Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

⚖️ 🥷🏻 Нераскрытое убийство: Анкара возобновляет дело о смерти бывшего разведчика MİT В турецком разведывательном сообществе есть имена, которые даже годы спустя продолжают бросать тень на политическую элиту Анкары. Одним из самых таинственных среди них, пожалуй, является бывший руководитель отдела внешних операций Национальной разведывательной организации Турции (MİT) Кашиф Козиноглу. На днях правоохранительная система Турции пошла на громкий шаг: дело о смерти Козиноглу было официально передано в «Департамент по нераскрытым преступлениям» (Faili Meçhul Bürosu). 🥷🏻Козиноглу был классическим представителем «старой школы». Начав карьеру в силах специального назначения (Bordo Bereliler), он позже возглавил в MİT самые ответственные направления — Центральную Азию, Афганистан и Ближний Восток. Однако в 2011 году в рамках громкого дела «Эргенекон» он был неожиданно арестован по обвинению в утечке государственных секретов. 12 ноября 2011 года в тюрьме строгого режима Силиври 55-летний Козиноглу скоропостижно скончался от «сердечного приступа». По официальной версии, его сердце не выдержало интенсивных тренировок. Но он умер всего за 10 дней до дачи своих первых показаний в суде. 📇⚖️Козиноглу готовился представить судьям весомые документы. Они касались борьбы за влияние внутри MİT и глубокого проникновения гюленовской сети (FETÖ) в разведывательный аппарат, а также теневых операций, проводимых в Центральной Азии через сеть школ. 📍Сразу после его смерти из камеры были изъяты сотни страниц рукописных заметок, которые так и не увидели свет в полном объеме. Разведчик унес с собой тайны, способные на тот момент нарушить баланс верхушки турецких силовиков. Возобновление дела по статье «нераскрытые убийства» свидетельствует о том, что счеты между «старой» и «новой» школами разведки, а также теневыми группировками в турецком госаппарате всё еще окончательно не сведены. Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

⚖️ 🥷🏻Չբացահայտված սպանություն. Անկարան վերաբացում է MİT-ի նախկին հետախույզի մահվան գործը Թուրքական հետախուզական համայնքում կան անուններ, որոնք նույնիսկ տարիներ անց շարունակում են ստվեր գցել Անկարայի քաղաքական էլիտայի վրա։ Դրանցից թերևս ամենախորհրդավորը Թուրքիայի ազգային հետախուզական կազմակերպության (MİT) արտաքին գործողությունների բաժնի նախկին ղեկավար Քաշիֆ Քոզինօղլուն է։ Օրերս թուրքական իրավապահ համակարգը աղմկահարույց քայլ արեց. Քոզինօղլուի մահվան գործը պաշտոնապես փոխանցվեց «Չբացահայտված հանցագործությունների բաժին» (Faili Meçhul Bürosu): 🥷🏻Քոզինօղլուն «հին դպրոցի» դասական ներկայացուցիչ էր։ Սկսելով կարիերան հատուկ նշանակության ուժերից (Bordo Bereliler)՝ նա հետագայում MİT-ում ստանձնեց ամենապատասխանատու ուղղությունները՝ Կենտրոնական Ասիան, Աֆղանստանը և Մերձավոր Արևելքը։ Սակայն 2011 թվականին «Ergenekon» աղմկահարույց գործի շրջանակում, նա հանկարծակի ձերբակալվեց պետական գաղտնիքների արտահոսքի մեղադրանքով։ 2011 թվականի նոյեմբերի 12-ին, Սիլիվրիի խիստ ռեժիմով բանտում 55-ամյա Քոզինօղլուն հանկարծամահ եղավ «սրտի կաթվածից»։ Պաշտոնական վարկածով՝ նրա սիրտը չէր դիմացել ինտենսիվ մարզումներին։ Բայց նա մահացավ դատարանում իր առաջին ցուցմունքը տալուց ընդամենը 10 օր առաջ։ 📇⚖️Քոզինօղլուն պատրաստվում էր դատավորների առջև դնել ծանրակշիռ փաստաթղթեր։ Դրանք վերաբերում էին MİT-ի ներսում ընթացող ազդեցության պատերազմին և Գյուլենական ցանցի (FETÖ) խորքային ներթափանցմանը հետախուզական ապարատ, ինչպես նաև Կենտրոնական Ասիայում դպրոցների ցանցի միջոցով իրականացվող ստվերային գործողություններին։ 📍Նրա մահից անմիջապես հետո խցից բռնագրավվեցին հարյուրավոր էջերով ձեռագիր նշումներ, որոնք այդպես էլ ամբողջությամբ լույս աշխարհ չեկան։ Հետախույզը տարավ իր հետ այնպիսի գաղտնիքներ, որոնք այդ պահին կարող էին փլուզել թուրքական ուժային վերնախավի հավասարակշռությունը։ Գործի վերաբացումը «չբացահայտված սպանությունների» հոդվածով վկայում է, որ թուրքական պետական ապարատում «հին» ու «նոր» հետախուզական դպրոցների, ինչպես նաև ստվերային խմբավորումների հաշիվները դեռևս վերջնականապես փակված չեն։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🌐 Турция и новая архитектура безопасности на Южном Кавказе ♦️ Чем громче в Ереване кричат о выходе из ОДКБ, тем настойчивее Турция намекает, что готова предложить новую архитектуру безопасности для Южного Кавказа.  ♦️ Вчера и сегодня многие турецкие и азербайджанские СМИ процитировали слова турецкого министра иностранных дел Хакана Фидана о том, что такая архитектура может появиться после подписания мирного соглашения между Азербайджаном и Арменией. Фидан при этом оговаривается: мол, пока это лишь стратегическая перспектива, а не предмет активных переговоров. ♦️ Однако глава турецкого МИДа четко обозначил, что в основе новой системы безопасности должно лежать стратегическое союзничество между Анкарой и Баку. В качестве возможного образца в интервью Anadolu Ajansı от 8 августа он назвал Мекканский пакт. ♦️ Перспектива может и отдаленная, но свои цели Анкара обозначила весьма определенно. 👉 Подпишись на 👺@Osman_devil

«Դուրս եկեք ՀԱՊԿ-ից, և մենք ձեզ կպաշտպանենք»․ Թուրքական հոգատարությունը նոր ռեկորդներ է սահմանում։ Բաքվի հետ դաշինքի վրա հիմնված «անվտանգության համակարգ» առաջարկելը մոտավորապես նույնն է, թե գայլին առաջարկես դառնալ ոչխարների հոտի պահապանը👇🏻

🔎💼Իրավունքի քաղաքականացումը. Ինչպես է դատական համակարգը վերածվում «օրինական» մտրակի Ժամանակակից ավտորիտարիզմի ամենահետաքրքիր տրանսֆորմացիաներից մեկն այն է, որ քաղաքական ընդդիմախոսներին չեզոքացնելու համար այլևս կարիք չկա դիմելու բացահայտ բռնությունների կամ արտակարգ դրությունների։ Քաղաքագիտության մեջ սա հայտնի է որպես lawfare՝ իրավական համակարգի գործիքայնացում, որտեղ դատարաններն ու դատախազությունը դառնում են քաղաքական ինժեներիայի գլխավոր ճարտարապետները։ Թուրքական իրականության մեջ այս մեխանիզմի ամենացայտուն ու դասագրքային օրինակներից է Ստամբուլի քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուի դեմ հարուցված հայտնի «Ahmak davası»-ն («Հիմարների դատավարությունը»)։ 💻Ամեն ինչ սկսվեց 2019 թվականին, երբ Թուրքիայի իշխող համակարգը կրեց վերջին տարիների իր ամենացավոտ տեղական պարտությունը։ Ստամբուլի ընտրությունների արդյունքները չեղարկելուց և կրկնակի ընտրություններում Իմամօղլուի էլ ավելի ջախջախիչ հաղթանակից հետո քաղաքական լարվածությունը հասավ իր պիկին։ Ներքին գործերի նախարար Սուլեյման Սոյլուի հասցեագրված քննադատությանն ի պատասխան՝ Իմամօղլուն լրագրողների հետ զրույցում նշեց, որ

«ընտրությունները չեղարկողներն են հիմարները»։

Այս մեկ բառը բավարար էր, որպեսզի պետական ապարատը գործի դնի իրավական մաշտաբային մի մեքենա։ 🖋️🚩Թուրքիայի քրեական օրենսդրության լայն մեկնաբանությունը թույլ տվեց այդ խոսքը որակել որպես Բարձրագույն ընտրական կոմիսիայի պաշտոնյաներին հասցված վիրավորանք։ Արդյունքում դատարանը կայացրեց 2 տարի 7 ամիս 15 օր ազատազրկման և, որ ամենակարևորն է, քաղաքական գործունեության արգելքի վճիռ։ Սա սովորական դատական գործընթաց չէր, այլ մաթեմատիկական ճշգրտությամբ հաշվարկված քաղաքական տրանզակցիա. ընդդիմության ամենահավանական միասնական թեկնածուին զրկել համապետական ընտրություններին մասնակցելու իրավունքից՝ պահպանելով «իրավական պետության» արտաքին ֆասադը։ Այս դեպքի գիտական ու ռազմավարական նշանակությունն այն է, թե ինչպես է կառավարվում վճռի կիրառման ժամանակը։ Վճռաբեկ դատարանում գործը տարիներով կախված վիճակում պահելը ստեղծում է մշտական «Դամոկլյան սուր» ընդդիմադիր գործչի գլխին։ Դատական համակարգը չի շտապում վերջնական կնիք դնել. այն սպասում է քաղաքական ամենահարմար պահին, երբ Իմամօղլուի քաղաքական վերելքը կսպառնա գործող համակարգին։ Արդյունքում ձևավորվում է մի մոդել, որտեղ ընդդիմության դեմ պայքարը տեղափոխվում է դատարանների լուռ դահլիճներ։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🇹🇷🕌Ո՞վ է ղեկավարում Թուրքիան. կառավարության պաշտոնական կազմն ու իրական դերակատարները Սիրելի ընթերցողներ, այսօր որոշել եմ ներկայացնել իմ խնդրո առարկա երկրում գործադիր իշխանության ամբողջական կառուցվածքը․ մենք պարբերաբար խոսում ենք կոնկրետ գործող անձանց ու նրանց քայլերի մասին, բայց մինչ օրս առիթ չէինք ունեցել նրանց դիտարկելու այս ամբողջական ստրուկտուրայի մեջ։ 🔎2018 թվականի սահմանադրական փոփոխություններից հետո Թուրքիան անցել է Նախագահական կառավարման համակարգին (Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi): Վարչապետի պաշտոնը վերացված է, իսկ գործադիր իշխանության ամբողջ ուղղաձիգը կենտրոնացված է Նախագահի ձեռքում, ով միաժամանակ հանդիսանում է թե՛ պետության, թե՛ կառավարության ղեկավարը։ Ստորև ներկայացրել եմ Թուրքիայի կառավարության կազմը👇🏻 📍Գործադիր իշխանության ղեկավարում ▪️Թուրքիայի Հանրապետության Նախագահ (Cumhurbaşkanı) — Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան ▪️Փոխնախագահ (Cumhurbaşkanı Yardımcısı) — Ջևդեթ Յըլմազ 📍Նախարարություններ (17 նախարար) ▪️Արտաքին գործերի նախարար (Dışişleri Bakanı) — Հաքան Ֆիդան ▪️Ազգային պաշտպանության նախարար (Millî Savunma Bakanı) — Յաշար Գյուլեր ▪️Ներքին գործերի նախարար (İçişleri Bakanı) — Մուստաֆա Չիֆթչի ▪️Արդարադատության նախարար (Adalet Bakanı) — Աքըն Գյուրլեք ▪️Գանձապետարանի և ֆինանսների նախարար (Hazine ve Maliye Bakanı) — Մեհմեթ Շիմշեք ▪️Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարար (Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı) — Ալփարսլան Բայարքթար ▪️Արդյունաբերության և տեխնոլոգիաների նախարար (Sanayi ve Teknoloji Bakanı) — Մեհմեթ Ֆաթիհ Քաջըր ▪️Առևտրի նախարար (Ticaret Bakanı) — Օմեր Բոլաթ ▪️Տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարար (Ulaştırma ve Altyapı Bakanı) — Աբդուլքադիր Ուրալօղլու ▪️Շրջակա միջավայրի, քաղաքաշինության և կլիմայի փոփոխության նախարար (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı) — Մուրաթ Քուրում ▪️Առողջապահության նախարար (Sağlık Bakanı) — Քեմալ Մեմիշօղլու ▪️Ազգային կրթության նախարար (Millî Eğitim Bakanı) — Յուսուֆ Թեքին ▪️Աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարար (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı) — Վեդաթ Իշըքհան ▪️Ընտանիքի և սոցիալական ծառայությունների նախարար (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı) — Մահինուր Օզդեմիր ▪️Գյուղատնտեսության և անտառային տնտեսության նախարար (Tarım ve Orman Bakanı) — Իբրահիմ Յումաքլը ▪️Մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար (Kültür ve Turizm Bakanı) — Մեհմեթ Նուրի Էրսոյ ▪️Երիտասարդության և սպորտի նախարար (Gençlik ve Spor Bakanı) — Օսման Աշքըն Բաք 📍Նախագահին կից վարչություններ և ծառայություններ (Այս կառույցներն ուղղակիորեն ենթարկվում են Նախագահին) ▪️Ազգային հետախուզական կազմակերպության (MİT) ղեկավար — Իբրահիմ Քալըն ▪️ Հանրային կապերի/Հաղորդակցության վարչության պետ — Ֆահրեթթին Ալթուն ▪️Պաշտպանական արդյունաբերության վարչության պետ — Հալուք Գյորգյուն ▪️Ազգային անվտանգության խորհրդի գլխավոր քարտուղար — Օքայ Մեմիշ ▪️Պաշտպանության գլխավոր շտաբի պետ — բանակի գեներալ Մեթին Գյուրաք 💼Այսպիսով, չնայած պաշտոնապես գոյություն ունեցող գործադիր իշխանությանն ու 17 նախարարություններից կազմված կաբինետին, վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ իրական ռազմավարական որոշումների կայացման կենտրոնը տեղափոխվել է այլ հարթություն։ Էրդողանի անմիջական շրջապատի առանցքային դերակատարները՝ Հաքան Ֆիդանը, Իբրահիմ Քալընը, Ֆահրեթթին Ալթունը, Յաշար Գյուլերը, Ալփարսլան Բայարքթարն ու Մեհմեթ Շիմշեքը, ըստ էության, ձևավորել են յուրօրինակ «խորքային պետություն» հենց կառավարության ներսում։ Հետախուզական, ռազմական, արտաքին քաղաքական, էներգետիկ, տնտեսական և տեղեկատվական հիմնական լծակների կենտրոնացումը այս նեղ օղակում կանխորոշում է Թուրքիայի պետական քաղաքականության իրական օրակարգն ու աշխարհաքաղաքական առաջնահերթությունները։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🥷🏻💼«Не просто посол»: зачем Анкара отправляет главного специалиста Фидана по безопасности в Киев к Владимиру Зеленскому и Рустему Умерову. Из Анкары поступила примечательная новость, которая окончательно собрала воедино недостающие фрагменты большой региональной разведывательно-дипломатической мозаики: Турция назначила Фатму Черен Язган новым послом в Украине. 📚На первый взгляд это может показаться обычной дипломатической ротацией, однако для тех, кто отслеживает глубинные трансформации турецкой внешней политики, назначение Язган в Киеве — это совершенно иной сигнал. Еще на странице 69 нашей с Геворгом Минасяном книги, посвященной биографии Хакана Фидана и его трансформации из MİT в МИД, мы отдельно подчеркивали, насколько ключевое значение имело назначение бывшего посла Турции в Грузии Фатмы Черен Язган на пост главы Главного управления безопасности и исследований министерства.

«Назначение бывшего посла в Грузии Фатмы Черен Язган главой Управления безопасности и исследований министерства также имеет большое значение»,- писали мы с Геворгом Минасяном на 69-й странице нашей совместной книги о Хакане Фидане.

🚩Фидан, возглавив МИД, поставил цель превратить дипломатическую структуру в настоящий разведывательно-аналитический хаб, а Язган была именно тем верным и опытным кадром, которому было доверено обеспечение глубинной синергии дипломатии и безопасности. 🔎Язган — не просто кабинетный дипломат в классическом смысле; она является крупнейшим специалистом по вопросам безопасности, региональным кризисам и анализу разведывательных данных, пользующимся непосредственным доверием Хакана Фидана. И вот Анкара отправляет в Киев столь весомую фигуру именно в тот период, когда главой Службы внешней разведки Украины (SZRU) назначен крымский татарин Рустем Умеров. 📌Сопоставление этих двух назначений раскрывает новый, еще более глубокй этап оси Анкара-Киев. Умеров, который на протяжении лет являлся одним из главных архитекторов закулисных украинско-турецких переговоров и имеет тесные связи с турецкой разведывательной элитой, теперь в Киеве будет работать лицом к лицу с одной из ключевых фигур аппарата безопасности Фидана. Это означает, что посольство Турции в Киеве превращается не просто в дипломатическое представительство, а в центральный штаб безопасности, военной разведки и теневых переговоров в Черноморском регионе. 🖋️Анкара формирует в Киеве прямой канал «Умеров-Язган-Фидан», что позволит Турции не только из первых рук владеть самыми чувствительными разведывательными данными с украинского фронта, но и сохранить свою исключительную позицию основного посредника и игрока по безопасности в Черном море и в российско-украинских отношениях. Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🥷🏻💼 «Նա պարզապես դեսպան չէ». ինչո՞ւ է Անկարան Ֆիդանի՝ անվտանգության հարցերով գլխավոր մասնագետին ուղարկում Կիև՝ Վլադիմիր Զելենսկու և Ռուստեմ Ումերովի մոտ։ Անկարայից ստացվել է ուշագրավ նորություն, որն ամբողջապես մեկտեղում է տարածաշրջանային հետախուզական-դիվանագիտական մեծ խճանկարի բացակայող հատվածները․ Թուրքիան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանին նշանակել է Ուկրաինայում նոր դեսպան։ 📚 Առաջին հայացքից սա կարող է թվալ սովորական դիվանագիտական ռոտացիա, սակայն նրանց համար, ովքեր հետևում են Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության խորքային վերափոխումներին, Յազգանի նշանակումը Կիևում բոլորովին այլ ազդանշան է։ Դեռ մեր՝ Գևորգ Մինասյանի հետ համատեղ գրքի 69-րդ էջում, որը նվիրված է Հաքան Ֆիդանի կենսագրությանը և նրա՝ MİT-ից ԱԳՆ անցմանը, մենք առանձին ընդգծել էինք, թե որքան առանցքային նշանակություն ուներ Վրաստանում Թուրքիայի նախկին դեսպան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանի նշանակումը նախարարության Անվտանգության և հետազոտությունների գլխավոր վարչության ղեկավարի պաշտոնում։

«Վրաստանում Թուրքիայի նախկին դեսպան Ֆաթմա Ջերեն Յազգանի նշանակումը նախարարության Անվտանգության և հետազոտությունների վարչության ղեկավարի պաշտոնում նույնպես մեծ նշանակություն ունի»,- գրել էինք ես և Գևորգ Մինասյանը Հաքան Ֆիդանի մասին մեր համատեղ գրքի 69-րդ էջում։

🚩 Ֆիդանը, ստանձնելով ԱԳՆ ղեկավարումը, նպատակ դրեց դիվանագիտական կառույցը վերածել իսկական հետախուզական-վերլուծական հաբի, իսկ Յազգանը հենց այն հավատարիմ և փորձառու կադրն էր, որին վստահված էր դիվանագիտության և անվտանգության միջև խորքային սիներգիայի ապահովումը։ 🔎 Յազգանը պարզապես դասական իմաստով կաբինետային դիվանագետ չէ․ նա անվտանգության հարցերի, տարածաշրջանային ճգնաժամերի և հետախուզական տվյալների վերլուծության խոշոր մասնագետ է, որը վայելում է Հաքան Ֆիդանի անմիջական վստահությունը։ Եվ ահա Անկարան նման ազդեցիկ գործչին ուղարկում է Կիև հենց այն ժամանակահատվածում, երբ Ուկրաինայի արտաքին հետախուզության ծառայության (SZRU) ղեկավար է նշանակվել Ղրիմի թաթար Ռուստեմ Ումերովը։ 📌 Այս երկու նշանակումների համադրությունը բացահայտում է Անկարա-Կիև առանցքի նոր՝ առավել խորքային փուլը։ Ումերովը, որը տարիներ շարունակ եղել է ուկրաինա-թուրքական բանակցությունների կուլիսային գլխավոր ճարտարապետներից մեկը և սերտ կապեր ունի թուրքական հետախուզական էլիտայի հետ, այժմ Կիևում աշխատելու է դեմ առ դեմ Ֆիդանի անվտանգության ապարատի առանցքային դեմքերից մեկի հետ։ Սա նշանակում է, որ Կիևում Թուրքիայի դեսպանատունը վերածվում է ոչ թե պարզապես դիվանագիտական ներկայացուցչության, այլ Սևծովյան տարածաշրջանում անվտանգության, ռազմական հետախուզության և ստվերային բանակցությունների կենտրոնական շտաբի։ 🖋️ Անկարան Կիևում ձևավորում է «Ումերով-Յազգան-Ֆիդան» ուղիղ կապուղի, որը Թուրքիային հնարավորություն կտա ոչ միայն առաջին ձեռքից տիրապետել ուկրաինական ռազմաճակատից ստացվող ամենազգայուն հետախուզական տվյալներին, այլև պահպանել իր բացառիկ դիրքը՝ որպես Սև ծովում և ռուս-ուկրաինական հարաբերություններում անվտանգության հարցերով հիմնական միջնորդ և դերակատար։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🕌Фидан идет по дороге Ататюрка: от «журналиста Шерифа» до «ближневосточного НАТО» В 1911 году молодой капитан Мустафа Кемаль отправлялся в Османскую Триполитанию (Ливию) не под своим именем и не с официальной военной миссией. Чтобы пройти через оккупированный британцами Египет, он пересек границу под видом «журналиста Шерифа-бея». Его тайной разведывательно-оперативной задачей была организация местного племенного сопротивления итальянскому вторжению, объединение разрозненных сил и закладка первых африканских рубежей османской обороны. Именно там, среди песков Ливии, рождались методы гибридной стратегии и «невидимой силы», которые спустя век легли в основу современной турецкой разведки. 🥷🏻Спустя 115 лет география и логика действий Анкары удивительным образом повторяются, но уже на совершенно ином институциональном уровне. 12 августа — Ливия, а уже 13-го — Каир: география визитов главы внешнеполитического ведомства Турции Хакана Фидана неслучайна, однако для понимания реального масштаба и глубинных целей этих поездок необходимо открутить назад всего на несколько дней. 10 августа, перед отбытием в Египет, Фидан сделал примечательное заявление, раскрывшее новый стратегический вектор турецкой дипломатии: к подписанному между Анкарой, Эр-Риядом и Исламабадом «Мекканскому соглашению» (которое по своей сути напоминает оборонительный альянс, действующий по логике статьи 5 НАТО) может присоединиться и Египет. 💼Таким образом, североафриканское турне Фидана — это не просто потепление двусторонних отношений или обсуждение экономической повестки, а просчитанный шаг по формированию новой архитектуры безопасности на Ближнем Востоке и в Северной Африке. На фоне конфликта между США и Ираном, а также кризиса судоходства в Красном море и Ормузском проливе Анкара продвигает собственный механизм региональной безопасности, где берет на себя роль ключевого архитектора и лидера. 📍Синхронная работа Фидана в Ливии как с Триполи, так и с Бенгази показывает, что Анкара стремится окончательно институционализировать свое военно-политическое присутствие по всей территории страны и обезопасить свои морские интересы в Восточном Средиземноморье. А в Каире заседание «Совместной группы планирования», цель довести товарооборот до 15 млрд долларов и углубление оборонного сотрудничества получают совершенно иной смысл: втягивая Египет в этот новый военный блок, Турция нейтрализует своего главного регионального конкурента и выводит его из поля враждебных себе альянсов. 🔎Если столетие назад Мустафа Кемаль под видом журналиста собирал ливийские племена для защиты гибнущей империи, то сегодня Хакан Фидан конвертирует тот же разведывательный почерк в проекцию силы XXI века. Анкара конструирует собственное «ближневосточное НАТО», замыкая Северную Африку, Ближний Восток и Южную Азию вокруг Турции как непререкаемого центра региональной безопасности. Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🕌Ֆիդանը գնում է Աթաթուրքի ճանապարհով. «լրագրող Շերիֆից» մինչև «մերձավորարևելյան ՆԱՏՕ» 1911 թվականին երիտասարդ կապիտան Մուստաֆա Քեմալը մեկնում էր Օսմանյան Տրիպոլիտանիա (Լիբիա) ոչ թե սեփական անունով կամ պաշտոնական ռազմական առաքելությամբ։ Բրիտանացիների կողմից օկուպացված Եգիպտոսով անցնելու համար նա հատեց սահմանը «լրագրող Շերիֆ բեյ» ծածկանունով։ Նրա գաղտնի հետախուզական-օպերատիվ խնդիրն էր տեղի ցեղախմբային դիմադրության կազմակերպումը իտալական ներխուժման դեմ, ցրված ուժերի միավորումն ու օսմանյան պաշտպանության աֆրիկյան առաջին սահմանագծերի ձևավորումը։ Հենց այնտեղ՝ Լիբիայի ավազուտներում, ծնվում էին հիբրիդային ռազմավարության և «անտեսանելի ուժի» այն մեթոդները, որոնք մեկ դար անց ընկան ժամանակակից թուրքական հետախուզության հիմքում։ 🥷🏻115 տարի անց Անկարայի գործողությունների աշխարհագրությունն ու տրամաբանությունը զարմանալիորեն կրկնվում են, սակայն արդեն բոլորովին այլ ինստիտուցիոնալ մակարդակում։ Օգոստոսի 12-ին Լիբիա, իսկ արդեն 13-ին՝ Կահիրե. Անկարայի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավար Հաքան Ֆիդանի աշխարհագրությունը պատահական չէ, սակայն այս այցերի իրական մասշտաբն ու խորքային նպատակները հասկանալու համար պետք է հետ գնալ ընդամենը մի քանի օր։ Օգոստոսի 10-ին, Եգիպտոս մեկնելուց առաջ, Ֆիդանն արեց մի ուշագրավ հայտարարություն, որը բացահայտեց թուրքական դիվանագիտության նոր ռազմավարական վեկտորը. Անկարայի, Էր Ռիադի և Իսլամաբադի միջև ստորագրված «Մեքքայի համաձայնագրին» (որն իր էությամբ հիշեցնում է ՆԱՏՕ-ի 5-րդ հոդվածի տրամաբանությամբ գործող պաշտպանական դաշինք) կարող է միանալ նաև Եգիպտոսը։ 💼Այսպիսով, Ֆիդանի հյուսիսաֆրիկյան արշավը ոչ թե պարզապես երկկողմ հարաբերությունների ջերմացման կամ տնտեսական օրակարգի քննարկում է, այլ Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում անվտանգային նոր ճարտարապետություն ձևավորելու հաշվարկված քայլ։ ԱՄՆ-Իրան հակամարտության և Կարմիր ծովում ու Օրմուզի նեղուցում նավարկության ճգնաժամի ֆոնին Անկարան առաջ է մղում սեփական տարածաշրջանային անվտանգության մեխանիզմը, որտեղ ինքն ստանձնում է առանցքային ճարտարապետի ու առաջնորդի դերը։ 📍Լիբիայում Ֆիդանի սինխրոնիզացված աշխատանքը Տրիպոլիի և Բենղազիի հետ ցույց է տալիս, որ Անկարան ձգտում է վերջնականապես ինստիտուցիոնալացնել իր ռազմաքաղաքական ներկայությունը երկրի ամբողջ տարածքում և ապահովագրել Արևելյան Միջերկրականում իր ծովային շահերը։ Իսկ ահա Կահիրեում անցկացվող «Համատեղ պլանավորման խմբի» նիստը, 15 միլիարդ դոլարի ապրանքաշրջանառության թիրախն ու պաշտպանական համագործակցության խորացումը ստանում են բոլորովին այլ նշանակություն. Եգիպտոսին այս նոր ռազմական բլոկի մեջ ներքաշելով՝ Թուրքիան չեզոքացնում է տարածաշրջանային իր գլխավոր մրցակցին և նրան դուրս բերում իրեն հակադրվող դաշինքների տիրույթից։ 🔎Եթե մեկ դար առաջ Մուստաֆա Քեմալը լրագրողի քողի տակ հավաքում էր լիբիական ցեղերին՝ կործանվող կայսրությունը պաշտպանելու համար, ապա այսօր Հաքան Ֆիդանը հետախուզական նույն ձեռագիրը կոնվերտացնում է 21-րդ դարի ուժային պրոյեկցիայի։ Անկարան կառուցում է սեփական «մերձավորարևելյան ՆԱՏՕ-ն»՝ Հյուսիսային Աֆրիկան, Մերձավոր Արևելքն ու Հարավային Ասիան օղակելով Թուրքիայի շուրջ՝ որպես տարածաշրջանային անվտանգության անվիճելի կենտրոն։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🔥«Ядерное оружие, нефтедоллары и армия НАТО»․ Эрдоган собирает свою «Святую Троицу» Когда за одним столом оказываются вторая по величине армия НАТО с передовым ВПК, неисчерпаемые нефтедоллары и единственный в исламском мире ядерный арсенал, традиционные дипломатические протоколы теряют смысл․ Подписанное между Турцией, Саудовской Аравией и Пакистаном Мекканское соглашение о совместной обороне (Mecca Joint Defense Agreement) — это открытая заявка на навязывание новой архитектуры безопасности от Ближнего Востока до Южной Азии․ 📍Этим пактом Анкара, Эр-Рияд и Исламабад создают автономный центр безопасности․ Турецкий ВПК обладает технологиями, но задыхается от нехватки капитала и заказов․ Неисчерпаемые саудовские финансы обеспечат ускоренный рост «замкнутого цикла» турецкого оборонно-промышленного комплекса, а пакистанский фактор дает туркам косвенную ядерную и стратегическую глубину․ Эр-Рияд, в свою очередь, демонстрирует, что больше не полагается на американские гарантии безопасности и собирает вокруг себя союзников, представляющих реальную военную силу․ 🔎Заключенное в Мекке соглашение имеет и скрытые между строк, но вполне четкие адресаты сдерживания․ Турецко-пакистанский военный тандем становится для Саудовской Аравии мощным барьером против ракетного потенциала и прокси-сетей Ирана․ В то же время неограниченный доступ Пакистана к турецким высокотехнологичным вооружениям нарушает баланс сил в Южной Азии, вызывая серьезную тревогу в Нью-Дели․ 🎙️А теперь самое примечательное: это не внезапно возникший альянс, а закулисный проект десятилетий Еще в 2012 году бывший глава Службы общей безопасности Израиля (ШАБАК) Ами Аялон открыто заявлял: «Мы работаем над созданием коалиции суннитских государств под руководством Турции. Нам нужно формировать будущее Ближнего Востока, и для этого нужна суннитская коалиция во главе с Турцией. Эта коалиция признает существование Израиля, и теперь главный конфликт на Ближнем Востоке будет между суннитами и шиитами, а не между Палестиной и Израилем. Суннитскую коалицию мы будем поддерживать совместно с Америкой; это важнейший шаг для Израиля против иранской угрозы. Речь идет о Саудовской Аравии, Турции, Иордании, Египте и их сторонниках, которые считают шиитский Иран реальной угрозой». То, что мы видим сегодня — от договоренностей Эрдогана до формирования «Исламской армии» и Мекканского пакта — продукт не сегодняшнего дня․ Это долгосрочный геополитический проект, направляемый Израилем и Западом на протяжении многих лет, где Турции отводилась роль лидера суннитского мира․ Ключевые пункты соглашения: ▪️Внешняя агрессия против любого из участников рассматривается как нападение на всех․ Это дает Саудовской Аравии прямую поддержку турецкой армии и пакистанских вооруженных сил, а Пакистану и Турции — безусловный финансовый «тыл» Саудовской Аравии․ ▪️Договор предусматривает не просто закупку готового оружия, а создание совместных оборонно-промышленных предприятий (особенно в сфере БПЛА, систем ПВО, ракетостроения и средств радиоэлектронной борьбы)․ ▪️Создается единая сеть оперативного управления и обмена разведданными, что позволяет трем странам координировать свои действия от Ближнего Востока до Индийского океана․ ▪️Обучение и подготовка военной элиты Саудовской Аравии и Пакистана в турецких военных академиях, а также обмен офицерским составом, что обеспечивает оперативную совместимость трех армий․ 🚩Но самое критическое здесь — наш региональный вектор․ Турецко-пакистанская ось уже активно действует в пользу Азербайджана, а привлечение саудовских финансов и стратегической поддержки еще больше укрепит позиции этого тандема на Южном Кавказе․ Это прямое усиление геополитического давления как на Армению, так и на северные границы Ирана, где Анкара пытается окончательно утвердиться в роли главного военного лидера «суннитского мира»․ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🔥«Միջուկային զենք, նավթադոլարներ և ՆԱՏՕ-ի բանակ»․ Էրդողանը հավաքում է իր «Սուրբ Երրորդությունը» Երբ մեկ սեղանի շուրջ են նստում ՆԱՏՕ-ի երկրորդ բանակն ու առաջատար ՌԱՀ-ն, անսպառ նավթադոլարներն ու իսլամական աշխարհի միակ միջուկային արսենալը, սովորական դիվանագիտական արարողակարգերը կորցնում են իրենց իմաստը։ Թուրքիայի, Սաուդյան Արաբիայի և Պակիստանի միջև ստորագրված Մեքքայի համատեղ պաշտպանական համաձայնագիրը (Mecca Joint Defense Agreement) Մերձավոր Արևելքից մինչև Հարավային Ասիա անվտանգության նոր ճարտարապետություն պարտադրելու բացահայտ հայտ է։ 📍Այս պակտով Անկարան, Էր-Ռիադն ու Իսլամաբադը ստեղծում են անվտանգության ինքնավար կենտրոն։ Թուրքական ռազմարդյունաբերությունն ունի տեխնոլոգիաներ, բայց խեղդվում է կապիտալի ու պատվերների պակասից․ սաուդյան անսպառ ֆինանսներն ապահովելու են թուրքական ՌԱՀ-ի «փակ ցիկլի» արագացված աճը, իսկ պակիստանյան գործոնը թուրքերին տալիս է անուղղակի միջուկային ու ռազմավարական խորություն։ Էր-Ռիադն էլ իր հերթին ցույց է տալիս, որ այլևս չի վստահում ամերիկյան անվտանգային երաշխիքներին և իր շուրջն է հավաքում ռազմական իրական ուժ ներկայացնող դաշնակիցների։ 🔎Մեքքայում կնքված համաձայնագիրն ունի նաև տողատակերում թաքցված, բայց շատ հստակ զսպման հասցեատերեր։ Թուրք-պակիստանյան ռազմական տանդեմը Սաուդյան Արաբիայի համար դառնում է հզոր պատնեշ Իրանի հրթիռային պոտենցիալի ու պրոքսի-ցանցերի դեմ։ Միևնույն ժամանակ, Պակիստանին թուրքական բարձր տեխնոլոգիական զինատեսակների անսահմանափակ հասանելիությունը խախտում է ուժերի հավասարակշռությունը Հարավային Ասիայում՝ լուրջ տագնապ առաջացնելով Նյու Դելիում։ 🎙️Իսկ հիմա ամենաուշագրավը․ սա հանկարծակի ստեղծված դաշինք չէ, այլ տասնամյակների կուլիսային նախագիծ Դեռևս 2012 թվականին Իսրայելի ընդհանուր անվտանգության ծառայության (ՇԱԲԱԿ) նախկին ղեկավար Ամի Այալոնը բացահայտ հայտարարում էր․ «Մենք աշխատում ենք Թուրքիայի ղեկավարությամբ սուննիական պետությունների կոալիցիա ստեղծելու ուղղությամբ։ Մեզ պետք է ձևավորել Մերձավոր Արևելքի ապագան, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է սուննիական դաշինք՝ Թուրքիայի գլխավորությամբ։ Այդ կոալիցիան ճանաչելու է Իսրայելի գոյությունը, և Մերձավոր Արևելքում հիմնական հակամարտությունը դառնալու է սուննիների ու շիաների, այլոչ թե Պաղեստինի ու Իսրայելի միջև։ Սուննիական կոալիցիան մենք աջակցելու ենք Ամերիկայի հետ համատեղ․ սա Իսրայելի համար կարևորագույն քայլ է Իրանի սպառնալիքի դեմ։ Խոսքը Սաուդյան Արաբիայի, Թուրքիայի, Հորդանանի, Եգիպտոսի և նրանց կողմնակիցների մասին է, որոնք շիայական Իրանը համարում են իրական սպառնալիք»։ Այն, ինչ տեսնում ենք այսօր՝ Էրդողանի պայմանավորվածություններից մինչև «Իսլամական բանակի» ու Մեքքայի պակտի ձևավորում, այսօրվա ծնունդ չէ։ Սա Իսրայելի ու Արևմուտքի կողմից տարիներ շարունակ ուղղորդվող երկարաժամկետ աշխարհաքաղաքական նախագիծ է, որտեղ Թուրքիային վերապահված էր սուննիական աշխարհի առաջնորդի դերը։ Համաձայնագրի առանցքային կետերը․ ▪️Կողմերից որևէ մեկի դեմ արտաքին ագրեսիան դիտարկվում է որպես հարձակում բոլորի վրա։ Սա Սաուդյան Արաբիային տալիս է թուրքական բանակի ու պակիստանյան զինուժի անմիջական աջակցությունը, իսկ Պակիստանին ու Թուրքիային՝ Սաուդյան Արաբիայի ֆինանսական համակարգի անվերապահ «թիկունքը»։ ▪️Պայմանագիրը նախատեսում է ոչ թե պարզապես պատրաստի զենքի գնում, այլ համատեղ ռազմարդյունաբերական ձեռնարկությունների հիմնում (հատկապես ԱԹՍ-ների, հակաօդային պաշտպանության, հրթիռաշինության և էլեկտրոնային պայքարի միջոցների ոլորտում)։ ▪️ Ստեղծվում է օպերատիվ կառավարման և հետախուզական տվյալների փոխանակման միասնական ցանց, ինչը թույլ է տալիս երեք երկրներին կոորդինացնել իրենց գործողությունները Մերձավոր Արևելքից մինչև Հնդկական օվկիանոս։ ▪️Սաուդյան Արաբիայի և Պակիստանի ռազմական էլիտաների վերապատրաստումը թուրքական ռազմական ակադեմիաներում և սպայական կազմի փոխանակում, ինչն ապահովում է երեք բանակների օպերատիվ համատեղելիությունը։ 🚩Բայց ամենակրիտիկականն այստեղ մեր տարածաշրջանային վեկտորն է։ Թուրք-պակիստանյան առանցքն արդեն իսկ ակտիվորեն գործում է Ադրբեջանի օգտին, իսկ սաուդյան ֆինանսների ու ռազմավարական աջակցության ներգրավումն էլ ավելի է ամրապնդելու այս տանդեմի դիրքերը Հարավային Կովկասում։ Սա աշխարհաքաղաքական ուղղակի ճնշման մեծացում է թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի հյուսիսային սահմանների վրա, որտեղ Անկարան փորձում է վերջնականապես ստանձնել «սուննի աշխարհի» գլխավոր ռազմական ղեկավարի դերը։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

#историческое🏛️ 4 августа 1920 года. Последняя попытка создать автономное армянское государство и прагматизм великих держав 📍4 августа 1920 года в Адане царило чрезвычайное напряжение. Более 150 тысяч киликийских армян, переживших кошмар Геноцида и вернувшихся на земли своих предков, собрались в центре города. Они больше не были готовы оставаться в статусе жертв и безоружно ждать развития событий. В тот день под руководством известного политического и общественного деятеля Миграна Таматяна Армянский Национальный Союз пошел на решительный шаг, официально провозгласив независимость Автономной Армянской Киликии под покровительством Франции. 🔎Этот шаг не был случайным решением, а опирался на военно-экспертные и дипломатические реалии, сложившиеся после Первой мировой войны. После поражения Османской империи Киликия перешла под контроль Франции, а армяне вернулись сюда в качестве союзников: в составе Восточного легиона (Légion d'Orient) тысячи армянских добровольцев сражались под французским флагом, получив устные и письменные заверения в будущей автономии. 💼Однако к середине 1920 года баланс сил в регионе кардинально изменился, что и заставило армянскую элиту прибегнуть к этой чрезвычайной мере. Националистическое движение под руководством Мустафы Кемаля (правительство Анкары) начало оказывать серьезное военное давление на французские войска, а Париж, в свою очередь, пересмотрел свои стратегические приоритеты. Французская сторона рассчитала, что обеспечение безопасности армян в Киликии требует колоссальных ресурсов, тогда как найти общий язык с Кемалем и сохранить экономическое влияние в новой Турции было гораздо выгоднее. Видя, что французы вступили в тайные переговоры с кемалистами и готовятся покинуть регион, армянская сторона попыталась декларацией от 4 августа поставить международное сообщество перед фактом. Армянский Национальный Союз сформировал местное правительство и начал организацию ополчения самообороны, чтобы перекрыть путь турецким войскам к армянонаселенным районам. 🚩За этой решительностью последовала неожиданно жесткая реакция, но... не со стороны турецких сил, а со стороны самого «союзника» — Франции. Командующий французским верховным комиссариатом генерал Дюфье отверг Декларацию о независимости. Французские войска окружили здание правительства в Адане, разоружили первые армянские отряды, а Миграна Таматяна и членов его правительства силой отстранили от должностей. 🗺️Это событие непосредственно предопределило последующую дипломатическую развязку, которая окончательно решила судьбу Киликии. Всего через год, 20 октября 1921 года, Франция подписала в Анкаре договор с Кемалистской Турцией, полностью передав Киликию Турции, что и привело к последней массовой эмиграции более 100 тысяч киликийских армян в Ливан, Сирию и Грецию. Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

#պատմական🏛️ 1920 թ. օգոստոսի 4. Ինքնավար հայկական պետություն հիմնելու վերջին փորձն ու մեծ տերությունների պրագմատիզմը 📍1920 թվականի օգոստոսի 4-ին Ադանայում տիրում էր արտակարգ լարվածություն. Ցեղասպանության մղձավանջն ապրած, բայց վերապրած ու իրենց պապենական հողեր վերադարձած ավելի քան 150 հազար կիլիկիահայեր հավաքվել էին քաղաքի կենտրոնում։ Նրանք այլևս պատրաստ չէին լինել զոհի կարգավիճակում և անզեն սպասել իրադարձությունների զարգացմանը։ Այդ օրը հայտնի քաղաքական ու հասարակական գործիչ Միհրան Տամատյանի գլխավորությամբ Հայ Ազգային Միությունը դիմեց վճռական քայլի՝ պաշտոնապես հռչակելով Ինքնավար Հայկական Կիլիկիայի անկախությունը՝ Ֆրանսիայի հովանավորության ներքո։ 🔎Այս քայլը պատահական որոշում չէր, այլ հիմնված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծված ռազմափորձագիտական ու դիվանագիտական իրողությունների վրա։ Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո Կիլիկիան անցել էր Ֆրանսիայի վերահսկողության տակ, իսկ հայերն այստեղ էին վերադարձել որպես դաշնակիցներ. Արևելյան լեգեոնի (Legion d'Orient) կազմում հազարավոր հայ կամավորներ կռվել էին ֆրանսիական դրոշի ներքո՝ ստանալով ապագա ինքնավարության բանավոր ու գրավոր հավաստիացումներ։ 💼Սակայն 1920 թվականի կեսերին տարածաշրջանային ուժերի հավասարակշռությունն արմատապես փոխվեց, ինչն էլ ստիպեց հայկական վերնախավին դիմել այդ արտակարգ միջոցին։ Մուստաֆա Քեմալի ղեկավարած ազգայնական շարժումը (Անկարայի կառավարությունը) սկսեց ռազմական լուրջ ճնշում գործադրել ֆրանսիական զորքերի վրա, իսկ Փարիզն իր հերթին վերանայեց իր ռազմավարական առաջնահերթությունները։ Ֆրանսիական կողմը հաշվարկեց, որ Կիլիկիայում հայերի անվտանգությունն ապահովելը պահանջում է հսկայական ռեսուրսներ, մինչդեռ Քեմալի հետ լեզու գտնելն ու նոր Թուրքիայում տնտեսական ազդեցություն պահպանելն ավելի ձեռնտու էր։ Հենց տեսնելով, որ ֆրանսիացիները գաղտնի բանակցությունների մեջ են մտել քեմալականների հետ և պատրաստվում են լքել տարածաշրջանը, հայկական կողմը փորձեց օգոստոսի 4-ի հռչակագրով փաստի առաջ դնել միջազգային հանրությանը։ Հայ Ազգային Միությունը ձևավորեց տեղական կառավարություն և սկսեց ինքնապաշտպանական միլիցիայի կազմավորումը, որպեսզի փակի թուրքական զորքերի ճանապարհը դեպի հայաբնակ շրջաններ։ 🚩Այս վճռականությանն հետևեց անսպասելի դաժան արձագանք, բայց... ոչ թե թուրքական կողմից, այլ հենց «դաշնակից» Ֆրանսիայից։ Ֆրանսիական բարձր կոմիսարիատի հրամանատար, գեներալ Դուֆիեն մերժեց անկախության հռչակագիրը, ֆրանսիական զորքերը շրջափակեցին Ադանայի կառավարական շենքը, զինաթափեցին հայկական առաջին ջոկատները, իսկ Միհրան Տամատյանին ու նրա կառավարության անդամներին ուժով հեռացրին պաշտոններից։ 🗺️Այս իրադարձությունն անմիջականորեն նախապատրաստեց հաջորդ դիվանագիտական հանգուցալուծումը, որով վերջնականապես վճռվեց Կիլիկիայի ճակատագիրը։ Ընդամենը մեկ տարի անց՝ 1921 թ. հոկտեմբերի 20-ին, Ֆրանսիան Անկարայում ստորագրեց պայմանագիր Քեմալական Թուրքիայի հետ՝ Կիլիկիան ամբողջությամբ հանձնելով Թուրքիային, ինչն էլ հանգեցրեց ավելի քան 100 հազար կիլիկիահայերի վերջին՝ զանգվածային գաղթին դեպի Լիբանան, Սիրիա ու Հունաստան։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🌊♟️Средиземноморский «шах и мат»․ Как Дамаск обошел Анкару на морском шельфе Латакии В «большой игре», разворачивающейся в Восточном Средиземноморье, зафиксирован весьма показательный поворот․ Сирия подписала официальное соглашение с французской TotalEnergies и американскими энергетическими гигантами о предоставлении лицензий на разведку и разработку шельфа в прибрежной зоне Латакии (Block 3)․ На первый взгляд, это сугубо экономическая сделка для восстанавливающейся после войны Сирии, однако в геополитической плоскости это классический шаг Дамаска по вытеснению Анкары из игры․ 🔥Здесь стоит вспомнить незабываемый эпизод с визитом Николя Саркози в Дамаск перед саммитом НАТО. Когда французский президент направлялся на переговоры, прямо возле отеля Four Seasons прогремели взрывы. Это был четкий сигнал и демонстрация того, насколько высоки ставки в регионе. Возникает логичный вопрос: кто стоял за этой провокацией? Те, кто пытался сорвать франко-сирийское сближение и поставить под сомнение безопасность западных инвестиций, или радикальные элементы, не желавшие допускать крупный капитал в Сирию? В любом случае, сегодняшняя сделка по шельфу Латакии показывает, что Париж окончательно вернулся в игру, несмотря на прошлые попытки его запугать. ⛴️Анкара годами пыталась превратить Восточное Средиземноморье в зону своего exclusive влияния, продвигая амбициозную доктрину «Mavi Vatan» («Морская родина») и навязывая странaм региона нелегитимные соглашения о разграничении морских границ․ Расчет Турции заключался в том, что сирийский морской шельф в конечном итоге либо окажется под контролем турецкой компании TPAO, либо Анкара станет тем единственным «вратником», без разрешения которого ни одна западная компания не ступит в сирийские акватории․ 📍Однако Дамаск напрямую обошел Турцию, и появление французских и американских энергетических гигантов на шельфе Латакии — далеко не случайный выбор․ Сирийские власти прекрасно понимают, что лучший способ застраховаться от возможных турецких военно-морских или политических рычагов давления — это привлечь в регион крупный американский и французский капитал․ Теперь любые турецкие притязания или военно-морские инциденты в водах Латакии столкнутся не со слабым сирийским флотом, а с прямыми экономическими и стратегическими интересами Вашингтона и Парижа․ 🇷🇺А что будет с российскими базами? Приход американских и французских гигантов на шельф Латакии (в непосредственную близость к зоне традиционного военного присутствия РФ) ставит большой вопрос относительно судьбы российских объектов — авиабазы Хмеймим и пункта материально-технического обеспечения в Тартусе. Готов ли Дамаск постепенно замещать российское военное присутствие западным экономическим и политическим «зонтиком», или же это очередная попытка сирийских властей балансировать между Москвой и Западом? Судьба российских баз пока остается под знаком вопроса, но прежняя монополия Москвы в прибрежной зоне Сирии явно подошла к концу. На этом фоне действия Дамаска становятся не просто локальным маневром, а частью более широкой геополитической комбинации. ♟️Это своеобразный «аутсорсинг» безопасности через энергетические контракты․ Вслед за Грецией, Кипром и Египтом теперь и Сирия предпочитает формировать энергетические альянсы с западными компаниями, исключая Турцию․ Таким образом, Анкара, позиционирующая себя в качестве главного энергетического хаба региона, фактически остается за бортом наиболее перспективных проектов Восточного Средиземноморья, а ее притязания на региональную гегемонию легко нейтрализуются, когда в игру вступают интересы великих западных держав и крупных транснациональных корпораций․ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🌊♟️Միջերկրածովյան «շախ ու մատ»․ Ինչպես Դամասկոսը շրջանցեց Անկարային Լաթակիայի ծովային շելֆում Արևելյան Միջերկրականում ընթացող էներգետիկ «մեծ խաղում» ուշագրավ ու բավականին ցուցադրական շրջադարձ է արձանագրվել․ Սիրիան պաշտոնական համաձայնագիր է ստորագրել ֆրանսիական TotalEnergies և ամերիկյան էներգետիկ հսկաների հետ՝ Լաթակիայի ափամերձ գոտում (Block 3) ծովային շելֆի հետախուզման և մշակման արտոնագրեր տրամադրելու վերաբերյալ։ Մակերեսային նայելիս սա զուտ տնտեսական գործարք է պատերազմից հետո վերականգնվող Սիրիայի համար, սակայն աշխարհաքաղաքական հարթությունում այն Դամասկոսի կողմից Անկարային բացահայտ խաղից դուրս թողնելու դասական քայլ է։ 🔥Այստեղ արժե հիշել ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ընդառաջ Նիկոլա Սարկոզիի՝ Դամասկոս կատարած այցի անմոռանալի դրվագը։ Երբ Ֆրանսիայի նախագահն ուղևորվում էր բանակցությունների, Four Seasons հյուրանոցի անմիջական հարևանությամբ որոտացին պայթյուններ։ Սա հստակ ազդանշան էր և ցուցադրություն այն բանի, թե որքան բարձր են խաղադրույքները տարածաշրջանում։ Տրամաբանական հարց է առաջանում․ ո՞վ էր կանգնած այս սադրանքի հետևում։ Նրանք, ովքեր փորձում էին տապալել ֆրանս-սիրիական մերձեցումն ու կասկածի տակ դնել արևմտյան ներդրումների անվտանգությո՞ւնը, թե՞ արմատական տարրերը, որոնք չէին ցանկանում խոշոր կապիտալ թույլ տալ Սիրիա։ Ամեն դեպքում, Լաթակիայի շելֆի վերաբերյալ այսօրվա գործարքը ցույց է տալիս, որ Փարիզն վերջնականապես վերադարձել է խաղի մեջ՝ չնայած նրան ահաբեկելու նախկին փորձերին։ ⛴️Անկարան տարիներ շարունակ փորձում էր Արևելյան Միջերկրականը վերածել իր ազդեցության բացառիկ գոտու՝ առաջ մղելով «Mavi Vatan» (Ծովային հայրենիք) հավակնոտ դոկտրինը և ծովային սահմանազատման ապօրինի համաձայնագրեր պարտադրելով տարածաշրջանի երկրներին։ Թուրքիայի հաշվարկն այն էր, որ Սիրիայի ծովային շելֆը վերջիվերջո կա՛մ կհայտնվի թուրքական TPAO ընկերության վերահսկողության տակ, կա՛մ էլ Անկարան կդառնա այն միակ «դարպասապահը», առանց ում թույլտվության ոչ մի արևմտյան ընկերություն ոտք չի դնի Սիրիայի ջրային տարածքներ։ 📍Դամասկոսը, սակայն, ուղղակիորեն շրջանցեց Թուրքիային, և Լաթակիայի շելֆում ֆրանսիական ու ամերիկյան էներգետիկ հսկաների հայտնվելը պատահական ընտրություն չէ։ Սիրիական իշխանությունները շատ լավ հասկանում են, որ թուրքական հնարավոր ռազմածովային կամ քաղաքական ճնշումներից ապահովագրվելու լավագույն ձևը տարածաշրջան ամերիկյան ու ֆրանսիական խոշոր կապիտալ բերելն է։ Այժմ Լաթակիայի ջրերում թուրքական ցանկացած հավակնություն կամ ռազմածովային միջադեպ բախվելու է ոչ թե թույլ սիրիական նավատորմին, այլ Վաշինգտոնի և Փարիզի ուղղակի տնտեսական ու ռազմավարական շահերին։ 🇷🇺Իսկ ի՞նչ է լինելու ռուսական բազաների հետ Ամերիկյան և ֆրանսիական հսկաների մուտքը Լաթակիայի շելֆ (ՌԴ ավանդական ռազմական ներկայության գոտու անմիջական հարևանությամբ) մեծ հարցականի տակ է դնում ռուսական օբյեկտների՝ Հմեյմիմի ավիաբազայի և Տարտուսի ռազմածովային նյութատեխնիկական ապահովման կետի ապագան։ Արդյո՞ք Դամասկոսը պատրաստ է աստիճանաբար փոխարինել ռուսական ռազմական ներկայությունը արևմտյան տնտեսական ու քաղաքական «հովանոցով», թե՞ սա սիրիական իշխանությունների հերթական փորձն է՝ մանևրելու Մոսկվայի և Արևմուտքիմիջև։ Ռուսական բազաների ճակատագիրը դեռևս մնում է հարցականի տակ, սակայն Սիրիայի ափամերձ գոտում Մոսկվայի նախկին մենաշնորհն ակնհայտորեն մոտեցել է իր ավարտին։ Այս ֆոնին Դամասկոսի գործողությունները դառնում են ո՛չ թե լոկալ մանևր, այլ ավելի լայն աշխարհաքաղաքական կոմբինացիայի մաս։ ♟️Սա էներգետիկ պայմանագրերի միջոցով անվտանգության յուրօրինակ «աութսորսինգ» է։ Հունաստանից, Կիպրոսից ու Եգիպտոսից հետո այժմ էլ Սիրիան է նախընտրում էներգետիկ դաշինքներ կազմել արևմտյան ընկերությունների հետ՝ բացառելով Թուրքիային։ Այսպիսով, Անկարան, որն իրեն ներկայացնում է որպես տարածաշրջանի գլխավոր էներգետիկ հաբ, փաստացի դուրս է մնում Արևելյան Միջերկրականի ամենահեռանկարային նախագծերից, իսկ նրա տարածաշրջանային հեգեմոնիայի հավակնությունները հեշտությամբ չեզոքացվում են, երբ խաղի մեջ են մտնում արևմտյան մեծ տերությունների ու խոշոր տրանսնացիոնալ կորպորացիաների շահերը։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🛤️Асфальт, нефть и военный буфер. Что скрывается за турецко-иракским «Путём развития» Последние события, разворачивающиеся между Анкарой и Багдадом, на первый взгляд кажутся обычной экономической или инфраструктурной сделкой, но на самом деле на карте Ближнего Востока начинается совершенно новая игра. 🔎Проект под названием «Путь развития» (Development Road), предусматривающий соединение порта Эль-Фао в Персидском заливе с Турцией 1200-километровой железной дорогой и автомагистралью, а оттуда — с Европой, имеет гораздо более глубокие геополитические слои, чем просто асфальт и рельсы. 💼Особого внимания заслуживал именно процесс подписания. Эпизод с тем, что министр транспорта Ирака не спешил публично подписывать документ, а затем завершил процесс под «политическим давлением», не был случайностью. В Багдаде хорошо понимают, какие риски несёт в себе подобная масштабная интеграция с Анкарой. В иракской политической элите влиятельные силы, которые традиционно ориентируются на Тегеран, обеспокоены резким усилением турецкого влияния. Кроме того, разногласия, накопившиеся вокруг возобновления работы нефтепровода Киркук–Джейхан и контроля над нефтяными потоками в треугольнике Багдад–Эрбиль–Анкара, всё ещё далеки от полного урегулирования. Тем не менее, Анкаре удалось не только «сломить» сопротивление Багдада, но и привлечь к проекту ключевых игроков Персидского залива — ОАЭ и Катар. На фоне существующего в Красном море кризиса безопасности монархии Персидского залива ищут безопасные сухопутные альтернативы, ведущие в Европу, а Анкара умело использует этот момент. 📍Таким образом, Турция решает сразу две стратегические задачи. Первая — оставаясь за пределами американо-индийского IMEC (Индия–Ближний Восток–Европа), Анкара создаёт собственную ось, обходя Суэцкий канал и становясь одним из главных логистических хабов Евразии. Вторая — и, пожалуй, наиболее ключевая — фактор безопасности. Этот экономический мегапроект Анкара напрямую связывает с военными операциями, проводимыми на севере Ирака. Вовлекая Багдад в стратегическую зависимость, Турция фактически легитимирует своё присутствие на севере Ирака и шаг за шагом формирует буферную зону безопасности своей мечты. На Ближнем Востоке начинается новый этап логистических и стратегических перестановок, в котором Анкара пытается взять абсолютную инициативу. Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

🛤️Ասֆալտ, նավթ և ռազմական բուֆեր. Ի՞նչ է թաքնված Թուրքիա-Իրաք «Զարգացման ճանապարհի» հետևում Անկարայի և Բաղդադի միջև ծավալվող վերջին իրադարձությունները առաջին հայացքից թվում են սովորական տնտեսական կամ ենթակառուցվածքային գործարք, բայց իրականում Մերձավոր Արևելքի քարտեզի վրա բոլորովին նոր խաղ է սկսվում։ 🔎«Զարգացման ճանապարհ» (Development Road) կոչվող նախագիծը, որով նախատեսվում է Պարսից ծոցի Էլ-Ֆաո նավահանգիստը 1200 կմ երկարությամբ երկաթգծով և մայրուղով կապել Թուրքիային, իսկ այնտեղից՝ Եվրոպային, շատ ավելի խորը աշխարհաքաղաքական շերտեր ունի, քան պարզապես ասֆալտն ու ռելսերը։ 💼Ուշագրավ էր հենց ստորագրման ընթացքը։ Իրաքի տրանսպորտի նախարարի՝ փաստաթուղթը հանրայնորեն ստորագրելուց հապաղելու և ապա «քաղաքական պարտադրանքով» գործընթացն ավարտին հասցնելու դրվագը պատահականություն չէր։ Բաղդադում լավ հասկանում են, թե ինչ ռիսկեր է պարունակում Անկարայի հետ նման մասշտաբային ինտեգրումը։ Իրաքյան քաղաքական էլիտայում առկա ազդեցիկ թևերը, որոնք ավանդաբար հայացքն ուղղում են դեպի Թեհրան, մտահոգված են թուրքական ազդեցության կտրուկ մեծացմամբ։ Բացի այդ, Կիրկուկ-Ջեյհան նավթամուղի վերաբացման և նավթային հոսքերի վերահսկողության շուրջ Բաղդադ-Էրբիլ-Անկարա եռանկյունում կուտակված տարաձայնությունները դեռ հեռու են լիարժեք հանգուցալուծումից։ Այնուամենայնիվ, Անկարային հաջողվեց ոչ միայն «սեղմել» Բաղդադի դիմադրությունը, այլև նախագծի մեջ ներգրավել Ծոցի առանցքային խաղացողներին՝ ԱՄԷ-ին և Կատարին։ Կարմիր ծովում առկա անվտանգային ճգնաժամի ֆոնին Ծոցի միապետությունները փնտրում են դեպի Եվրոպա տանող ցամաքային անվտանգ այլընտրանքներ, իսկ Անկարան հմտորեն օգտագործում է պահը։ 📍Այս ամենով Թուրքիան լուծում է միանգամից երկու ռազմավարական խնդիր։ Առաջինը՝ դուրս մնալով ամերիկա-հնդկական IMEC (Հնդկաստան-Մերձավոր Արևելք-Եվրոպա) միջանցքից, Անկարան ստեղծում է սեփական առանցքը՝ շրջանցելով Սուեզի ջրանցքն ու դառնալով Եվրասիայի գլխավոր լոգիստիկ հաբերից մեկը։ Երկրորդը՝ և թերևս ամենաառանցքայինը, անվտանգային գործոնն է։ Տնտեսական այս մեգանախագիծը Անկարան ուղղակիորեն շաղկապում է Իրաքի հյուսիսում իրականացվող ռազմական գործողությունների հետ։ Բաղդադին ներքաշելով ռազմավարական կախվածության մեջ՝ Թուրքիան փաստացի լեգիտիմացնում է իր ներկայությունը Իրաքի հյուսիսում և քայլ առ քայլ ձևավորում իր երազանքների անվտանգային բուֆերային գոտին։ Մերձավոր Արևելքում լոգիստիկ և ռազմավարական վերադասավորումների նոր փուլ է սկսվում, որտեղ Անկարան փորձում է վերցնել բացարձակ նախաձեռնությունը։ Արևելյան անդրադարձներ | Անժելա Սիմոնյան

😌😥😍Бывший сотрудник турецкой разведки обосновался на британской земле. 49-летний турецкий шпион, Али Бурак Дарыджилы, бывший агент Национальной разведывательной организации Турции, (MIT), как сообщается, установил свое присутствие в Соединенном Королевстве открыв частную разведывательную фирму, зарегистрированную в Лондоне. Это вызывает вопросы о потенциальном расширении влияния сети, связанной с турецкой разведкой, за пределы Турции через коммерческие организации, действующие под западными юрисдикциями. Согласно корпоративным документам, представленным в регистрационный орган Великобритании (Companies House), Дарыджилы учредил компанию Martolos Intelligence Limited. Фирма была зарегистрирована в июне 2023 года под первоначальным наименованием K&D Security Intel Limited, которое было изменено всего через несколько месяцев. Юридический адрес компании указан как коммерческое помещение в Восточном Лондоне (4 Raven Road, Unit 1C3), а не как традиционная корпоративная штаб-квартира. По данным регистрационных документов, первоначальным директором компании был Омер Юртбаши, 41-летний гражданин Турции, с уставным капиталом в £100. Финансовая отчетность компании за 2024 год показала чистые активы в размере £1834 фунтов стерлингов, а за 2025 год -£7 007. Наш канал в 👻МАХ 🥼🦺👚👕👖🩲🩳

📌След «эпохи Фидана» в Лондоне: как экс-кадры MIT осваивают британскую юрисдикцию Наследие Хакана Фидана, годами выстраивавшего гибридную сеть влияния турецкой разведки (MİT), продолжается и за пределами Турции. Примечательный кейс того, как бывшие оперативники создают коммерческие структуры под видом частного сыска и консалтинга прямо в Великобритании — с молчаливого согласия или в рамках прямого кураторства турецкого спецслужбистского истеблишмента. 👇 Подробности: