دفتر مطالعات تخصصی تهران‌شناسی

▪️پل دسترسی ستارخان به بزرگراه شهید چمران افتتاح شد پل دسترسی مستقیم خیابان ستارخان به بزرگراه شهید چمران در محدوده میدان توحید تهران به بهره‌برداری رسید. این پروژه، دسترسی مستقیم از شرق خیابان ستارخان به ابتدای بزرگراه شهید چمران در مسیر شمال را فراهم می‌کند. این مسیر به‌صورت یک پل روگذر چپ‌گرد طراحی شده تا خودروها بدون توقف در چراغ راهنمایی میدان توحید وارد بزرگراه شوند و بخشی از ترافیک ورودی این میدان کاهش یابد. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی سازمان مهندسی و عمران شهرداری تهران، طول کل پل روگذر ۵۵۴ متر و طول عرشه آن ۲۲۵ متر است. این سازه دو خط عبور خودرو و یک پیاده‌رو دارد. همچنین، ۳۴۶ متر دیوار حائل و شبکه جمع‌آوری و هدایت آب‌های سطحی در محدوده پروژه اجرا شده است. میدان توحید محل تلاقی پنج مسیر اصلی شامل بزرگراه شهید چمران، خیابان ستارخان، خیابان توحید، خیابان نصرت و خیابان گلبار است. تراکم تردد و انتظار خودروها پشت چراغ‌های راهنمایی در این محدوده، در برخی ساعات موجب انباشت ترافیک در معابر اطراف می‌شود. ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

در مهرماه ۱۳۵۶، کانون نویسندگان ایران با همکاری انستیتو گوته در ایران ده شب شعر و سخنرانی در باغ مرکز فرهنگی ایران و آلمان برگزار کرد که به شب‌های شعر گوته معروف شد. این گردهمایی در فضای سیاسی آن روزها توجه محافل داخلی و جهانی را به خود جلب کرد و زمینه‌ای شد تا فضای اختناق و سانسور در سال پایانی حکومت محمدرضا پهلوی به چالش کشیده شود. بیش از شصت نویسنده و شاعر در این شب‌ها علیه فضای «اختناق» و «سانسور» حاکم شعر خواندند و سخنرانی کردند. جمعیت عظیمی از سراسر ایران در این جلسات شرکت کردند. در نتیجه حضور مردم و روشنفکرانی از طیف‌های مختلف، یکی از مهم‌ترین و بزرگ‌ترین رویدادهای فرهنگی پیش از انقلاب ایران را شکل داد که بر صحنه سیاسی ایران نیز تأثیرگذار بود. به‌گونه‌ای که برخی از تحلیل‌گران شب‌های گوته را به‌منزله آغاز سقوط رژیم پهلوی می‌دانند. در ادامه و در طی روزهای آتی، مجموعه سخنرانی‌ها و شعرخوانی‌های هر شب از شب‌های گوته را با شما به اشتراک می‌گذاریم و در پایان، به معرفی جامع و کامل شب‌های نویسندگان و شاعران ایران خواهیم پرداخت. به این امید که راهگشای دانش ما در شناخت بهتر جریان‌های سیاسی و اجتماعی معاصر باشد.

▪️گزارش تفصیلی نشست یکصد و شانزدهم منتشر شد بنا داریم تا از این پس، در جهت ایجاد دسترسی عمومی دوستان به مطالب هر نشست و بهره‌مندی گروهی از علاقمندان که به هر دلیل امکان حضور در نشست‌های انجمن تهران شناسی را ندارند، مباحث طرح شده در هر جلسه را در قالب یک گزارش تفصیلی کامل و جامع که به صورت مستقل قابل استفاده و بهره‌مندی می‌باشد، تنظیم و بازنشر کنیم. این قصد با آخرین نشست به مرحله اجرایی درآمد و به تناوب شامل نشست‌های پیشین انجمن نیز خواهد شد. نخستین گزارش تفصیلی از این مجموعه به نشست یکصد و شانزدهم اختصاص دارد. در این گزارش شرحی کامل از جلسه جمع خوانی درباره تهران تقدیم حضور شده است. ▪️گزارش یکصد و شانزدهمین نشست جمع خوانی درباره تهران ▪️موضوع: پیش درآمدی بر نظام آموزش در ایران ▪️کارشناس: مرتضی رحیم نواز ▪️تاریخ برگزاری: چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ | ساعت ۱۳ تا ۱۵ ▪️مطالعه گزارش نشست ۱۱۶ ▫️ویژه اعضاء باشگاه تهران پژوهان ▫️تمدید و تهیه اشتراک ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️ادامه مناسبت‌های تاریخی شهر تهران | ۱۸ مهر ▫️۱۳۵۶ | نخستین شب از مجموعه شب‌های نویسندگان و شاعران ایران (شب‌های شعر گوته)، با سخنرانی سیمین دانشور برگزار شد. این برنامه تا ۲۷ مهر ادامه یافت و با مشارکت کانون نویسندگان ایران، انجمن فرهنگی ایران و آلمان و انستیتو گوته برگزار شد و در جریان آن شاعران و نویسندگان بسیاری به خواندن اشعار و ایراد سخنرانی پرداختند. ▫️۱۳۵۷ | در پی اوج گیری اعتراضات دانش آموزی بر علیه رژیم پهلوی، فرمانداری نظامی تهران دستور تعطیلی مدارس را صادر کرد. … ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️مناسبت‌های تاریخی شهر تهران | ۱۸ مهر ▫️۱۲۹۰ | مورگان شوستر (خزانه‌دار کل ایران)، حکم توقیف دارایی‌های شعاع‌السلطنه (برادر محمدعلی شاه مخلوع) را صادر کرد، اما این حکم هنگام اجرا با مقاومت نظامیان روس مواجه شد. سفارت روسیه مدعی شد املاک او در گرو بانک روس است و قابل مصادره توسط دولت ایران نمی‌باشد. ▫️۱۳۰۶ | مجلس سربازگیری ویژه مشمولین ناحیه ۴ تهران در تکیه دولت برگزار و صورت اسامی مشمولین و معافین به تصویب اعضاء کمیسیون رسید. ▫️۱۳۰۶ | کارخانه نخ تابی صنیع الدوله با حضور رضا شاه و جمعی از وزرا به بهره‌برداری رسید. ▫️۱۳۴۴ | تالار ۲۵ شهریور، در خیابان بهشت، همزمان با نخستین جشنواره نمایش‌های ایرانی و با اجرای نمایش امیر ارسلان اثر پرویز کاردان و کارگردانی علی نصیریان، به بهره‌برداری رسید. ▫️۱۳۵۳ | سازمان آتش نشانی شهر تهران موفق شد در سمپوزیوم جهانی آتش نشانان که در شهر لوکزامبورگ برگزار می‌شد، مقام نخست و مدال طلایی این دوره را تصاحب نماید. ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️مرمت چهارسوق بزرگ بازار تهران از هفته آینده آغاز می‌شود اشکان بیات، معاون بافت و بناهای تاریخی اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران، از آغاز عملیات مرمت چهارسوق بزرگ بازار تهران از هفته آینده خبر داد. چهارسوق بزرگ در قلب بافت تاریخی بازار تهران قرار دارد و یکی از عناصر مهم ساختار فضایی این مجموعه تاریخی محسوب می‌شود. چهارسوق‌ها در معماری بازارهای سنتی ایران، علاوه بر محل تقاطع مسیرهای تجاری، نقش مهمی در پیوند راسته‌ها، گذرها و بخش‌های مختلف بازار داشته‌اند. چهارسوق بزرگ بازار تهران نیز در همین چارچوب بخشی از سازمان تاریخی بازار پایتخت را تشکیل می‌دهد؛ بازاری که همچنان از مهم‌ترین مراکز اقتصادی و تجاری تهران به شمار می‌رود. اهمیت مرمت این بنا از آن جهت دوچندان است که چهارسوق در محدوده‌ای قرار دارد که فعالیت اقتصادی و رفت‌وآمد روزانه همچنان در آن جریان دارد. از این رو، عملیات مرمتی باید هم‌زمان با حفاظت از ارزش‌های معماری و تاریخی بنا و استمرار فعالیت اجتماعی و اقتصادی بازار انجام شود. ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️شماره جدید نشریه نیم‌روز منتشر شد تازه‌ترین شماره هفته‌نامه «نیم‌روز» میزبان یادداشت‌ها و گفتارهایی از محمداسماعیل اسمعیلی جلودار، حمید امان‌اللهی، حسین امین افشار، سیما حدادی، محمدجواد حق‌شناس، امیر خانی فیجانی، روح‌الله رحمانی، مرتضی رحیم‌نواز، علی طلوعی، مهدی عسکری، علی قمی اویلی، انوشیروان محسنی بندپی، احسان محمدحسینی، امید مستوفی‌راد، محمدصادق معتمدیان، نجیبه موسوی حصار، ندا مهیار، جبرئیل نوکنده، زینب نیک‌نفس کنونی، آزاده نیکوئی، حمید وکیل باشی، علی هژبری و عبدالمهدی همت‌پور است. این شماره به مناسبت فرارسیدن هفته بزرگداشت تهران، به واکاوی هویت تاریخی و مولفه‌های بنیادین این کلانشهر اختصاص یافته است. همچنین در پرونده ویژه‌ای، باغ لاله‌زار را از پیدایش تا زوال و نشانه‌های شاخص جغرافیایی این عرصه تاریخی، روایت کرده‌ایم. علاقه‌مندان می‌توانند برای دریافت نسخه چاپی این شماره، از پیوند (لینک) درج‌شده در انتهای این پست استفاده نمایند. ... ▪️کانال | خرید نسخه چاپی ▫️

▪️مرمت حمام تاریخی فرحزاد در دستور کار شهرداری تهران اشکان بیات، معاون بافت و بناهای تاریخی اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران، با اشاره به برنامه‌های مدیریت شهری برای حفاظت از میراث تاریخی پایتخت اظهار کرد: عملیات اجرایی حمام تاریخی فرحزاد در منطقه ۲ به‌زودی آغاز خواهد شد. او افزود: در کنار این پروژه، تدوین الگوی ویژه برای محله تاریخی سنگلج و پیگیری الگوی روستای محله فرحزاد نیز دنبال می‌شود. سنگلج از محله‌های قدیمی تهران است که ارزش تاریخی آن تنها به چند بنای منفرد محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از گذرها، خانه‌ها، فضاهای عمومی، عناصر مذهبی و اجتماعی و روابط فضایی میان آن‌ها، هویت تاریخی این محله را شکل داده است. از این منظر، تدوین الگوی ویژه برای سنگلج می‌تواند زمینه هماهنگ‌سازی حفاظت از بناهای تاریخی با ویژگی‌های کلی بافت محله را فراهم کند. در فرحزاد نیز توجه به ساختار تاریخی و ویژگی‌های بومی محله اهمیت دارد. حفاظت از عناصر تاریخی در کنار توجه به نیازهای امروز ساکنان می‌تواند مانع از آن شود که بناهای تاریخی از زندگی روزمره و ساختار اجتماعی محله جدا شوند. ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️مناسبت‌های تاریخی شهر تهران | ۱۷ مهر ▫️۱۳۳۰ | ارباب رستم گیو در کافه خود در نزدیکی آب کرج به قتل رسید. ▫️۱۳۳۹ | پارک شهر تهران با حضور محمدرضا پهلوی، جمعی از درباریان، وزرا و مدیران شهری به بهره‌برداری رسید. ▫️۱۳۳۹ | مسافرخانه پاساژ نوایی در خیابان سپه (روبروی مسجد مجد) بر اثر سرایت آتش از یکی از مغازه‌های کبابی مستقر در این پاساژ طعمه آتش شد و خساراتی به بار آورد. ▫️۱۳۴۵ | رها شدن یک تیرآهن ۱۲ متری از ساختمان در حال ساخت در خیابان کاخ در منطقه عباس آباد، به مصدوم شد یکی از کارگران ساختمان و راننده‌ای منجر شد که تیر آهن بر روی آن سقوط کرده بود. ▫️۱۳۶۱ | سیل در جنوب تهران ۵ نفر را به کام مرگ فرستاد و صدها خانوار را آواره کرد. … ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

▪️مناسبت‌های تاریخی شهر تهران | ۱۶ مهر ▫️۱۲۸۶ | روسی خان در آتلیه خود در خیابان علاء‌الدوله به اکران فیلم پرداخت. ▫️۱۳۰۲ | احمد قوام لسلطنه به اتهام شرکت در توطئه قتل رضاخان توسط مأموران وزارت جنگ در منزل خود دستگیر و زندانی شد. ▫️۱۳۰۷ | سرتیپ محمد درگاهی (رئیس نظمیه)، به همراه عده‌ای مامور، جهت دستگیری سیدحسن مدرس به منزل او مراجعه کرد که با مقاومت وی، کار به ضرب و جرح ایشان انجامید. ▫️۱۳۰۸ | مجلس سربازگیری جهت رسیدگی به وضعیت مشمولین، به ریاست امیرلشکر خدایارخان در تکیه دولت برگزار شد و افراد حائز صلاحیت، برای اعزام به مناطق مربوطه معرفی شدند. ▫️۱۳۲۱ | نخستین گاردن پارتی باشگاه سوارکاران به مناسبت کورس اسب سواری پائیز در میدان جلالیه آغاز شد. ▫️۱۳۳۴ | سالن زمستانی سینما دیانا، پس از یک دوره تعمیر و بروزرسانی امکانات فنی و رفاهی، با اکران فیلم «اعتراف به گناه»، فعالیت مجدد خود را آغاز کرد. ▫️۱۳۸۷ | برج میلاد با حضور نمایندگان مجلس شورای اسلامی، اعضای شورای اسلامی شهر تهران و محمدباقر قالیباف (شهردار تهران)، با شعار «آسمان نزدیک است» به بهره‌برداری رسید. ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️

انجمن تهران‌شناسی برگزار می‌کند: ▫️سیر و سیاحت در جماران ▪️بازدید داخلی: ▫️عمارت خسروشاهی ▫️باغ و عمارت امیر مصطفی امیر سلیمانی (مشیرالسلطنه) | (فرهنگسرای امام) ▫️خانه موزه آیت الله هاشمی رفسنجانی ▪️بازدیدهای پیرامونی: ▫️مسجد جامع جماران ▫️درختان کهنسال جماران ▪️به همراه روایتِ: ▫️بررسی تاریخچه و وجه تسمیه جماران ▫️نامداران روستا و محله جماران ▫️زندگی و زمانه امیر مصطفی امیر سلیمانی ▫️خاندان خسروشاهی و آیت الله هاشمی رفسنجانی ▫️و ... ▪️به روایت: عباس عربی ▪️تاریخ: پنجشنبه ۱۶ مهر ▪️ساعت: ۹:۳۰ تا ۱۲ ▪️هزینه: ۶۰۰ هزار تومان ▪️تلگرام، واتساپ، تماس و پیام | ۰۹۹۳۲۹۷۲۹۰۶ ... ▪️کانال | گروه | تارنما | ارتباط با ما ▫️