مجله اقتصاد

چین در آستانه فروپاشی درونی؟ صادق الحسینی آرویند سوبرامانیان، مشاور ارشد اقتصادی پیشین دولت هند، و ناونیراج شارما در تازه ترین یادداشت خود در Project Syndicate پرسشی را پیش کشیده اند که کمتر کسی آشکارا مطرح میکند: آیا چین به سوی یک فروپاشی درونی میرود؟ نقطه آغاز آنان این است که جهان وارد دورانی از شوکهای پیاپی شده است: جنگهای عراق، اوکراین و ایران، بحران مالی ۲۰۰۸، همه گیری کرونا و رئیس جمهوری در آمریکا که نظم موجود را برهم میزند. به باور آنان، در چنین جهانی چین با «طوفانی کامل» روبه روست. این طوفان سه لایه سیاسی، اقتصادی و مالی دارد و هر لایه لایه دیگر را تشدید میکند. لایه نخست سیاسی است. شی جین پینگ در سالهای اخیر موجی از پاکسازی را در میان رهبران دولت، حزب، استانها و ارتش به راه انداخته است. نویسندگان میگویند رنجشی که از این پاکسازیها انباشته میشود میتواند جانشینی او را به یک بحران آشفته بدل کند. آنان این خطر را در امتداد الگوی تاریخی چین میبینند که در آن دوره های طولانی آرامش ناگهان جای خود را به آشوب داده اند. این خطر را به مسئله «امپراتور بد» فرانسیس فوکویاما هم پیوند میدهند: در نظامی که قدرت در یک نفر متمرکز است، هیچ سازوکاری برای مهار حاکمی که راه را اشتباه میرود وجود ندارد. به تعبیر آنان، چین در دوران کمونیستی دو امپراتور بد داشته است: مائو و شی. لایه دوم اقتصادی است. رشد چین به دلایل ساختاری کند شده، نه به خاطر یک شوک گذرا. جمعیت پیر میشود، بازار مسکن در رکودی طولانی فرو رفته، بیکاری جوانان بالا رفته و نگاه حکومت به بنگاههای خصوصی خصمانه تر شده است. موتور صادرات هم، که سالها تکیه گاه رشد بود، اکنون در برابر واکنش آمریکا و اروپا به «شوک چین» آسیب پذیر است. اما نگرانی اصلی نویسندگان لایه سوم است: توان مالی دولت. استدلال آنان ساده و تاریخی است. دولتهایی که نمیتوانند مالیات بگیرند ممکن است جنگ را ببازند و حتی امپراتوری را از دست بدهند. آنان میان وضع امروز و سالهای پایانی دودمانهای مینگ و چینگ شباهتهایی هرچند کمرنگ میبینند. داده های مالیاتی چین از سال ۱۹۵۲ به این سو، که نویسندگان گرد آورده اند، نشان میدهد حزب کمونیست هرگز یک دولت مالیات ستان نیرومند نساخته است: تا اواخر دهه ۱۹۷۰ حدود نیمی از درآمد دولت از سود شرکتهای دولتی می آمد. در دو دهه اخیر فروش زمین حدود یک ششم درآمد دولت را تامین کرده و این سهم در سال ۲۰۲۰ به نزدیک یک چهارم رسیده است. مالیات بر درآمد اشخاص در دهه گذشته به طور میانگین تنها ۱٫۲ درصد تولید ناخالص داخلی بوده است. مهمتر از همه، درآمد مالیاتی بدون بیمه اجتماعی از ۱۸٫۴ درصد تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۲ به ۱۲٫۶ درصد در سال ۲۰۲۵ سقوط کرده است. به گفته نویسندگان، این سطح در خور یک کشور با درآمد متوسط پایین در تنگناست، نه دومین اقتصاد بزرگ جهان. نویسندگان میپذیرند که نمیدانند این افت از بیش برآورد رقم تولید ناخالص داخلی ناشی میشود یا از ضعف اجرای مالیات. اما نتیجه در هر دو حالت یکی است: دولتی که سالها به درآمدهای غیرمالیاتی تکیه کرده، وقتی آن درآمدها خشکید، گزینه چندانی در دست ندارد. جمع بندی آنان یک آسیب پذیری سه گانه است: خطر جانشینی، اقتصادی رو به ضعف و منابعی ناکافی برای اعمال قدرت در داخل و خارج. با این همه، آنان فروپاشی ناگهانی را پیش بینی نمیکنند، چون توان سرکوب حزب چنین سناریویی را بعید میکند. محتمل تر از آن افولی آرام است، با رشد کم، نارضایتی فزاینده و خدمات عمومی ضعیفتر. هشدار پایانی آنان این است که حتی پایان آرام «معجزه چین» هم برای اقتصاد جهان شوکی بزرگ خواهد بود. درسی که این تحلیل برای ما دارد روشن است. دولتی که به جای ساختن پایه مالیاتی پایدار به درآمدهای غیرمالیاتی تکیه کند، در روز خشکیدن آن درآمد بی دفاع میماند؛ چه این درآمد سود شرکتهای دولتی و فروش زمین در چین باشد و چه نفت در ایران. توان مالیات ستانی فقط یک مسئله بودجه ای نیست، بلکه سنجه ای از ظرفیت و پایداری خود دولت است. منبع: Arvind Subramanian و Navneeraj Sharma، «Is a Chinese Implosion Looming?»، Project Syndicate

صنعت ایران از نیمه دوم دهه ۸۰ دچار چه انحرافاتی شد؟ ◻️صنعت ایران از نیمه دوم دهه ۸۰ چند ضربه مهم را تجربه کرد. از یک طرف، ارزش افزوده واقعی صنعت و از طرف دیگر، سهمش از کل کیک تولید ناخالص داخلی با افت مواجه شد. این دو اتفاق در کنار هم، به معنای افول صنعتی است که بعضا با مفهوم اشباع صنعتی اشتباه گرفته می‌شود. ◻️اما بخش جالب ماجرا اینجاست که همه صنایع ایران همزمان و به یک اندازه کوچک نشدند. وقتی ترکیب صنعت ایران رو در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۰ بررسی میکنیم، با دو مسیر کاملا متفاوت روبه‌رو می‌شویم. بخشی از صنعت به شدت بزرگ شده است (تا حد سه برابر) و بخشی دیگر آب رفته است. ماجرا چیست؟ در ویدئوی پیوست ببینید. ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

محسن خلیلی از نگاه مسعود نیلی ◻️مطلع شدم که مهندس محسن خلیلی عراقی، که شاید بتوان او را مرد صنعت ایران نامید، امروز چشم از جهان فروبست. او انسانی بود که ترکیبی از سه مولفه دغدغه مندی برای توسعه ایران، اندیشه ورزی و بهره مندی از تجربه عملی صنعت را در درون خود، کنار هم فراهم آورده بود. در طول بیش از 25 سالی که با او آشنا بودم، حتی یکبار درباره صنعتی که خود در آن مشغول فعالیت بود، صحبت نکرد. دغدغه اش بسیار فراتر از اینها بود. آرزو داشت تا هست، صنعتی شدن ایران را ببیند. نتیجۀ مثبت و تعیین کنندۀ صنعتی شدن را بیشتر در ارتقای آگاهی های اجتماعی و بلوغ رفتاری جامعه می دید و معتقد بود، مردم از طریق کلاس درس و تبلیغات رسانه ای لزوما به این بلوغ نمی رسند. بلکه این، تمرین زندگی در مناسبات مدرن است که از طریق یادگیری تجربی، افراد را مدارا پذیر و روادار می کند و از اصطکاک ها می کاهد. او برای به نتیجه رساندن آرزوهایش، تلاشهای بسیار کرد و رنج های فراوان کشید. مهندس خلیلی، نامش ماندگار خواهد ماند و مشی و مرام و دغدغه اش برای توسعه ایران، مورد احترام همیشگی آیندگان خواهد بود. خوشا بحال آنانی که اینچنین می روند. مسعود نیلی

محسن خلیلی از نگاه محسن جلالپور/ مردی برای ساختن ▪️محسن خلیلی‌عراقی امروز، ۱۷ مهر ۱۴۰۵، چشم از جهان فروبست. مردی که نامش با صنعت، کارآفرینی و پایداری گره خورده بود. درگذشت او، فقدان یکی از چهره‌های ماندگار صنعت ایران است. صنعتگری که زندگی‌اش نشان می‌داد ساختن یک کارخانه، تنها آغاز راه است و هنر بزرگ‌تر، زنده نگه داشتن آن در روزگار دشوار و سپردنش به نسل‌های بعد است. ▪️ خلیلی‌عراقی، متولد ۱۳۰۸، در خانواده‌ای رشد کرد که کار و ابتکار در آن جایگاهی ویژه داشت. پدرش، محمود خلیلی، از پیشگامان صنعت ایران بود و محسن در کنار او راهی را آغاز کرد که به شکل‌گیری بوتان انجامید. پدر و پسر، در گازهایی که بر فراز چاه‌های نفت می‌سوختند، فرصتی برای بهبود زندگی مردم دیدند. حاصل این نگاه، گسترش استفاده از گاز مایع و سپس تولید وسایل گازسوز بود که صنعت را به زندگی روزمره خانواده‌های ایرانی پیوند زد. ▪️ او از نسلی بود که صنعت را مسیری برای آبادانی کشور می‌دانست. فعالیت در تشکل‌های صنعتی و تلاش برای تقویت همکاری میان تولیدکنندگان، بخش دیگری از کارنامه‌اش بود. در این نگاه، پیشرفت یک کارخانه از سرنوشت دیگر بنگاه‌ها جدا نبود و دفاع از تولید، به همکاری و سازمان‌یافتگی صنعتگران نیاز داشت. زندگی حرفه‌ای او البته بدون رنج نبود. پس از انقلاب، بخشی از سهام بوتان با حکم مصادره مواجه شد و خانواده خلیلی سال‌ها برای بازپس‌گیری آن تلاش کردند. بنا بر شنیده‌های من، محسن خلیلی ۲۵۴ بار در دادگاه حضور یافت تا شرکت خود را پس گرفت. او و شرکایش برای حفظ شرکت و پرداخت حقوق کارگران، حتی املاک شخصی خود را فروختند. این ایستادگی، یکی از روشن‌ترین فصل‌های زندگی اوست. ▪️در سال‌های پایانی نیز دغدغه توسعه از ذهنش دور نشد. بخشی از دارایی‌هایش را وقف پژوهش صنعتی کرد و با شکل‌گیری بنیاد توسعه صنعتی محسن خلیلی‌عراقی، از مطالعه درباره چالش‌های صنعتی شدن ایران پشتیبانی کرد. حمایت از پژوهش اقتصاددانان، ادامه همان مسیری بود که دهه‌ها پیش در کارگاه و کارخانه آغاز کرده بود. تلاشی برای پیدا کردن راه‌های ساختن ایرانی آبادتر. از صمصم قلب درگذشت مهندس خلیلی را به خانواده گرامی و دوستان ایشان تسلیت می‌گویم. روحشان شاد و یادشان گرامی ☑️ محسن جلال پور

همه عمرم را گذاشتم برای صنعتی کردن کشور. راه توسعه و نجات ایران صنعتی شدن است/ بخشی از گفت‌وگوی چهار سال پیش زنده‌یاد محسن خلیلی با رسانه «فردای اقتصاد» ‌‌روایت زندگی محسن خلیلی، سرسخت‌ترین کارآفرین صنعتی را اینجا ببینید دیگر قسمت‌های برنامه چهره‌ها: ▪️موسی غنی‌نژاد موسی غنی‌نژاد؛ داستان زندگی سرسخت‌ترین حامی اقتصاد آزاد ▪️محمدمهدی بهکیش ۱) دکتر بهکیش؛ سرسخت‌ترین حامی تجارت ۲) دکتر بهکیش: صنعت گلخانه‌ای چگونه باعث فقیرتر شدن ایرانیان شد؟ ▪️مسعود نیلی ۱) سفر زندگی مسعود نیلی از مهندسی به برنامه‌ریزی سیستم‌ها و اقتصاد کلان ۲) مأموریت‌های مهم مسعود نیلی در دهه ۶۰ ۳) روایت مسعود نیلی از اختلاف با هاشمی رفسنجانی و فرصت بی‌سابقه جهش اقتصادی در برنامه سوم ۴) راز شکست سیاستگذاری اقتصادی در ایران به روایت مسعود نیلی ▪️محسن جلال‌پور ۱) داستان زندگی محسن جلال‌پور از تجارت سنتی تا نماد برجام اقتصادی ۲) محسن جلال‌پور؛ راوی بی‌واسطه شکست بخش خصوصی در اقتصاد ایران ▪️رحمت‌الله نیکنام زندگی نخستین اقتصاددان آزادیخواه ایرانی ▪️حسین عبده تبریزی داستان زندگی عبده تبریزی ▪️علی‌نقی مشایخی فردی که مدیریت و اقتصاد را به میان مهندسان برد ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

«آیا مردم ترکیه ۵ برابر ما گوشت مصرف می‌کنند؟» آقای کوروش احمدی دیپلمات و کارشناس برجسته و محترم سیاست خارجی در گفتگویی عنوان کردند که مردم ترکیه حدودا ۵ برابر ما گوشت و ۷ برابر ما لبنیات مصرف می‌کنند. اگر چه در نقش محوری و بسیار جدی تحریم، جنگ و محاصره در افت رژیم غذایی ایرانیان نمی‌توان تردیدی کرد اما مثال ایشان منظور را به درستی نرسانده و دارای اشکال و نامناسب است! ➖➖➖➖➖ ۱➖گوشت) یک اشتباه قدیمی که همیشه تکرار می‌شود اشتباه گرفتن مصرف کل گوشت با گوشت قرمز است که به دلیل تشابه لفظی گوشت (به معنای منبع پروتئین جسم حیوانی) و گوشت (به معنای گوشت قرمز) در زبان فارسی است. چون مرغ در ایران منبع اصلی تامین پروتئین حیوانی است در مجموع مصرف گوشت سفید و قرمز فاصله ترکیه و ایران به حدود نسبت ۱.۵ برابری می‌رسد که با توجه رشد اقتصادی خوب اخیر ترکیه و در جا زدن ایران در دو دهه اخیر خیلی هم عجیب نیست. (قبلا اینجا توضیح داده‌ام.) ۲➖لبنیات) تفاوت مصرف لبنیات در بین کشورها به غیر از درآمد، دارای ریشه‌های «فرهنگی»، «سلایق غذایی» و «توسعه دامداری» در آن کشور هم هست. با یک جستجوی ساده معلوم می‌شود که مصرف شیر در کشورهای کم‌درآمد قرقیزستان و سودان جنوبی به علت دامدار بودن مردمان‌شان، در حدود کشورهای صنعتی مرفه مانند آلمان است! ۳➖کالری) اصولا مردم ترکیه مردم خوش‌خوراکی هستند! مقایسه سطح دریافت کالری آن‌ها به نسبت GDP سرانه نشان می‌دهد اگر چه آن‌ها در اندازه سرانه کیک اقتصاد کشور شصت و یکم جهان هستند، اما در عین حال در دریافت کالری روزانه در رتبه چهارم جهان قرار دارند! پس کشور دوست و همسایه ترکیه گزینه خوبی برای نشان دادن افت ایران در حوزه غذا و خوراک نیست. (ر.ک.ب: گزارش سازمان جهانی غذا و کشاورزی ملل متحد ۲۰۲۵) ۴➖آیا سیاست خارجی کافی است؟) برخلاف تصور رایج، کاهش تنش و عادی‌سازی وضعیت برای بهبود رفاه غذایی لازم است، ولی کافی نیست. چنانکه کشورهای شیلی یا مصر اگر چه از نظر «درآمد سرانه» متفاوتند اما هر دو با وجود روابط عادی و کم‌تنش بین‌المللی، «نسبت افراد دارای کاستی غذایی» بالا و مشابهی دارند یا از سوی دیگر ترکیه با آنکه نزدیک ۷ دهه است که عضو ناتو است به تازگی در سالیان اخیر موفق شده «فقر غذایی» خود را کاهش دهد. (ر.ک.ب: گزارش سازمان جهانی غذا و کشاورزی ملل متحد ۲۰۲۶) منبع: کانال تدبیر منزل https://t.me/entekhab_ir/382711 @AminKavei

محمد طبیبیان: لیبرالیسم را می‌شناسم، نئولیبرالیسم را خیر ۱. «مهم‌ترین حرکت تاریخ و حرکت تاریخ‌ساز بشری، لیبرالیسم است. لیبرالیسم از جایی آغاز می‌شود که عقل و خرد، حقوق انسانی و حقوق طبیعی را مبنا قرار می‌دهد؛ برای انسان و آزادی او ارزش قائل می‌شود و به همین دلیل، برای آزادی مبادله و پیگیری یک زندگی خوب نیز ارزش قائل است.» ۲. «آنهایی که با نفس آزادی انسان‌ها مخالف هستند، به شکل‌های مختلف برای بردگی انسان‌ها کار می‌کنند؛ از جمله اینکه معاش آنها را در اختیار بگیرند. {با لیبرالیسم مخالف هستند}. بدترین نوع بردگی، از طریق کنترل معاش مردم اتفاق می‌افتد. لیبرالیسم می‌گوید اجازه بدهید معاش مردم آزاد و در اختیار خودشان باشد. هیچ گروه مسلحی به نفع لیبرالیسم فعالیت نکرده است؛ اما لیبرالیسم پیروز شده است. چرا؟ چون به ذات انسان و آزادی فرد بازمی‌گردد.» ۳. {به ما می‌گویند نئولیبرال} من خودم نمی‌دانم نئولیبرالیسم چیست. هر کسی آمده، چیزی گفته و نام آن را نئولیبرالیسم گذاشته است. اما چیزی که در ایران با این عنوان مطرح می‌شود، اصلاً به این شکل در آمریکا وجود ندارد؛ اساساً چنین بحث‌هایی آنجا مطرح نیست. من چون سر کلاس‌های استیگلیتز رفتم، می‌دانم چه می‌گوید. فکر می‌کنند استیگلیتز مخالف کاپیتالیسم است؛ خودش می‌گوید من بحثم مخالفت با کاپیتالیسم نیست.» ۴. «اقتصاد یک علم است. ما در اقتصاد می‌دانیم که خدمات درمانی را نه بخش خصوصی به‌تنهایی، نه بخش دولتی به‌تنهایی و نه خیریه به‌تنهایی می‌تواند تأمین کند. اگر کسی گفت همه خدمات درمانی را به بخش خصوصی بسپاریم، بدانید که اقتصاد را نفهمیده است. ترکیبی فراتر از اینها لازم است و به یک نهاد بیمه‌ای نیاز داریم. اینها اقتصاد است؛ بحث لیبرالیسم و غیرلیبرالیسم نیست.» ۵. «در آموزش نیز مسئله همین است. باید همه امکانات کشور را فراهم و تجمیع کنیم تا تضمین شود همه بچه‌های ما از بهترین آموزش برخوردار می‌شوند. این لیبرالیسم است؛ من غیر از این نمی‌بینم. این همان علم اقتصاد است. اقتصاد این نیست که بگوییم بچه‌های فقیر را کنار بگذاریم تا بچه‌های ثروتمند از آموزش خوب برخوردار شوند.» ۶. «اقتصاد همه اینها را در خود هضم کرده است؛ مارکس را هم هضم کرده است. اگر از کارل مارکس حرفی ماندگار بوده، امروز در علم اقتصاد حضور دارد. هر آنچه معقول، منطقی و کاربردی بوده، در خود جذب کرده است. اقتصاد یک علم یگانه است؛ باید آن را یاد گرفت. نمی‌شود همین‌طور شروع به انشا نوشتن کرد.» ۷. «سنگاپور حتی آب آشامیدنی نداشت؛ الان یک اقتصاد پویاست. آنجا مارکت {بازار} حتی در خیابان کار می‌کند. هر چهارراه قیمت دارد، هر خیابان قیمت دارد، هر پل قیمت دارد. چرا؟ برای اینکه ترافیک شهرشان کنترل شود. اقتصاد می‌گوید فضای عمومی هم کالایی است که باید تخصیص پیدا کند؛ فضای عمومی مجانی نیست. پول آن هم صرف اتوبوس و تراموا می‌شود. اینها اقتصاد است.» ۸. «اصلاً چیزی به نام سیاست تعدیل وجود نداشته است. یک کارشناس دفتر اقتصاد کلان اواخر دهه ۱۳۶۰ گزارشی تهیه کرده بود که اسم آن را «سیاست تعدیل» گذاشته بود و روی آن مهر محرمانه خورده بود. این رسم شد، ولی چنین چیزی نبود. پیشنهاد می‌کنم اول نظر سازمان برنامه، بعد لایحه دولت و بعد قانون مجلس را نگاه کنید؛ اینها خیلی با همدیگر فرق می‌کند. بنابراین اصلاً این «سیاست تعدیل» را کنار بگذارید.» ۹. {خطاب به بهمن احمدی‌امویی} «این کتاب، کتاب مصاحبه با آقای نیلی است. باید به مصاحبه با آقای دکتر نیلی وفادار می‌ماندید و نباید آن را تبدیل به مانیفست علیه اقتصاد آزاد می‌کردید. از پس لیبرالیسم هم برنمی‌آیید؛ نه شما و نه دیگران. کسی از پس آن برنیامد، چون یک نیروی تاریخ است.» ۱۰. «هیچ دولتی در ایران بر مبنای اصول خِرَد کار نکرده است. چون اصلاً ما ایرانی‌ها از زمان غزالی به بعد، یعنی ۹۰۰ سال پیش، خِرَد را کنار گذاشتیم. علت اینکه آشفته‌فکری هست همین است. اصول خردورزی در ایران پا نگرفته است. علت این آشفته‌فکری، آشفته‌ذهنی و بحث‌های آشفته این است که ابتدا آن چارچوب ذهنی را نساخته‌ایم تا بتوانیم موضوعات مختلف را در آن منظم کنیم. به همین دلیل دولت‌هایمان آشفته‌اند، خودمان آشفته‌ایم و روزنامه‌نگار ما هم آشفته فکر می‌کند.» ▫️ پی‌نوشت: این موارد ده‌گانه از سخنان دکتر محمد طبیبیان، اقتصاددان، در نشست رونمایی از کتاب «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری»، تازه‌ترین کتاب مسعود نیلی، که سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ در نشر نی برگزار شد، استخراج، تلخیص و برای انتشار ویرایش شده است./ منبع: سایت اقتصادنامه https://eghtesadnamehiranian.ir/fullcontent/Persian/104358

در نشست رونمایی از کتاب «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری» چه گذشت؟ محاکمه و دفاعیه مسعود نیلی ✍️ علیرضا بهداد جلسه که تمام شد، برخی اعتراض کردند که چرا فرصتی برای پرسش و پاسخ نیست؟ یکی از حاضران که به نظر حدود ۲۵ سال داشت، با لهجه‌ای لری- کردی که شاید فقط یک زاگرس‌نشین آن را تشخیص دهد، ایستاد و نقد اصلی را وارد کرد: «قرار بود در این نشست درباره «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری» بشنویم و بدانیم، اما فقط بحث‌های حاشیه‌ای شد.» مسعود نیلی که دردمندتر، نگران‌تر، ناراضی‌تر و دفاعی‌تر از همه در جلسه سخن گفته بود، این نقد را پذیرفت. گویی آن جوان ۲۵ ساله به حدود ۷۰ نفری که در سالن اجتماعات ۸۰ متری طبقه پنجم نشر نی حضور یافته بودند، تلنگر زد که ما به خاطر موضوعی دیگر گرد هم آمده‌ایم، اما موضوعاتی دیگر می‌شنویم؛ موضوعاتی که نه مسئله اصلی روز ماست و نه آن‌قدر در فضای کنونی اهمیت دارد که تمام یک نشست را به خود اختصاص دهد. در سمت راستِ مسعود نیلی، محمد طبیبیان نشسته بود؛ اقتصاددانی که در بازارِ روزنامه‌نگاری و روشنفکری به او برچسب نئولیبرالی می‌زنند؛ برچسبی که خودش قبول نداشت و در نفی آن به حاضران گفت که «من لیبرال می‌شناسم امااصلاً نمی‌دانم نئولیبرال چیست.» البته در جمله «اصلاً نمی‌دانم نئولیبرال چیست» طبیبیان شاید این معنی نهفته بود کسانی که برچسب نئولیبرال را به او و طیف فکرشی‌اش می‌زنند اصلاً نمی‌دانند نئولیبرال چیست. در سمت چپِ نیلی، بهمن احمدی‌امویی نشسته بود؛ نوچپ‌گرای روزنامه‌نگار و پژوهشگر تاریخ شفاهی که خواسته بود از دل گفت‌وگوهای چهار ساله‌اش برای تدوین این کتاب، نقش مکتب لیبرالیسم و نئولیبرالیسم را در میان سیاستگذاران اقتصادی کشور {عمدتا اقتصاددانان معتقد به اقتصاد آزاد یا لیبرال} در ۴۷ سال گذشته نشان دهد و بخش مهمی از آنچه در این سال‌ها رخ داده را متوجه نیلی، استادان و برخی شاگردانش بداند. نیلی از همین موضوع رنجیده بود؛ تا جایی که گفت نسبت به این کتاب حس دل‌چرکینی دارد، چراکه احساس می‌کند تدوین کننده کتاب از این فرصت استفاده کرده تا حرف‌های خودش را در مقدمه و پشت جلد کتاب بیاورد. {شاید بخشی از دل‌چرکینی نیلی، این جمله احمدی‌امویی در پشت جلد کتاب باشد: «مسعود نیلی یکی از نمادهای علمی و کارشناسی ایران در دوره جمهوری اسلامی است و تجربه‌اش حداکثر رشد و تاثیرگذاری تکنوکرات‌های برآمده در جمهوری اسلامی را به نمایش می‌گذارد؛ تجربه‌ای سراسر شکست و ناکامی.» از لابه‌لای پچ‌پچ افراد هم مشخص بود که برخی حاضران چنین برداشتی دارند که تدوین‌کننده کتاب، مصاحبه با نیلی را محوری برای اثبات عقاید خود و نقد اقدامات نیلی و قضاوت غیرمنصفانه درباره عملکرد قرار داده؛ موضوعی که رد آن را می‌شد در مقدمه، پشت جلد و حتی سخنان مطرح‌شده در همین جلسه رونمایی دید. احمدی‌امویی تنها نبود. همسرش، ژیلا بنی‌یعقوب که او نیز از روزنامه‌نگاران باسابقه و صاحب‌سبک است، گاه میان صحبت‌های نیلی سخن می‌گفت تا هم لیبرالیسم و نئولیبرالیسم را نقد کند و هم یار و یاور زندگی خود را تنها نگذاشته باشد. من در ردیف آخر نشسته بودم، میان صندلی‌های به‌هم‌فشرده؛ جایی که ترکیب سنی حاضران را می‌شد بهتر دید. از جوانان و دانشجویان کافه‌نشین با تم روشنفکری گرفته تا استادان بازنشسته دانشگاه، برخی روزنامه‌نگاران و بازاریاب‌های روزنامه‌ها. ترکیب جمعیتی بیشتر نظاره‌گر دعوای مکتبی بود که احمدی‌امویی، همسرش و چند دوست دیگرش به نمایندگی از جریان نوچپ‌گرایی با نیلی و طبیبیان به راه انداخته بودند. اما به نظر می‌رسید بخشی از حاضران این بحث را دوست ندارند؛ چراکه پاسخی برای همان پرسشی که در عنوان کتاب آمده بود، دلیل ناتوانی دولت‌ها در یادگیری، پیدا نمی‌کردند. نیلی در مقام محاکمه قرار گرفته بود و سخنانش رنگ دفاعیه داشت؛ دفاعیه‌ای که ابتدا از تذکر نیلی به رعایت اخلاق، امانتداری و رفتار مسالمت‌آمیز شروع شد و سپس به دنیای این روزهای اقتصاد ایران رسید. یکی از نقاط طلایی جلسه آنجا بود که نیلی خطاب به جوانان حاضر گفت: «به شما جوانان می‌گوییم این مکتب‌گرایی سوسیالیسم، لیبرالیسم، نئولیبرالیسم و... را کنار بگذارید. اقتصاد می‌خواهید یاد بگیرید، بروید اقتصاد بخوانید. در آن همه‌چیز هست. خودِ علم اقتصاد را یاد بگیرید.» هرچه بحث جلوتر رفت، نیلی بیشتر تلاش کرد آن را از جنگ مکتبی به وضعیت امروز اقتصاد ایران بکشاند. تا جایی که گفت بحث مکاتب اقتصادی مربوط به اقتصادهای سیر است نه اقتصاد گرسنه‌ای مثل ایران. متن کامل این گزارش را اینجا بخوانید: https://eghtesadnamehiranian.ir/fullcontent/Persian/104300

مسیر عبور از «تعادل بد» در بازار انرژی 🔗مشاهده ویدیو در وبسایت 🔗مشاهده ویدیو در آپارات 🔗مشاهده ویدیو در یوتیوب ◽️انحراف سیاستی در بازار انرژی ایران فرصت‌های اقتصادی بسیاری را از بنگاه‌ها، خانوارها و سیاستگذار گرفته است. رفاه کمتر، نابرابری بیشتر و هزینه‌های اجتماعی و زیست‌محیطی بالاتر تنها بخشی از اثرات و سرریزهای بی‌شمار این «تعادل بد» در سال‌های اخیر بوده است. موضوعی که سبب شده تا اقتصاددانانی از طیف‌های فکری مختلف را به صرافت ارائه پیشنهاداتی برای خروج از این وضعیت بیاندازد. در قسمت جدید برنامه «اندیشکده سیاستگذاری» نیز سه اقتصاددان میهمان «فردای اقتصاد» شدند. ◽️مهدی نصرتی، صادق الحسینی و محراب کیارسی در این برنامه ضمن تاکید بر ضرورت اصلاحات قیمتی در مورد «بنزین»، هر یک از دید خود به تببین چرایی وضعیت کنونی بازار انرژی و نحوه خروج از این شرایط پرداختند. ◽️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

با پول 207 در ایران تو کشورهای مختلف چه ماشینی میشه خرید؟ @academyeghtesadi☺️

📺 فیلم/ زندگی ساده هم ارزان نیست؛ تولید، فناوری و سرمایه‌گذاری لازم دارد 💬محمد طبیبیان، اقتصاددان: 🗣️داشتن یک زندگی آبرومندانه شامل شغل مناسب و پردرآمد، مسکن کوچک، غذای سالم، تشکیل خانواده و فراهم‌کردن شرایط مناسب برای فرزندان، خواسته‌هایی طبیعی برای بخش بزرگی از جامعه است. اگر حدود ۱۵ میلیون جوان در سنین مختلف چنین انتظاراتی داشته باشند، تأمین همین زندگی ساده و معمولی به اقتصادی بسیار فعال، مولد و توانمند نیاز دارد. 🗣️تحقق این سطح از زندگی با توصیه به قناعت به معنای کاهش نیازها امکان‌پذیر نیست؛ حتی یک زندگی ساده نیز به تولید، سرمایه‌گذاری، تجارت، دانش و فناوری نیاز دارد. قناعت در دنیای امروز، به معنای داشتن یک زندگی آبرومندانه و ساده است، نه محروم‌کردن مردم از نیازهای طبیعی زندگی. ✅ کانال آخرین اخبار و تحلیل‌های روز اقتصاد ایران 🔤 @NavadeEghtesadi

✅️ شاید بتوان گفت این متن یکی از بهترین یادداشت‌هایی است که در چند سال اخیر در شبکه‌های اجتماعی می‌چرخد. جامعه ایرانی نیازمند آشنایی و پذیرش چنین دیدگاهی است! دکتر جمال معینی؛ بنیانگذار جبهه سبز ایران 🟢از چه کسی باید تقدیر کرد؟🟢 1️⃣ می‌گویند ارزش یک کاپیتان را وقتی می‌شود فهمید که کشتی گرفتار حادثه شود. اما یک سؤال مهم وجود دارد: اگر یک کاپیتان اصلاً اجازه ندهد کشتی گرفتار حادثه شود، چه؟ 2️⃣ فرض کنید دو کشتی، با فاصله چند ساعت، از یک بندر حرکت می‌کنند. هر دو یک مقصد دارند و هر دو باید از مسیری عبور کنند که در بخشی از آن، صخره‌ای خطرناک در زیر آب پنهان شده است. کشتی اول به کاپیتانی سپرده شده که سال‌ها تجربه دارد؛ مردی شجاع، جسور و محبوب خدمه. کشتی آرام پیش می‌رود تا اینکه ناگهان صدایی مهیب کشتی را می‌لرزاند. چند ثانیه بعد، همه می‌فهمند چه اتفاقی افتاده است: کشتی به صخره برخورد کرده است. آب با سرعت وارد کشتی می‌شود. مسافران هراسان‌اند. بچه‌ها گریه می‌کنند و خدمه سراسیمه‌اند. اما کاپیتان نمی‌ترسد. با صدای بلند دستور می‌دهد: «همه آرام باشند. قایق‌های نجات را آماده کنید.» خودش به میان مسافران می‌رود. یکی را آرام می‌کند، دیگری را به سمت قایق نجات هدایت می‌کند و تا آخرین لحظه کنار خدمه می‌ماند. سرانجام همه نجات پیدا می‌کنند. کاپیتان هم، طبق سنت، آخرین نفری است که کشتی را ترک می‌کند. صبح روز بعد، داستان در بندر می‌پیچد. مردم برای استقبال می‌آیند، خبرنگارها صف می‌کشند و عکس کاپیتان روی صفحه اول روزنامه‌ها می‌رود: «قهرمانی که جان صدها نفر را نجات داد.» برای او مراسم تقدیر برگزار می‌کنند. لوح تقدیر می‌دهند و از او در رادیو و تلویزیون دعوت می‌کنند. کاپیتان درباره آن شب حرف می‌زند: «در آن لحظه فقط به یک چیز فکر می‌کردم؛ نجات جان مسافران.» مردم تحت تأثیر قرار می‌گیرند. چند ماه بعد، از او برای سخنرانی دعوت می‌کنند. موضوع سخنرانی؟ «چگونه در سخت‌ترین شرایط، رهبر بمانیم؟» کاپیتان معروف می‌شود. دوره‌های آموزشی برگزار می‌کند، کتاب می‌نویسد و داستان شجاعتش را برای مدیران و رهبران تعریف می‌کند. 3️⃣ اما حالا برگردیم به کشتی دوم. کاپیتان دوم هم همان مسیر را طی می‌کند. او هم در همان شب به همان منطقه می‌رسد. چند کیلومتر قبل از صخره، افسر کشتی چیزی را روی صفحه ناوبری می‌بیند. کاپیتان نقشه را نگاه می‌کند. چند لحظه سکوت می‌کند و بعد فقط می‌گوید: «دو درجه مسیر را تغییر بده.» افسر می‌پرسد: «دلیلش چیست؟» کاپیتان جواب می‌دهد: «صخره.» کشتی مسیرش را کمی تغییر می‌دهد. چند دقیقه بعد، از کنار صخره عبور می‌کند. هیچ اتفاقی نمی‌افتد. نه کسی می‌ترسد، نه کسی زخمی می‌شود، نه قایق نجاتی به آب انداخته می‌شود و نه کشتی آسیب می‌بیند. صبح، کشتی سالم به مقصد می‌رسد. مسافران پیاده می‌شوند، خداحافظی می‌کنند و هرکدام دنبال زندگی خودشان می‌روند. و کاپیتان؟ او هم به اتاقش برمی‌گردد. هیچ‌کس برایش جشن نمی‌گیرد. کسی به تلویزیون دعوتش نمی‌کند. هیچ روزنامه‌ای درباره‌اش نمی‌نویسد و هیچ‌کس برایش کف نمی‌زند.حتی مسافران نمی‌دانند که چند ساعت قبل، اگر او فقط کمی دیرتر متوجه می‌شد، ممکن بود همان کشتی به یک فاجعه تبدیل شود. 4️⃣ و اینجاست که داستان عجیب می‌شود: کاپیتان اول در مدیریت بحران دیده شد؛ کاپیتان دوم در پیشگیری از بحران دیده نشد. این فقط داستان دو کاپیتان نیست. در سازمان‌ها هم همین اتفاق می‌افتد. مدیری که بحران بزرگی را جمع می‌کند، قهرمان می‌شود؛ اما مدیری که با یک تصمیم درست اجازه نمی‌دهد بحران شکل بگیرد، شاید هیچ‌وقت دیده نشود. کارمندی که اشتباه بزرگی را در آخرین لحظه اصلاح می‌کند، تحسین می‌شود؛ اما کسی که از ابتدا جلوی آن اشتباه را گرفته، معمولاً دیده نمی‌شود. ما برای نجات‌یافتن جشن می‌گیریم؛ برای غرق‌نشدن نه. شاید به همین دلیل، بعضی از ارزشمندترین موفقیت‌های زندگی و مدیریت، قابل مشاهده نیستند. چون موفقیتشان در چیزی است که اتفاق نیفتاده است. و شاید یکی از سخت‌ترین کارهای یک مدیر همین باشد: کاری کند که همه‌چیز خوب پیش برود؛ آن‌قدر خوب که هیچ‌کس نفهمد چه فاجعه‌ای می‌توانست اتفاق بیفتد. #تقدیر_واقعی

پایان تلخ ملک‌بازی در ژاپن؛ حباب بزرگ بازار مسکن ◽️حدود ۴۰ سال قبل، ارزش املاک ژاپنی‌ها ۴ برابر زمین‌های کل آمریکا شده بود، در حالی که مساحت آمریکا ۲۵ برابر ژاپن است. چگونه دولت و شرکت‌های خانوادگی این حباب را ایجاد کردند؟ ریزش ۷۰ درصدی که باور عمومی «ملک نمی‌ریزد» را زیر سوال برد. ◽️این گزارش بخشی از پرونده ویژه مجله فردای بازارها بود که برای دریافت فایل کامل آن اینجا کلیک کنید ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

چه بخوانیم؟ زیرساخت اخلاقی اقتصاد آزاد/ سواد اقتصاد سیاسی 🔗 مشاهده برنامه کامل در وبسایت 💖 مشاهده برنامه کامل در آپارات 📱 مشاهده برنامه کامل در یوتیوب ◻️آیا اخلاق و اقتصاد آزاد دو دنیای متفاوت از هم هستند یا برعکس مکمل همدیگرند؟ شاید برای کسانی که آدام اسمیت را به عنوان پدر سرمایه‌داری می‌شناسند و این نوع مفاهیم را هم نه از متفکران مدافعش بلکه از مخالفانش آموخته‌اند مایه تعجب باشد اگر خبردار شوند که آدام اسمیت یک فیلسوف اخلاق بود که از مسیر نظریه اخلاقی خود به تئوری اقتصاد آزاد رسید. اما ماجرا چیست؟ علی میرزاخانی سردبیر فردای اقتصاد در جمع‌بندی فصل اول برنامه چه بخوانیم به این بحث پرداخته است. قسمت‌های قبل چه بخوانیم: ▪️۲۰ کتاب مهم که باید خواند ▪️چه چیزی نفت را زهرآلود می‌کند؟ ▪️ریشه‌های اقتصاد دستوری در ایران؛ معرفی کتاب اقتصاد و دولت در ایران نوشته موسی غنی‌نژاد ▪️منادی آزادی انتخاب؛ جنجالی‌ترین اقتصاددان نیم قرن اخیر ▪️چین چگونه سرمایه‌داری شد؟ ▪️ راه چپ یا راه دیگر؟ آزمایش دو نسخه اقتصادی در یک کشور ▪️اقتصاد از دیدگاه انسانی/ چهره انسانی علم اقتصاد پشت کلیشه‌های شبه‌علمی ▪️کدام کشورها فقیر می‌مانند؟ ▪️انسان اقتصادی خودخواه است ولی انسان سیاسی خیرخواه عموم؟ ▪️زندگی خوب یا زندگی موفق؟ پاسخ آدام اسمیت #چه_بخوانیم ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

کشف زیان پنهان در ملک، طلا و سهام؛ تله «مالکیت» در کمین سرمایه شما ◻️یک آزمایش باعث کشف واقعیتی عجیب شد. تعدادی لیوان را به عده‌ای برای فروش دادند که به عده‌ای دیگر بفروشند. فروشندگان قیمت لیوان را ۷ دلار و خریداران ۳ دلار پیشنهاد می‌دهند. این واقعیت در زندگی واقعی هم جاری است. انسان درباره قیمت دارایی‌های متعلق به خود همیشه بیش‌برآوردی دارد. راز این شکاف در سوگیری «مالکیت» نهفته است. تله‌ای بزرگ که می‌تواند شما را در بازار مسکن، طلا و سهام با زیان‌های ازدست‌رفته مهمی مواجه کند. ▪️برای دریافت فایل کامل شماره یازدهم مجله هفتگی «فردای بازارها» اینجا کلیک کنید ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

چهره‌ها/ فرهاد نیلی چرا ریاست بانک مرکزی را نپذیرفت؟ ▪️بخش اول مصاحبه با فرهاد نیلی، اقتصاددان، جمعه ۲۶ تیر ماه در فردای اقتصاد #چهره‌ها ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad

چه بخوانیم؟ سواد اقتصاد سیاسی/ کدام کشورها فقیر می‌مانند؟ 🔗 مشاهده برنامه کامل در وبسایت 💖 مشاهده برنامه کامل در آپارات 📱 مشاهده برنامه کامل در یوتیوب 🎙نسخه صوتی ◻️«اقتصاد سیاسی» که نام اول علم اقتصاد بود با طرح یک پرسش آغاز شد. این پرسش را آدام اسمیت پدر علم اقتصاد مطرح کرد: کدام کشورها ثروتمند می‌شوند؟ او در پاسخ به این پرسش، کتاب ثروت ملل را نوشت. بیش از ۲۰۰ سال طول کشید تا این پرسش به شکلی معکوس هم مطرح شود: کدام کشورها در مسیر ثروتمند شدن شکست می‌خورند و فقیر می‌مانند؟ این پرسش را هم عجم‌اوغلو پاسخ داد و در ۲۵۰ سالگی انتشار کتاب آدام اسمیت به خاطر پژوهش‌های مرتبط با این کتاب به نوبل اقتصاد دست یافت. ◻️علی میرزاخانی سردبیر فردای اقتصاد در قسمت جدید برنامه «چه بخوانیم» به معرفی کتاب عجم‌اوغلو پرداخته و پاسخ وی به پرسش را توضیح داده است. #چه_بخوانیم ◻️رسانه تصویری فردای اقتصاد⬇️ @Feghtesad