Narine Manukyan
Kanalga Telegram’da o‘tish
«Հայ Մայրեր» Բարեգործական ՀԿ հիմնադիր, «Երազի Տուն» Մանկական Վերականգյնողական կենտրոնների հիմնադիր, Հանրապետական Վերականգնողական Կենտրոնի տնօրեն
Ko'proq ko'rsatish1 126
Obunachilar
-124 soatlar
Ma'lumot yo'q7 kunlar
+130 kunlar
Ma'lumot yuklanmoqda...
O'xshash kanallar
Taglar buluti
Ma'lumot yo'q
Muammo bormi? Iltimos, sahifani yangilang yoki bizning qo'llab-quvvatlash boshqaruvchimizga murojaat qiling>.
Kirish va chiqish esdaliklari
---
---
---
---
---
---
Obunachilarni jalb qilish
Iyul '26
Iyul '26
+24
0 kanalda
Iyun '26
+29
2 kanalda
Get PRO
May '26
+13
4 kanalda
Get PRO
Aprel '26
+2
0 kanalda
Get PRO
Mart '26
+2
1 kanalda
Get PRO
Fevral '26
+2
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '26
+11
2 kanalda
Get PRO
Dekabr '25
+9
1 kanalda
Get PRO
Noyabr '25
+8
0 kanalda
Get PRO
Oktabr '25
+14
5 kanalda
Get PRO
Sentabr '25
+5
2 kanalda
Get PRO
Avgust '25
+16
5 kanalda
Get PRO
Iyul '25
+2
1 kanalda
Get PRO
Iyun '25
+66
7 kanalda
Get PRO
May '25
+3
1 kanalda
Get PRO
Aprel '25
+3
0 kanalda
Get PRO
Mart '25
+9
0 kanalda
Get PRO
Fevral '25
+10
3 kanalda
Get PRO
Yanvar '25
+12
3 kanalda
Get PRO
Dekabr '24
+14
2 kanalda
Get PRO
Noyabr '24
+6
2 kanalda
Get PRO
Oktabr '24
+11
0 kanalda
Get PRO
Sentabr '24
+5
1 kanalda
Get PRO
Avgust '24
+2
0 kanalda
Get PRO
Iyul '24
+35
1 kanalda
Get PRO
Iyun '24
+2 015
11 kanalda
Get PRO
May '24
+76
8 kanalda
Get PRO
Aprel '24
+163
1 kanalda
Get PRO
Mart '24
+21
3 kanalda
Get PRO
Fevral '24
+3
1 kanalda
Get PRO
Yanvar '24
+10
1 kanalda
Get PRO
Dekabr '23
+10
2 kanalda
Get PRO
Noyabr '23
+13
6 kanalda
Get PRO
Oktabr '23
+125
1 kanalda
Get PRO
Sentabr '23
+875
0 kanalda
Get PRO
Avgust '23
+13
0 kanalda
Get PRO
Iyul '23
+2 075
0 kanalda
Get PRO
Iyun '23
+10
0 kanalda
Get PRO
May '23
+6
0 kanalda
Get PRO
Aprel '23
+5
0 kanalda
Get PRO
Mart '23
+6
0 kanalda
Get PRO
Fevral '23
+27
0 kanalda
Get PRO
Yanvar '23
+22
0 kanalda
Get PRO
Dekabr '22
+2 421
0 kanalda
| Sana | Obunachilarni jalb qilish | Esdaliklar | Kanallar | |
| 11 Iyul | +1 | |||
| 10 Iyul | +1 | |||
| 09 Iyul | +1 | |||
| 08 Iyul | +4 | |||
| 07 Iyul | +2 | |||
| 06 Iyul | +1 | |||
| 05 Iyul | +4 | |||
| 04 Iyul | +3 | |||
| 03 Iyul | +4 | |||
| 02 Iyul | +2 | |||
| 01 Iyul | +1 |
Kanal postlari
| 2 |  Matn yo'q... | 88 |
| 3 | նքային ճանապարհը։
Այս հոգեբանական վահանի անխափան աշխատանքն էլ ապահովում է մեկ այլ մեխանիզմ՝ կոգնիտիվ դիսոնանսը։ Մարդու ուղեղը ֆիզիկապես ունակ չէ միաժամանակ ընդունել երկու իրարամերժ իրականություն․ անհնար է պահպանել հոգեկան հավասարակշռությունը՝ մեկտեղելով «ես արժանապատիվ ազգի ներկայացուցիչ եմ» ներքին համոզմունքը, և «այս իշխանությունը հակառակորդի կամակատարն է» իրողությունը։ Հոգեկանն այս ցավալի բախումից «ողջ» դուրս գալու համար դիմում է տարբեր «հնարքների», այդ թվում՝ ռացիոնալիզացիայի։ Արդյունքում՝ «ասպարեզ են դուրս գալիս» կեղծ տրամաբանական, բայց հանգստացնող մտքերը՝ «եթե զիջենք, եթե լռենք, ապա պատերազմ չի լինի»։ Այսպիսի ինքնախաբեությունը դառնում է հրաշալի փրկօղակ՝ արդարացնելու ցանկացած կործանարար քայլ։
Իսկ կործանվելը․․․կործանվելը մեզ համար խորթ չէ․ դարեր շարունակ պետականության բացակայությունը կոլեկտիվ հայի անգիտակցականի մեջ արմատավորել է «տառապյալ, բայց հարատևող» ազգի կերպարը։ Մեզ համար պատմականորեն ավելի «հարմարավետ» է կորցնելն ու ողբալը, քան արժանապատվորեն պայքարելը։ Հանրությունը, կարծես, անգիտակցորեն ձգտում է վերադառնալ իր պատմական «կոմֆորտ» վիճակին։
Նազիկ Ասատրյանը լրագրող է և հոգեբան: | 91 |
| 4 | Երբ քաղաքագիտությունն ու ռացիոնալ միտքն անզոր են լինում բացատրելու հայաստանյան ընտրական ֆենոմենը, խաղի մեջ են մտնում նեյրոկենսաբանությունն ու հոգեբանությունը։ Քաղաքականությունը, կարելի է ասել, տեղով մեկ հոգեբանություն է, քանի որ քաղաքական որոշումներն ու գաղափարախոսությունները ձևավորվում են մարդկային էմոցիաների, վախերի և մանիպուլյացիաների հիման վրա։ Քաղտեխնոլոգները լավ գիտեն՝ էմոցիան միշտ հաղթում է բանականությանը։
Ցանկացած կայուն ժողովրդավարական համակարգում աղետալի պատերազմում պարտված, ազգային արժեքները ոտնահարող, հակառակորդի բոլոր պահանջներին, մեղմ ասած, ականջալուր լինող իշխանության վերստին ու երիցս ընտրությունն անհնարին կլիներ։ Ինչպե՞ս է լինում, որ մեր դեպքում անհնարը դառնում է հնարավոր։ Այս ֆենոմենը փորձենք հասկանալ ոչ թե պարզ, կենցաղային «տեսությունների», այլ նեյրոկենսաբանության ու հոգեբանության տեսանկյունից։
Նախընտրական շրջանի դիտարկումներում անընդհատ մի երևույթ էր «աչք ծակում»․ հանրությանը մանիպուլյացնելու դոմինանտ գործոններից էր վախը։ Ընդհանրապես, նախընտրական քարոզարշավների ժամանակ քաղաքական գործիչները մշտապես «խաղում» են անհատի բազային պահանջմունքների լարի վրա, որոնց մեկը հենց անվտանգությունն է։ Այս քարոզարշավի ժամանակ մանիպուլյատիվ այլ մեխանիզմներ, բնականաբար, ևս կիրառվում էին, սակայն գերական հենց վախի «ներարկումն» էր։
Նեյրոկենսաբանության տեսանկյունից նայելիս՝ երբ մարդը գտնվում է մշտական վախի ու սպառնալիքի ներքո, նրա ուղեղում, պատկերավոր ասած, տեղի է ունենում կենաց- մահու պայքար։ Շրջանցելով նեյրոկենսաբանական բարդ տերմինաբանությունը՝ մատչելի լեզվով ասած, մեր ուղեղի հնագույն շերտերը, որոնք պատասխանատու են ֆիզիկական գոյատևման ու հույզերի համար, ուղղակիորեն արգելափակում են մեր բանականությունը։ Այս անհավասար պայքարում մեր «մտածող ու բանական» ուղեղը բառացիորեն կապիտուլյացիայի է ենթարկվում։ Բանականությունը պարտվում է վախին, քանի որ մեր «կենսաբանական էությունը» նախընտրում է ոչ թե արժանապատիվ ապրելը, այլ պարզապես ողջ մնալը։ Այն ազգերը, որոնք կարճ ժամանակում հոգեբանական ու ֆիզիկական ուժեղ հարվածներ են ստանում, հաճախ հրաժարվում են մեծ նպատակներից՝ հանուն տարրական գոյատևման։ Մեր դեպքում, այդ հարվածները, թերևս, թվարկելու կարիք էլ չկա։
Վախը նաև «լավագույն» էմոցիան է մարդուն ենթարկեցնելու ու ստիպելու անել այն, ինչն անվտանգ պայմաններում երբեք չէր անի։ Այսինքն, ոչ միայն փաստացի վախն է «վախենալու», այլև վախը՝ հենց վախից։ Այս վախի գեներացման արդյունքում ՝ ընտրողը տրամաբանական ընտրության փոխարեն իռացիոնալ ընտրություն է անում։ Վախը դառնում է բացարձակապես անկառավարելի, երբ արտաքին հնարավոր սպառնալիքին միանում է նաև ներքինը։ Այսինքն, երբ թշնամու սպառնալիքներն ավելի մեծ ջանքերով «շրջանառության» մեջ է դնում հայրենի իշխանությունն ու վախեցնում է նույն «լեզվով»։ Ընտրությունը դառնում է ոչ թե գաղափարական, այլ զուտ կենսաբանական։ Մանիպուլյացիոն խայծը կուլ է տրված։
Այս երևույթն ավելի պատկերավոր հասկանալու համար բերենք մի պարզ օրինակ․ առողջ ընտանիքում մեծացող երեխան արտաքին աշխարհի վտանգներից պաշտպանություն է գտնում տանը։ Սակայն, երբ տունը դադարում է անվտանգ լինել, ավելին՝ երբ արտաքին սպառնալիքին միանում է ներքինը, երեխան զրկվում է դիմադրության ցանկացած հենարանից, ինչն էլ վերջնարդյունքում աղետալի հետևանքներ է ունենում։ Սա այն է, ինչ տեղի է ունենում նաև պետության ներսում՝ հավաքական «երեխաների» դեպքում։ Ավելին, մեր դեպքում պետական քարոզչամեքենան շահարկել է ոչ միայն պատերազմի վախը՝ արտաքին թշնամուց, այլև հրաշալիորեն ձևավորել ու կիրառել է «ներքին թշնամու» կերպարը։ Այս ամենն արվել է ոչ միայն սեփական իշխանությունը պահելու, այլ հետագա ցավալի զիջումների համար։ Զիջումներ, որոնք այլևս ոչ էլ ցավալի են թվալու՝ վախի կառավարման հոգեբանական մեխանիզմների շնորհիվ։
Մշտապես գտնվելով իրական և/կամ վերացական անվտանգային տագնապի մեջ, ի վերջո, հանրության հոգեբանական ռեսուրսները սպառվում են, և նա կորցնում է իր դիմադրողականությունը։ Այս հոգեկան հյուծման արդյունքում առաջանում է «սովորեցված անօգնականության» հոգեբանական սինդրոմը․ մարդը դառնում է բացարձակ հնազանդ՝ համոզված լինելով, որ իր դիմադրությունն այլևս ոչինչ չի փոխելու։ Համակերպված հանրությունը հրաժարվում է սեփական ճակատագրի պատասխանատվությունից, ձեռք է բերում հոգեբանական պաշտպանական վահան, որով արդարացնում ու ներում է ցանկացած կործանարար որոշում՝ այն ընկալելով որպես «փրկության» միակ ճանապարհը․ պատրա | 74 |
| 5 | Հավաքական գիտակցության կապիտուլյացիան կամ բանականությունն ընդդեմ վախի | 65 |
| 6 | Կարդալու ու մտածելու հոդված ‼️🇦🇲👇🏻 | 66 |
| 7 |  Իշխանություններն ու ընդդիմությունները գալու և գնալու են...
Մենք տեսնելու ենք դա, տեսնելու ենք նաև շատերի անփառունակ վախճանը, արդե՛ն ենք տեսնում, անպայման էլի՛ ենք տեսնելու...
Շատերը չդարձած քաղաքական գործիչներ՝ դարձել ու դառնալու են քաղաքական դիակներ, մենք նաև դա՛ ենք տեսնելու, չկասկածեք...
Սերունդներն ու պատմությունը հիշելու է ԲԱՑԱՌԱՊԵՍ խիզախներին, ովքեր պատրաստ են ինքնազոհողության՝ ՀԱՆՈՒՆ ՄԻԱԿ ՄՆԱՅՈՒՆԻ, հանուն ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ...
Մնացյալը քամի է, ականջ ծակող, աղմկոտ քամի...
Չհուսահատվեք, չնեղանաք, չհիասթափվեք Հայրենիքից, չդադարեք պայքարել:
Չթողնենք, որ դրսի աղմուկը խաթարի մեր ներքին խաղաղությունն ու ազգային պետություն ունենալու նվիրական երազանքը... | 142 |
| 8 |  մեկ էլ Գարի ու Վահանի ամենօրյա պարը😂
առաջին շարքում | 159 |
| 9 |  մի հատ էլ սիրուն ֆոտո😎 | 161 |
| 10 |  ծովում ես միշտ երջանիկ եմ
no matter what | 150 |
| 11 |  Matn yo'q... | 230 |
| 12 | IMEI-ի պարտադիր գրանցում կամ հեռախոսների տոտալ վերահսկողություն ունեն հետևյալ երկրները
Թուրքիա
Ադրբեջան
Հնդկաստան
Պակիստան
Ինդոնեզիա
Թաիլանդ
Կամբոջա
Իրան
Եգիպտոս
Քենիա
Նիգերիա
Չիլի
Կոլումբիա
Էկվադոր
Նեպալ
Լիբանան
Այսօրվանից նաև Ռուսաստանը։
Սրան շուտով միանալու է նաև Հայաստանը։ | 196 |
| 13 | Քանի որ ես ու Арманը տարիներ շարունակ գիտական ուսումնասիրություն ենք կատարում «Արևմտյան Ադրբեջանի» ու Հայաստանում ադրբեջանցիների բնակեցման պետական (!) քաղաքականության վերաբերյալ, փորձեմ մաս-մաս հանրայնացնել, ինչի մասին է խոսքը, ինչ ռիսկեր և վտանգներ կան, և ամենակարևորը՝ ինչի մասին է ստում Հայաստանի իշխանությունը։
Սկսենք։
Մաս 1
«Արևմտյան Ադրբեջան» հայեցակարգը միավորում է պատմագրությունը, քարտեզագրությունը, մշակութային քաղաքականությունը, իրավական հռետորաբանությունը և ռազմական ճնշումը մեկ քաղաքական նախագծի մեջ։
Օրինակ՝
Պատմագրական. Պաշտոնական Բաքվի պատմագիտական նարատիվում ներկայիս Հայաստանի Հանրապետության տարածքը ներկայացվում է որպես «Իրևանի խանություն»՝ փորձելով 19-րդ դարի վարչատարածքային միավորը պրոյեկտել ժամանակակից ադրբեջանական պետականության իրավահաջորդության վրա:
Այս քաղաքականության վառ օրինակ է պետական մակարդակով հովանավորվող «Erevan Gala 500» (erevangala500.com) նախագիծը: Այս թվային հարթակը ծառայում է որպես գործիք, որտեղ Երևանի բերդը և քաղաքի պատմական միջավայրը ներկայացվում են որպես բացառապես թյուրք-ադրբեջանական մշակութային և քաղաքական կենտրոն:
Քարտեզագրական. Ադրբեջանը վերջին տարիներին ակտիվորեն արտադրում է քարտեզներ, որտեղ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում հայկական տեղանունները փոխարինվում են ադրբեջանական անվանումներով։ Սյունիքը ներկայացվում է որպես «Արևմտյան Զանգեզուր», Երևանը՝ որպես «Իրևան»։
Բացի քարտեզներից, փոփոխվում են նաև դպրոցական դասագրքերը, որտեղ Հայաստանի տարածքը ներկայացվում է որպես ադրբեջանական պատմական գոտի։ Այս քաղաքականությունը ձևավորում է նոր սերնդի աշխարհաքաղաքական ընկալում, որտեղ Հայաստանի սահմանները դիտարկվում են որպես ժամանակավոր։
Քաղաքական. Ադրբեջանի տարածքային պահանջների վերջին մի քանի տարիներին ամենակոնկրետ դրսևորումը կապված է Սյունիքի մարզի հետ, ինչն իր հերթին կապված է, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքի» հետ։ Բացի այդ, Ադրբեջանի տարածքային պահանջների քաղաքական դիսկուրսում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում խորհրդային ժամանակաշրջանի այսպես կոչված «անկլավների» հարցը։
Մշակութային. «Արևմտյան Ադրբեջան» թեզի կարևոր բաղադրիչ է հայկական մշակութային ժառանգության վերագրումը ադրբեջանական պատմությանը։ Ադրբեջանը միջազգային հարթակներում և սեփական ներքին դիսկուրսում հայկական եկեղեցիներն ու հուշարձանները ներկայացնում է որպես «կովկասյան աղվանական» կամ «ադրբեջանական»։
Այս քաղաքականությունը դրսևորվում է մի քանի մակարդակով․
• հայկական հուշարձանների անվանափոխում,
• պատմական պատկանելիության վերաշարադրում,
• միջազգային կազմակերպություններին ներկայացվող զեկույցներում հայկական ինքնության չեզոքացում։
Այստեղ շատ կարևոր է նշել, որ ադրբեջանական իշխանությունը տարածքային ռևիզիան օգտագործում է ոչ միայն արտաքին քաղաքական, այլ նաև ներքին լեգիտիմության ամրապնդման նպատակով։ Այսպիսով, տարածքային պահանջները հանդես են գալիս որպես Ադրբեջանում պետական գաղափարախոսության նոր առանցք։
Շարունակելի...
Elibegova | 234 |
| 14 |  Երբևէ գոյություն չունեցած ինչ-որ «Արևմտյսն Ադրբեջան» «վերադարձ» կոչեցյալի վերաբերյալ Նախիջևանում Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի կողմից անցկացված, իբր, «փառատոն-համաժողովը» հիշեցնում էր փոքր-ինչ ճոխ և ավելի փայլփլուն կոլխոզի միջոցառում, որի մասնակիցներն իրենց ինտելեկտուալ մակարդակով կոլխոզից անդին չէին անցել։
Չնայած սրան, լկտիության մակարդակը գերազանցում էր ցանկացած «ակնկալիք»։
Հայաստանի Արալեզ գյուղում ծնված և արհեստածին Ադրբեջանի խորհրդարան կոչեցյալի պատգամավոր ու «Արևմտյան Ադրբեջան վերադարձի» հարցերով զբաղվող ոմն Ազիզ Ալաքբարով, որն իր ազգանունը դարձել է Ալաքբարլի, կիսագրագետ հոխորտանքով «պահանջում էր» Հայաստանից ապահովել «վերադարձը»:
Սա է սրանց մակարդակը, և մեծ ամոթ է, որ մենք՝ Հայաստանի հինավուրց քաղաքակրթության ժառանգներս, թույլ ենք տվել սրա նմաններին այսքան լկտիանալ՝ այն էլ բռնազավթված հինավուրց հայկական Որտվատ քաղաքում, որը բարբարոսներն աղավաղելով, անվանում են «Օրդուբադ»։
Կից՝ «Մշակ» թերթի՝ 20-րդ դ. մի էջ է, որտեղ երևում է, հայերենով հենց Որտվատ ձևը։
#թշնամու_իրական_վիճակը
🆔 @vardan_voskanian | 168 |
| 15 | Կարդացեք այս երկար, բայց հեշտ հասկացվող տեքստը. կարևոր է սա ընկալելը | 100 |
| 16 | Հայաստանի «ժողովրդավարության» կողմնակիցները կարող են ասել, որ «հունիսի 7-ին՝ բուն քվեարկության օրը, նկատելի խախտումներ չեն գրանցվել»։ Այո, սակայն խնդիրն ավելի խորքային է. ժամանակակից «մրցակցային ավտորիտարիզմի» ողջ էությունն այն է, որ խախտումները տեղի են ունենում ՈՉ ընտրությունների օրը։ Դրանք տեղի են ունենում ընտրությունների մեկնարկից 6 ամիս, մեկ տարի, 8 տարի առաջ. ձերբակալվում են ընդդիմադիր ակտիվիստները, ենթարկեցվում են դատարանները, ընդդիմությունը ներկայացվում է որպես սպառնալիք, ընդդիմադիր ԶԼՄ-ները ենթարկվում են ճնշումների, ընտրողը մոբիլիզացվում է վախի վրա, հասարակությունը մշտապես սնուցվում է ներքին և արտաքին «թշնամիների» մասին լուրերով (նախկիններ, Ռուսաստան, արցախյան էլիտա, օլիգարխներ և այլն)։ Արդյունքում ընտրությունների օրը վերածվում է ֆորմալ ընթացակարգի, որի արդյունքն արդեն կանխորոշված է։
Մի կողմ թողնենք արդեն իսկ կայացած ավտորիտար համակարգերը և որպես օրինակ դիտարկենք 2015-2023թթ․ Լեհաստանը։ Պաշտոնապես ընտրություններով իշխանության եկած «Իրավունք և արդարություն» կուսակցությունը (PiS, Յարոսլավ Կաչինսկի) 2 տարվա ընթացքում հատուկ նշանակումներով «գրավեց» Սահմանադրական դատարանը (իսկ երբ այդ ընթացքում ՍԴ-ն կառավարության դեմ որոշումներ էր կայացնում, ուղղակի չէր ճանաչում դրանց օրինականությունը), 2016թ․ միավորեց դատախազությունը և արդարադատության նախարարությունը (փաստացի դատախազությունը վերածելով քաղաքական մարմնի), 2017-2018թթ․ նվազեցրեց Գերագույն դատարանի թոշակային տարիքի շեմը՝ այդ կերպ ազատվելով 27 անցանկալի դատավորներից, օրենքի փոփոխությամբ լիազորեց գանձապետարանի նախարարին ուղիղ նշանակել պետական ԶԼՄ-ներ ղեկավարներին (կարճ ժամանակում 160-ից ավելի լրագրողներ ազատվեցին աշխատանքից)՝ պետական մեդիան վերածելով իշխանությունների քարոզչամեքենայի։ Այդ ընթացքում երկրում տեղի են ունեցել 5 համապետական ընտրություններ, որոնք արտաքնապես թվում էին առավել քան ժողովրդավարական։ Սակայն ի տարբերություն Հայաստանում տեղի ունեցող գործընթացների, ԵՄ շահերը Լեհաստանում այլ էին, ինչի արդյունքում ԵՄ կողմից սառեցվել էր Լեհաստանի համար նախատեսված 137 մլրդ եվրոյի ֆինանսավորումը՝ դատական համակարգի անկախության խաթարման պատճառաբանությամբ։ Այդ գումարներն ապասառեցվեցին միայն 2023-ին կայացած ընտրություններում PiS-ի պարտությունից հետո։
Վերոգրյալը ցույց է տալիս, որ քվեարկության օրը գրանցված ընտրախախտումները ժամանակակից մրցակցային ավտորիտարիզմի ակնառու հատկանիշ չեն։ Ընդհակառակը, մրցակցային ավտորիտարիզմի ռեժիմները ընտրությունների օրը հնարավորինս զերծ են մնում ընտրակեղծիքներից, քանի որ արդյունքն արդեն ապահովված է։ Այդպես է եղել նաև 2010-2026թթ․ Հունգարիայում, 2000-ականների Ռուսաստանում, Սերբիայում, Թուրքիայում (հատկապես 2016թ-ից հետո) և այլուր։
Հ․Գ․ «Ժողովրդավարությունները չեն մեռնում հեղաշրջումներով. դրանք մեռնում են օրինական կառավարությունների աստիճանական, ոչ նկատելի գործողություններով։ Յուրաքանչյուր քայլ՝ առանձին վերցրած, թվում է ընդունելի։ Քայլերի ամբողջությունը դառնում է անհաղթահարելի»․ Լևիցկի և Զիբլատ, «Ինչպես են մեռնում ժողովրդավարությունները»։
Levon Zargaryan | 100 |
| 17 | Ժողովրդավարության պատրանք կամ մրցակցային ավտորիտարիզմ
Հունիսի 14-ին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը հրաժարվեց անցկացնել վերաքվեարկություն այն 3 ընտրատեղամասերում, որտեղ անվավեր էին ճանաչվել քվեարկության արդյունքները՝ այդ կերպ փաստացի դուրս թողնելով ԲՀԿ-ին խորհրդարանից և ապահովելով ՔՊ համար մանդատների 3/5-ը։ ՀՀ Ընտրական օրենսգիրքը հստակ սահմանում է, որ եթե չեղյալ ճանաչված արդյունքները կարող են փոխել մանդատների բաշխման ընդհանուր պատկերը, պետք է անցկացվի վերաքվեարկություն։ Այս ուղղակի օրինական պահանջը ՔՊ կողմից նշանակված ԿԸՀ կազմը շրջանցեց՝ պատճառաբանելով, թե «թիվ 12/13, 10/51 և 36/65 ընտրական տեղամասերում քվեարկության արդյունքների անվավեր ճանաչումը չի ազդում ընտրությունների արդյունքների վրա», ինչպես նաև «Վերաքվեարկությունը կարող է խախտել ընտրողների հավասարությունը, քանի որ ընտրողների մեկ խումբը հայտնվում է մյուսներից էապես տարբեր ելակետային պայմաններում»։
Ընտրական օրենսգրքի 101-րդ հոդվածը նախատեսում է վերաքվեարկությունը հենց որպես խախտված արդարությունը վերականգնելու մեխանիզմ, իսկ ԿԸՀ-ն հրաժարվում է այդ մեխանիզմից՝ պատճառաբանելով, թե այդ մեխանիզմը չի կարող ապահովել արդարությունը։ Հատկապես ուշագրավ է, որ մինչ այդ վարչական դատարանը թեկուզ և մերժել էր Բարգավաճ Հայաստանի հայցը, բայց արձանագրել էր, որ խախտումներ եղել են և վերաքվեարկությունն անհրաժեշտ էր։
Բայց հունիսի 14-ի որոշումը, իր ողջ աբսուրդայնությամբ հանդերձ, պետք է դիտարկել որպես ավելի մեծ ճարտարապետության մաս, ոչ թե առանձին դեպք։ Այն, ինչ կատարվել է Հայաստանի 2018-2026թթ․ քաղաքական համակարգի հետ, նկարագրված է Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսորներ, քաղաքագետներ Սթիվեն Լևիցկու և Դենիել Զիբլատի 2018-ին հրապարակված «Ինչպես են մեռնում ժողովրդավարությունները» («How Democracies Die») աշխատությունում։ Ըստ աշխատության հիմնական թեզի՝ ժամանակակից, 21-րդ դարի բռնապետության հիմնական տարբերակիչ հատկանիշն այն է, որ բռնապետական ռեժիմներն այլևս չեն գալիս ռազմական հեղաշրջումներով։ Դրանք գալիս են ընտրությունների միջոցով, և ինստիտուտները ապամոնտաժվում են աստիճանաբար, օրինական ընթացակարգերի շրջանակում։ Իսկ մինչ այդ Լևիցկին և իր մյուս գործընկեր Լյուկաս Ուեյը 2010թ․ լույս տեսած աշխատությունում ձևակերպեցին նման ռեժիմի անունը՝ «Մրցակցային ավտորիտարիզմ» («Competitive Authoritarianism»)։ Դա այն վիճակն է, որտեղ ֆորմալ ընտրությունները պահպանվում են, բայց քաղաքական դաշտում չկա ուժերի հավասարակշռություն։ Ընդդիմությունը կարող է մասնակցել ընտրություններին, բայց չի կարող իրականում պայքարել հաղթանակի համար, քանի որ դատարանները, պետական ապարատը, ընտրական մարմինները, հիմնական ԶԼՄ-ները ենթարկվում են իշխանությանը։
Այս 2 աշխատությունները վկայում են, որ ժողովրդավարությունը ոչ թե մեծամասնության կողմից ընտրված իշխանությունն է (որքան էլ այդ կեղծիքը տարածվի «մրցակցային ավտորիտարիզմի» ռեժիմների և նրանց աջակիցների կողմից), այլ նաև մի շարք այլ անհրաժեշտ պայմաններ․
- իշխանության ճյուղերի բաժանում,
- դատարանների անկախություն և ապաքաղաքականացվածություն,
- պետական ինստիտուտների անկախություն,
- ընդդիմության օրինական պայքարի հնարավորություն,
- մամուլի ազատություն,
- ընտրական մարմինների՝ օրենքին հավատարիմ գործելու ունակություն։
Բացի այդ, Լևիցկին և Զիբլատը ձևակերպել են ժողովրդավարության էրոզիայի 4 հիմնական հատկանիշ․
1․ Ընդդիմության լեգիտիմության ուրացում (ընդդիմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես այլընտրանք, այլ սպառնալիք՝ «պատերազմի եռագլուխ կուսակցություն», որի վերադարձը նշանակում է «Հայաստանի կործանում և ինքնիշխանության կորուստ»):
2․ Քաղաքական մրցակիցների նկատմամբ բռնության տոլերանտություն (բազմաթիվ ընդդիմադիրների, այդ թվում՝ ընդդիմադիր հիմնական ուժի առաջնորդի, ձերբակալումներ, նրանց որպես ահաբեկիչներ, կաշառք բաժանողներ և օտարերկրյա գործակալներ պիտակավորում՝ առանց այդ մեղադրանքների ապացուցման):
3․ Քաղաքացիական ազատությունների սահմանափակում (ճնշում Եկեղեցու նկատմամբ, ընդդիմադիր քահանաների՝ եկեղեցական ծեսերի անցկացման արգելում որոշ եկեղեցիներում, շանտաժներ, վարկաբեկման արշավներ, ընդդիմադիր հայացքներ ունեցող պետական աշխատողների ազատում):
4․ Քաղաքական մրցակցության սահմանափակում (իշխանության 3 ճյուղերի «հպատակեցում» մեկ մարդու, բազմաթիվ քրեական գործեր՝ ակնհայտ քաղաքական մոտիվներով, ԿԸՀ՝ հունիսի 14-ի որոշումը, որ հիմնված էր ոչ թե օրենքի, այլ քաղաքական նպատակահարմարության վրա): | 130 |
| 18 | Այսպես կոչված «Արևմտյան Ադրբեջան վերադարձի» թեման ոչ պետք է սարսափի առարկա սարքել, ոչ ծաղրի առարկա, ոչ պետք է ուռճացնել, ոչ նսեմացնել։ «Ադրբեջանցիները չեն վերադառնա, քանի որ խոտ չեն ուտում» թեզը պտտողները լավ չեն ճանաչում Ադրբեջանը ու ադրբեջանցիներին։
Դա Ադրբեջանի պետական ռազմավարական ծրագիր է, որը խաղաղասիրական համակեցության մասին չէ, այլ զավթողական քաղաքականություն է Հայաստանի դեմ, ժխտում է առհասարակ Հայաստանի գոյությունը, հայկական մշակույթի գոյությունն ու հայի ապրելու իրավունքը տարածաշրջանում ու մեր իսկ երկրի տարածքում։ Սա մի խնդիր է, որ պետք է լուրջ ընդունել ու որին պետք է պատշաճ արձագանք ու հակազդեցություն պետական մակարդակով, ոչ քաղհասարակության միջոցով, ոչ առանձին գիտնականների, ոչ այլ անհատների։
Թեման նսեմացնել՝ թե բա Արևմտյան Հայաստանի հայելային խոսույթ է, Արցախցիների վերադարձի իրավունքի հայելային խոսույթ է ևս ասողների մակերեսային պատկերացումների մասին է խոսում։ Առավել ևս փակել արցախցիների վերադարձի թեման, էլ չեմ ասում վաղում մոռացված ադրբեջանաբնակ մյուս փախստականների վերադարձի թեման, որպեսզի ադրբեջանը ևս դադարեցնի այս զավթողական քաղաքականությունը շատ մեծ միամտություն է։ ՀՀ անգործությունը նրանց ակտիվ գործողությունների ֆոնին, որը միայն փառատոնների երգ ու պարով ու բոցաշունչ ելույթներով չի սահմանափակվում շատ թանկ է հետո նստելու մեզ ու մեր սերունդների վրա։
Araks Melkonyan | 160 |
| 19 | Այսօր Եվրոպական դատարանը հրապարակեց Ապրիլյան 4-օրյա պատերազմի գործերով առաջին վճիռը։
ՄԻԵԴ-ը, ի թիվս այլնի, արձանագրել է, որ Ադրբեջանը խախտել է հայ զինծառայողի կյանքի իրավունքը եւ խոշտանգումների արգելքը (գլխատում եւ մարմնի պղծում)։
Ադրբեջանին պարտավորեցրել է 90,000 եվրո փոխհատուցում վճարել զոհի հարազատներին։
Սա կարեւոր նախադեպ է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի ժամանակ տուժածների իրավունքների պաշտպանության համար տարված գանգատներով։
Այս դրվագը Ապրիլյանի ամենածանր դեպքերից մեկն էր, երբ թշնամին դարանակալել էր հայկական զինուժի զինծառայողներին եւ հետո գլխատել ու պղծել նրանց մարմինները (այս մասին մանրամասն ներկայացված է ՄԻԵԴ-ի վճռում)։
Հատուկ շնորհակալություն դիմումատուների փաստաբանական թիմին։
Հայաստանը այս գործերով ներգրավված էր որպես երրորդ կողմ՝ ըստ դատարանի ընթացակարգերի, եւ չնայած Ադրբեջանը շարունակաբար հերքում էր իր մեղավորությունը, բայց մանրակրկիտ աշխատանքի արդյունքում հնարավոր եղավ ներկայացնել անհերքելի ապացույցներ, այդ թվում ադրբեջանական լրատվական ալիքներից նյութեր, որտեղ ադրբեջանցի հատուկ ջոկատայինները ներկայացնում էին այդ «հերոսական դրվագը»։
Վճռի հղումը մեկնաբանություններում։
Liparit Drmeyan | 254 |
| 20 | Կյանքումս առավել նողկալի և անարժանապատիվ տեսարան, քան բանտերում բազմաթիվ հայորդիների պահող և բարոյահոգեբանական բռնության ենթարկող Բաքվի բարբարոսական վարչախմբի ներկայացուցիչ ինչ-որ Հիքմեթ Հաջիև կոչեցյալի և նրան ուղեկցողի «ժպիտներով լի զբոսանքն» էր Դիլիջանում չեմ տեսել։
Ցանկացած նվաստացում, ի վերջո, պետք է սահման ունենա։
#չՀայաստանը
🆔 @vardan_voskanian | 196 |
