خوانش کتابها توسط مهران معمارزاده

دکتر ابراهیم خان حکیمی و دکتر خلیل خان ثقفی در مارین باد

در اصفهان ما ،مسجدی به نام مسجد حکیم وجود دارد .از مساجد دوره صفویست .اجداد ابراهیم حکیمی ،اصفهانی بودند و همه حکیم (پزشک ).خاندان حکیم الملک ،حکیم باشی های دربار بودند .محمد داود حکیم ،حکیم باشی شاه عباس دوم صفوی بود و مسجد حکیم را بنا کرد .مسجدی چهار ایوانی بدون گنبد و مناره .

مأموران گردآوری زباله در ترکیه از کتاب‌هائی که مردم در زباله‌دان‌ها ریخته‌اند برای خود کتابخانه‌ای فراهم‌آورده‌اند.

نظر مفسر مصحف شریف درباره کورش کبیر

عجیب است که آقا محمد خان قاجار ،دستور داده که پیروزی نادرشاه افشار بر هندوستان را در جنگ کرنال ،در چهلستون ،نقش کنند .این ایران دوستی اورا نشان می دهد .

اشعار سلطان سلیم یاووز را خوانده ام .عجب غزلهای زیبایی بود.بیشتر به فارسی شعر می سرود.در زمان مطالعه عینک می زد.فیلسوف و عارف دوست و شاعر بود.به وحدت وجود دلبستگی داشت و به زیارت مولوی در قونیه می رفت.مدتی در شام ماند و مقبره عارف مورد علاقه اش را توسعه داد...ابن العربی ...خشن بود .پدرش را از سلطنت خلع کرد و برادر و برادر زادگانش را کشت و فقط شرایط را برای پسرش سلیمان برقرار کرد.نمی دانم این عرفان دوستی را چگونه با خشونتش جمع کنیم.عرفان باید شفقت به خلق بیاورد و نرمی دل.سلیم بسیار قسی القلب بود.به زبان فارسی و عربی تسلط کامل داشت.در زمان او جنگی با ایران و مصر انجام شد ...در هردو پیروز شد .در دوره او عثمانی توسعه یافت و به حرمین شرفین دست یافت.با چالدران هم شاه اسماعیل ما را افسرده کرد.سلیم به شاهنامه و فرهنگ فارسی علاقه داشت.سرانجام در پنجاه و یک سالگی به دلیل دملی در بین کتف هایش بیمار شد و خرقه تهی کرد‌.اورا در استانبول در مسجد سلطان سلیم یاووز به خاک سپردند.پل بزرگی هم در استانبول به نام اوست.

صحنه ای از جنگ چالدران در چهلستون شکستی که سبب شد شاه اسماعیل ،افسرده شود و به شکار و شراب پناه ببرد . دیوان شعر سلطان سلیم اول عثمانی را در لپتاپ رزانا تورقی نمودم.سلطان سلیم اول شاه قدرتمند عثمانی که اورا یاووز می گفتند .یاووز یعنی غیر قابل انعطاف ...او پدرش را با کودتایی برکنار کرد و برادران را شکست داد و البته ینی چری ها هم با او بودند.پسر او سلطان سلیمان قانونی و همسرش حفصه خانم بود.شاهزاده ای تاتار از کریمه...سلطان سلیم اول وسعت عثمانی را افزایش داد و حجاز و عراق جزو قلمرویش شد.شاه اسماعیل صفوی را در جنگ چالدران شکست داد.دیوان سلطان سلیم اول عثمانی بسیار خواندنیست.دیوان شعر فارسیست و صد غزل دارد.با یک شاعر حرفه ای زبان فارسی طرفیم.بسیار عالیست.استعارات وتشبیهات فوق العاده ای دارد.سلیمی تخلص می کرد.عاشق ادبیات و تاریخ بود .فارسی را دوست داشت و به شاهنامه فردوسی علاقه بسیاری داشت .من دیوان سلیم را خوانده ام.دل پردردی داشت.مردی که جنگاوری قوی بود.یاووز و غیر قابل انعطاف و خونریز و سهمناک بود.رحم در دلش نبود ،اشعارش لطیف و چون آبگینه ای زیباست .من بارها اشک ریختم..چشمانم از آب دیده پر شد.دو زبانه های ایران می توانند قابلیت های ادبی فارسی را بیشتر از ما یک زبانه ها تعمیق دهند اگر تنگ نظری های مرکز و حکومت ها نباشد.متاسفانه در ترک زبانان و عرب زبانان ما کسانی هستند که دشمن شاهنامه و فردوسی هستند درحالیکه سلطان سلیم اول عاشق فردوسی بود.از ارادت سلیمی به حافظ شیراز خبر ندارم ولی غیر ممکن است کسی که چنین غزلهایی سروده است ارادتمند سعدی و حافظ نباشد.رجب طیب اردوغان هم به سلطان سلیم اول نظر دارد.او چون صفوی را شکست داد مقبول رجب است.پلی به نام او ساخته اند و موشک هایی به نام چالدران(به نقل از شادروان استاد فردی )....سلطان سلیم اول در مسجد یاووز سلیم در محله فاتح استانبول به خاک سپرده شده است.همسرش حفصه خانم هم همانجاست.

امروز ترافیک شدیدی در خیابان‌های اصفهان بود و در خیابان استانداری هم بالطبع چنین بود .در گوشه ای پارک کردم و پیاده به چهلستون رفتم.دکتر خلیلیان عزیز ،بلیطی با توضیحات دکتر حسینی معمار مرمت گر چهلستون گرفته بود .چهلستون، سازه ای از دوران صفوی که بیشتر حال و هوای عهد شاه عباس دوم را داشت .کوشک اولیه از شاه عباس کبیر است ولی تکمیل و اصل کار از شاه عباس دوم .شاه عباس دوم، هم بزرگ بود و کشور در ایمنی و آرامش و رفاه .در قزوین زاده شد و مادرش چرکسی بود .به اهل سنت گرایش داشت که این سنت سیئه ای بر میراث شاه اسماعیل کبیر بود .به قول دکتر خلیلیان ،این آیینه ها شاهد چه کسانی بوده ...مقرنس و آیینه های نقره اندود ،دیوارهای سرشار از گل اخرا(ارمنی) و طلا ،تالاری که نقاشی های با شکوه دارد که می تواند سینمایی باشد .حتا صحنه شکست شاه اسماعیل کبیر از سلطان سلیم یاووز در چالدران هم هست والبته مجلس بزم شاه طهماسب ،شاه عباس کبیر و شاه عباس دوم .در مجالس بزم ،شاهد بازی هم می بینیم .حتا در جنگ هم شاهد بازی دیدم .قرابه های شراب ،جام‌های شراب ،خیار و هندوانه ،موسیقی و رقص.

بازخوانی سفرنامه های اروپایی ایرانیان در عصر قاجار از کتابهای خوب بود .سلسله قاجار ،حاکم در قرن نوزده ایران بود.از ۱۷۹۴ تا ۱۹۲۵....یعنی صد و سی و یک سال.در این دوران طولانی ،شکست هایی از روسیه تزاری داشتیم و سرزمین های حاشیه ای را از دست دادیم ،ولی ایران وارد مدرنیزاسیون شد و سرانجام دولت -ملت شکل گرفت .مفاهیم اروپایی وارد ایران شد و تجددی برخاست.شاه قاجار ،مظفرالدین شاه با مشروطه موافقت کرد و مجلس وارد ادبیات سیاسی ما شد .ساده نویسی ،تصنع ادبی را کنار زد..در این دوران ،دویست و هشتاد و سه سفرنامه نوشته شد که نقش مهمی در شناخت روحیات ایرانی دارد.بیشتر اینها در دوره ناصرالدین شاه نوشته شد.خود شاه شهید هم سفرنامه هایی نوشت و به ایرانیان ،ساده نویسی را یاد داد.به قول شادروان افشار،زبان بی تصنع شاه ناشی از بی سوادی نبوده است (برداشتی نادرست که تا امروز وجود دارد) بلکه سبک انتخابی اوست .بهار ،در سبک شناسی ،این نثر ساده را به ارتباطات با اروپا پیوند می زند .