Najmiddin Turon

#Шарқ_юлдузи (04/2025) #Ёшлар_ижоди Нажмиддин ЭРМАТОВ Бир сулув қалбимга ўт қалаб ўтди

* * * Тушларда қушларга қўшилиб учдим, Гоҳо булутларга тўш уриб учдим, Ўнгим оғир келди, пойингга тушдим, Тийрамоҳ, титраб оҳ чеккани келдим. Сарбон йўл кўрсатди, ўзи кўр эди, Гўрўғли чиқмади, оғзим гўр эди, Жасорат унмади, манглай шўр эди, Бағрингга бир гиёҳ эккани келдим. Тақвим қашқирдайин умримга ўчми? Яширин бир титроқ бўғзимга кўчди, Кўзимда бир чироқ бор эди ўчди, Ўзимни мен сўроқ этгани келдим. Бир сулув қалбимга ўт қалаб ўтди, Ҳижронга кўнувчан жон тилаб ўтди, Лек руҳим ўтгунча ишқталаб ўтди, Ёшимни мен гувоҳ этгани келдим.

Тўлиқ ўқиш Бизни кузатиб боринг: Telegram|  Facebook | web-sayt

#haqida "Turkiy elning shiddati so‘nganga o‘xshayotir" XXI asr o‘zbek yoshlari ijodida millat mavzusi boshqacha yangrayapti. Endi hurlikka erishganiga shukrona bilan she’rlar bitishni bu avlod o‘ziga ep ko‘rmaydi. Bugun o‘zbek yosh ziyolilarini mustaqillik qoniqtirmaydi. Ular dunyo bilan bo‘ylashishni, millatning shonli o‘tmishi bugun qaytadan bo‘y ko‘rsatishini istaydi. Aytish mumkinki, yoshlar she’riyatida bugungi o‘zbek farzandlarining ayni shu jasorati ko‘zga tashlanadi.

Hayronman, erkini qanday taniydi, Yig‘i dovushiga o‘rgangan millat,

— deb yozadi Najmiddin Ermatov bir she’rida. U millatni oh-voh tortib, ahvolidan nolib yashashini istamaydi. Uning istagi boshqa asarida yaqqolroq ko‘zga talashadi:

Ko‘k bo‘ri kezgan sarhad itlarga talosh endi, Ko‘tarilgan bosh emas, birgina quyosh endi, Uchqun sochgan ko‘zlarning topingani yosh endi, Turkiy elning shiddati so‘nganga o‘xshayotir…

Shoir millatdan ko‘k bo‘rilar kezgan Turon sarhadlarida qaytadan davron surishni kutadi. Bu bugun siyosiy jihatdan mushkul bir ish bo‘lsa-da, shoirlar mumkin bo‘lmagan narsalarni istashda mohir. Shoir davom etadi:

Burgut uchgan zovlarda quzg‘un bazm etmoqda, Ildizingni kavshabon to‘ng‘iz hazm etmoqda, Ertangni belgilashga yotlar jazm etmoqda, Qoshiq butun, qiliching singanga o‘xshayotir.

Qilich tutishni unutib, qorin g‘amida qoshiq tutishga usta bo‘lib borayotgan xalqni shoiri malomat qiladi. Haqqi bor. Millat uniki, u millatniki. Uyg‘otish — uning vazifasi. 👉 Suhrob Ziyo: "O'zbek yoshlar she'riyatida Turon mavzusining aks etishi" @suhrob_ziyo1

Erinmasangiz, bir ko‘ring! "Bu chirkin siyosat osmonning yana, Yuziga paranji tutgan pallada..." 👇👇👇 https://youtu.be/rhoIJy56-rg?si=s4dT4AxcUYhZ4oDy

Ozarboyjon Shahidlar qabristonida Turon sog‘inchi... https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089

Navoiylik Alisher: “Muhammad Yusuf nomidagi ijod maktabi”da ijodiy imtihondaman. Bir oʻquvchi savollarga ravon javob berdi. Javobidan koʻnglim toʻldi. Bilimli oʻquvchidan birorta she’r oʻqib berishini iltimos qildik. U shoir doʻstim Najmiddinbek Ermatov qalamiga mansub boʻlgan, shoir ustozim Исломжон Қўчқоров ga bagʻishlangan “Joʻra” nomli she’rni yoddan aytib berishini aytdi. Men esa u qizdan ruxsat olib video tasvirga oldim. Bir eshitib baho bering".

Баҳром Ирзаевга Шеърнинг тўлиғи ☝☝☝ Ҳайқириб кет тоғларни, Зир титратсин кишновинг. Ҳайқиравер қашқирлар, Бузгунича қуршовин, Ҳайқиравер айғирлар, Узгунича тушовин— Ўзинг ҳақ деб кетмасанг, Келмагай дарак бунда. Итларга талаш тушган Карвонни топмагунча, Алпларинг ютиб ётган Зиндонни топмагунча, Эгасиз бадар кетган, Туронни топмагунча, Ўзингни йўлларга сол, Қолмоқ не керак бунда?... https://t.me/Najmiddin_Ermatov

Унинг қайтар вақти бўлди, ёронлар Э. Шукур Намхуш ноябрнинг ниҳоясида, Кўлмаклар изингни санашга тушди. Мотамда сочини юлган кампирдай, Мажнунтол бошидан рўмоли учди. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ҳилолнинг юзини тўсди булутлар, Маёғин ёқотган хаёлим дайдир— Кимсасиз боғларнинг қўйнида шамол, Изғийди қадимий бир сирни айтиб. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Тун ярми, бемаҳал қичқирди хўроз, Худойим, чироғим қолмасин ўчиб— Минг йиллик мусаллас топган майхўрдай, Дарчадан тамшаниб боқмоқда кеча. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Ғамбода тунларда сени кутяпман, Эй, ғамнок ватаннинг ғамгузор қизи. Қўрқиб мўралайман, туман тушибди, Топа олармисан қайтишга изни?.. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Сен кетгандан бери шундайдир ҳаёт, Сен йўқ кунларимда шунга қаст қилдим. Не бўлса бўлар деб, чироқ ўчириб, Қанча кечаларни минг бор маст қилдим. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. Намхуш ноябрдай тугаб боряпман, Қаҳратон келса гар ниҳоя тайин. Сенинг кетганингни кўрганман, етар, Сенинг келмаслигинг кўриб қолмайин. Қайтар вақтинг бўлди, ёрижон. https://t.me/Najmiddin_Ermatov

JO'RA Najmiddin ERMATOV sh'eri Erkin BOZOROV ijrosi @Najmiddin_Ermatov

Жим кетинг. Тегинманг. Қараманг, қўйинг, Кўзига мунг экиб қўйгандир уйқу. Қулочи кенг-ку деб беҳад севинманг, Йиғи довушига ўйнаяпти у... https://t.me/Najmiddin_Ermatov

«Давлат қўнса бир чивиннинг бошига…» “Алпомиш” достонида Бойсари тилидан: «Давлат қўнса бир чибиннинг бошига, Семурғ қушлар салом берар қошига», – деб айтилган шоҳбайтнинг маъно кўлами кенг. Бу чивинда бир “ёввойи” қувват, ғужур, қобилият борки, Давлат бошига қўнди... Айтадилар: «Яратганнинг назари тушмаса, эшак бозорга даллол ҳам бўлолмайсан». Аммо чивин – чивин-да. Қолаверса. Фуқаронинг феъли, аъмоли шунга муносиб. яна ҳикмат келади: «Эшагига яраша тушови..» Энди у – чивин эмас – куч, давлат. Фуқаро – чивин, ақл қонун-қоидаларига мутеъ. Токи халқ ўз-ўзини ислоҳ қилмас экан, ҳар бири ўз ўрнида ўйи, сўзига, сўзи амалига, амали ўйига мос мақомга ўтмас экан, тепасидан чивинлар галаси кетмайди. Семурғ чивиннигина кўради. Чивингагина салом беради. Чивинбий салтанатидаги фуқаронинг ҳолига вой: Ўйлайдилар, айтишмайди, Айтадилар амал қилишмайди. Амал, ўй, сўз бир-бирига терс юради – учюзламачилик! Бу ҳолат чивинлар ҳукмронлигидагина рўй беради. Бу юртда қадриятлар қадрсизланиб, қадр топди, дейилади. Ҳалолнинг устидан ҳаром кулади. Увол оёқ остида эзилади. Хуну ноҳақ оқади. Савобнинг таги тешик бўлади. Эр уйда, хотин бозорга чиқади, Ор-номус пулланади. Уят бадарға қилинади. Бола отани теграйди. Одамлар тили билан югуради. Ҳашамат одамийлик мезонига эврилади. Ҳақиқатни айтиш айб саналади. Нор сичқон олдида тиз чўкади. Филу шер, йўлбарсу айиқ чивинбийчиликдан улуш илинжида ялтоқланади. Ўғрилик ибодат ўрнига ўтади. Хутбада чивин алқанади. Маддоҳлик бозори қайнайди. Мажнунга Лайлини унит, дейдилар. «Ахлат» улуғ неъмат ҳисобланади. Ахир чивин «ахлатхўрку!» «Эй, эгам бизни ўйимиз, сўзимиз, амалимиз бир замонга қайтар. Чивинларга қирон солувчи ҳаққушларини юбор», – деб илтижо қилувчи солиҳ ғорда, кўзлари боғлиқ ўлтиради... Шомирза ТУРДИМОВнинг “Эпос ва этнос” китобидан https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089

Бугун мен бир вақтлар энг кўп таъсирига берилган, ўзбекнинг бетакрор шоири - Абдували Қутбиддин туғилган кун! * * *  Чарх, ўткир қилиб қўй болтангни,  Чуғурчуқ, йигиргин сим, арқон,  Юзини ўгирди Ахир ёр —  Чиқсанг — чиқ,  Кетсанг — кет, энди, жон.  Хазонинг тўпла, кўм мени, боғ,  Терингни кафан эт, эй илон,  Юзини ўгирди Ахир ёр —  Чиқсанг — чиқ,  Кетсанг — кет, энди, жон.  Дарё, сен мурувват қил бир бор,  Йўлингга қўшиб ол лахта қон.  Юзини ўгирди Ахир ёр —  Чиқсанг — чиқ,  Кетсанг — кет, энди, жон.  Кеча, ўғирликка чиққил, кел,  Бошимни синдиргин, уз, армон. Юзини ўгирди Ахир ёр —  Чиқсанг — чиқ,  Кетсанг — кет, энди, жон.  Лахча сеп, тонггинам, тўяйин.  Юракда қолмасин пушаймон.  Юзини ўгирди Ахир ёр —  Чиқсанг — чиқ,  Кетсанг — кет, энди, жон. https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089

Бугун улуғ шоиримиз - Абдували Қутбиддин туғилган кун. Эски постимни қайта қўяяпман. Ўқимаганлар бўлса деб. Абдували Қутбиддин бармоқ вазнидаги ўзбек шеъриятида юзага келган кризисни - бир жойда депсиниб қолишни, янгилана олмаётганликни жуда нозик англаган ва уни ҳам шаклан, ҳам мазмунан янгилашга киришган новатор шоир сифатида миллий шеъриятимиз тарихида қолади. У шаклни янгилаш йўлида кўплаб экспериментлар қилди, бармоқ вазни чегараларини бузиб чиқди, баъзан уни сарбаст билан омухта қилди, қофияли, қофиясиз бармоқ билан сарбаст ўртасида шеърлар ёзди, сарбастда достонлар ижод қилди, барокко каби жанрларга мурожаат этди. Унинг шеърларига янгича мазмун бахш этган мотивлар диндан, тасаввуфдан, мумтоз шеъриятдан озиқланди. Шоиримиз шеърият тилига тасаввуфий атамаларни далил олиб кирди ва уларни ўзича талқин қилди. Шаклан янгиланган шеъриятини тасаввуфий мазмун билан бойитди, ўша мазмунни сўзлар, ташбиҳлар, янгича оҳанглар ортига яширди. Кейинги 30-40 йил ичида дунё адабиёти ютуқларини миллий адабий анъаналаримиз билан чоғиштириб, янги шаклий ва мазмуний изланишлар қилган ижодкорлар асарларига қизиқиш тобора ортиб бораётгани, ёш ижодкорлар Абдували Қутбиддин шеърларига қайта-қайта мурожаат қилаётгани унинг ижоди ҳали узоқ йиллар шеъриятимиз осмонида маёқ бўлиб қолишини ва ёш қаламкашлар ўша маёққа қараб йўналиш олаверишини кўрсатади. @faxriyor_ijodi1

Ҳали кечилмаган кечувдай мубҳам, Ҳали шўнғилмаган уммондай сирли, Ҳали ёзилмаган шеърдайин бекам, Бир йўлга тушардим яралар битса. Ҳамда кўрилётган тушдайин эркин, Ҳамда сурилётган хаёлдай озод, Ҳамда айтилмаган сирдайин ичкин, Шамолга дўнардим қўйворса ҳаёт. Бироқ артилмаган мужгондай интиқ, Бироқ учолмаган қушдайин дилгир, Бироқ ўлолмаган дардчилдай тирик, Бандиман, Тушовим маҳкамлар кимдир... https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089

Bir roʻyxat tuzdik: Shoir-u sheʼr-u shuur! Eh-he, bu roʻyxatga kirmagani hali qancha... https://t.me/addlist/iEzAQACZwD8zZWU6

Бугун кўзёшини оҳида қайната оладиган, феълан 29 феврал, шеъран 31 ноябрь тасаввурини берадиган шоира - Феруза Хайруллаеванинг тувилди куни! Болалик чоғимда раҳматли бобом ҳовлимиз ортида турган қирларни кўрсатиб дер эди: "Мана шу қирлар бир кун тоғ бўлар! Агар одамлар устига чиққанча тепкилашмаса!" Қўлтиқ таёғида қийналмай юриб (мен шундай ўйлардим ҳарҳолда), қирнинг этагига элтарди мени. "Қара", дерди, жимирлаб турган жимитдай булоққа ниқтаб бармоғин. -Мана шу булоқ, ҳаммага етар, агар одамлар, Бўғиб қўймасалар ёшли кўзини... Бу гапларга анча вақт бўлган. Булоқ қуриб битди, Бобом ҳам... Қирлар нима бўлди дерсиз, Қирла-ар! Қирларни соғинаман! Бироқ, боргим келмайди қишлоққа сира. Борсам йиғлатар Ўз бўйидан ошмаган қирлар! https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089

⚜️TAKLIFNOMA⚜️ Hurmatli ADABIYOT MUXLISLARI! Sizni O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi, otashnafas shoir Azim SUYUNning "TANLANGAN ASARLAR" i va adabiyotshunos olim Qozoqboy YO‘LDOSHning “AZIM SUYUN shaxsiyati va ijodiy qiyofasiga chizgilar” nomli kitobi taqdimotiga, hamda fotograf Ahmad TO‘RAning “KO‘NGIL KENGLIKLARI BO‘YLAB" nomli shaxsiy fotoko‘rgazmasiga taklif etamiz. ⏰ 20-iyun, soat 16:00 da 📍 Manzil: O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Ⓜ️ "Milliy bog'" metro bekati O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Axborot xizmati 📱Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling! Telegram | Instagram | Facebook | YouTube

Соялар кирмоқда зулмат қўйнига, Милтиқ қўндоғини тарк этар ари. Айбларин илишиб мазлум бўйнига, Яна оппоқ бўлиб чиқишар бари. Ўқларнинг шовури—мотамий оҳанг Қашқирлар рақсига чалинар уйғун. Гўрларнинг сатхида минг йилдирки жанг, Минг йилки очидан ўлмайди қузғун. Илонтус йўлларда ёйилар раста— Турфа хил ўликлар, ҳаммаси текин: (Савдо гуллаб кетар ҳар дам бир паста) Бизларнинг ғояга эргашинг лекин. Катта минбарларда кўкимтир чорлов, “Ўргимчак тўри”да миллионлаб ўлжа. Кичик ҳужраларда тўхтовсиз йўқлов, Кичик ҳужраларнинг каттаси ўлган. Ой совуқ боқади иблис тиғидай, Сулувлар тушда ҳам ечмас совутин. Эрлар уввос солар, уввос—йиғидай, "Худолар" қайтадан бошлар овутиб. Қайтадан бўлинар бўлинган дунё, Тўпдай туға бошлар бева кампирлар. Лак лашкар тилига қайтади урҳо, Ер қари қалтирар, само қалтирар. Бир ёқда енгилган, бир ёқда енгган, Ўртада бўлинган, ўлинган ҳаёт. Турналар сув излаб саҳрога энган, Майсалар қувраган тополмай қанот... Бу мунглар узундир, ҳасратинг узун, Ўзича яшайдир руҳсиз жасадинг. Бу қора ўпқонга тушмасдан бурун, Ўлган болаларга келар ҳавасинг. Ўлган болаларга келар ҳавасинг... https://t.me/Najmiddin_Ermatov/1089