انجمن علوم شناختی (تکینگی)
Kanalga Telegram’da o‘tish
انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد آرشیو فایل‌ها https://t.me/Singularity_Association_Archive
Ko'proq ko'rsatish406
Obunachilar
Ma'lumot yo'q24 soatlar
+107 kun
+3030 kun
Ma'lumotlar yuklanmoqda
O'xshash kanallar
Ma'lumot yo'q
Muammo bormi? Iltimos, sahifani yangilang yoki bizning qo'llab-quvvatlash boshqaruvchimizga murojaat qiling>.
Taglar buluti
Ma'lumot yo'q
Muammo bormi? Iltimos, sahifani yangilang yoki bizning qo'llab-quvvatlash boshqaruvchimizga murojaat qiling>.
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Noyabr '26Noy '26
Noyabr '26
+3
0 kanalda
Oktabr '26
+149
3 kanalda
Get PRO
Sentabr '260
1 kanalda
Get PRO
Avgust '260
0 kanalda
Get PRO
Iyul '260
0 kanalda
Get PRO
Iyun '260
0 kanalda
Get PRO
May '260
0 kanalda
Get PRO
Aprel '260
0 kanalda
Get PRO
Mart '260
0 kanalda
Get PRO
Fevral '260
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '260
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '250
6 kanalda
Get PRO
Noyabr '250
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '250
1 kanalda
Get PRO
Sentabr '250
1 kanalda
Get PRO
Avgust '250
5 kanalda
Get PRO
Iyul '250
0 kanalda
Get PRO
Iyun '250
0 kanalda
Get PRO
May '250
1 kanalda
Get PRO
Aprel '250
6 kanalda
Get PRO
Mart '250
1 kanalda
Get PRO
Fevral '250
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '250
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '240
0 kanalda
Get PRO
Noyabr '240
2 kanalda
Get PRO
Oktabr '240
1 kanalda
Get PRO
Sentabr '240
1 kanalda
Get PRO
Avgust '240
0 kanalda
Get PRO
Iyul '240
0 kanalda
Get PRO
Iyun '240
0 kanalda
Get PRO
May '240
1 kanalda
Get PRO
Aprel '240
0 kanalda
Get PRO
Mart '240
0 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+259
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 01 Noyabr | +3 |
Kanal postlari
Repost from کانون شعر و ادب "شاهد"
📢 کانون شعر و ادب دانشگاه شاهد برگزار میکند؛
🍁📚دورهمی پائیزی مشاعره🍂
🕰️ 🗓 زمان: یکشنبه هر هفته، ساعت ۱۲ تا ۱۳
📍مکان: دانشکده علوم انسانی، سالن هم‌اندیشی فریدی
🕯منتظر حضور و شعرخوانی شما عزیزان هستیم
📌کانون شعر و ادب دانشگاه شاهد
🔗کانال تلگرام|گروه تلگرام|کانال روبیکا|گروه روبیکا|اینستاگرام
@kanoon_sh_adab_sh
| 2 |  +4🔸 امروز، ۹ آبان ماه، سومین نشست از سلسله‌جلسات «مبانی علوم شناختی» با موضوع فلسفه ذهن برگزار شد.
- در این نشست، به بررسی مسئله ذهن و بدن و دیدگاه‌های مختلف درباره ماهیت ذهن و آگاهی پرداختیم.
ابتدا دوگانه‌انگاری دکارتی و تمایز میان ذهن و بدن و سپس نظریه همسان‌انگاری ذهن و مغز و چالش‌های آن، از جمله تفاوت میان ویژگی‌های ذهنی، مانند خصوصی‌بودگی تجربه و قصد‌مندی، و ویژگی‌های فیزیکی مغز بررسی شدند.
🔹 در ادامه، رفتارگرایی و کارکردگرایی به‌عنوان رویکردهایی برای تبیین ذهن مطرح شدند، در این دیدگاه‌ها، ذهن از طریق رفتارهای قابل مشاهده یا کارکردهای یک سیستم توضیح داده می‌شود؛ رویکردی که امکان مقایسه ذهن انسان با سیستم‌های غیرزیستی و هوش مصنوعی را نیز فراهم میکند.
- همچنین با طرح آزمایش فکری «اتاق چینی» از جان سرل، به این بحث پرداختیم که آیا پردازش اطلاعات و تولید پاسخ‌های درست، به‌تنهایی برای داشتن فهم و آگاهی کافی است؟ این نشست با مرور دیدگاه‌های مختلف و چالش‌های آن‌ها، به بررسی پرسش‌های بنیادین درباره ذهن، آگاهی و تجربه انسانی پرداخت؛ پرسش‌هایی که همچنان در فلسفه ذهن و علوم شناختی محل بحث‌اند. | 69 |
| 3 | 🔴 یادآوری :
جلسه‌ی فلسفه‌ی ذهن ساعت ۱۲:۰۰، سالن مرحوم فریدی برگزار می‌شود✨ | 79 |
| 4 |  🧠 ذهن، آگاهی و واقعیت، از فلسفه تا علوم شناختی؛
- ما جهان رو همون‌طور که هستش تجربه می‌کنیم، یا اون‌طور که ذهنمون می‌سازه؟ آگاهی چطور شکل می‌گیره و تجربه ما از واقعیت چقدر به سازوکارهای ذهن و مغزمون وابسته‌ست؟💡
🧩این پرسش‌ها سال‌هاست در فلسفه مطرح‌اند، اما علوم شناختی با مطالعه ادراک، فرایندهای ذهنی و مغز، راه تازه‌ای برای بررسی اون‌ها باز کرده؛
در این نگاه، فلسفه و علوم شناختی از مسیرهای متفاوت به پرسش‌های مشترکی درباره ذهن و تجربه انسانی می‌رسند.
انجمن علوم شناختی با همکاری انجمن علمی فلسفه در سومین نشست از سلسله‌جلسات «مبانی علوم شناختی» به بررسی نسبت ذهن، آگاهی و واقعیت از دیدگاه فلسفه و علوم شناختی می‌پردازند؛
📅 زمان برگزاری : شنبه ۹ آبان ماه، ساعت ۱۲ الی ۱۳
📍دانشکده علوم انسانی، سالن فریدی
✦ انجمن علمی علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 149 |
| 5 |  🔸مروری بر آنچه گذشت...
"نخستین نشست از سلسله جلسات مبانی علوم شناختی" | 129 |
| 6 |  +5🧠 هوش مصنوعی، از توانایی تفکر تا مرزهای شناخت انسان؛
امروز، یکشنبه سوم آبان‌ماه، دومین نشست انجمن علوم شناختی با موضوع «هوش مصنوعی» و سخنرانی جناب دکتر سعید محقق برگزار شد.
🔹 در این نشست، به پرسش‌هایی فراتر از تواناهای AI پرداختیم:
- هوش چیست و چقدر میتوان به هوش مصنوعی اعتماد کرد؟ آیا واقعاً می‌فهمد یا بر پایه‌ی الگوها عمل میکند؟ چه میزان میتوان به توانایی های این فناوری اعتماد کرد؟ تفاوت مغز انسان با مدل‌های هوش مصنوعی چیست؟ آیا روزی میتوان از دمیده شدن روح در هوش مصنوعی سخن گفت؟
- از توانایی درک معنای کلمات تا محدودیت‌های این فناوری در پزشکی، روانشناسی و علوم شناختی؛
از نگرانی‌های آینده تا پرسش‌هایی درباره‌ی آگاهی، عاملیت و وابستگی انسان به هوش مصنوعی، نگاهی دقیق‌تر به این پدیده داشتیم.
و اما شاید باید از این دریچه نگاه کرد که شناخت هوش مصنوعی، راهی برای شناخت بهتر خودمان باشد!
این جلسات آغاز گفت‌وگوهای ماست؛ در نشست‌های آینده‌ی انجمن علوم شناختی با پرسش هایی تازه و نگاهی میان رشته‌ای همراه ما باشید🌱
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 180 |
| 7 | 🔴 یادآوری :
جلسه‌ی هوش مصنوعی ساعت ۱۲:۱۰ برگزار می‌شود✨ | 144 |
| 8 | 🧠 دومین نشست سلسله‌جلسات انجمن علوم شناختی
🔹هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موضوعات علمی تبدیل شده و پرسش‌های تازه‌ای درباره‌ی ماهیت هوش، تفکر و توانایی‌های ذهن انسان مطرح کرده است؛
در این نشست با همکاری انجمن های علوم کامپیوتر، مهندسی کامپیوتر و رباتیک، به بررسی مفاهیم و مبانی هوش مصنوعی، کاربردهای آن در علم و زندگی روزمره و چالش‌های پیش روی این فناوری می‌پردازیم و از دریچه‌ی علوم شناختی، به ارتباط میان هوش مصنوعی و شناخت انسان نگاه می‌کنیم.
📅 زمان برگزاری: یکشنبه ۳ آبان ماه، ساعت ۱۲
📍مکان: آمفی‌تئاتر دانشکده‌ی فنی و مهندسی
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 753 |
| 9 |  🧠 دومین نشست سلسله‌جلسات انجمن علوم شناختی
🔹هوش مصنوعی در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین موضوعات علمی تبدیل شده و پرسش‌های تازه‌ای درباره‌ی ماهیت هوش، تفکر و توانایی‌های ذهن انسان مطرح کرده است؛
در این نشست با همکاری انجمن های کامپیوتر، مهندسی کامپیوتر و رباتیک، به بررسی مفاهیم و مبانی هوش مصنوعی، کاربردهای آن در علم و زندگی روزمره و چالش‌های پیش روی این فناوری می‌پردازیم و از دریچه‌ی علوم شناختی، به ارتباط میان هوش مصنوعی و شناخت انسان نگاه می‌کنیم.
📅 زمان: یکشنبه، ۳ آبان | ساعت ۱۲
📍مکان: آمفی‌تئاتر دانشکده‌ی فنی و مهندسی
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 14 |
| 10 |  +5🔸امروز، ۲۷ مهرماه، نخستین نشست از سلسله‌جلسات انجمن علمی علوم شناختی با موضوع «روانشناسی شناختی» با سخنرانی دکتر محمد رستمی، دارای مدرک دکتری علوم شناختی، برگزار شد.
- در این نشست، ضمن مروری بر تاریخچه‌ی علوم شناختی، حوزه‌های اصلی و کاربردی آن، فعالیت‌های سایر کشورها در این عرصه بررسی شد؛
همچنین، جایگاه روانشناسی شناختی در علوم شناختی، فرایندهای شناختی و نقش این حوزه در مطالعه‌ی علمی ذهن و رفتار انسان تشریح شد.
- بخش دیگری از نشست به معرفی ابزارها و روش‌های نوین ارزیابی و مداخله در فرایندهای شناختی اختصاص داشت، از جمله تحریک مغناطیسی فراجمجمه‌ای (TMS)، طیف‌سنجی مادون قرمز نزدیک (fNIRS)، نوروفیدبک و روش‌های تحریک الکتریکی مغز؛
🔹در ادامه، به کاربردهای علوم شناختی در حوزه‌ی سلامت و فناوری، از جمله تحریک عمقی مغز، ایمپلنت‌های مغزی، طراحی ربات‌های توان‌بخشی برای افراد مبتلا به پارکینسون و کودکان دارای اوتیسم، و توسعه‌ی سامانه‌های سنجش شناختی رانندگان پرداخته شد.
از دکتر محمد رستمی بابت ارائه‌ی مباحث ارزشمند و از تمامی شرکت‌کنندگان سپاسگزاریم🌱✨
✦ انجمن علمی علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 283 |
| 11 | 🔴 یادآوری :
جلسه روانشناسی شناختی ساعت ۱۳ برگزار می‌شود✨ | 200 |
| 12 | ه | 1 |
| 13 |  🔶 چرا دو نفر در یک موقعیت یکسان، دو تصمیم کاملاً متفاوت می‌گیرند؟
چرا بعضی‌ها در حل مسئله خلاق‌ترند، بعضی‌ها در تصمیم‌گیری متفاوت عمل می‌کنند و گاهی ذهن ما چیزهایی را می‌بیند که واقعیت دقیقاً آن‌طور نیست؟
🧠 از تصمیم‌های روزمره و روابط انسانی تا حل مسائل پیچیده، مدیریت، پزشکی و مهندسی؛ ذهن انسان نقشی اساسی در درک ما از جهان و نحوه تعامل ما با آن دارد.
اما ذهن ما چطور اطلاعات را پردازش میکند، تصمیم می‌گیرد و بر رفتارمان تأثیر می‌گذارد؟
🔹 انجمن علمی علوم شناختی با همکاری انجمن علمی روانشناسی، در نخستین جلسه از سلسله‌جلسات «مبانی علوم شناختی» شما را به سفری در دنیای ذهن انسان دعوت میکند؛ سفری برای شناخت فرایندهایی که پشت تفکر، ادراک، یادگیری و تصمیم‌گیری ما قرار دارند.
📅 زمان برگزاری: دوشنبه ۲۷ مهرماه، ساعت ۱۳ تا ۱۵
📍 مکان: دانشکده علوم انسانی، طبقه اول، سالن دفاع علامه جعفری (سالن دفاع شماره ۲)
✦ انجمن علمی علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 460 |
| 14 |  +4🧠 علوم شناختی؛ نقطه تلاقی رشته‌ها و نگاه‌ها
📸 امروز، دوشنبه بیستم مهرماه، نشستی با حضور دبیران انجمن‌های علمی دانشگاه شاهد از رشته‌های مختلف، از جمله مهندسی، علوم کامپیوتر، جامعه‌شناسی، روانشناسی، مددکاری اجتماعی و دیگر حوزه‌ها، در دانشکده علوم انسانی دانشگاه شاهد برگزار شد.
در این نشست، دکتر محمد رستمی، استاد راهنمای انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد، به‌عنوان سخنران، به تبیین جایگاه علوم شناختی و اهمیت رویکردهای میان‌رشته‌ای پرداختند؛
🔹 علوم شناختی، به‌عنوان حوزه‌ای میان‌رشته‌ای، در پیوند میان رشته‌های مختلف شکل می‌گیرد، جایی که پرسش‌های مشترک، زمینه‌ساز گفت‌وگو و همکاری میان دیدگاه‌های متفاوت می‌شوند.
- این نشست فرصتی بود برای آشنایی بیشتر با ظرفیت‌های انجمن‌های علمی و بررسی زمینه‌های تعامل و همکاری میان آن‌ها، چراکه بسیاری از پرسش‌های مهم درباره ذهن، مغز، انسان و جامعه، در محدوده یک رشته واحد نمی‌گنجند!
✨ شاید آغاز بسیاری از ایده‌های بزرگ، از همین گفت‌وگوهای میان‌رشته‌ای باشد.
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 274 |
| 15 | 🔎 یک قدم فراتر، قسمت چهارم | هفت و نیم درس درباره‌ی مغز
🧠 مغز قوی‌تر یعنی ارتباطات بیشتر؟
- وقتی درباره مغز صحبت می‌کنیم، شاید تصور کنیم هرچه ارتباطات بیشتری بین سلول‌های عصبی وجود داشته باشد، مغز هم باید قوی‌تر و کارآمدتر باشد، اما نگاه متفاوتی وجود دارد: مغز فقط مجموعه‌ای از ارتباطات نیست؛ یک شبکه است که دائماً خودش را تنظیم میکند🕸️
🌱 مغز در طول رشد، ابتدا ارتباطات عصبی زیادی ایجاد میکند؛ اما همه این ارتباطات قرار نیست برای همیشه باقی بمانند!
بخشی از ارتباطاتی که کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند، به‌مرور تضعیف یا حذف می‌شوند و ارتباطات فعال‌تر می‌توانند حفظ و تقویت شوند، به این فرایند هرس عصبی می‌گویند.✂️
پژوهش‌ها نشان می‌دهند که این فرایند یکی از بخش‌های مهم در شکل‌گیری و دقیق‌تر شدن مدارهای عصبی است.
🎯 پس میتوان گفت رشد مغز فقط این نیست که «ارتباطات بیشتری بسازیم»؛ بلکه مغز باید یاد بگیرد کدام ارتباطات را حفظ کند و کدام‌ها را کنار بگذارد.
🎸 یک مثال ساده
فرض کنید می‌خواهید گیتار یاد بگیرید:
در ابتدا ممکن است هنگام نواختن یک آکورد، انگشت‌هایتان را اشتباه روی سیم‌ها بگذارید، حرکت‌هایتان کند باشد و برای پیدا کردن جای انگشت‌ها مدام فکر کنید. اما با تمرین، بعضی مسیرهای مربوط به این کار مرتب فعال می‌شوند و اجرای آن به‌تدریج روان‌تر می‌شود🔄
📉 در مقابل، حرکت‌هایی که مرتب استفاده نمی‌شوند، به اندازه مسیرهای تمرین‌شده تقویت نمی‌شوند؛
⚙️ بنابراین مغز قرار نیست برای هر کاری تعداد نامحدودی مسیر بسازد. هدف، داشتن یک شبکه شلوغ‌تر نیست!
داشتن شبکه‌ای است که بتواند اطلاعات را به شکل مناسب و کارآمد پردازش کند.
🔬 اما این موضوع فقط یک مثال نیست...
این موضوع در پژوهش‌های مربوط به شبکه‌های مغزی هم دیده شده است؛
برای مثال، در یک مطالعه، نوجوانان دارای هوش بالاتر در مقایسه با گروه دارای هوش متوسط، ویژگی‌هایی از سازمان شبکه مغزی نشان دادند که با کارآمدی بیشتر و هزینه ارتباطی کمتر همراه بود، این یافته با این تصور ساده که «هرچه ارتباط بیشتر، مغز بهتر» متفاوت است.
💡البته اینجا یک نکته ظریف وجود دارد: هوش و عملکرد شناختی فقط به دقت و نظم محدود نمی‌شوند؛ انعطاف‌پذیری هم اهمیت دارد. 🧩
✨ برای مثال، شکل‌گیری یک ایده جدید ممکن است به ارتباط میان اطلاعاتی نیاز داشته باشد که در نگاه اول ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارند؛ اگر شبکه مغزی فقط مسیرهای بسیار دقیق و تکراری داشته باشد، ممکن است در انجام کارهای آشنا کارآمد باشد، اما برای ایجاد ارتباط‌های تازه و رسیدن به راه‌حل‌های جدید انعطاف کمتری داشته باشد.
- بنابراین، «مسیر دقیق‌تر» لزوماً به معنی «مسیر ثابت و غیرقابل تغییر» نیست، یک شبکه کارآمد باید بتواند هم سازمان‌یافته و دقیق باشد و هم در صورت نیاز انعطاف‌پذیر باقی بماند.
❓ پس شاید سؤال درست این نباشد که:
🧠 «مغز قوی‌تر، ارتباطات بیشتری دارد؟»
بلکه بهتر است بپرسیم:
🔴 «مغز قوی‌تر، ارتباطاتش را چگونه سازمان‌دهی میکند؟»
🌐 این دقیقاً همان جایی است که نشان می‌دهد مغز یک مجموعه از قسمت‌های جدا از هم نیست، بلکه شبکه‌ای پویاست که در آن ارتباط، انتخاب و هماهنگی به اندازه تعداد ارتباطات اهمیت دارند❗️
منابع 📚
https://doi.org/10.1038/s41583-021-00507-y
https://doi.org/10.1038/s41598-017-11593-3
https://doi.org/10.1038/nrn3214
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 197 |
| 16 | 🔸آنچه گذشت....
📖 جلسه چهارم (آخر)| «هفت و نیم درس درباره مغز»
📚 آنچه خوانده شد:
درس سوم (مغز شما با کمک دیگران ساخته می‌شود؛ شکل‌گیری مغز در تعامل با محیط و مراقبان)
نسخه فارسی: ۲۸ تا ۳۸
نسخه انگلیسی ۳۷ تا ۴۵
در پایان جلسه، مرور مختصر فصل‌های بعدی (به‌ویژه فصل هفتم) و پیشنهاد خواندن بخش پایانی کتاب انجام شد.
🧠 در این جلسه چه خواندیم؟
- شکل‌پذیری (پلاستیسیته) مغز: تجربه مغز را تغییر می‌دهد
- بودجه‌بندی بدن و بررسی نقش والدین و محیط
- توجه مشترک: مراقب با نگاه و حالت بدن به کودک نشان می‌دهد چه چیزی مهم است؛ این فرایند وابسته به فرهنگ و بافت است
- مفهوم «نیش» (niche) در زیست‌شناسی: محیط معنادار برای یک ارگانیسم
- نقش محیط و ساخت‌های اجتماعی بر فرآیندهای رشد مغز
💬 بحث و گفت‌وگو
- بحث درباره برگردان فارسی «niche»: معادل‌هایی مانند «زیست‌بوم»، «قلمرو»، «محیط معنادار» و تفاوت آن با «context» و «environment» مطرح شد و قرار شد بیشتر جست‌وجو شود
- تعمیم مفهوم «نیش» به باورها و تاریخ: مثال فرد متدین و واقعه تاریخی که بدن او را هم درگیر میکند
- پرسش یکی از اعضا درباره چشم‌انداز فصل‌های باقی‌مانده،: فصل هفتم («مغز چگونه واقعیت را می‌سازد») مهم و میان علوم اعصاب و فلسفه است؛ مغز باید پویاتر و اجتماعی‌تر از کتاب‌های درسی دیده شود؛ دیدگاه هیجان به‌عنوان ساخته‌شدهٔ مغز (نه چیزی بیرونی)
✨ جملات طلایی کتاب ( مباحث جلسه چهارم)
«ای کاش نمی‌دانستیم وقتی مغز یک نوزاد ورودی اجتماعی بسیار کمی دریافت میکند چه اتفاقی می‌افتد. هیچکس نباید هرگز نوزادان را از آنچه برای رشد نیاز دارند محروم کند. اما متأسفانه، ما برخی جزئیات ناراحت‌کننده را به دلیل یک رویداد تاریخی غم‌انگیز می‌دانیم.
«وقتى صحبت از مغز مى‌شود، تمايزات ساده مثل طبيعت در برابر پرورش فريبنده اما واقع‌بينانه نيستند. ما آن نوع طبیعتی را داریم که نیاز به پرورش دارد. ژن‌های شما به یک محیط فیزیکی و اجتماعی نیاز دارند؛ یک niche پر از انسان‌های دیگر که نگاه نوزادی شما را به اشتراک گذاشتند، با قصد با شما صحبت کردند، برنامه خوابتان را تنظیم کردند، و دمای بدن شما را كنترل کردند تا يک مغز كامل توليد كنند.»
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه
@Singularity_Association | 191 |
| 17 | تا دقایقی دیگر چهارمین جلسه کارگاه آغاز میشه
مشتاقیم تا در کنار شما باشیم✨ | 184 |
| 18 | 🔔 یادآوری جلسه چهارم کارگاه کتابخوانی هفت و نیم درس درباره مغز
دوستان عزیز، فردا جلسه چهارم کارگاه برگزار میشه🌱
🗓️ جمعه ۱۰ مهرماه
⏰ ساعت ۱۷ الی ۱۸:۳۰
منتظرتون هستیم 🌿
🔌ارتباط با پشتیبانی
@Zahrashahrokhi85
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 186 |
| 19 |  حضور عضو هیات علمی دانشکده انسانی دانشگاه شاهد در برنامه تلویزیونی “چاووش” شبکه چهار
به گزارش روابط عمومی دانشگاه شاهد؛ آقای دکتر محمد رستمی دارای مدرک دکتری علوم شناختی، عضو محترم هیات علمی دانشکده انسانی دانشگاه شاهد، در برنامه تلویزیونی “چاووش” که از شبکه چهار سیما پخش گردید، به عنوان کارشناس میهمان حضور یافتند.
شایان ذکر است که حضور اعضای هیات علمی دانشگاه شاهد در عرصه‌های تخصصی رسانه‌ای، نشان‌دهنده نقش فعال و تأثیرگذار این دانشگاه در حوزه تولید و نشر دانش در سطح ملی است.
لینک برنامه
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 187 |
| 20 | 🔎 یک قدم فراتر، قسمت سوم | هفت و نیم درس دربارهٔ مغز
🔻 فکر کردن درباره‌ی مغز، معمولاً با این تصور همراه می‌شود که یک بخش مسئول «منطق» است، یک بخش مسئول «احساس»، و یک بخشی هم مسئول «حافظه»، اما اگر مغز به‌جای مجموعه‌ای از بخش‌های تخصصی، یک شبکهٔ یکپارچه و پویا باشد که هر ناحیه در کارهای مختلفی مشارکت دارد آنگاه چی؟
🟠 مقاله‌ای در سال ۲۰۱۳ ( نوشتهٔ لیزا فلدمن بارت و همکارش ) این ایده را بسیار فراتر می‌برد. آن‌ها با بررسی صدها مطالعهٔ تصویربرداری مغزی نشان دادند آنچه «هیجان»، «شناخت اجتماعی» و «شناخت غیراجتماعی» می‌نامیم، در بخش‌های جداگانهٔ مغز محقق نمی‌شوند!
این مقاله ضربه‌ای اساسی به باور قدیمی «ماژول اختصاصی برای هر توانایی ذهنی» وارد میکند. شواهد نشان می‌دهد هیچ‌کدام از این توانایی‌ها به یک ناحیه یا حتی یک شبکهٔ اختصاصی قابل فروکاستن نیستند.
🔴 مغز، یک شبکهٔ حوزه‌عمومی است!
- مغز از شبکه‌های درون‌ذهنی در مقیاس بزرگ ساخته شده، شبکه‌هایی که حتی بدون هیچ کار مشخصی فعال‌اند و بخش بزرگی از بودجهٔ متابولیک مغز را مصرف می‌کنند؛
- این شبکه‌ها حوزه‌عمومی‌اند؛ یعنی فقط برای یک کار خاص طراحی نشده‌اند و در طیف وسیعی از کارکردها مشارکت دارند.
🧠 مثال ۱: شبکهٔ برجستگی (Salience Network)
گره‌های اصلی این شبکه در قشر کمربندی قدامی (ACC) و اینسولای قدامی قرار دارند.
- نه‌فقط در هیجان‌ها، بلکه در همدلی، زبان، توجه و کارکردهای اجرایی هم نقش دارد.
زیرشبکهٔ شکمی آن با شدت تجربهٔ هیجانی و زیرشبکهٔ پشتی آن با کنترل حرکتی و تغییر مجموعهٔ ذهنی مرتبط است.
🧩 مثال ۲: آمیگدال، فقط یک «مرکز ترس» نیست؛
- آمیگدال نه تنها در هیجان ترس، بلکه در پردازش محرک‌های جدید، ادراک، توجه و شناخت اجتماعی هم نقش ایفا میکند
· افرادی که آمیگدال بزرگ‌تر و اتصالات قوی‌تری دارند، شبکه‌های اجتماعی بزرگ‌تر و پیچیده‌تری می‌سازند، هم در ارتباطات رودررو و هم فضای آنلاین؛
در آلزایمر، تحلیل آمیگدال هم‌اندازهٔ تحلیل هیپوکامپ است؛ یعنی فراتر از هیجان، در حافظه و یادگیری هم نقش اساسی دارد.
🫱🏻🫲🏻 مثال ۳: شبکهٔ پیش‌فرض — کارگاه معناسازی مغز
فعال شدن این شبکه وقتی اتفاق می‌افتد که مغز بخواهد از تجربیات ذخیره‌شده، معنای لحظهٔ حال را بسازد.
- شامل نواحی مثل قشر پیش‌پیشانی میانی، قشر کمربندی خلفی، پرکونئوس و هیپوکامپ است که با هم یک سیستم استنتاجی می‌سازند: ترکیب اطلاعات ذخیره‌شده برای ساختن «مدل ذهنی» از موقعیت فعلی؛
- بارت این فرایند را «مفهوم‌سازی موقعیتی» می‌نامد: مغز از تجربیات قبلی و احساسات بدنی استفاده میکند تا به آنچه اکنون در حال وقوع است، معنا بدهد.
- همین یک شبکه در خاطره‌پردازی، تصور آینده، فهمیدن دیگران (ذهن‌سازی)، فهم احساسات بدنی خودمان، استدلال اخلاقی و ادراک اشیاء و افراد نقش دارد.
- دو زیرشبکه دارد: زیرشبکهٔ پشتی برای اطلاعات انتزاعی و سوم‌شخص (قضاوت دربارهٔ دیگران، دانش مقوله‌ای) و زیرشبکهٔ شکمی برای اطلاعات بدنی و اول‌شخص (احساسات بدنی، هم‌ایستایی).
🔹 نکتهٔ کلیدی: همان شبکه‌ای که برای درک ذهن دیگران به کار می‌رود، برای درک خودمان و احساساتمان هم استفاده می‌شود.
به همین دلیل بارت می‌گوید هر لحظهٔ بیداری، یک «حالِ به‌یادآمده» است، مغز مدام از گذشته برای ساختن حال استفاده میکند.
🔻 پس چرا هنوز از «مغز هیجانی» و «مغز اجتماعی» حرف می‌زنیم؟
- تمایز میان عصب‌شناسی هیجانی، اجتماعی و شناختی، مصنوعی است. هیچ «مغز هیجانی»، «مغز اجتماعی» یا «مغز شناختی» وجود ندارد.
- هر انسان تنها یک مغز دارد که خواص کارکردی آن را میتوان در مقیاس‌ها و سطوح مختلف فهمید. اما این مغز، یک سیستم یکپارچه است.
- هیجان، شناخت و ادراک نه محصول بخش‌های جداگانه، بلکه محصول تعامل پویای شبکه‌های حوزه‌عمومی هستند.
💡 پس سؤال اصلی دیگر این نیست:
«کدام بخش مغز مسئول هیجان است؟»
بلکه سؤال بهتر این است:
«این شبکه‌های حوزه‌عمومی چگونه با هم تعامل می‌کنند تا در یک لحظهٔ خاص، تجربه‌ای مثل ترس، خاطره، یا ادراک یک شخص را بسازند؟»
و شاید همین تغییر سؤال، نقطهٔ شروع فهم عمیق‌تری از مغز باشد، نه به‌عنوان مجموعه‌ای از قطعات یدکی، بلکه به‌عنوان یک شبکهٔ یکپارچه که در هر لحظه، واقعیت ذهنی ما را می‌سازد.
✦ انجمن علوم شناختی دانشگاه شاهد
@Singularity_Association | 183 |
