سینمای روانشناسی

خانه‌ای که جک ساخت (۲۰۱۸) لارنس فون‌تریه خانه‌ای که جک ساخت به کارگردانی لارس فون تریه، فقط روایت یک قاتل زنجیره‌ای نیست، بلکه سفری به ذهن انسانی است که جنایت را نه یک انحراف، بلکه شکلی از آفرینش می‌بیند. جک برای هر قتل، منطق، زیبایی‌شناسی و توجیهی فلسفی می‌سازد. او نمی‌خواهد صرفا جان انسان‌ها را بگیرد، می‌خواهد اثری خلق کند که به باور خودش از مرزهای اخلاق عبور کرده و به هنر تبدیل شده است. همین نگاه، فیلم را به تاملی درباره خودشیفتگی، انکار وجدان و توانایی ذهن در مشروع جلوه دادن خشونت تبدیل می‌کند. آنچه این فیلم را متمایز می‌کند، نمایش قتل‌ها نیست، بلکه گفت‌وگوهایی است که میان جک و وجدانش شکل می‌گیرد. فیلم به‌تدریج نشان می‌دهد چگونه یک ذهن بیمار می‌تواند با استدلال، منطق و حتی ارجاع به هنر و معماری، مرز میان زیبایی و شرارت را از بین ببرد. از این منظر، جک تنها یک قاتل نیست، او نمادی از انسانی است که آن‌قدر در دام خودبزرگ‌بینی گرفتار شده که دیگر هیچ تفاوتی میان آفرینش و ویرانگری نمی‌بیند. در لایه‌ای عمیق‌تر، این فیلم نقدی بر توانایی ذهن انسان در فریب دادن خودش است، اینکه چگونه می‌توان با ساختن روایت‌های منطقی، حتی هولناک‌ترین رفتارها را برای خود توجیه کرد. شاید به همین دلیل، ترس واقعی فیلم نه از صحنه‌های خشونت، بلکه از قدرت ذهن در خاموش کردن وجدان سرچشمه می‌گیرد. شاید ترسناک‌ترین بخش فیلم، قتل‌ها نباشند، بلکه ذهنی باشد که برای هر جنایت، داستانی قانع‌کننده می‌نویسد. #سینمای_روانشناسی @cinepsy