ادبیات سئونلر
الذهاب إلى القناة على Telegram
بوکانال ادبیات سئونلر قوروپونون سئچیلمیش اثرلری دیر کانالدا کی یازیلاری کانالین لینکینی وئرمک شرطی ایله پایلاشماق اولار.
إظهار المزيد3 093
المشتركون
-324 ساعات
+27 أيام
-330 أيام
أرشيف المشاركات
3 093
نامه های احسان طبری به «ژاله اصفهانی»
«نامه شماره 4»بدون تاریخ (فایل ۴۷)
دوستِ ارجمند،
در تلاشِ یافتنِ فرصتی مساعد و مناسب برای نگاشتنِ پاسخی بهتفصیل به نامۀ اخیرتان، اصولاً هرگونه نامهنویسی ولو به ایجاز فراموش شد. این یک غفلتِ حسابی بود که اُمید است با خُلقِ کریمِ خود عفوش کنید. یادآوری رفیق ممّداُف مرا از غفلت بهدرآورد.
اکنون نیز که این نامه را مینویسم، متاسفانه نمیتوانم به وعده وفا و قصدِ خود را اجراء کنم، یعنی دربارۀ مطالبی که قراربود نظرِ خود (را) راجع به آنها بنویسم اظهارنظری نمایم، ولی عجالتاً و بهرسمِ علیالحساب دربارۀ برخیاز نکاتِ مربوط به شکل و مضمونِ شعرِ معاصرِ فارسی، عقایدِ خود را بیان میدارم.
۱- آیا مضمون در شعرِفارسی باید تغییرکند و در چه جهت باید این تغییر صورت گیرد؟
طبیعی است مضمون باید در شعرِ فارسی تغییر کند و باید پایبندهای مضامین خشکیده و منجمد که شاعر، بلااراده آنها را ردیف میکند و تشابیه و تعابیر و استعارات و نکات و دقایقِ مکرّر و مبتذل (که از بسکه بازگو کردهاند، شیرۀ جانشان را مکیدهاند)، مانعِ اوجِ آزادانۀ پندارِ شاعر در فضای واقعیت و زندگیِ معاصر نشود.
کلاسیکهای نابغۀ ما در بیان و بسطِ اندیشۀ شاعرانۀ خود از زمزمِ برکتبخشِ زندگی و واقعیتِ زمانِ خود فیض میگرفتند. اشعارِ آنها سرشار از رنگِ زمان وُ مکان است. مفهومِ زیبایی، تقوا، زندگی، کین، عشق، اندوه و غیره همه دارای رنگِ دورانی است که شاعرِ وصّافِ این مفاهیم در آن دوران میزیسته است. هر شاعر باید نغمهسُرای زمانۀ خود باشد و مارشِ ظفرنمونِ تاریخ زمانِ خود را با تمام آن تنوّعِ شِگَرفی که خاصّ ِزندگی است، و درکِ عمیقِ خصوصیّاتِ آن منعکس نماید. (این انعکاس تابع تئوریِ مارکسیستی -لنینیستیِ انعکاس است. یعنی انعکاس از واقعیّت، نه پندارهای ناخوش یا تخیّلاتِ غیرواقعی).
در انعکاسِ واقعیتِ زمانۀ خود، شاعر باید دو عملِ مهمّ و دشوار انجام دهد:
۱- ایجاد نمونههای کلّی از قهرمانان و حوادث یا تیپیزاسیون (Типизация). این عملِ تعمیمِ هنری یک عملِ بسیار دشواری است. گورکی گفته است باید افراد نمونهوار (تیپیک) را در شرایطِ نمونهوار نشان داد. یکی از معایبِ اساسی مضمونیابیِ بورژوازی، درست همان گریز از فرمولِ گورکی و عدمِ استعداد برای تیپیزاسیون و تعمیمِ هنری است.
۲- دادنِ خصائص و ویژگیهای زمانی و مکانیِ قهرمانان و حوادث، یعنی دادنِ اسپهسیفیک (Специфик). اگر این شرطِ دوّم مراعات نشود، نمونههای ما صورتِ کلّی خواهد یافت و به زندگی شبیه نخواهند بود.
مثال: میخواهید مبارزۀ دهقانانِ آذربایجان را توصیف کنید. صحنه را در یک محیطِ نمونهوار مثلاً سراب انتخاب میکنید. خدایی زینل که زندگیِ او نمونۀ زندگی محرومِ دهقانِ آذربایجانی است، قهرمانِ داستان است. نشان میدهید که چگونه طی یک مقدار حوادثِ نمونهوار (و مبارزه زینل علیه "مهامالملکِ" مالک و "سروان حسرتی" افسرِ ژاندارم و "شیخ سلیم" آخوندِ محلّ که خود نمونههای مستورهای و تیپیک از نوعِ مالک و ژاندارم و آخوند هستند)، زینل در پیکارِ تلخِ خود، در زمینه پیروزی نهضتِ دموکراتیکِ آذربایجان پیروز میشود. تا اینجا عملِ اوّل یعنی تپیزاسیون.
امّا ضمنِ این عملِ تیپیزاسیون، باید عملِ دوّم: دادنِ اسپهسیفیک انجام گیرد. یعنی "زینل" تماما یک دهقانِ سرابی باشد، و مثلاً "عالیه" معشوقهاش و دیگر اقوامِ خانوادهاش تماماً دهقانانِ زنده و مشخّصِ محلّی (نه دهقان بهطورِ کلّی) باشند. زندگی با تمامِ خصوصیّاتِ محلّیاش و به ویژه آن خصوصیات که خاصّ ِآن محلّ است، وصف گردد.
درآمیختنِ "تیپیک"[typic] با "اسپِهسیفیک"[specific] یک امرِ بسیار دشوار است که فوقالعاده استادی میخواهد.
ژاله خانم! تمامِ حرف در همین جاست. عظمتِ تولستوی، چخوف، گورکی در همین یافتنِ "تیپیک" و "اسپهسیفیک" است. بلینسکی نمایشنامۀ (Горе ат ума) [گوره آت اوما] گریبایدوف را بَسی میستاید، زیرا در آن اسپهسیفیکِ روسی است. بلینسکی دربارۀ "اسپهسیفیک" سخن زیاد گفته و گورگی دربارۀ "تیپیک" تاکیدِ فراوان کرده است.
برای یافتنِ تیپیک و اسپهسیفیک و مَزجِ ماهرانۀ آندو و ایجادِ نمونههای زنده، نمونههای "تاریخی" (و نه ماوَرای زمان و مکان)، مطالعۀ عمیقِ حیات و جمعآوری مدارک و جستوجوی شاعرانۀ پُرشور در میانِ حوادث و انسانها لازم است.
یکی از مزایای صادق هدایت، نویسندۀ با قریحۀ فقیدِ ما دریافتِ اسپهسیفیکِ ایرانی است اگرچه در نزدِ او عمل تیپیزاسیون [typification] بهطورِنادری موفقیّتآمیزاست وغالباً تابع مکتبِ بورژوازی، توصیفِ روانهای ناخوش و غیرِ نمونهوار است.
3 093
«عاشیق حسین_جوان»
دؤیوشلرده برکیمیشم، بیشمیشم،
قورخو نهدیر، اؤلوم نهدیر، بیلمهرم.
آنامین سودونه من آند ایچمیشم،
وطن آدین اورهییمدن سیلمهرم.
آزادلیق اوغروندا قانیم تؤکولسه،
مزاریم اوستوندن یوللار چکیلسه،
ساچلاریم آغارسا، بئلیم بوکولسه،
دوشمنه باش اَییب سجده قیلمارام.
شیرین آرزولاریم یئرین آلماسا،
وطنیم ذلّتدن آزاد اولماسا،
خالقیم سئوینمهسه، ائلیم گولمهسه،
اورکدن شاد اولوب من ده گولمهرم.
شفق اولوب اورکلره تؤکوللم،
چینار اولوب یوللار اوسته اکیللم،
بوداق اولوب یارپاقلارا بوکوللم،
شوهرت جوبّهسینه من بوکولمهرم.
چیخیب ساوالانا، یوردوما باخسام،
تبریزین کؤکسونه اولدوزلار تاخسام،
ظفر نغمهسینی زیلدن اوخوسام،
من «حسین جوانام» ناکام اؤلمهرم...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 093
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی
«حسین منزوی»
اویان دره بویان دره
گلین گئدک گئچنلره
گلین گولک،گلین دیاق
گل اوخویاق گل اوینایاق
اویان قارا، بویان قارا
قارانتینین تئلین قارا
تاراق گتیر تاراقلیاق
تاراقچینی سوراغلیاق
هاردا قالیب سوراغچیلار
ائل بزهين تاراقچیلار
تاراق دگیل پیچاقدی بو
پیچاق دگیل اوراقدی بو
پیچاق سو ایچدی ایچمه دی
اوراق کوت هلدی بیچمه دی
بیچینچی لر قوجالدیلار
اکینچیلر گیجالدیلار
گیجالتما دوتدو باغلاری
ورم قوجالتدی داغلاری
داغین باشی آغ آپباغی
بسدی فلک گل آشاغی
گل آشاغی دولان گؤرک
دولان گؤرک کیمن فلک
آی فلکین فلک لری
قانلا دولو اتک لری!
قان آغلاغی اتک -اتک
قان ایزینی دوتاق گئدک
گئدک گؤرک یولدا نه وار؟
ساغدا نه وار سولدا نه وار؟
سولدا نه واردی؟ تنگه لر!
ساقدا نه واردی؟ دؤنگه لر!
دؤنگهلرین دؤنرگهسی
اولوم ایتیملی جرگهسی
باغچالاری گول آچمایان
اوشاق لاری دیل آچمایان
اولوم فلک ایتیم فلک !
گؤروم قالان یتیم فلک
یتیم گؤز آچدی آغلادی
دیزلرینی قوجاقلادی
طیفیل بالام گل آغلاشاق
قول بویونا قوجاقلاشاق
قوجاق-قوجاق قوجالمیشق
لاپ قورو یئرده قالمیشیق
کیم ایستهییب بیز قییدک
گلن یولو بیر ده گئدک؟
نفس-نفس هسهکلییک
اوشاق کیمی، ایمکلهیک
ایمک دئمه، یئمک دئمه
سؤزلریمه دئمک دئمه
دال اگیلیب، بئل بوکولوب
قاش آغاریب، دیش تؤکولوب
اویان قله، بویان قله
گون ساییریق اؤلوم گله
آی اؤلومون ملکهسی
گلیر قانادلارین سسی!
یاواش-یاواش باتیر سسیم
گلیر، گلنمیر نفسیم
قارانتیلار، غلیظلهنیر
یورولموشام،یوخوم گلیر
آی یوخونو سورن کیشی
سورچیلرین بگنمیشی
اویان قارا، بویان قارا
آپار منی دومانلارا..
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 093
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:« منیژه جمنژاد»
نار قیزلاری۱
👩🦰 بیر گو٘ن واریدی، بیر گو٘ن یوخودو؛ بیر پادشاه واریدی خانیمیسینین اوشاغی اولموردو. بیر گو٘ن خانیم اوره یینده نذیر دئدی: اوشاغیم اولسا، بیر باتمان بال لا بیر باتمان یاغ آلیب وئررم آپارسین دنیز بالیقلارینا. قضادان ووردو خانیم بویلو قالدی، دوقوز آیدان سونرا بیر اوغلان دوغدو. پادشاه چوخ سئویندی، وئردی هر یئره چیراق چکدیلر. اوغلان بیر یاشا گلدی، سونرا دا ایکی یاش، بئش یاش؛ خانیم نذیر نیازین بوتون اونوتدو. بیر گو٘ن اوغلان کی اییرمی بیر یاشیندا اولموشدو، ائوه گلدی. خانیم اوغلونون بوی بوخونونا باخدی فیکره گئتدی. اؤز یانیندا دئدی: من نه غفلته قالمیشام! اوغلوم اییرمی بیر یاشیندا اولوب، من هله نذریمی وئرمه میشم. اوغلان آناسینی فیکیرده گؤروب دئدی: آنا جان! نه اولوب؟ دئدی: اوغلوم، هئچ؛ نذیر دئمیشدیم اوشاغیم اولسون، بیر باتمان یاغ، بیر باتمان دا بال آلیب وئرم آپارسین دنیز بالیقلارینا. دئدی: بو کی بیر سؤز دئییل. وئر آپاریم. خانیم گئتدی بیر باتمان بال، بیر باتمان یاغ آلیب وئردی اوغلونا. اوغلان بال لا یاغی گؤتوروب دنیز قیراغینا گئتدی. گؤردو بیر قوجا آرواد اوردا اوتوروب. قوجا آرواد دئدی: اوغول، هارا گئدیرسن؟ دئدی: آنامین نذری وار. بیر باتمان یاغ، بیر باتمان بال گتیرمیشم دنیز بالیقلارینا تؤکم. قوجا آرواد دئدی: بالیق دیلسیز حیواندی. یاغ لا بالی نه ائده جک؟ اونلاری وئر من یئییم سنین جانیوا دعا ائلییم. اوغلان گؤردو قوجا آرواد پیس سؤز دئمیر. دئدی: اولسون، آل. یاغ لا بالی قوجا آروادا وئردی، قاییداندا قوجا دئدی: سنی گؤروم نار قیزلاریندان قیسمتین اولسون. اوغلان دئدی: ننه، نار قیزلاری نه دیر؟ قوجا آرواد دئدی: بیر باغ وار دولودو نار آغاجی له. اورا گئت. آیاغیوی باغا قویماقدا، عجیب قریب سسلر ائشیدرسن. بیری دئیر: گلسن اؤلدوررم! بیری دئیر: دالیوا باخسان ووراجاغام! گئت نئچه نار در ، قاییت گل. اوغلان گلدی، نارلیغی تاپدی. قیرخ نار دریب گلدی. یولدا بیری جیریلدی، گؤزل بیر قیز چیخیب دئدی: چؤرک، سو! اوغلانین چؤره یی سویو یوخودو اونا وئرسین. قیز دو٘شوب اؤلدو. نئچه دیقه سونرا باشقا بیر نار دا جیریلدی، گوزل بیر قیز چیخیب دئدی: چؤرک، سو! بودا دو٘شوب اؤلدو. قیزلارین هامیسی اؤلدو، بیر نار قالدی. اوغلان بیر چشمه باشینا یئتیشدی. سونونجو نار دا جیریلیب گؤزل بیر قیز چیخدی، سو، چورک ایسته دی. اوغلان تئز سو وئردی. قیز باشدان آیاغا لوت ایدی. یالنیز بوینوندا بیر بویون باغی واریدی. اوغلان اؤز - اؤزونه دئدی: بونو بئله شهره آپارا بیلمرم. گرک گئدیب پالتار گتیرم. قیز چوخ دیرندی اونو دا آپارسین دئیه، قبول ائلمه دی. اوردا بیر نارنج آغاجی واریدی. قیز دئدی: منیم نارنج آغاجیم باشیوی اَی! نارنج باشینی ایدی. قیز آیاغینی بوداغا قویوب چیخدی آغاجین باشیندا اوتوردو. بیر آز سونرا بیر چئری قاراواش، کوزه سینی دولدورماغا گلدی. قیزین شکیلینی سودا گؤروب اؤز شکیلی ساندی. دئدی: من بئله گؤزل، گؤیچک اولام، گلم خانیما سو دولدورام؟ کوزه نی چیرپدی داشا سیندیردی. ائوه قاییتدی. خانیم دئدی: کوزه نی نئیله دین؟ دئدی: خانیم الیمدن دو٘شوب سیندی. خانیم دئدی: آپار اوشاغین اسگی لرین یو. قاراواش اسگی لری گؤتورب چشمه باشینا گلدی. گئنه قیزین عکسینی گؤروب دئدی: من بئله گؤزل گؤیچک اولام، گلم خانیما اسگی یویام؟! اسگی لری وئردی سویا، قاییتدی. خانیم دئدی: اسگی لر هانی؟ دئدی: خانیم من بئله گؤزل گؤیچک اولام، گلم سنه اسگی یویام؟ خانم دئدی: میرده شیر او٘زوو یوسون، او یوغون دوداقلارینلا! گئت آینایا باخ گؤر گوزل سن؟ ایندی گل بو اوشاغی آپار یو. قاراواش اوشاغی گوتوروب، چشمه باشینا گلدی. اوشاغی یوماق ایسته ینده گئنه قیزین عکسینی سودا گؤردو. دئدی: من بئله گؤزل گؤیچک اولام گلم خانیمین اوشاغینی یویام؟! ایسته دی اوشاغی اؤلدوره، نار قیزینین اوره یی یاندی سسله دی، آی قیز محمدین امتی دیر. ایشین اولماسین. قاراواش باشینی قووزادی گؤردو آی پارچاسی کیمی، لوم لوت بیر قیز اوتوروب آغاجین باشیندا. تئز اوشاغی آپاریب وئردی خانیما گلدی. دئدی: خانیم قوی منده گلیم سنین یانیوا. اوقدر یالواردی، بویونا اوخشادی کی قیز ساچینی آچیب آشاغی سالدی. قاراواش ساچیندان یاپیشیب یوخاری چیخدی. دئدی: خانیم سن بوردا نه ائدیرسن!؟ قیز دئدی: من نار قیزیام. اریم گئدیب پالتار گتیره، منی آپارا. قاراواش دئدی: بو بویون باغی نه دیر بوینوندا؟ دئدی: بیزیم جانیمیز بو بویون باغی دا دیر. بوینومدان آچیلسا اؤلرم. قاراواش دئدی: خانیم گل باشیوی آریدیم. دئدی: بیزیم باشیمیزدا ائله شئی لر تاپیلماز. قاراواش چوخ دیرندی، قیز اونون او٘ره یینی سیندیرماسین دئیه راضیلاشدی.
آردی وار...
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 093
اوشاق ادبیاتی
آذربایجان افسانه لری
سؤیله ین:«صمد بهرنگی - بهروز دهقانی»
چئویرن:«منیژه جمنژاد»
نار قیزلاری۱
👩🦰 بیر گو٘ن واریدی، بیر گو٘ن یوخودو؛ بیر پادشاه واریدی خانیمیسینین اوشاغی اولموردو. بیر گو٘ن خانیم اوره یینده نذیر دئدی: اوشاغیم اولسا، بیر باتمان بال لا بیر باتمان یاغ آلیب وئررم آپارسین دنیز بالیقلارینا. قضادان ووردو خانیم بویلو قالدی، دوقوز آیدان سونرا بیر اوغلان دوغدو. پادشاه چوخ سئویندی، وئردی هر یئره چیراق چکدیلر. اوغلان بیر یاشا گلدی، سونرا دا ایکی یاش، بئش یاش؛ خانیم نذیر نیازین بوتون اونوتدو. بیر گو٘ن اوغلان کی اییرمی بیر یاشیندا اولموشدو، ائوه گلدی. خانیم اوغلونون بوی بوخونونا باخدی فیکره گئتدی. اؤز یانیندا دئدی: من نه غفلته قالمیشام! اوغلوم اییرمی بیر یاشیندا اولوب، من هله نذریمی وئرمه میشم.
بویازینین آردینی ادبیات سئونلر کانالیندا اوخویون.
3 093
اوشاق ادبیاتی
« دادا بیلوردی»
قیش گلیب، تاخ تاخ تاتاخ
شاختـادان دوندی بـوتـون تاختـا تابـاخ
قارکولک دی، چن دی ، بوز، هر یئر قیرو، هر یئر سازاخ
چیلله چیلله بیـز گره ک قیش دان داداخ
ائتمه سین چوخ قاش قاباخ
*
داغلار آغ کؤینک گئییر
باغ و بستــانــه کولک لای لای دئییر
شاختادان گؤیده بولودلار تیتره ییر هئی قار یاغییر
یئـــر آغیـز آچمیش او قارلاردان یئییر
آسمـانـه بـاش اَیـیــــر
*
اولدو قار هر کوچه دام
من باباملا جورلـه دیم قاردان آدام
قیش دادا وار چوخ گؤزللیکلرله لذّتدن خبـر
قیش سیز ائتمز یاز بو یئر اوسته قیام
قیش، سنه اولسون سلام !
*
یئر اوشور قار یاغماسا،
داغ تپه ، چایلار ، باتار هر گون یاسا
آمما من قیشدا گرکدیر ایستی پالتارلار گییه م
قویمایام تـا شاختا دان جانیم سوسا
یا مریضلیکدن میسا
3 093
اوشاق ادبیاتی
🔴کودک بلوچ: «آرزوم اینهکه حداقل یبار تو این زندگی که من عمر میکنم حداقل برق داشته باشیم و یه زندگی درست حسابی داشته باشیم اینجارو نگاه کنید ما تو جهنمیم بخدا»
3 093
اوشاق ادبیاتی
«م ساحل»
اوشاق اویونلاری
«یئرده قالان قورد»اویونو
«یئرده قالان قورد اویونو» او اوشاق اویونلاریندادیرکی هله ده بعضن مدرسه لرده، اوردا بوردا اوینانیر کشگه« آموزش پرورش»ایدمان ساعاتلارینین چوخونو هرمنطقه نین میللی اویونلارین اختصاص وئره،بئله لیک له هم اوشاق اویونلاری آرادان گئتمز، هم اوشاقلارین فیزیکی چالیشمالاری آرتار، بوندا ایکی بویوک اوزه للیک وار بیرطرف دن اوشاقلارکئچمیش نسیل لرین اوینلاری عادت عنعنه لریله تانیش اولوب اولاری گلن نسللره تاپیشیرلار دیگرطرف دن اوشاقلار بیر_ ایکی ساعاتدا اولوب هر هفته فیزیکی فعالیت ائدرلر،«یئرده قالان قورد اویونوندا» اوشاق لار بیر دایره قوروپ «پالان پوش» گلرلر هانسی تک گلسه او اوشاق قورد اولار، اوشاقلارین قالانی قویون.
تک گلماق همان قورد قویونلاری قووالار قویونلارگرک قوردون الیندن قاچییب بیر ارتفاع دا دورالار تا قوردون الی اولارا چاتماسین .
ارتفاع بیر پله،بیر کرپیج یا بیر داش اوستو ده اولا بیلر.
اویون شیرین اولسون دئیه قویون لار شیطنت ائدییب تئز تئز ارتفادان دوشرلر ویا دوردوغولاری اوجایئرده اوخویا اوخویا دئییرلر:« قورد منی توتانماز ، قورد منی توتانماز»قویونلاراویان بویانا قاچماقلا قوردو چکرلر اوز داللاریجا
قورددا اولاری قووالار قورد هانسی قویونو توتسا قورد لوق نقشین دن چیخیپ قویون اولاجاق
آنجاق قویونلار بوردان اورا قاچیپ توتولماسین دئیه قورد یاخینلاشاندا ارتفا یاچیخارلار
قورد هانسی قویونو اول ده توتسا او قویون قورد اولار و قورد قویون، اویون بئله لیک له دوام تاپار. اوشاق لار هاچان یورولسالار اویونو قورتارار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 093
Repost from ادبیات سئونلر
اوشاق ادبیاتی
اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا .
اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین .
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
3 093
«آنتوان چخوف»
#قارا راحیب
«سیرّلی تشریف»
کوچورن:« ویدا حشمتی»
حاضیرلایان:«ادبیات سئونلر»
گلن هفته چهارشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
