ادبیات سئونلر

رقص سماسینین پارلاق اولدوزو "فاطمه محمدی" ادبیات سئونلر گوزگوسونده زمان:سه شنبه 1403,6,13 ساعات:21 چکیلیش: مرجان منافزاده آپاریجی:کریم قربانزاده https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ده مت گرگ ترار گرگ فراوان دارد...

یانار قارادغلی چوخ دا مغرور اولما گولوم، مئيدان اولاندا نه اولار!؟ فَلَک ايه‌نده‌دير ظولوم، دوران اولاندا نه اولار!؟ گل اؤيونمه ده¬لی-ده¬لی، آخی نه وار اؤيونمه‌لی؟ دونيا سنه بير سئوگيلی، جانان اولاندا نه اولار!؟ بو دونيانين بوراخ پئشين، کيم نه بيلير چرخين ايشين؟ ايگيد-ايگيد يار يولداشين، آرخان اولاندا نه اولار!؟ «یانار» حیات بير مَنظره، سن اويما داش قاشا،  زَره، چوخ توخونما اورکلره، ایمکان اولاندا نه اولار...!؟ https://t.me/@adabiyyatsevanlar

جلال نجف زاده بیر جانان سئومیشدیم گئتدی الیمدن حسرت قالدیم شیرین دیله آقلارام آلیشدیم   اودونا   پروانه   کیمین یاندی جسمیم  دوندو کوله  آغلارام بیر زامان ایکیمیز گزیردیق قوشا سئوگمین ایلقاری چاتمادی باشا زامان ایلک اوخومو چالیبدی داشا گوز یاشیمی سیله سیله آغلارام آغلیمی آپاریپ او گوزل پری من نئجه اونودوم کئچن گونلری سولدو باهاریمین تر چیچکلری بولبولم یئتمه دیم گوله آغلارام جلالام  ایناندیم  آندا  ایلقارا من اوره ک باغلادیم وفاسیز یارا اینسافسیز نیاریم اویدی اغیارا مجنون کیمی دوشدوم چوله آغلارام https://t.me/@adabiyyatsevanlar

نصرت_کسمنلی بو گئجه، پولیس‌لردن گیزلی، سنه بیر سیر وئریرم اوغرو اولماق ایسته‌ییرم! بیر تیکه محببه‌ته سورگون آج اوره‌ییمی دویورماغا، دامینیزدان دوشوب شیرین گولوشلرینی اوغورلاماق ایسته‌ییرم! یولداش سوفراسیندان خیانت قوخولو دوز-چؤره‌یی یالانچی قارداشلیق‌لاری اوغورلاییب یوخ ائتمک‌ ایسته‌ییرم! البت بو سؤز دوغرودور ((دردسیز اینسان اولماز)) بو بولودلو گئجه‌ده قوش تک قانادلانیب سیزین بالکنا دوغرو زیروه‌لنیب، او باخیشلارینین آرخاسیندا گیزلی درد لری، سنین اوره‌ییندن اوغورلاماق ایسته‌ییرم! من سئوگیلیمین باخیشلاریندا گیزله‌نن دردلری یالان دوستلوق لاری آرادان قالدیرماق اوچون اوغرو اولماق ایسته‌ییرم! https://t.me/@adabiyyatsevanlar

اَرکن ائولیلیک عؤمرومون یاز یارپاغینا آرزیلارین اَلی چاتماز تانری شیرین کؤرپه‌لیگی بیرداها عؤمرومه قاتماز ازل گوندن بیتدی نه‌دن؟ منیم‌سه أرکی نازلیغیم اینتیحارلی گؤزلریمده باخ قان ساغیر آرازلیغیم قیش قوجاغین آچمامیشدان قارا قالدیم نارلیغیمدا یاز گؤزونه نفرت دولدوم حسرت بیتدیم وارلیغیمدا بوتون اویونجاقلاریمی ائتدیلر منه قاداغا آرزولاریم قیسیرلانیب باشیمدا اولدو صاداغا اؤزلم اللریمی توتوب منی سۆرودولر بازارلیغا همن آنام ایتن یئره قالابالیق گوزارلیغا بیر آغ دونو بَیَنیرکن توتدولار بوینوما منیم بارماغیمی اوزوکله‌ییب گیردیلر قوینوما منیم من چرشنبه اوشاغی تک سئوینیردیم بازارلیغا هئچ بیلمیردیم اؤلمه‌میشدن گؤندریرلر  مزارلیغا آتام خئیر دوعا وئریب یولا سالدی آستانادان اوزولدو هر نه‌دن الیم هم آللاه‌دان ،هم آنادان سوت دیشلریم تؤکولمه‌میش دؤشلریمه قان گلمیشدی اون اوچ یاشیم اولمامیشدان قارنیمدا  قیز جوجرمیشدی دوققوز آیین ایچینده من بیر درد دوغدوم اؤزوم کیمی کدره دولدو طالعیم اینان قانلی گؤزوم کیمی هرگون بئله بیر قیزجیغاز یانیب بیتیر یوردوموزدا اوشاق، اوشاق بو یاشامدا قوربان یاتیر بیر اوموزدا گؤزل قیزیم اوزلمه‌سن بو طبیعت قانونودور قادینلیق بیر قیزجیغازین عؤمرونون سئودا سونودور قیزین خیال آرزوسونون بوردا اوْیورلار گوزونو قیزلیغینا سون قویورلار قویلویورلار ایلک اؤزونو https://t.me/@adabiyyatsevanlar

حیدربیات ...کیمسه‌نی دوغمایاجاقسان شؤعله‌میزده یانیب دوغولاجاییق گونش شعاعلاری بیزی امیزدیره‌جک یارپیز اولدوغونو دوشونه‌جکسن و من داغلاردا یئللرین سوووردوغو بیر یابانجی تیکان بیتگی‌سی‌یم اللریم الینده بئله سوورولماق تاریخیمی اونودا بیلمیرم https://t.me/@adabiyyatsevanlar

"احد فرهمندی" عاغيل ديشی سن سئوگيميزده منه موتلو آنلار ياشاتسان دا سونوندا عاغيل ديشي كيمی اولدون آغيريا باشلاياندان آغرين كسيلمير بيليرم چكيب آتسام آز زمان گوجلو آغری وئره‌جكسن سونرا بير عؤمور آغرين كسيله‌جك آنجاق سنی چكيم ـ‌ چكمه‌ييب آراسيندا قالميشام چكمه‌سم آغرين كسيلين دئييل چكسم بوش يئرين عؤمور بويو دولان دئييل... اوماريم كيمسه سئوگی دونياسيندا منيم كيمی نئيله‌ييم،‌ نئجه‌ ائله‌ييمه قالماسين! https://t.me/@adabiyyatsevanlar

درداوغلو باهار گلیب او دوزلر ده آچیلیب سان آی بنوشه یئل قالخاندا زیروه لر ده نه سالیرسان های بنوشه سن چوللرین زینتی سن قیمت ده دور قیمتی سن ایلاهی نین حکمتی سن یوخدور سنه تای بنوشه اوریینی غم‌لر آلیب بوینون نیه بوکوک قالیب اهنگینی بولبول چالیب بونو ائله یای بنوشه خومار باخیر گؤزلر سنه چوخ دئیلیب سؤزلر سنه شعیر یازیلیب یوزلر سنه من سئویلییم سای بنوشه هر باهارین روحی سنده درمان سن سن دردی منده درداوغلویام اینان منده دؤزنمیرم دای بنوشه https://t.me/@adabiyyatsevanlar

انتشار کتاب «تُرکستان» اثر مختار بکر در تبریز   ✍. این کتاب بسیار مهم و ارزشمند یکی از هزاران اثر علمی و فرهنگی جریان بزرگ «جدیدچی‌لیک» (جدیدیه) در جهان تُرک می‌باشد. نویسندۀ این کتاب، مختار بکر؛ از  اساتید دارالفنون خیوه و تاشکند بود. مختار بکر معلم، محقق و نویسندۀ جدیدچی‌ اهل قازان بود که به دعوت اسفندیار خان؛ خان ترقی‌خواه خیوه از قازان به خیوه رفت و یکی از بنیانگذران دانش و فرهنگ جدید در اوزبکستان شد. وی کتاب «تُرکستان» را به زبان تُرکی نوشته و در سال 1918 منتشر کرده است (در تاشکند). سیدرضا علیزاده؛ نویسنده و معلم جدیدچی تاجیک، این کتاب را به فارسی ترجمه کرده و ناشر مشهور افغانستانی؛ شیرمحمدخان ناشر این ترجمه را در سال 1927 (1305) منتشر کرده است. کتاب «تُرکستان» حاوی اطلاعات دست اول و ارزشمندی دربارۀ جغرافیای انسانی و طبیعی، اوضاع سیاسی و فرهنگی، اقتصاد و تاریخ تُرکستان است. ناحیۀ بسیار مهم در تاریخ و جغرافیای تُرک، کانون داغ دولتمداری تُرکان و بستر رشد و اعتلای جریان فکری- فرهنگی بزرگ جدیدچی‌لیک که با غلبۀ روس‌ها در دو دورۀ تزاری و شوروی، یکپارچگی خود را از دست داد و روند رشد و توسعۀ آن متوقف شد. عنوان واقعی آن یعنی «تُرکستان» نیز تبدیل به عنوان جعلی «آسیای میانه» شده، هویت یکپارچۀ تُرکستانی به هویت‌های خُرد از قبیل قیرقیز، قازاق، تاجیک، اوزبک و... تجزیه شد. مختار بکر پس از تبیین کلیات جغرافیای طبیعی تُرکستان، ضمن ارائۀ اطلاعات کلی تاریخی دربارۀ هر یک از مناطق و خان‌نشین‌های آن تا غلبۀ روس‌های تزاری، ویژگی‌های جغرافیای انسانی و طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی هر یک از خان‌نشین‌ها و ولایات را در متن جغرافیایی- فرهنگی آنها یعنی جغرافیای تُرکستان مورد بحث قرار داده و اطلاعات دقیق و بی‌نظیری عرضه کرده است. اگرچه جستجوهای زیادی برای یافتن متن اصلی کتاب از اوزبکستان، تاجیکستان و افغانستان تا تُرکیه کردم اما نسخۀ اصلی کتاب یافت نشد و ناگزیر نسخۀ ترجمه شده به فارسی توسط سیدرضا علی‌زاده و منتشر شده توسط شیرمحمدخان در سال 1927 (1305) را بازنویسی و منتشر کرده‌ام. با توجه به اینکه کتاب حدود صد سال پیش در افغانستان منتشر شده، نثر آن برای مخاطب ایرانی در حال حاضر چندان مأنوس نبود. کتاب تا حد زیادی بازنویسی شده اما معنا و مفهوم متن هیچ تغییری نیافته است. دو مقدمه به کتاب افزوده‌ام. اولی؛ توضیحاتی‌است دربارۀ کتاب و نشر آن، دومی؛ تاریخچۀ مختصر سیاسی تُرکستان. قطع کتاب وزیری و تعداد صفحات آن 240 است.                                                                     سیدمرتضی حسینی علاقه‌مندان به خرید این کتاب می‌توانند با واریز مبلغ 300 هزار تومان به شماره کارت 6037997488661233 و ارسال فیش واریزی و آدرس پستی به شماره 09146644150 از طریق واتساپ یا تلگرام، کتاب را تا دو هفتۀ آینده دریافت نمایند. https://t.me/revisionhistory      

یعقوب_نامی پنجره‌م‌دن، پنجره‌نه بیرجه کیپریک وورونجادیر سئوگیمیزی یایماغا واخت آی یوخودان دورونجادیر 2 دنیزه فیرتینا سالیر ساچلارین مارتی‌لارین قانادلارینی سولاندیریر دئدی-قودویا چکیر بالیقلاری تئللرینی دسته باغلا سولارا چیرپیر اؤزونو یالچین قایالار https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رضوان حاجی قاسیملی "جانای" باغچامیز چوخ گئنیش ایدی، هر یاندا آغاج اکمیشدیلر، باغچایا چپر یئرینه همرسین اکمیشدیلر اودا سکییب گؤیلوجا دولانمیشدی. یازدان آی کئچیب کئچمه‌میش یئمک اوچون مئیوه‌ واریدی، آلچادان اریک‌دن آلمادان هابئله هولو، هئیوا، گیردکان، سوماق، بوللو اوزوم اوزون سؤزون قیسساسی اللرینه گلن آغاجدان بئجرتمیشدیلر. آنام باغ ایشینه چوخ ماراقلییدی. هر ایش ده الیندن گلردی. آغاجلارین دیبین دئشه‌لمک‌دن توت داللاماغا کیمی، من ده یانیجا دولاناردیم، آنا بالا هم ایشلردیک هم دانیشاردیق، آنامین چوخ گؤزل ناغیللاری واریدی، بئله شیرین دانیشاردی سانکی دانیشدیغین اؤزو  یاشاییب. کئچن قیش یامان کئچمیشدی، ایتی یئل قیه‌مه‌لری قیریب توکموشدو تنه‌که‌لری یئره سرمیشدی، آنام دولگار چاغیرمیشدی یئنی دن قیه‌مه قورا، منده دولگارلا بیرلیک ده ایشلییردیم. چای چؤرک آپاریردیم آغاج گتیریردیم الیمدن گلن دا. آخشام آنجاق ایشیمیز باشا گلدی دولگارین حئسابین وئریب یوللاندیردیق، ایشلر آنامین گؤیلونا یاتمیشدی. اوتوردوق چای ایچیب دینجه‌لک. باغا گؤز دولاندیردیم چوخ گؤزل اولموشدو آما بیر سووال بئیتیمده کوفلانیردی، آنامدان سوروشدوم: نییه بوتون آغاجلار اؤز آیاقلاری اوسته دوروبلار آما اوزوملر دایاناجاق یئر ایستیر؟ آنام فینجانین دولدوروب بئله دانیشدی: اوزون زامان اؤنجه اوزوملر ده اوبیریسی آغاجلار سایاق اؤزلری دوراردیلار اوزوملر سالخیملاناندا سانکی اولکر دیر آی ٱووجوندا، آما گرک واختیندا دریردین، گئج قالسایدی اووخالانیب توکولردی. یارپاقلاری دا بئله آجی چالاردی ‌کی مال حئیوان دا یئمزدی. بیر ایل یاز چوخ یاغیشلی اولوب هر گون ایلدیریم شاخارمیش دولو یاغارمیش، بول بلالی بیر یازیمیش! اوزومون ده بوداغینین بیرینده گؤزل قوش یوواسی واریمیش ایلدیریم شاخاندا بیردن بو یووانی اود بورویر، یازیق آنا قوش للک‌لری کؤزله‌نر یوواسی داغیلماقدا بیردن بوداق دان یووارلانار. آغاج گؤرر وای هم قوش اؤله‌جک هم یومورتالار سینیب داغیلاجاق! بیررگؤز قیرپیمیندا أییلر قوشو، یووانی قوروسون، تام یئره اییلمیش‌کن  ایلدیریم آغاجی بورویر. هوندور آغاج یئره گلنده کؤکو تورپاقدان چیخار ائشیگه آما قوش دا ساغ قالار یومورتالاردی دا. سحر سحر باغمان گلیب گؤرر آی آمان نه واریدی باغدا ایندی نه اولوب! ها گوج وئرر آغاجی قووزایابیلمز. گتیرر بوداقلارینا دایاق وئرر أن آزی یئرده قالیب قوروماسین. او ایل آغاج چوخ اینجییر آیاق اوسته دورابیلمز، باری دا داغیلیب گئدر. بو اولایین سؤزو یئتیشر آغاجلار تانریجاسینا. گلر اوزومون یانینا گؤرر او گؤزل آغاج ایلان سایاغی قالیب یئرده هنده‌ورینده ده نئچه فره دولانیر، آغاجا دئیر بو مهریبانلیغینا خاطیر ایلین باشا باشیندا سنین آدینی دیللر ازبری ائلییرم، یازدا یارپاغینا طاماحلاری اولسون سونرا کال اوزوملریندن فایدالانسینلار اوزوملرین داد آلینجا یئییلسین قوروشقاسا یئمیش اولسون چیی ازیلسه اولوسون گؤیلوجا چاخیر اولسون یا سیرکه بیشرسن‌سه دوشاب اولسون، ایلی باشدان باشا ائولری دولاناسان. بئله‌لیک‌له اوزوم تنه‌که اولار قیه‌مه ایستر.     همشه مهریبان باجیم خانیم دوکتور مرجان مناف‌زاده‌یه سونورام https://t.me/Adabiyyatsevanlar

سوسوزلوق الا یا ایهالساقی،نه دیر سو،قیمتین بیل ها! سو یوخدورسا،یانار بیر گون سنین آغزینداکی دیل ها! سوزور قیرنا،آخیر دایم،اوناگئت تئز علاج ائیله و گرنه قطره قطره سو،آخار ببرده ن اولار نیل ها! دئمه بیر قطره سو نئیلر،آخیر آخسین،دامیر دامسین قاریشقا گر اولا دوشمن،حساب ائیله اونی فیل ها! سوسوز قالسادیلین آغزین،سسین چیخماز بوغازیندان دوشرسن نطقدن والاه تاپارسان بوللی مشگیل ها! گئدنده مسجده حتماوضو آلماق خیالین وار سو یوخدورسا،نامازدا یوخ،درون مسجد و میل ها! نولار،سو اولمایان یئرده تیمم ائیله توپراقه الین توزلی اوزون توپراق،توپورجک له اونی سیل ها! نه چای دان سو گلیر نه چشمه دن نه کهنه کهریزدن کُت و شالواروون چرکی، دوام ائیلر نئچه ایل ها! سوزون وار سوز دانیش ( کافی) ،سوزون یوخدور سکوت ائیله قدیم شاعر دئمیش گویا،سنه لازیمدی ایشگیل ها! https://t.me/Adabiyyatsevanlar