ ወራሻቸው ልጅ ኢያሱ መሆኑን በግንቦት 10 ቀን 1901ዓ.ም. ዐዋጅ ያስነገሩበት፤ ‹‹ንሥረ ተፈሪ›› የተባለው የመጀመሪያው አውሮፕላንም በ12921ዓ.ም. ወደ ኢትዮጵያ ሲገባ ያረፈውም በዚሁ ሜዳ በመሆኑ ጭምር ስያሜው ጃንሆይ ሜዳ ተባለ፡፡ በ1887ዓ.ም. በዓለ ጥምቀትን ለመጀመሪያ ጊዜ በጃን ሜዳ በሕብረት ያከበሩት የመካነ ሥላሴ ቅዱስ በዓለ ወልድ ቤተክርስቲያን፣ የመናገሻ ገነተ ጽጌ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያንና የመንበረ መንግሥት ቅዱስ ገብርኤል ገዳም ነበሩ፡፡ እስከ ንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ መን ድረስ ግን ታቦታቱ ወደ ቀበና ወንዝ (አፈ ንጉሥ ጥላሁን ሰፈር፤ ከፈረንሳይ ኤምባሲ በታች) ከከተራው አንስቶ አድረው በጥምቀት ዕለት ወደ ጃንሜዳ ይመለሱ ነበር፡፡ ሌሎችም በየሰበካቸው በሚገኝ አምች ቦታ ሲያከብሩ ቆይተው በ1939ዓ.ም. ከንሜዳ እጅግ በጣም ብዙ ያልራቁት (የካ ሚካኤልና ቅዱስ ዑራኤል) በንጉሠ ነገሥቱ ጥሪ ተደርጎ ወደ ጃናሜዳ እንዲመጡ ተደርጎ ነበር፤ ሆኖም ሕዝብ እየበዛ ስላስቸገረ በየአቅራቢያቸው እንዲያድሩ ተድርጓል፡፡ ግርማዊ ቀዳማዊ አፄ ኀይለ ሥላሴ በ1936 ዓ.ም በስፍራው የውኃ ቧንቧ እንዲዘረጋ፣ ባሕረ ጥምቀት ገንዳ በግንብ እንዲሰራ፣ የኤሌክትረክ መብራት በቦታው እንዲገባ አድርገዋል፡፡ ዙሪያውን በግንብ ተሰርቶ በቧንቧ የብረት ማገር ውብ ሆኖ እንዲታጠርና በዐፀድና በአበባዎች እንዲያጌጥ አድርገዋል፡፡ ይህ ቦታ ኋላ በ1994ዓ.ም. እድሳት ተደርጎለታል፡፡ እስከ ቅርብ ጊዜያትም ድረስ ወደ ባሕረ ጥምቀት የሚወርዱ ታቦታት ከነድርባቸው ነበር፤ ለምሳሌ ቀቀጨኔ ደብረ ሰላም ከቅዱስ ገብርኤል ጋራ ነበረ፤ ኋላ ግን ድርብ ታቦታት ቀርተው ዋናውን ይዘው የሚወርዱ ሆኗል፡፡ በዚህም መሠረት በአዲስ አበባ ውስጥ እስከ 2010ዓ.ም ድረስ ….. ባሕረ ጥምቀት (አብሕርተ አጥማቃት) አሉ፡፡ እስከ 1958ዓ.ም. በምስካየ ኅዙናን ተምሮ ማስተማር ማኅበርና በጠቅላይ ቤተ ክህነት የታሪክ ድርሰትና ስብከት ክፍል አስተባባሪነት ከኢ.ኦ.ተ.ቤ.ክ. ሐዋርያዊ ድርጅት፣ ከሊቃውንትና ከመምህራን፣ ከሰዋስወ ብርሃንና ከቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ በተውጣጡ መምህራን በባሕረ ጥምቀቱ የስብከተ ወንጌልና፣ የመዝሙርና የድራማ መርሐ ግብር ያቀርቡ ነበር፡፡ በ1959ዓ.ም. አካባቢ ጥቂት ሰንበት ት/ቤቶች የደንብ ልብስና ነጠላ በማድረግ ታቦታቱን አጅበው አውጥውና አጅበው በመመለስ የበዓሉ ድምቀት እየሆኑ መጡ፡፡ በአሁኑ ወቅት በጃንሜዳ የሚያድሩ ታቦታት 11 ናቸው እነርሱም፤ 1)#መካነ_ሥላሴ_ቅዱስ_በዓለ_ወልድ(አሁን #መንበረ_ጸባዖት_ቅድስት_ሥላሴ_የሚል ስም የተጨመረለት) 2)#መናገሻ_ገነተ_ጽጌ_ቅዱስ_ጊዮርጊስ 3)#መንበረ_መንግሥት_ቅዱስ_ገብርኤል 4)#ቀጨኔ ደብረ ሰላም መድኀኔ ዓለም 5)#ታዕካ_ነገሥት_በዓታ_ለማርያም 6)#ደብረ_ነጐድጓድ_ቅዱስ_ዮሐንስ 7)#መንበረ_ፓትርያርክ_ቅድስት_ማርያም 8)#አንቀጸ_ምሕረት_ቅዱስ_ሚካኤል 9)#ፈረንሳይ_አቦ 10)#መንበረ_ልዑል_ቅዱስ_ማርቆስ(ቅዱስ ሚካኤልም በድርብ አብሮ ይወጣል) 11)#ፈረንሳይ_ኢየሱስ፡፡ /የቀጨኔ ደብረ ሰላም መድኀኔዓለምና ደብረ ትጉሃን ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ፍኖተ ሕይወት ሰንበት ትምህርት ቤት/

በዓለ ጥምቀት ዐቢይ በዓል ስለሆነ የጥሉላት (የፍስክ) ምግብም ጭምር ስለምንገመብበት ዋይዜማውን የጋድ ጾም (ከጥሉላት መባልዕት) እንጾማለን፡፡ የሚቆርብ ሰው ግን አክፍሎ ያድራል፡፡ /ፍትሐ ነገሥት አንቀጽ 15/ /የቀጨኔ ደብረ ሰላም መድኀኔዓለምና ደብረ ትጉሃን ቅዱስ ገብርኤል ቤተ ክርስቲያን ፍኖተ ሕይወት ሰንበት ትምህርት ቤት/ #በቀጣ_ዘገባችን_ይጠብቁን_..... #ጥምቀት_በኢትዮጵያና #የጥምቀት_በዓል_አከባበር_በአዲስ_አበባ_ከእንጦጦ_ጋራ_ጥግ_እስከ_ጃንሆይ_ሜዳ ……. (ይጠብቁን)

#ከተራና_ባሕረ_ጥምቀት_ጥምቀተ_ባሕር #ታቦታት_ለምን_ከመንበራቸው_ወጥተው_ያድራሉ? #በከተራ_ዕለት_የሚከናወኑ_ድርጊቶች_ምሳሌነት #ሥርዐተ_ከተራ ……. (#ያንብቡ) #ከተራ_፤ ከተረ (ዘጋ፣ አቆመ፣ አገደ፣ ከለከለ) ካለው የግእዝ ግስ የተገኘ ሲሆን ትርጕሙም ውሃን መከተር ወይም ውሃ መገደብ (መዝጋት፥ ማቆም፥ ማገድ፥ ማጠር፥ ዙሪያውን መያዝ፥ መክበብ፥ መከልከል) ማለት ነው፡፡ #ከተራ_ለምን_ተባለ? በጥምቀት በዓል ዋዜማ በጥር 10 ቀን ታቦተ ሕጉ ከቤተ መቅደስ ወጥቶ ውሃ ባለበት አካባቢ ስለሚያድር የየአጥቢያው ሕዝብ እየተሰበሰበ በወንዝ ዳር ወይም በምንጭ አካባቢ ወይም ጉድጓድ ተቆፍሮ፤ ድንኳን ይተክላል፥ ዳስ ሲጣል ይውላል (ምክንያቱም ጌታችን የተጠመቀበት ወርኀ ጥር በእስራኤላውያን ዘንድ የዝናምና የበረዶ ወራት ስለሆነ ቅዝቃዜውም በወንዞች አጠገብ ስለሚያይል በባሕረ ዮርዳኖስ፥ በዕደ ዮሐንስ ለመጠመቅ የሚሄዱ ሰዎች ድንኳን ተክለው፥ ዳስ ጥለው ያድሩ ስለነበረ ነው)፡፡ ነገር ግን በዚህ ወቅት የምንጮች ውሃ ደካማ በመሆኑ ውሃው እንዲጠራቀም ወንዶች ጉድጓድ እየቆፈሩ፥ ሴቶች ውኃ በእንስራ እየቀዱ ከወንዞችና ከምንጮች ውኃውን ይከትራሉ፥ ይገደባሉ (አሁን በከተሞች ሰው ሰራሽ ግድብ ይገደባል)፡፡ የምዕመናኑ አብዛኛው ስራ ውሃውን መከተርና መገደብ በመሆኑ ዕለቱ ከተራ የሚል ስያሜ ተሰጥቶታል፡፡ #አንድም በኢያሱ መሪነት እስራኤላውያን የዮርዳኖስን ባሕር ሲሻገሩ ታቦቱን ያከበሩ (የያዙ) ካህናት ሕዝቡ ተሻግሮ እስከሚያበቃ ከወንዙ መሃል ቆመው ነበር ውኃውም እንደ ባሕረ ኤርትራ ግራና ቀኝ ተከፍሎ እንደ ግድግዳ ቆሞ ነበርና ይህንንም ለማስታወስ ከተራ እየተባለ ይጠራል፡፡ #አንድም ጌታችን በዮርዳኖስ በተጠመቀ ጊዜ የላይኛው ሸሽቶ እንደ ክምር ተቆልሏል (ከአዳም ጀምሮ እስከ መድኅን መወለድ ድረስ በዘር ይወርድ የነበረው ፍዳ መርገም በክርስቶስ ተቋርጦ ለመቅረቱ፥ ከአበው ወደ ውሉድ ላለመተላለፉ ምሳሌ)፤ የታችኛውም ወደ ታች ሸሽቶ በመድረቁ (የአዳም ኀጢአት ከሥሩ እንደተነቀለ ዛፍ ሆና ለመውደቋ ምሳሌ) ከተራ እየተባለ ጠራል፡፡ ውኃ የሚከተርበት ቦታ ‹‹#ባሕረ_ጥምቀት(#ጥምቀተ_ባሕር_››) (#የታቦት_ማደሪያ) እየተባለ ይጠራል፡፡ ውኃው የሚከተረውም በማግስቱ ጥር 11 ቀን ለሚከበረው የጥምቀት በዓል መጠመቂያና የጥምቀትን በዓል ለማክበር እንዲሆን ነው፡፡ ሌሊት ማኅሌት ተቁሞ፥ ቅዳሴ ተቀድሶ ጠዋት ጸሎት ተደርሶ የሚጠመቅ ሕፃን ካለ እዚያው ውስጥ ይጠመቃል፡፡ ጐበዛዝትም ለቡራኬ ይዋኙበታል ምዕመናንም እንዲሁ ለቡራኬ ይረጩታል፡፡ ያ ስፍራ በዘልማድ ጥምቀተ ባሕር ተብሎ ይጠራል፡፡ #ሥርዐተ_ከተራ ታቦተ ሕግ ይዞ መጓዝና ወደ ወንዝ መውረድ የተጀመረው በአሮን ልጅ በአልዓዛር ጊዜ ነው፡፡ ነገር ግን ቀድሞ በሙሴ ኋላ በኢያሱ መሪነትም ታቦተ ሕጉን ይዘው የዮርዳኖስን ባሕር መሻገራቸውንም ልብ ይሏል፡፡ የእግዚአብሔርን የቃል ኪዳን ታቦት ሌዋውያን ካህናት ተሸክመውት ባያችሁት ጊዜ ከስፍራችሁ ተነስታችሁ ተከተሉት፡፡ /ኢያ.3፥3/ እንዲል፡፡ የከተራ ዕለት ድንኳኑ ተተክሎ፥ ዳሱ ተጥሎና ውሃው ተከትሮ ሁሉም ነገር ከተስተካከለ በኋላ ከቀኑ ዘጠኝ ሰዓት አካባቢ የደወል ድምፅ እንደተሰማ ከልጅ እስከ አዋቂ በነቂስ ወጥተው በዐፀደ ቤተ ክርስቲያንና ታቦታቱ በሚያልፉባቸው መንገዶች ይሰበሰባሉ፤ የየአድባራቱና የገዳማቱ ታቦት በካህናት አማካይነት በወርቅና በብር በተንቈጠቆጠ መጐናጸፊያ እየተሸፈኑ በታቦት ጉዞ (በዝግታ) ወደ ጥምቀተ ባሕሩ ይጓዛሉ፡፡ በዚህም ጊዜ የወርቅ (ወርቀዘቦ) ካባና ላንቃ የለበሱና ጥላ የያዙት ቀሳውስትና መነኰሳት ከታቦቱ ጐን፤ መስቀልና ጽንሐሕ የያዙት ከታቦቱ በፊት ማዕጠንት እያጠኑ ይሄዳሉ፡፡ እንደ ቀሳውስቱ ተመሳሳይ ልብስ ተክህኖ የለበሱት ዲያቆናት ጥላ፣ ድባብ፣ መስቀልና ቃጭል ይዘው እያቃጨሉ ከቀሳውስቱ በፊት በመሆን ያጅቧቸዋል፡፡ ወደ ባሕረ ጥምቀቱም ሲወረድ ካባ ላንቃ፥ ጥንግ ድርብ በለበሱ፥ የብር፣ የነሐስ፣ የወርቅ መቋሚያና ጽናጽል በያዙ በማኅሌታውያን መዘምራን ደባትር ሃሌታ፣ በሰ/ት/ቤት ተማሪዎች ዝማሬና ሽብሸባ፣ በወጣት መዘምራን ደስታ፣ በወንዶች ሆታ፣ በሴቶች እልልታ ዲያቆናቱን ቀድመው እያጀቡ ይሄዳሉ፡፡ የደብር አለቆችና አበው ካህናት ታቦቱን ተከትለው ይጓዛሉ፡፡ ሕዝቡም ደግሞ ‹‹#ለጥምቀት_ያልሆነ_ቀሚስ_ይበጣጠስ›› እንዲሉ እንደየችሎታው ያለውን ልብስ (ጃኖ፣ ለምድ፣ በርኖስና የመሳሰለውን) ለብሶና አጊጦ፥ የጀብዱነት ሽልማት ያለው በሽልማቱ አጊጦ፥ ሽማግሌዎችና የጐበዝ አለቃዎችን በማስቀደም ታቦቱን በመከተል በስተኋላ ይሄዳሉ፡፡ ነገር ግን ሴቶችና ልጆች እንደፈለጋቸው ከፊትም ከኋላም ሆነው ይሄዳሉ፡፡ ባለ መስቀል መፆር ሰንደቅ ዓለማና ዓርማ የያዘው ግን ከሁሉም ፊት ፊት እያለ ቀድሞ ይሄዳል፡፡ ባሕረ ጥምቀትም እንደደረሱ ታቦቱ በድንኳን አጠገብ ቆሞ የዓመቱ #ተረኛ_ደብር (#የምራት_ባለተረኛ) “#ወረደ_ወልድ_እምሰማያት_ውስተ_ምጥምቃት_፤ #በፍሥሓ_ወበሰላም” (እግዚአብሔር ወልድ በሰላምና በደስታ በዮሐንስ እጅ ለመጠመቅ ከሰማያት ወደ መጠመቂያው ወረደ) የሚለው ሰላም ተመርቶ በአግባቡ ከተለዘበ በኋላ ጸሎት ተድርጐ ሲያልቅ ታቦቱ ወደ ድንኳኑ ይገባል፡፡ በክብረ በዓሉ ላይ ግሱን ለመቃኘትና ለማሸብሸብ፣ ማኅሌት ለመቆም፣ ቅዳሴ ለመቀደስና ሌላውንም ሥርዐት ለመፈጸም ኃላፊነት ያለባቸው ተረኛ ደብር (የምራት ባለተረኞች) ሲሆኑ ለቀጣዩ (ለከርሞ) ዓመት ተረኞች የሚሆኑና በአሁኑ ዓመት የምራት ባለተረኞችን የሚረዱት ገዳማትና አድባራት ደግሞ ‹‹#አንሺዎች_›› ይባላሉ፡፡ የከተራ ዕለት የየአጥቢያው ሕዝብ በየዓመቱ ተራ እየገባ ራት ከየአካባቢው ስለሚያመጣ ያ ሲበላና ሲጠጣ ከቆየ በኋላ ወዲያው የሌሊቱ ጸሎት(ስብሐተ ማኅሌቱ) በተረኛው ደብር ካህናት ተጀምሮ አገልግሎቱ መላ ሌሊቱን ሲካሄድ ያድራል (እንደ ቀጨኔ ባሉ ታላላቅና የሊቃውንት መፍለቂያ አድባራት ተረኛ ሆኑም አልሆኑም በቤተ ክርስቲያናቸው ማኅሌቱን ቆመውና ቅዳሴውን ቀድሰው ያድራሉ)፡፡ ቅዳሴው የሚቀደሰው ከሌሊቱ 7-9 ሰዐት ነው፡፡ በዚያን ዕለት ምሽት ፈቃደኛ የሆኑ ሽማግሌዎችና ወጣቶች፣ ባልቴቶችና ኮረዳዎች ሕፃናትም ጭምር እዚያው በጥምቀተ ባሕሩ ዙሪያ ስለሚያድሩ እንደ የዕድሜ ደረጃቸው ማለትም በልጅነት ዕድሜ ላይ ያሉት በሀገር ባህል ዜማ ሲያመሰግኑ እናቶችም ታቦቱን የሚያሞግስ ግጥም እየገጠሙ ሲያመሰግኑ ያድራሉ፡፡ በከተሞች ደግሞ ስበከተ ወንጌልና መዝሙር ሲዘመር ያድራል፡፡ #በከተራ_ዕለት_የሚከናወኑ_ድርጊቶች_ምሳሌነት_አላቸው_እነዚሁም_፤ #ታቦቱ_የጌታችን ምሳሌ #ታቦቱን_አክብሮ_ይዞ_የሚሄደው_ካህን_የቅዱስ_ዮሐንስ_መጥምቅ_ምሳሌ #ባሕረ_ጥምቀቱ_የዮርዳኖስ_ወንዝ_ምሳሌ #ታቦታቱን_አጅበው_የሚሄዱት_ምዕመናን_ወደ_ቅዱስ_ዮሐንስ_እየመጡ_የንስሐ_ጥምቀት_ሲጠመቁ_የነበሩ_ሰዎች_ምሳሌ #ታቦታቱ_በከተራ_ዕለት_ከመንበራቸው_ወደ_ጥምቀተ_ባሕር_መውረዳቸው_መድኀኔ_ዓለም_ክርስቶስ_በእደ_ዮሐንስ_በፈለገ_ዮርዳኖስ_ለመጠመቅ_ከገሊላ_ወደ_ዮርዳኖስ_ከማታው_ጀምሮ_መውረዱንና_ተራውን_ሲጠብቅ_አድሮ_መጠመቁን_ያጠይቃል፡፡ ‹‹ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዮሐንስ ሊጠመቅ ከገሊላ ወደ ዮርዳኖስ መጣ፡፡›› /ማቴ፡ 3፥13/ #ጥምቀቱ_የሞቱ፤ አርአያ፤ የመቃብሩ አምሳል ነው፡፡ በዓለ ጥምቀት ሰንበት (ቅዳሜና እሑድ ላይ) ካልዋለ የሚታረሰው መሬት ረድኤት በረከት ስለሚገኝበት ገበሬው አንድ ሁለት ፈር ያርሳል፡፡

/ከዋልድባ ዋሊ ገጽ ላይ ተመጥኖ የቀረበ፡፡/ ‹‹#ያገለገለህን_ሰው_ሞት_ቸል_አትበል_፡፡›› ሲራክ. ፴፰፥፳፮፤ (#ብቻቸውን_በንቃትና_በትጋት_ለበርካታ_ዘመናት_ገዳመ_ሳዶቅን_የጠበቁ_ያስተዳደሩ_መጋቢ_ሆነው_የመገቡና_አስቸጋሪውን_ተራራ_ወጥተው_ወርደው_ያገለገሉ፡፡) በዛቲ ዕለት አብ ትጉህ አባ ምስጋናው ዘገዳመ ሳዶቅ፤ በተግባሩ ንቁህ፥ በምግባሩ ትጉህ፤ በስመ አምላኩ ውኩል፥ ወውስተ ገዳመ ሳዶቅ ትኩል፥ በሃይማኖቱ ርቱዕ፤ ዐቃቤሃ ወረዳኢሃ ለገዳምነ አምባ ሳዶቅ ማርያም፤ አዕረፈ እንበለ ደዌ ወሕማም፤ እንበለ ጻማ ወጻዕር በገዳምነ ሳዶቅ፤ ወተቀብረ በመቃብረ አበዊነ ዘሳዶቅ፡፡ በ፸፻ወ፭፻፲፻ ዓመተ ዓለም፥ በ፳፻፲፩ዓመተ ምሕረት፥ በ፷፫ ዐውደ ቀመር፥ በ፮ ዐውደ ወርኅ፥ በ፭ ዐውደ ወንበር፥ በዘመነ ወንጌላዊ ሉቃስ፥ በ፯ ጥንተ ዮን፥ በ፫ እንድክትዮን፥ በ፳፭ አበቅቴ፥ በ፭ መጥቅዕ፤ በወርኃ ጥር፣ በ፪ቱ ዕለት፥ በዕለተ ኀሙስ #ዘልህቀ በገዳመ ሳዶቅ ዘዔላማ፥ ወተሐጽነ በምዕዋና፥ ዘይደክም ለተግባረ ገዳምነ ሳዶቅ እመዓልት እስከ ሌሊት በብዙኅ ድካማ፥ ዘይትራዳዕ ለገዳምነ አምባ ሳዶቅ በርእሰ ማእዘና፡፡ #ዐቃቤ ለገዳመ ሳዶቅ አናቅጺሃ፥ ዓጽፈ ሃይማኖት ዘተሞጥሐ፥ እንተ ይእቲ ገዳምነ ሳዶቅ በደመ በግዑ ዘተነዝኀ፤ ኖላዊሆሙ ለሕዝበ ሳዶቅ አባግዒሃ፡፡ እምላከ ሳዶቅ ወአበው ይክፍሎ በዳግም ትንሣኤ ፍስሐ፣ ወሐሤተ ብዙኀ፥ ከመ ያርፍቆ አምላከ አበው ውስተ ሕፀነ አበዊነ በቤተ ሐዳስ መርዓ፡፡ #ኦ_አኀው_ወአኀት_ዘዋሊያውያን_ ሰአሉ ሎቱ አባግዐ ምሥጢር ውሉደ ቅድስት ቊልብንጥራ፥ ኀበ ሳዶቅ አምባ ማርያም ጽዮን ታቦተ አባ ሳሙኤል ወሳዶቅ ታቦተ ቃለ ጽድቅ ዕሥራ፤ ከመ ታስተሥሪ ኀጣውኢሁ ሳዶቅ አምባ ማርያም ኀበ በኵራ፥ ከመ ዘይመጽእ ዓለም ከመ ታብኦ ውስተ ማኅደራ፥ ወታብልዖ እማዕደ ሕይወት ዘነከራ፥ ታስትዮ እምወይነ ምሥጢራ፥ ትዴምሮ እም አቡነ ሳዶቅ ወእዝራ፤ ወታግሕሦ እምአንቀጸ ደይን ከመ ኢይርአይ ግሙራ፡፡ #ወጽአት ነፍሱ ለአባ አቡነ ምስጋናው በወርኀ ጥር በዕለተ ቅዳሴ ቤታ ለድንግል ክብራ፤ ኀበ ኢተዐውቀ መካን ሖረ ዐቢይ መመህርነ ወእኁነ ሲሳይ ጌራ፤ ለዓለመ ዓለም አሜን ወአሜን፡፡ #አባ_ምስጋናው_ዘገዳመ_ሳዶቅ፤ በቋሚነት የሳዶቅ አምባ ማርያምን ሲጠብቁና ሲያገለግሉ የነበሩት ትጉሁና የእድሜ ባለጸጋው አባታችን ኀሙስ ጥር ፪/፳፻፲፩ዓ.ም. ያለ ሕማምና ያለ በሽታ፥ ያለ ድካምና ያለ ጣዕር ለብዙ አዝማናት ወጥተው ወርደው ባገለገሉበት ከሕፃንነታቸው ጀምሮ ለአባቶች እየታዘዙ ባደጉበት በታላቂቷ ገዳም በሳዶቅ አምባ ማርያም አርፈው በአበው መቃብር በክብር ተቀብረዋል፡፡ የሐዘን መርሐ ግብሩም በወርቅ አምባ ከተማ ዛሬ ለዛሬ ጥር 7 ተጠርቷል፡፡ ለእርሳቸው እረፈት ለገዳማችን ሐዘንና ልቅሶ ስለሆነ ከልባችሁ እምቤታችንን ለገዳሟ ተተኪ እንድትሰጠን ለምኑ፡፡ #እስኪ_በስመአብ_ብዬ_ልጀምር_ለመጻፍ_የሐዘን_ደብዳቤ፣ ስውሩን_ገልጬ_ሩቁን_አቅርቤ፣ ታሪኩን_ከታሪክ_ምሥጢሩን_ከልቤ፣ ሁሉን_ለማስረዳት_ከብዙ_ጥቂቱን_አንብቤ፡፡ አባ ምስጋናው .. አባቴ …..….. ‹‹ወእመኒ ሐየውነ ለእግዚአብሔር ነሀዩ፤ ወእመኒ ሞትነ ለእግዚአብሔር ንመውት፡፡ /በሕይወት ብንኖር ለእግዚአብሔር እንኖራለን፤ ብንሞትም ለእግዚአብሔር እንሞታለን››ሮሜ.14፥17 ሳዶቅ አምባ ማርያም ከጎንደር ከተማ በ110 ኪ.ሜ (ከደባርቅ በ20ኪ.ሜ) ርቀት ላይ የምትገኝ፤ በአንድ መንገድ ብቻና ብቻ የሚገባባት ዙሪያዋ ገደል ብቻ ሳይኾን የገደል ገደል የኾነበት፤ መግቢያ በሯም አንድና አንድ የኾነ፤ ፍጹም በተፈጥሮ እጽዋት የተመላች፡፡ መዓዛ ቅዱሳን ያልተለየባት ገዳም ናት፡፡ የመሠረቷት አባ ሶደቅ የተባሉ የዋልድባ መነኵሴ በ1670ዓ.ም. ሲኾን፤ ቦታውን የረገጠ የጽዮንና የዋልድባን ሁለቱንም እንደገጠ እንቂቆጠርለት ጌታ ቃል ኪዳን ሰጥቷቸዋል፡፡