Programming ∀

HTTP protocoli va qurayotgan API interface speceficationlarni bilmaslik siz va atrofingizdagilarni ortiqcha code yozishiga sabab bo'ladi ! PS: data.code field nullable ekan yetmaganiday 😅

Roadmap for profession or stay in the profession which is important ? Hammayoqda falon narsa uchun roadmap. Backend roadmap frontend roadmap vaxakazolar. Ko'pchilik biror sohaga kirish va yaxshi natijaga erishish uchun qandaydur qo'llanmalar tuzishgan yoki haligacha takomillashtirishyabti. Roadmap ajoyib narsa(edi) mani nazarimda. Ammo bu hamma uchun mos yechim bo'lishi qiyin. Lekin negadur hamma o'zini roadmapini tuzgisi keladi yoki biror kimdan so'raydi. Manga ham shunday mavzuda sorovlar kelgan. Bunday so'rovlarga doyim deyarli birxil javob berganman "Hammani holati va yo'li unikal. Shaxsan man qiziqishlar ortidan quvaman ))" Nimaga sohada qanday qilib qolish mumkinligi haqida yozmagan ? Sohada qolish masalasining etiborli tomoni shundaki masalaga jiddiyroq qaralganda rivojlanishga nisbatan ishtiyoq kuchayadi. Balki ko'pchilik xozirgi raqobat sababdan ham rivojlanishga ishtiyoqi intuitiv oshib borayotgandur. Manam boshida shunday deb o'ylagan edim. Ammo bu masala ancha chuqur ekani seziladi. Buni yaxshiroq sezishimiz uchun biz birinchi navbatda IT businessga aloqador barcha narsalarni mavzularni skip qilib. Faqat engineering tomondan o'z bilim ko'nikmalarimizni va potensialimizni analiz qilishimiz kerak. Technical tomondan qanday evolution bo'ladi ? Kelajakda bizda qaday bilimlar kerak ? Balki 20 yoki 50 yildan keyin faqat olim va professorlar qolar bu sohada ))) Jamiyat extiyojlari qanday ? Jamiyatda qanday muammolar bor ? Huddi shunday endi biz business tomondan ham bazi analizlarni qilishimiz kerak. IT business qayerga qarab ketyabti ? Yangi texnalogiyalarning rivojlanishi yana qaysi busunesslarni so'ndiradi ? Jamiyat extiyojlari qanday ? Jamiyatda qanday muammolar bor ? Yana bir pointdan qarab ko'rgan afzal bu albatta management va boshqaruv. Hosh next generation companylarda boshqaruv modeli qanday o'zgaradi ? Global miqyosida COVID-19 voqeasidan keyin. Gibrit yoki online ish va office rivojlandi. Endi nima bo'ladi ? Siyosat qaysi tomonga ketadi ? Aslida pointlar juda ham ko'p agar har biriga batafsil to'xtaladigan bo'lsak hech narsaga qo'limiz bormaydi )) Lekin yuqoridagi kabi muhim pointlarni o'ylab ko'rish koreyeramizni successful davom etirishga va har bir vaqtimizni qimmatlilik darajasi osishiga sabab bo'ladi.

#Taklif 2022 yildan boshlab Generation Chatter deb nomlashni IGen kitobiga kiritish kerak

Kecha Termiusdan pro account olgan edim. Umuman olganda ishim juda tezlashdi. Man control qilishim mumkin bo'lgan serverlar soni ko'payib ketgan va yana ko'payotgan edi )) Eng og'riqli masla bu keylarni saqlash. Ayniqsa bazida qisqa muddatli ishlar yoki support uchun vaqtinchalik keylar olaman. Ularni ham saqlab turish kerak undan tashqari manda birqancha device bor tashib yurish ham muammo )) Keyin bazida uzunroq scriptlar yozishga to'g'ri keladi. Hammasini ham eslab qololmas edim. Shu kabi muammolarimni hal etib berdi )) vaqtim ancha tejaladigan bo'ldi. Umuman olganda ohirgi 1 yil ichida juda ko'plab masalalarda vaqtim mayda narsalarga ketib qolayotgani seziladi. Bunday masalalarni IDElar va boshqa toolar hal etib berishi vaqtingizni tejaydi. Engineer uchun eng kerakli skillardan biri bu ishi uchun kerakli turli toolardan foydalana olishi. Ha manam yaqingacha vimda code yozish tarafdori edim ammo o'ylab qarasam bu manga hech qanday foyda bermasligini tushundim. Umuman olganda code yozish asosiy jarayon emas eng time killer jarayonlardan biri mani nazarimda )). Vaqtim bemalol bo'lganida jetbrains productlarini ham yaxshilab o'rganib chiqaman ))

Buni prosta eslab qoling. Eslab qololmasangiz save qilib oling :) Manga o'xshab ))

Paymega aloqador man bera oladigan yagona malumot bu faqat Payme ilovasidan donation qilsangiz bo’ladi. Havolani pastda qoldiraman )) https://payme.uz/@akhmadiy PS: Ha ikki tomonlama reklama

CS da ham qilinayotgan researchlarning eng katta qismi AI ML va shu kabi sohalarga aloqador )) Traditional engineeringda esa anchagina kam. Bir to'liq youtube playlistda Aynan Traditional engineeringdagi birmuncha murakkabroq mavzuni AI bo'yicha professor olib borgan ekan. Mavzular anchagina qiziq faqat soha egasi bo'lmagan inson lecture olib borgani sezilib qolgan. Bazi important narsalar qolib ketgan(Boshaqalar bilan solishtirganda). Biror mavzuda ma'lumot ulashishda anashu ma'lumotni kim va qanday background bilan yetkazib berishi eng muhim narsalardan biri ekanini songi 1 hafta ichida qattiq his etdim. Yana bir etiborni qaratgan nuqtam kelayotgan ma'lumotlarni filter va porirtetga qo'yish. Falonchi kishi gapiryabti u to'g'ri aytadi ! Shu kabi fikrlash shabloni juda keng tarqalgan. Aslida barcha xato qilishi mumkin shu sababdan har bir holatda ham insoning o'z hulosa va fikri hammasidan muhimroq bo'ladi deb o'ylayman.

Bu yerda ham juda ajoyib va keng tarqalgan layered archotecture misol qilingan )) Persistense layer orqali DBga access olish ancha hight level abstractionga sabab boladi Ushbu mavzuda qiynalayotgan hamkasblarga ushbu uslubni sinab korishni tavsiya qilaman. PS: Pros vs cons haqida o’ylamang sinab ko’ring hulosani keyin qilasiz muhimi boshlash. Resultdan keyin birga muhokama qilsak ham boladi bemalol. Sizdagi expirence Menga ham qiziq ))

Qiziq statistika )) Eng qizigi esa ohirgi 2 punktdan tashqari barcha qanday holatda ekan ? Kim nima o’rganyabti ? Qayerdan va qanday o’rganyabti va nega ? Kim qayerda ishlayabti yoki nima qilayabti ? Ishlayotganlarni qanchasi local qanchasi esa global kompaniyalarda ? Ularda qanday muammolar bo’layabti ? Bular bo’yicha ham statistika to’plash kerak ))

Biror loyihani qurishda etibor qaratilishi kerak bolgan nuqtalar PS: Bular hammasi emas ))

Nodejs haqida qisqaroq statistikalar )) Ohirgi current version va ohirgi LTS version o'rtasidagi farqlar — 2325 commits — 5000+ files changed — 70 contributors — Time interval 1 week PS: 1 haftada shuncha ish qilinganmi degan savollar paydo bo'lsa yo'q unday emas bazi issuelar aynan N versiyada relase qilinishi plan qilinadi ))

O'sha payitlar standup reportlarni ham githubga yozgan ekanman 😎

Powti tayyor:)

Architectural Styles and the Design of Network-based Software Architectures Ushbu mavzuda yozilgan va yaxshigina research qilingan bir dissertation topib oldim )) Eng qizigi ushbu dissertation 2000 yillarda yozilgan ekan. Biz esa 23 yildan keyin ushbu mavzularni boshladik 🕺

Bazilar amazondan yoki boshqa FAANGdan companydan offer olib rad etgani haqida rossa jar solgan ekan )) Barakatopgurlar sizni mailga yoli linkedin dorectga taklif qilingani offer emas )) Offer uje siz qabul qilsayz ishni N middatdan keyin boshlaysiz )) Bu holatgacha siz kamida 4ta interviewdan otasiz )) Man toliq gaplashganimda 5-6 ta edi va eng ohirgi 1 yoki 2 tasi offline edi )) Yana bir fakt shundaki FAANGda qosqartirishlar bolayotgan bir payitda oddiy SWE role ochiqligi ham galatiroq )) Hullas quloqqa tepmang Qochqoraka ))

To'g'ri arxitektura ! Masala aynan biror dasturiy ta'minotni qurishga taqalar ekan birinchi focus arxitekturaga qaratilinadi. Hamma ushbu jarayonni turlicha tassavur qiladi va har xil yondoshadi. Shu bilan birgalikda ushbu masalga nisbatan turli rakurslar mavjud )) Aynan bu mavzuda shaxsan mani dunyo qarashim quyidagicha: To'g'ri arxitektura deyishni o'zi biroz g'alati sababi bu o'lchov qandaydur constant qiymatga ega emas va bu orqali qandaydur baholash mexanizmini qurish masalasi deyarli ilojisiz. Sababi software evolution jarayonida to'g'ridan to'g'ri architecture ham evolutionga uchraydi. Oddiy misol sizda hamma narsa bir joyda joylashgan monolith loyiha edi. 3 yildan keyin SOA yoki microservice ko'rinishiga kelib qoldi )) Ha arxitektura ham code kabi refactoring va redesign bo'ladi )) Ammo bu qimmat amaliyot lekin bo'ladi kerak bo'lsa muhit shunga majrublaydi. Ammo bu xozir asosiy mavzu emas. Demak qanday qilib arxitekturani biror o'lchovga solish mumkin ? Mani nazarimda bu o'lchov Matematik formalizm kabi )) Shu orqali umumiy va qo'yilgan talabga mos ravishta har bir formallik kriteriyalariga mos kelish darajasi. Keling biz eng oddiy CAP teoremasi bo'yicha qurgan dasturimizni tekshiramiz. Anashu teoremadagi kriteriyalarni belgilaylik. 1. Consistency - Bizni dasturga qandaydur so'rov bo'lib biror narsani o'qish kerak bo'lsa. Client doyim eng yangi ma'lumotni ola olishi kerak. 2. Availability - Biz qurgan dastur doyim so'rovlarga javob bera olishi kerak. Har doyim ! 3. Partition tolerance - Bizni tizimdagi biror qism ishlamay qolsa ham yaxlit tizim sifatida qolgan qismlar ishlashi kerak. CAP distrubited systemlar mavzusining eng asosiy bo'limi xisoblanadi. Etibor qilgan bo'lsangiz ushbu 3 bo'limga yaxshi amal qilish biz qurmoqchi bo'lgan softwareni qanchalik yaxshi qiladi )) Yuqorida keltirilganidan tashqari yana juda ham ko'plab formal xarakteristikalar mavjud maslan xavfsizlik, qo'llab quvvatlashning osonligi, davomiylik vaxazolar yani ilities. Yuqoridagi xarakterisikalarga nisbatan qilingan arxitektura albatta o'zini oqlaydi. Ammo xozir aytilgan fikrlar bir tomonlama yondoshuv bundan tashqari etiborga olishimiz kerak bo'lgan pointlar juda ko'p. Chunki arxitektura atrofiga juda ko'plab narsalar jamlangan bularni barchasini bittada izohlash ilojisiz masalabo'lsa kerak ))

Yuqoridagi kabi holat aynan manda ham bo'lgan. Maktab va kolledjdagi adabiyotlarni o'qiganimda ochig'i hechvaqo tushunmaganman. Dasturlash tillari haqida yozilgan bazi adabiyotlardagi juda ko'p mavzular o'ta absurt edi (((. Kolledjda CISCO so'zini rasvo talaffuzi ushbu texnaligyadan nafratlanishimga sabab bo'lgan edi. Undan yomoni Juda ko'plab terminlarning rasvo tajrimasi edi. O'tgan yili computer sience bo'yicha darslarni boshlar ekanman birinchi qilgan ishim ko'proq hamfikr kasbdoshlar bilan networking qilish bo'lgan edi. Ammo oliy ta'limga faqat diplom uchun o'qiydigan qatlamning juda ko'pligi yana kongilni hijl qilgan (((. Yaxshiyamki bizda ham birqancha intusiast xamkasblar ko'p va yaxshiyamki meni tanishlarim orasida shunday kishilar mavjud va ular xamkasblar ))) O'zbekiston ilm fani ham ta'lim kabi levelda bu qanchalik og'riqli bo'lsa ham tan olish kerak. Uztozlar va Olimlarni qadirlamadik ((. Yanayam stressfull bir gap aytaymi ? Buyoqda qadirlanmasdan chet elga chiqib ketgan va ana o'sha yerda successfull bo'lgan kishilar bilan fahirlanib qo'yamiz ))) Yana bazi shunday kishilarni esa vatangado deb ayiblaymiz... PS: Ashnaqa gaplar )) Bunday haqiqatlarni eshitib esa #surish_kerak hashtagini ham qo'yamiz. Bu degani biz ham qachondur vatangadorlikda ayiblanamiz. Paradox made in Uzb==Uzb...

Matritsa rangi Lokal universitetlarda aniq fanlar yoki muhandislik yo'nalishida o'qiydigan tanishlarim bilan tez-tez fikr almashib turamiz. Shunday suhbatlarda men kamida 2 marta duch kelgan mavzu "Matematik matritsaning rangini hisoblash" bo'lgan. Ingliz tilida bu bo'yicha umuman ma'lumot topa olmaganimdan keyin nimaligiga ham, qanday hisoblanishiga ham e'tibor bermagandim. Bugun 2021-yil TATU talabasi tomonidan openscience.uz'da chop qilish uchun kiritilgan "Methods for calculating the color of the matrix" nomli ilmiy maqolaga ko'zim tushib qoldi. Maqola o'zbek va ingliz tillarida yozilgan. Maqolada matritsa rangini hisoblash formulasi deb determinantlar yordamida matritsa "rank"ini* hisoblash formulasi ko'rsatilgan ekan. Tushundim. "Rang" so'zi "rank"ning o'zbekcha talaffuzidan kelib qolgan ekan. Undan ham yomoni maqolaning inglizcha versiyasida bu so'z "color" deb qayta tarjima qilingan. Rank -> rang -> color. Avval kuldim, keyin achindim. Boshqa tildagi adabiyotdan tarjima qilishdagi kichkina xatolik sabab o'zbek tilidagi matematik adabiyotlarga umuman noto'g'ri termin va tushuncha kirib qolgan. Va bu yagona holat emas. Biologiyaga oid ba'zi o'zbek adabiyotlarida shunga o'xshash jiddiy kamchiliklar borligi haqida eshitgandim. Lekin matematikada bu holatga birincha marta duch keldim. Xulosa qiladigan bo'lsak, fanga hissa qo'shishning mas'uliyati juda katta. Siz yo'l qo'ygan kichkinagina xatolik ham boshqalar uchun qimmatga tushishi mumkin. *Matritsada rank, ya'ni daraja deb nomlangan xususiyati bo'lib, matritsa ustunlari yordamida yasalgan vector-space o'lchamini, boshqacha qilib aytganda matritsadagi mustaqil ustunlar sonini ifodalaydi. P.S. Shuning uchun ham ingliz yo rus tilidagi manbaalardan foydalanishni tavsiya qilaman. P.S.2 Muallifni hurmat qilgan holda maqolaga link bermayman.

O'sha payitlarda windows qo'yishni bilganlar programmist bo'lgan 🥹 Biror dasturlash tilidan foydalana oladiganlar esa hacker edi...