БАШАНД КИТОБЕН

«Китоби мазкур таърихи муносибатҳои байналхалқиро аз давраи қадим то ташаккулёбии системаи Версал - Вашингтон дар бар мегирад. Дар он давраҳои асосии таърихи рушди муносиботи қавму қабилавӣ, минтақавӣ, байниминтақавӣ, байнидавлатӣ ва байналхалқӣ, фаъолияти сиёсию дипломатии шахсиятҳои намоён ва мазмуни назарияҳо, консепсияҳои асосии муносиботи байналхалқии то оғози давраи навтарини таърих инъикос ёфтааст.»

«Пандномаи мардумии Бадахшон - маҷмӯаи насру назм аз зарбулмасалу мақолу андарзҳоест, ки дар Бадахшонзамини Тоҷикистон вирди забони оммаи мардум мебошанд. Забони порсии тоҷикӣ бо лаҳҷаҳои дарвозӣ, ғоронӣ ва бадахшонӣ, дар канори забонҳои помирии минтақа, дар ноҳияҳои Дарвоз, Ванҷ ва Ишкошими Вилояти Мухтори Куҳистони Бадахшони Ҷумҳурии Тоҷикистон зиёда аз ҳазор сол роиҷ буда, ганҷинаи бебаҳои фарҳанги диёрамон мебошад.»

«Китоби мазкур нахустин маҷмӯаест, ки дар он афсонаҳо ба забони ишкошимӣ ва хати кириллӣ гирд оварда шудаанд.»

«В книге рассказывается об истории, правителях, политике, экономике, традициях, быте, архитектуре, искусстве и религии древнего народа - парфян. Они почти не оставили письменных свидетельств о своем государстве. Дошедшие до нас официальные документы удивительно немногочисленны. В исторических источниках о них упоминается как о воинственных, заносчивых, враждебных и лживых варварах со странными обычаями. Автор, используя данные археологических раскопок и научные исследования, приводит обширные, ранее неизвестные сведения, которые трудно найти в других источниках.»

«Ноҳияи Ишкошими Бадахшони Тоҷикистон осорхонаи зиндаи забонҳои гуногуни ориёӣ мебошад. Бошандагони водии Ғорони ин ноҳия бо лаҳҷаи ғоронии забони порсии тоҷикӣ гуфтугӯ карда, маскунони дигари ин ноҳия бо лаҳҷаи бадахшонии забони порсии тоҷикӣ ва инчунин бо забонҳои бостонии ишкошимӣ ва вахонӣ муошират мекунанд. Дар китоб афсонаҳо, рубоиёту дубайтиҳо, нақлу ривоёт, зарбулмасалу мақолҳо бо лаҳҷаи ғоронии порсии тоҷикӣ бори нахуст гулчин шудаанд. Инчунин, дар охири китоб луғати вожаҳо ва ибораҳои хоси лаҳҷаи ғоронӣ оварда шудааст, ки аҳамияти онро барои пажӯҳишгарон дучанд кардаааст.»

«Дар раванди инкишофи ҳаёти моддӣ-иҷтимоӣ, маънавӣ- фарҳангии ҷомеа бисёр расму оин ва урфу одат марбут ба маросимҳои мардумӣ аз байн рафтаанд, вале бархе аз онҳо то имрӯз ҳам бо ҳамон тарзе ки аҷдодони мо онҳоро ба ҷо меоварданд, байни мардум роиҷ ҳастанд. Яке аз маросимҳои қадимаи мардумӣ тӯй буда, он, дар ҳар манотиқу кишвар, вобаста ба ҳаёти моддӣ – маишӣ хусусиятимиллӣ ва маҳаллӣ,расму одат ва оинҳои хоси ҳамон мардум гузаронида мешавад.»

«Статья посвящена малоизвестным страницам жизни выдающегося горного инженера Дмитрия Львовича Иванова, периоду его участия в первой официально заявленной российской экспедиции для военно-географического изучения Памира. Экспедиция, спешно подготовленная и недостаточно обеспеченная, работала летом 1883 г. в трудных природных условиях на малоизученной, высокогорной и, по сути, пустынной земле, названной «Крышей мира». Нехватка провизии вынудила Иванова обратится к горцам Шугнана и Рушана. Он был первым русским, соприкоснувшимся с таджиками верховьев рек Гунта и Мургаба. Иванов оказался также первым русским исследователем, кто занялся этнографией и фольклором горцев, сочувственно описал их повседневную жизнь. Публикации Иванова о Памире около 20 лет были единственными полноценными источниками информации о жителях верховьев реки Пяндж.»

«Фалсафаи ҷаҳонӣ аз фалсафаҳои миллӣ таркиб ёфтааст. Фалсафаи миллӣ ҷузъ асту фалсафаи ҷаҳонӣ, кулл. Ин ба ҳама маълум аст. Мисол: Носири Хусрав дар «Девон»-аш файласуфи миллист ва дар «Ҷомеъ-ул-ҳикматайн» файласуфи ҷаҳонӣ…»

«Олами шеъри Носири Хусрав рангин аст ва номи ў тўли қарнҳои зиёд дар байни аҳли илму адаб ба сифати як шоири ҳаким вирди забонҳо шудааст.»

«Ин китоб «Рисола ё мухтасаре аз тарихи салтанати хонадони манғития»-и Аҳмад Махдуми Дониш аст, ки аз рӯи чопи интиқодии соли 1960 ба хатти форсӣ-тоҷикӣ интишордодаи академик Абдулганӣ Мирзоев таҳия гардидааст. Ин асари муҳим ва то дараҷае дар эҷодиёти Аҳмади Дониш хусусияти ҷамъбасткунандагӣ дошта, ки имрӯз ҳам барои худшиносии мардум судманд аст, дар шакли пурра ба хатти кириллӣ ба доираи васеъи хонандагон расонида мешавад.»

Агар, аз як тараф забткориҳои араб дар Хуросон сабаби шикасти бебозгашти низоми шоҳаншоҳии Сосониён шуда бошанд, аз ҷониби дигар сохти яккаҳокимияти мутлақ ва пуртаззоду шадиди табақотӣ, вазъи ногувори иқтисодӣ ва омезиши эътиқодоти мардум ба боварҳои гуногун, ба пойдевори ин давлат зарба зада, боиси таназзул ва шикасту суқути он гардид. Арабҳои бодиянишин, ки муддатҳо тобеъ ва боҷу хироҷгузори Сосониён буданд, дар интиҳо ин шоҳаншоҳии бузургро на танҳо аз байн бурданд, балки низоми нави сиёсӣ, иҷтимоӣ, иқтисодӣ ва фарҳангиро тавассути ойини навини хеш дар амал татбиқ сохтанд.

«Дар ин сатрҳо мо кӯшиш намудем, ки дар асоси ҳуҷҷатҳои бойгонӣ, ёддошти ҳамсафону ҳамзамонон, нақли хешону пайвандон, таҳқиқи олимон лаҳзаҳоеро аз зиндагию фаъолияти чамъиятии абармард, Қаҳрамони Тоҷикистон Шириншоҳ Шоҳтемур рӯи коғаз оварем.»

Дар ин китоб ҳаждаҳ рисолаи паҳлавӣ муаррифӣ ва тарҷумаву баррасӣ шудааст. «Корномаи Ардашери Бобакон» «Ёдгори Зарирон» «Дарахти Асуриг» «Шаҳристонҳои Эрон» «Шигифтӣ ва шоистагии Систон» «Шатранҷнома ва нард» «Достони Йуишти Фриён» «Достони Менуи хирад» «Андарзи доноён ба маздопарастон» «Андарзи Хусрави Каводон» «Андарзҳои пешиниён» «Барчидаи андарзи пурйуткешон» «Ёдгори Бузургмеҳр» «Андарзи Озарбоди Маҳраспандон» «Рисолаи рӯзҳо» «Чанд вожаи Озарбоди Маҳраспандон» «Бисту ду вожа аз Озарбоди Маҳраспандон» «Андарзи марди доно ба писари хеш».

«Жизненному пути Михаила Степановича Андреева, замечательного человека, ученого, посвящена предлагаемая вниманию читателей книга. Есть нечто символичное в том, что о русском исследователе, посвятившем свою жизнь изучению таджиков и их культуры, рассказывают два автора — таджичка и таджик. Цель этой книги состоит, прежде всего, в том, чтобы дать в руки читателей систематизированные данные по биографии ученого и его педагогической и научной деятельности. С этой целью авторы собрали огромный и чрезвычайно интересный материал, удачно систематизировали и прокомментировали его. Через призму научной биографии М. С. Андреева раскрываются важные страницы истории русского и советского востоковедения в Средней Азии.»

«Хонандаи гиромӣ! Ҷойи ифтихор аст, ки боз як китоби баарзише дастраси шумо гардид. Китобе, ки ҳарфхояш аз нӯги хомаи муҳаққиқи ҳақбину ҳақнигор Акбар Турсунов таровида, аз таърихи тамаддуни тоҷик, хосса фарҳанг ва Бузургони аҳди Эҳиён Аҷам ҳикоят мекунад.» ~Иқтибос аз дохили китоб