مآهِ‌تاریک🕊

۱. تشبیه فرمول: مشبه + ادات تشبیه + مشبه‌به + وجه شبه مثال: چهره‌اش مثل ماه است. مشبه: چهره ادات: مثل مشبه‌به: ماه وجه شبه: زیبایی نکته: اگر ادات یا وجه شبه حذف شود، تشبیه بلیغ یا مؤکد می‌شود. --- ۲. استعاره فرمول: یکی از طرفین تشبیه حذف شود. مثال: شیر وارد میدان شد. (شیر = انسان شجاع) --- ۳. مجاز فرمول: کلمه در غیر معنای اصلی با وجود رابطهٔ واقعی (نه شباهت). رابطه‌ها: ظرف و مظروف جزء و کل سبب و مسبب محل و حال مثال: «ایران خوشحال شد.» یعنی مردم ایران. --- ۴. کنایه فرمول: عبارت دو معنی دارد: معنی ظاهری معنی اصلی (مقصود) مثال: دستش پاک است. یعنی دزد نیست. --- ۵. مراعات نظیر (تناسب) فرمول: چند واژه از یک حوزه یا خانوادهٔ معنایی باشند. مثال: گل، باغ، بلبل، بهار --- ۶. تضاد فرمول: دو واژهٔ مخالف کنار هم. مثال: شب و روز --- ۷. تناقض (پارادوکس) فرمول: دو مفهوم که ظاهراً غیرممکن‌اند کنار هم بیایند. مثال: فریاد خاموش --- ۸. تلمیح فرمول: اشاره به داستان، آیه، حدیث یا شخصیت معروف. مثال: یوسف، زلیخا، رستم، عاشورا --- ۹. اغراق فرمول: بزرگ‌نمایی یا کوچک‌نمایی غیرممکن. مثال: از گریه دریا ساختم. --- ۱۰. حسن تعلیل فرمول: علت خیالی به‌جای علت واقعی. مثال: گل خندید چون تو آمدی. --- ۱۱. ایهام فرمول: یک واژه دو معنی داشته باشد و هر دو قابل برداشت باشند. مثال: شیر حیوان نوشیدنی --- ۱۲. ایهام تناسب فرمول: یک معنی مدنظر است اما معنی دیگر با کلمات اطراف تناسب دارد. --- ۱۳. جناس فرمول: دو واژه از نظر تلفظ یا نوشتار شبیه باشند ولی معنی متفاوت داشته باشند. مثال: کار و بار انواع: تام ناقص افزایشی اشتقاق --- ۱۴. سجع فرمول: هم‌آهنگی واژه‌های پایانی جمله‌ها. مثال: دانش و بینش --- ۱۵. واج‌آرایی فرمول: تکرار یک حرف یا صدا. مثال: سرو سیمین‌ساق --- ۱۶. ترصیع فرمول: دو جمله با ساختار و واژه‌های هم‌وزن و هم‌آهنگ. --- ۱۷. موازنه فرمول: دو عبارت هم‌وزن باشند اما الزاماً هم‌قافیه نباشند. --- ۱۸. لف و نشر فرمول: چند چیز گفته شود، سپس توضیح هرکدام بیاید. مثال: ابر و باد و مه و خورشید... (بعد وظیفهٔ هرکدام بیان می‌شود.) --- ۱۹. تکرار فرمول: تکرار یک واژه یا عبارت برای تأکید. --- ۲۰. پرسش انکاری فرمول: سؤال است اما جواب نمی‌خواهد. مثال: مگر می‌شود؟ --- ۲۱. اسلوب معادله فرمول: دو مصراع که مصراع دوم حکم یا مثالی برای اولی باشد. --- ۲۲. تشخیص (جان‌بخشی) فرمول: ویژگی انسان به غیرانسان نسبت داده شود. مثال: باد می‌رقصید. --- ۲۳. نماد (سمبل) فرمول: یک چیز نمایندهٔ مفهوم دیگری باشد. مثال: کبوتر = صلح --- ۲۴. حس‌آمیزی فرمول: ترکیب دو حس مختلف. مثال: بوی گرم نان (بویایی + لامسه) --- ۲۵. تضمین فرمول: آوردن بخشی از شعر یا سخن مشهور در متن. --- راه طلایی تشخیص در امتحان مثل، چون، همچون، همانند → تشبیه انسان شدنِ اشیا → تشخیص کلمات هم‌خانوادهٔ معنایی → مراعات نظیر (تناسب) دو کلمهٔ مخالف → تضاد بزرگ‌نمایی → اغراق علت خیالی → حسن تعلیل اشاره به داستان‌های معروف → تلمیح دو معنی برای یک کلمه → ایهام شباهت لفظی → جناس تکرار یک صدا → واج‌آرایی معنی غیرمستقیم یک عبارت → کنایه حذف یکی از ارکان تشبیه → استعاره ترکیب دو حس → حس‌آمیزی دو مفهوم ظاهراً غیرممکن کنار هم → تناقض (پارادوکس)