Ormilitarism

Ötən gün Ukraynanın “Skala” birliyi yenidən Pokrovska mərkəzində bayraq qaldırıb. Lakin bu dəfə artıq real, süni intellekt vasitəsilə deyil. Kadrlardan görünür ki, 425-ci polkun iki hücum qolu Pedaqoji məktəbin ərazisinə (dəmir yolunun cənubunda) və Pokrovskiy dinas zavodunun yaxınlığındakı yaşayış sektoruna keçib. Ön xətt artıq bu mövqelərdən çox irəlidədir, döyüşlər isə şəhərin şimal kənarlarında gedir. Bu isə ən azı iki şeyi göstərir: 1. Pokrovsk şəhərinin şimal kənarlarına hələ də tamamilə Rusiya Qoşunları tərəfindən nəzarət edilmir və Ukrayna piyadasını oradan sızdıra bilər. 2. Ukrayna hələ də Pokrovska və Mirnoqrada nəzarəti saxlamağa üstünlük verir ki, bu da danışıqlar zamanı siyasi məqsəd daşıyır. Qeyd etmək lazımdır ki, belə nümayiş xarakterli hərəkətlər həm Ukrayna, həm də Rusiya qoşunları arasında son vaxtlar əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu da bir daha göstərir ki, tərəflərin müəyyən ərazilər üzərində nəzarət iddiaları əsasən siyasi motivlidir.

Ukrayna dronlarına kiçik infraqırmızı işıqlar quraşdırmaqla rus FPV dronlarını kor etmək sınaqları. Bu işıqlar dronun kameralarına yönəlmiş parlaq şüa yaradır. Bir hadisədə Ukrayna robo kompleksi yaxınlaşan rus FPV-dronunu kor etməyə çalışsa da, uğur əldə edə bilməyib. İkinci nümunə daha uğurlu olub. Baba Yaga dronu ona yönəlmiş zərbə dronunun operatorunu çaşdırmağı bacarıb. Hələlik bu sistem geniş istifadə olunmur, amma perspektivdə FPV-dronlara, xüsusən də fiber optik modellərə qarşı effektiv vasitə ola bilər.

2025-ci il ərzində Avropa ölkələri üzərində naməlum dronların müşahidəsi ilə bağlı qeyd olunan halların xəritəsi Avropada ən çox zərərçəkən bölgə Almaniya və Danimarkadır — xüsusilə də Şimali və Şimal-Qərb hissələri, yəni Şimal və Baltik dənizlərinə çıxışı olan ərazilər. Bundan başqa, Norveç, İsveç, Finlandiya, Fransa və İspaniyada da bir neçə ayrı-ayrı hadisə qeydə alınıb. Məlumatlardan görünür ki, bu ölkələrdə dronların maraq göstərdiyi əsas obyektlər hərbi və enerji infrastrukturu, eləcə də hava limanlarıdır. Bu da Qərb analitiklərini belə bir versiyaya gətirib ki, həmin PUA-lar Avropanın şimal sahilləri boyunca hərəkət edən gəmilərdən buraxıla bilər. Aşkar şübhələr Rusiyaya yönəlsə də, hələlik dronların kim tərəfindən buraxıldığı və ya əməliyatı kimin təşkil etdiyi ilə bağlı sübut yoxdur. Polşa, Moldova və Rumıniya üzrə mənzərə daha sadədir. Ukraynaya edilən Rusiya zərbələri zamanı bəzi dronlar bəzən sərhədi aşaraq bu ölkələrin ərazisinə düşür.

“Geran-2” dronuna quraşdırılmış PTM-3 minalarının uzaqdan səpələnməsi anı, Ukrayna dron ovçusunun kamerasına düşüb.

“Pautina” əməliyyatı 18 ay hazırlanıb və əslində 9 may – Qələbə Gününə qədər həyata keçirilməsi planlaşdırılıb. İcra zamanı da problemlər olub: yük maşınlarından biri ilə əlaqə stabil olmayıb. SBU-nun təlimatlandırdığı sürücü nasazlığı aradan qaldırarkən həlak olub. Bu nasazlıqlar olmasaydı, Rusiya təyyarələrinin itkiləri daha çox ola bilərdi. >Beş yük maşınında ümumilikdə 117 dron yerləşdirilib. Gücləndirilmiş rabitə və artırılmış enerji ehtiyatı sayəsində FPV dronlara idarəetmə birbaşa Kiyevdən mümkün olub. >Rusiyada əməliyyata koordinasiya edən şəxslər — Çelyabinskdə yaşayan ukraynalı ailə olub. Onlar 2014-cü ildə Maydanda iştirak edib, 2018-ci ildən Rusiyada yaşayıblar. >Bu agentlər əvvəlcə Lvovda SBU tərəfindən poliqrafdan keçirilib. Daha sonra Rusiya sərhədində FSB də onları yoxlayıb, lakin heç nə tapmayıb. > 150 dronun yığılması Çelyabinskdə icarəyə götürülmüş anbarlarda SBU nəzarəti altında aparılıb. Daha sonra koordinasiya edən ailə əməliyyatdan 5 gün əvvəl Qazaxıstan üzərindən Rusiyanı tərk edib. Rusiya nüvə triadasının əsas komponentlərindən birinə zərbə endirmək bu qədər sadə ola bilərmiş — cəmi bir neçə nəfərin təşkil etdiyi gizli şəbəkə, 150 dron, bir neçə yük maşını və uğurlu maskalanma.

“Kuryer” 2.0 versiyası görüntülənib. İstehsalçı deyir ki, yenilənmiş modeldə daha keçid qabiliyyətli şassi var. Həmçinin PKT və NSVT ilə təchiz edilən yeni döyüş modulu əlavə olunub və bu modulun düşmən dronlarına qarşı işləyə bildiyi qeyd olunur.

Amerika-Almaniya şirkəti Auterion-un təlim FPV dronlarından ibarət “sürü”nin T-72B şişmə maketinə hücumu. Bir operator indi olduğu kimi tək dronu yox, eyni anda hədəfə uçan 5 və ya 10 dronu idarə edə biləcək.

Rusiyanın FPV-dronu təsadüfən Oskol üzərində dağıdılmış dəmir yolu körpüsünə üç ədəd UMPK-li FAB-500 zərbəsinin endirilməsini qeydə alıb. Halbuki dron faktiki olaraq başqa keçidi izləyirdi. Elə təəssürat yaranır ki, kimsə real kəşfiyyat aparmaq əvəzinə keçmişdə olub indi mövcud olmayan körpünün köhnə koordinatlarını daxil edib. Nəticədə bütün bombalar mövcud keçidə yox, artıq yoxdur olmuş körpünün yerinə - sahilə və suya düşüb.

Lakin raketin trayektoriyasını kəskin şəkildə dəyişib qırıcının üzərinə gəlməyə başlaması ekipaja hədəfin özləri olduğunu göstərib. Həmin anda ekipaj bilmirdi ki, onların təyyarəsi kreyserdə səhvən düşmən gəmiəleyhinə raket kimi tanınıb. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin məlumatına görə, həmin gün ABŞ qüvvələri iki gəmiəleyhinə raket və iki kamikadze PUA-sını vurmuş, havada daha çox hədəfin olduğu barədə məlumatlar almışdı. Hər iki pilot xilas olunub və aviadaşıyıcıya qaytarılıb. Onlardan biri yüngül xəsarət alıb. Enişə hazırlaşan ikinci F-18 ekipajı da birinci təyyarəyə atılan raketin partlamasını görüb. “Gettysburg” həmin ikinci təyyarəyə də SM-2 buraxıb. Ekipaj artıq katapultu düşünürdü, lakin pilot forsaj verərək həmin raketdən yayınmaq istəyib. Raketin mühərriki sönüb və təyyarənin arxasından təhlükəsiz məsafədən keçib. Qırıcı uğurla eniş edib. İnsidentin səbəbləri: operatorların hazırlıq səviyyəsinin yetərsizliyi, gəmilər arasında koordinasiyanın zəifliyi, E-2D Hawkeye erkən xəbərdarlıq təyyarəsinin avadanlığındakı nasazlıq və Link 16 məlumat mübadiləsi sistemində problemlər.

Dost atəşinin qurbanı F-18 ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri ötən ilin dekabrında baş vermiş insidentlə bağlı araşdırmanın qısa icmalını dərc edib. Həmin hadisədə iki pilotlu F/A-18F Super Hornet qırıcısı raket kreyseri “Gettysburg”un (CG-64) zenit atəşi ilə vurulmuşdu. Bu, ABŞ aviadaşıyıcı qrupunun Qırmızı dənizdə Yəmən silahlı qruplarının hücumlarına qarşı əməliyyatlar apardığı dövrdə baş vermişdi. 2024-cü il 22 dekabrda havada yanacaq doldurma əməliyyatından sonra “Harry Truman” aviadaşıyıcısına enişə hazırlaşan F-18 ekipajı kreyserdən buraxılan SM-2 zenit raketini görüb. Əvvəlcə raketin yəmənli döyüşçülərin buraxdığı PUA və ya qanadlı raketə yönəldiyini düşünüblər.

Tayland HHQ-na məxsus F-16A/B qırıcı təyyarəsinin döyüş uçuşuna hazırlığı zamanı idarəolunan GBU-12 Paveway II aviabombasının quraşdırılması və Kambocanın Samraonq şəhərinə endirilən zərbələr.

Maduro dünən Putinlə telefon danışığı aparıb. Venesuelanın təmasları çoxdur Rusiya ilə. Böyük ehtimal Maduro ölkəni qoyub Rusiyaya yada Belarusyaya qaçacaq.

Ukraynanın Rusiya işğalından bəri ilk dəfə, Ukrayna Silahlı Qüvvələri, Xəzər dənizində yerləşən Rusiya’nın ən böyük neft yataqlarından biri olan Lukoil-in Filanovsky Neft Platformasına dron hücumu həyata keçirib. Azı dörd uzun mənzilli hücum dronu platformaya zərbə endirərək Xəzərdəki iyirmidən çox neft və qaz quyusunda hasilatı dayandırmağa məcbur etmişdir.

ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus iki B-52H bombardmançısı, dünən Yapon Dənizində “güc nümayişi” edib. Onlar Yaponiyanın Komatsu Hərbi Hava Bazasında yerləşən 6-cı Hava Korpusunun 303-cü və 306-cı taktiki döyüş eskadrilyalarına məxsus F-15DJ və F-15J təyyarələri ilə, eləcə də JASDF F-35 və F-15-ləri ilə birgə uçuş həyata keçiriblər. Bu uçuş Çin və Rusiya tərəfindən Yaponiyaya və Cənubi Koreyaya qarşı həyata keçirilən bir neçə aqressiv hərəkətə cavab idi. Okinava sahillərində Çin Xalq Azadlıq Ordusu Donanmasının döyüş təyyarələrinin Yapon F-15J-lərinə radar kilidi atması ilə pik nöqtəyə çatıb.

Ötən gecə Şərqi Taylandda, Kamboca sərhədinə doğru irəliləyən M113A3 zirehli personal daşıyıcılarından (APC) ibarət Tayland Ordusunun konvoyu.

Cənubi Karib hövzəsi üzərində gecə əməliyyatı zamanı, Şimali Dakotadakı Minot Hərbi Hava Qüvvələri Bazasında yerləşən 5-ci Bombardıman Qanadına məxsus ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin uzun mənzilli strateji bombardmançısı B-52H “Stratofortress” Venesuela sahilləri yaxınlığında dövrə vurarkən müşahidə edilib.

ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri Venesuela sahilləri yaxınlığında sanksiya altında olan bir neft tankerini saxlayaraq ələ keçirib. Bu addım iki ölkə arasında gərginliyin ciddi şəkildə artması kimi qiymətləndirilir.