⚡️
پنج خطایی که بیشترین ترانسها را نابود میکنند 😱
ترانسفورماتور قدرت یکی از گرانترین و حساسترین تجهیزات شبکه قدرت است. طبق آمار IEEE و IEC، بیشتر خرابیهای ترانسها ناشی از پنج نوع خطای مشخص است که شناخت آنها میتواند از صدها میلیون تومان خسارت جلوگیری کند.
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
1) 🔥 خطای داخلی سیمپیچ (
Internal Winding Fault)
این خطرناکترین نوع خطاست. وقتی در سیمپیچ اتصال بین دورها (Turn-to-Turn Fault) یا بین فازها رخ میدهد:
🔰 جریانهای بسیار بالا
🔰 نقطههای داغ لحظهای
🔰 تخریب سریع کاغذ سلولزی
🔰 تولید گازهای شدید (C₂H₂, C₂H₄)
🔰 در کمتر از چند ثانیه میتواند ترانس را نابود کند.
📘 مرجع: IEC 60076-1 – Clause 4.5 (Internal faults)
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
2) ⚡️ اتصال زمین کنترلنشده (
Earth Fault)
👈 نوع خطا بستگی به روش زمین شبکه دارد:
🔰 زمین مقاومتی (NER): جریان کم، آسیب کمتر
🔰 زمین مستقیم: جریان بسیار زیاد
🔰 نول ایزوله: ولتاژهای گذرا و اضافهولتاژ خطرناک
👈 این خطا معمولاً باعث:
🔰 سوختن نقطه اتصال سیمپیچ
🔰 تخریب بوشینگ
🔰 آسیب هسته در صورت جریان زیاد
📘 مرجع: IEC 60076-7 – Thermal & electrical effects of faults
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
3) 🌡 گرمشدگی بیش از حد (
Overheating / Overloading)
👈 گرما دشمن شماره یک ترانس است. طبق استاندارد:
🔰 هر +6°C افزایش دمای نقطه داغ ⬿ عمر عایق نصف میشود
🔰 بارگذاری بیش از حد باعث رشد نمایی گازهای حرارتی میشود
🔰 رطوبت در کاغذ آزاد میشود ⬿ زمینهساز آرک داخلی
👈 علل رایج:
🔰 کارکرد نامناسب سیستم خنککننده
🔰 گرفتگی رادیاتور
🔰 گرمای محیط بالا
🔰 گردش روغن ضعیف
📘 مرجع: IEC 60076-7 – Ageing of insulation & loading guide
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
4) ⚙️ خرابی OLTC — عامل بیش از نیمـی از خرابیهای ترانس!
OLTC تنها بخش مکانیکی متحرک ترانس است؛ بنابراین بیشترین نرخ خرابی را دارد.
👈 مشکلات رایج:
🔰 سوختن کنتاکتها
🔰 Arc Energ بالا در لحظه تغییر تپ
🔰 کربنیزه شدن روغن OLTC
🔰 گیر کردن مکانیزم لینکها
🔰 چسبیدن کنتاکت انتخابگر
❌ خطر بزرگ: خرابی OLTC میتواند حفاظت دیفرانسیل (87T) را تحریک کند.
📘 مرجع: IEC 60214-1 – On-load tap-changers performance & tests
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
5) 🛢 تخریب روغن و عایق (Insulation / Oil Degradation)
روغن و کاغذ سلولزی قلب عایقی ترانس هستند.
👈 اختلالهای رایج:
🔰 افت استحکام دیالکتریک (BDV)
🔰 افزایش رطوبت
🔰 اکسیداسیون روغن
🔰 تشکیل لجن (Sludge)
🔰 آلودگی OLTC
👈 نتیجه؟
🔰 افزایش احتمال آرک داخلی + گرمشدگی + کاهش عمر.
📘 مرجع: IEC 60156 (BDV Test) – IEC 60296 (Insulating oil)
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
💢
تشخیص خطاها با DGA (توضیح کامل و کاربردی)
تحلیل گازهای محلول در روغن (DGA) مهمترین روش تشخیص خطای داخلی قبل از وقوع خرابی جدی است.
⏬ گازها و معنای آنها 👇
🔥 1) Acetylene (C₂H₂)
نشانه آرک شدید داخل سیمپیچ، OLTC یا کنتاکت معیوب (خطر بسیار بالا)
🌡 2) Ethylene (C₂H₄)
نشانه گرمشدگی شدید روغن 400–700°C.
🔌 3) Hydrogen (H₂)
نشانه تخلیه جزئی (PD) یا Fault ضعیف.
🌀 4) Methane / Ethane
نشانه خطاهای حرارتی متوسط 200–400°C.
استاندارد رسمی تفسیر همینها:
📘 IEC 60599 – Interpretation of Dissolved Gases
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
✅ تشخیص دقیق نوع خطا با Duval Triangle (نسخه کامل)
دیاگرام Duval یکی از معتبرترین روشهای عیبیابی است.
👈 بر اساس درصد سه گاز کلیدی کار میکند:
🔰 C₂H₂ – آتشینترین خطا
🔰 C₂H₄ – حرارتی شدید
🔰 CH₄ – حرارتی متوسط
👈 خروجیهای اصلی Duval 1
🔰 PD – تخلیه جزئی: نشانهٔ وجود تخلیههای کوچک در عایق روغن یا کاغذ.
🔰 D1 – تخلیه کمانرژی: وجود آرک ضعیف و جرقههای با انرژی پایین.
🔰 D2 – تخلیه پرانرژی: آرک شدید و بسیار خطرناک در داخل ترانس.
🔰 T1 – خطای حرارتی زیر 300°C: گرمشدگی ملایم در بخشهای داخلی.
🔰 T2 – خطای حرارتی 300 تا 700°C: گرمشدگی شدید و تجزیهٔ قابلتوجه عایق.
🔰 T3 – خطای حرارتی بالای 700°C: نقطهٔ داغ بسیار خطرناک، نزدیک به حالت انفجاری.
📘 استاندارد مرجع: IEC 60599 – Annex A
➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼:
𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌
💯
جمعبندی نهایی 💯
👈 پنج دلیل نابودی اکثر ترانسها:
🔥 خطای داخلی سیمپیچ
⚡️ اتصال زمین
🌡 گرمشدگی و بارگذاری
⚙️ خرابی OLTC
🛢 افت کیفیت روغن
🔍 ابزار تشخیص: DGA + Duval Triangle
🛡 ابزار حفاظت: 87T • REF • 63G • بوخهولتز • 51/51N • OTI/WTI
📘 استانداردهای مرجع: IEC 60076 / 60214 / 60599 / 60156
🔥 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕 🔥
#پست_دانشی #بیشتر_بدانیم #دانستنی_های_برقی